1-16-2 راهروها52
2-16-2 پله‌ها52
17-2 فضاهاي باز يا محوطه 53
1-17-2 فضاي صف جمع و تفريح53
2-17-2 فضاي سبز، باغچه و درختكاري53
3-17-2 پاركينگ وسايل نقليه54
18-2 مكان يابي واحدهاي آموزش57
1-18-2 كاربري‌هاي سازگار57
2-18-2 كاربري‌‌هاي ناسازگار 57
3-18-2 جهت يابي 57
4-18-2 شعاع دسترسي 58
19-2 انجمن اوليا و مربيان 58
20-2 پيشينه تحقيق61
فصل سوم : روش تحقيق66
مقدمه 67
1-3 روش تحقيق67
2-3 جامعه آماري67
3-3 نمونه و روش نمونه گيري67
4-3 روش و ابزار جمع آوري اطلاعات 68
5-3 روش تجزيه و تحليل داده‌ها69
فصل چهارم : تجزيه و تحليل اطلاعات70
تجزيه و تحليل سوال 171
تجزيه و تحليل سوال275
تجزيه و تحليل سوال376
تجزيه و تحليل سوال 477
تجزيه و تحليل سوال 582
تجزيه و تحليل سوال 685
بررسي و مقايسه كل سرانه‌ها و مقايسه با استانداردها88
تجزيه و تحليل سوال 789
تجزيه و تحليل سوال891
تجزيه و تحليل سوال991
تجزيه و تحليل سوال1092
تجزيه و تحليل سوال1193
تجزيه و تحليل سوال 1295
تجزيه و تحليل سوال 1396
تجزيه و تحليل سوال 1496
فصل پنجم : بحث و نتيجه گيري 98
1-5 مقدمه 99
2-5 بحث و نتيجه گيري 100
3-5 يافته‌هاي جانبي تحقيق100
4-5 محدوديت‌هاي پژوهش108
5-5 پيشنهادها109
الف. پيشنهاد كاربردي109
ب. پيشنهاد پژوهش111

فهرست جداولصفحه
جدول (1-2) مواد درسي وساعات تدريس هفتگي در مدارس دوره دبستان ……………………………………………….21
جدول (2-2) حداقل ، حداكثر ميانگين تراكم دانش آموزان در كلاس………………………………………………………..44
جدول (3-2) استاندارد هاي فضاهاي آموزشي مدارس ابتدايي روستايي……………………………………………………..45
جدول (4-2) استانداردهاي فضاهاي پرورشي مدارس ابتدايي روستايي ………………………………………………….48
جدول (5-2) استانداردهاي فضاهاي اداري مدارس ابتدايي روستايي …………………………………………………….. 50
جدول (6-2) استانداردهاي فضاهاي پشتيباني يا خدماتي مدارس ابتدايي روستايي …………………………… 51
جدول (7-2) استانداردهاي فضاهاي گردش مدارس ابتدايي روستايي ………………………………………………………54
جدول (8-2) تلخيص اطلاعات فضاهاي بسته مدارس روستايي ……………………………………………………………. 55
جدول (9-2) استانداردهاي سطوح خارجي مورد نياز به متر مربع در مدارس روستايي ………………………. 56
جدول (10-2) شعاع دسترسي………………………………………………………………………………………………………. 58
جدول (1-3) توزيع مدارس ابتدايي روستاهاي فريدون شهر بر حسب منطقه وجنسيت در سال تحصيلي
87-1386 68
جدول (1-4) تعداد معلمان ونوع مدرك آن ها 71
جدول (2-4) تعداد معلمان وسابقه آن ها72
جدول (3-4) سرانه آموزشي براي هر دانش آموز در مدرسه ودر كل 75
جدول (4-4) سرانه فضاي پرورشي براي هر دانش آموز در مدرسه ودر كل 76
جدول (5-4) سرانه فضاي اداري اتاق استراحت معلمان براي هر دانش آموز در مدرسه ودر كل77
جدول (6-4) سرانه فضاي اداري (انبار داري) براي هر دانش آموز در مدرسه ودر كل 79
جدول (7-4) سرانه فضاي اداري براي هر دانش آموز در كل 80
جدول (8-4) سرانه فضاي پشتيباني وخدماتي براي هردانش آموز در عامل انبار وسايل نظافت وشستشو 82
جدول (9-4) سرانه فضاي پشتيباني وخدماتي براي هر دانش آموز در عامل سرويس هاي بهداشتي82
جدول (10-4) سرانه فضاي پشتيباني وخدماتي براي هر دانش آموز در عامل آبخوري83
جدول (11-4) سرانه فضاي پشتيباني وخدماتي براي هر دانش آموز در عامل آبدارخانه 83
جدول (12-4) سرانه فضاي پشتيباني وخدماتي براي هر دانش آموز در كل 84
جدول (13-4) سرانه فضاي گردش براي هر دانش در كل 86
جدول (14-4) مقايسه ميانگين سرانه هاي موجود در استانداردهاي مطلوب88
جدول (15-4) سرانه فضاي زير بناي ساخت براي هر دانش آموز در كل 89
جدول (16-4) سرانه فضاي باز محوطه براي هر دانش آموز دركل 91
جدول (17-4) نور كلاس 92
جدول (18-4) رنگ كلاس 92
جدول (19-4) رنگ اداري 92
جدول (20-4) رنگ راهرو ها 93
جدول (21-4) مربوط به جهت مدارس94
جدول (22-4) مربوط به كاربري هاي سازگار 94
جدول ( 23-4) مربوط به كاربري هاي ناسازگار94
جدول (24-4) مربوط به فراواني پاسخ هاي افراد در مورد قابليت گسترده شدن 95
جدول (25-4) مربوط به وضعيت آزمايشگاه و وسايل كمك آموزشي مدارس 96
جدول ( 26-4) وضعيت انجمن اولياء و مربيان در مدارس مناطق روستايي شهر ستان فريدون شهر 97
جدول (27-4) كارائي داخلي مدارس ابتدايي روستايي شهر ستان فريدون شهر 98
فهرست نمودارهاصفحه
نمودار(1-4) مربوط به تعداد معلمان ونوع مدرك آن………………………………………………………………….72
نمودار(2-4) مربوط به تعداد معلمان وسابقه آن ها …………………………………………………………………….73
نمودار (3-4) مربوط به سرانه فضاي آموزشي در هر مدرسه …………………………………………………………74
نمودار (4-4) مربوط به سرانه فضاي پرورشي در هر مدرسه ………………………………………………………75
نمودار (5-4) مربوط به سرانه اداري (اتاق استراحت معلمان) ………………………………………………………77
نمودار (6-4) مربوط به سرانه فضاي اداري (دفتر ) درهر مدرسه ………………………………………………..78
نمودار (7-4) مربوط به سرانه فضاي اداري در هر مدرسه ………………………………………………………….79
نمودار (8-4) مربوط به سرانه فضاي پشتيباني وخدماتي در هر مدرسه ………………………………………84
نمودار (9-4) مربوط به سرانه فضاي گردش در هر مدرسه……………………………………………………….86
نمودار (10-4) سرانه فضاي زير بناي ساخت براي هر دانش آموز در كل …………………………………….89
نمودار (11-4) سرانه فضاي باز محوطه براي هر دانش آ…………………………………………………………….90

نمودار (12-4) مربوط به فراواني پاسخهاي افراد در مورد قابليت گسترده شدن………………………….94

فصل اول
كليات تحقيق
1-1 مقدمه
امروزه ضرورت آشنايي عوامل اداري و آموزشي مدارس، با مشکلات و تنگناهاي تحصيلي بيش از پيش مشهود است. معلمان براي اينکه بتوانند با موفقيت به امر آموزش و پرورش بپردازند؛ نياز به شناخت دانش آموزان و آگاهي نسبت به نقاط ضعف و قوت ياد گيرندگان و عناصر مرتبط با آموزش دارند. به نظر مي رسد دوران و روزگار کساني که بخواهند بدون توجه به نيازهاي دانش آموزان و ابعاد رشدي آنان و تعامل عوامل گوناگون صرفاً با تکيه بردانش خود به آموزش و پرورش بپردازند؛ پايان يا فته است. تعليم و تربيت انسان از بدو پيدايش بشر مورد توجه بوده؛ اما اهميت آن در قرون اخير بطور فزاينده اي آشکار شده است. در حال حاضر آموزش و پرورش، کليد توسعه جوامع محسوب مي گردد؛ و موفقيت و سعادت ملتها به کيفيت تعليم و تربيت بستگي دارد، بدون ترديد آينده هر کشوري را مي توان از سيماي کنوني آموزش و پرورش آن دريافت کرد (نجفي، 1371).
از آن گذشته طي سالهاي اخير، که پيشرفتهاي تکنولوژي و روشهاي نوين توليد نظامهاي اقتصادي جهان را دگرگون ساخته؛ و روابط بين آنها را تغيير داده است؛ آموزش در فرآيند توسعه نقش مهمتري يافته است (لاکهيد و ورسپور1 ، 1989؛ ترجمه سجاديه و همکاران،1371).
نظام آموزش ابتدايي2، اولين دوره از آموزش و پرورش عمومي است که کودکان با ورود به اين دوره وارد دنياي جديد تعليم و تربيت مي شوند و نخستين بار محيط خارج از خانه را تجربه کرده با واقعيات اجتماعي رو به رو مي شوند، کودک مفهوم نقش اجتماعي، مسوليت، کار و روابط اجتماعي را از اين راه درک مي کند؛ و با همين تجربيات و ادراک ها شخصيت خود را شکل مي دهد (مير کمالي،1376).

نگاه کلي به وضعيت آموزش وپرورش به ويژه آموزش ابتدايي، در جهان در دهه پايان قرن بيستم نشان مي دهد؛ از يک سوء به رغم اعلاميه حقوق بشر، که حق آموزش را يکي از حقوق مسلم انسان اعلام نموده است. حدود يک پنجم ازجمعيت کره زمين هنوز از کسب مهارتهاي پايه سواد بي بهره اند و حدود يک پنجم ازکودکان واجب التعليم در بسياري از کشورهاي در حال توسعه به مدرسه راه نمي يابند و سالانه به انبوه بي سوادان مي پيوندند و از سوي ديگر در اين کشورها حدود يک چهارم از کودکان واجب التعليم در مدارس ابتدايي، قبل از پايان دوره به علت افت تحصيلي و بدون کسب مهارت لازم براي اشتغال، وارد بازار کار مي شوند و به تدريج برجمعيت بي سوادان و بيکاران مي افزايند (مشايخ،1373).
همچنين مطالعات اخير يونسکو درباره ضايعات دوره ي ابتدايي در آسيا، آفريقا و آمريکاي لاتين نشان مي دهد که در ا کثريت کشورهاي مورد مطالعه 10 تا 30 در صد از دانش آموزان اين دوره ها را، مردودين تشکيل مي دهند و نتيجه تکان دهنده ديگر اين مطالعه، نرخ بالاي رهاکنندگان مدرسه در دوره ابتدايي است ( کومبز1. 1985؛ ترجمه آل آقا، 1373).
آموزش و پرورش يک حق عمومي است و عمليات مربوط به اين حوزه مهم در زمره مسؤليت هاي جامعه و در قلمرو سياستهاي عمومي و دولتي قرار مي گيرد و مي تواند به عنوان عاملي براي عدالت مورد توجه قرار گيرد، زيرا هيچ جامعه اي بدون آموزش و پرورش استوار، نمي تواندسوداي برابري و عدالت را در سر بپروراند (آقا زاده،1384). بنابراين شرايط اقليمي، جمعيت کم و بسيار پراکنده، مشکلات اقتصادي، نياز به نيروي کار کودکان به عنوان منبع کسب در آمد نمي تواند مانع ارائه خدمات مناسب آموزشي باشد. از آنجائيکه يادگيري فقط در کلاس درس اتفاق نمي افتد، بلکه در و ديوار مدرسه نيز همانند معلم و کتاب براي دانش آموزان حامل پيام هستند و کتابهاي پاره و کثيف، تخته فرسوده و نامناسب، بي رغبتي و بي نظمي را تداعي مي کند و دستشويي هاي تميز، ميز و نيمکت منظم و آراسته، بهداشتي زندگي-
1.Combs
کردن را آموزش مي دهند. بنابراين محيط و فضاي فيزيکي مدرسه و خانه در کنار ساير عوامل آموزشي و تربيتي حامل پيام براي دانش آموزان مي باشند و بر ميزان يادگيري و رشد شخصيت فردي و اجتماعي و نيز تأمين بهداشت رواني آنان تا ثير مي گذارد (نويد ادهم،1382).
آموزش و پرورش، مسئول شکوفايي استعدادهاي افراد مي باشد؛ جامعه شناسان آن را وسيله ي اداره و کنترل جامعه تعريف نموده اند و آن را مترادف جامعه پذيري1 دانسته اند. به همين دليل از اهميت خاصي برخوردار مي باشد (صافي،1373). براي توسعه نظامهاي آموزشي و براي رسيدن به آينده بهتر، ساز و کار يک نظام ارزيابي مي تواند نقش يک آينه را براي نظام آموزشي بازي کند؛ تا تصميم گيران و برنامه‌ريزان بتوانند تصويري از چگونگي وضع فعاليت ها به دست آورند و با استفاده از آن تصميم هاي لازم را جهت بهبود و پيشرفت فعاليت ها براي رسيدن به بازده مورد نظر اتخاذ کنند (بازرگان، 1375). از آنجائيکه متوليان آموزش و پرورش، مسئول ساخت شخصيت، منش و سلوک انساني اند و رسالت عظيمي برعهده آنان قرار گرفته است؛ از اين نظر اين نهاد جايگاه ويژه اي در بين سازمان هاي ديگر دارد و سلامتي و تعادل انسانها تا حدود زيادي بستگي به کيفيت آموزش دارد.
2-1 بيان مسأله
امروزه آموزش و پرورش، تنها وسيله دسترسي به توسعه و پيشرفت است و توجه به کميت و کيفيت آموزش و پرورش يکي از عواملي است که در تداوم و تسريع توسعه جامعه در ابعاد مختلف اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي سياسي دخيل مي باشد. در اين ميان آموزش ابتدايي، به عنوان يکي از زير نظام هاي آموزش و پرورش و اولين دوره آموزش رسمي و عمومي از اهميت بيشتري برخوردار است. اين دوره را دوره تأديب، خلاقيت و بروز استعدادهاي عمومي گفته اند (شکوهي، 1374).
1. Socialization

به نظر متخصصان تعليم و تربيت، مهم ترين و اساسي ترين مقطع نظام آموزشي، مقطع ابتدايي است که در ايجاد تحولات اساسي در جوامع و پيشرفت آنها نقش مهمي را ايفا مي کند. اما آموزش ابتدايي زماني در پيشرفت ملت ها مؤثر واقع مي شود که کيفيت مناسبي به آن حاکم باشد. بي ترديد کيفيت در نظام آموزش ابتدايي پيش نياز تو سعه منابع انساني براي جوابگويي به تقاضا هاي تغييرات تکنولوژي در قرن بيست و يک خواهد بود؛ زيرا که يک نظام آموزش ابتدايي ضعيف، کل نظام توسعه سرمايه انساني را به مخاطره مي اندازد، اين نظام از يک سو دانش آموزاني تر بيت خواهد کرد که آمادگي لازم براي ورود به دوره ي متوسطه و آموزش عالي را ندارند و از سوي ديگر بزرگسالاني بيسواد تحويل جامعه مي دهد، مهمتر از آن به تعداد کافي والدين و مديراني که آموزش واقعي ديده با شند براي مشارکت در تو سعه تربيت نخواهد کرد (لا کهيد و ورسپور،1989؛ ترجمه سجاديه و همكاران،1373).
همچنين” کيفيت نازل آموزش ابتدايي، مانع توسعه منابع انساني در همه سطوح آموزشي خواهد شد و بر تقاضاي اجتماعي آموزش نيز تأثير منفي خواهد گذاشت. کارآيي را پايين آورده و به اتلاف منابع خواهد انجاميد” (هلک1، 1990؛ ترجمه نفيسي،1373). دوره ابتدايي به لحاظ اينکه پايه و اساس دوره هاي بعدي را تشکيل مي دهد. بايستي از کيفيت لازم برخوردار باشد ليکن وقتي درباره کيفيت آموزش صحبت به ميان مي آيد سوالاتي درباره خانواده، وضع اقتصادي، اجتماعي خانواده، مديريت، معلم، نسبت دانش آموز به معلم، وسايل کمک آموزشي، بودجه، درصد قبولي و افت تحصيلي مطرح مي گردد. هر يک از عوامل مذکور بدون شک در کيفيت آموزشي مؤثرند و مشکل است که براي آنها درصد معين را تعيين نمود. با توجه به رشد تعداد دانش آموزان، بايستي جنبه کيفي آموزش نيز مورد توجه قرار گيرد؛ همچنانکه تقريباً در بيشتر کشورها نگراني اصلي، کيفيت آموزش وپرورش است؛ مانند اندونزي که در آنجا
1.Hallk
حرف اصلي اصلاحات، بهبود کيفيت است و در يوگسلاوي که، کيفيت آموزش، در قلب نوآوري آموزش ابتدايي در دهه هاي آينده است (مهدي پور،1374). بررسي و تحليل مشکلات تحصيلي افرادي که به دلايل مختلف قرباني شرايط و کيفيت نامساعد خانواده، محيط سياسي، اقتصادي، اجتماعي، شرايط اقليمي و جغرافيايي مي شوند؛ بسيار مهم و ضروري است و وضع نابسامان اکثر روستائيان باعث گرديده که نتوانند رشد فکري و تحصيلي پيدا کنند و اطلاعات و معلومات خود را توسعه و پيشرفت دهند. چه بسيار کودکاني که مجبور شده اند بخاطر کمک به هزينه زندگي خانواده شان درس و تحصيل را رها نمايند و به کار کردن بپردازند تا بدين وسيله کمکي جهت تأمين معاش خانواده گردند، خستگي بدني و رواني، کمبود درآمد، اختلافات شديد طبقاتي، اغلب روستائيان را طوري عاصي مي کند که هيچگونه کوشش و علاقه اي نسبت به چگونگي تحصيل فرزندان‌شان و يا نحوه گذراندن اوقاتشان را از خود نشان ندهند. برهمين مبنا است که ميتوان از نوعي عقب نگه داشته شدگي همه جانبه در کودکان محروم سخن گفت. در نظام آموزشي هر کشوري انتظار مي رود که همه افراد بدون توجه به موقعيت جغرافيايي و وضع اقتصادي و زبان بتواند از امکانات و منابع آموزشي يکسان، تجهيزات و وسائل کمک آموزشي و فضاي آموزش مناسب استفاده کنند. ولي آيا عملاً نيز چنين است؟
علاوه بر اينها انگيزه خود محقق که سابقه تدريس در مناطق روستائي را داشته و خود نيز با مشکلات و مسائل اين مناطق روبرو و از نزديک آنها را درک و مشاهده کرده و درصدد برآمده تا انواع مشکلات تحصيلي دانش آموزان مقطع ابتدائي، مناطق روستائي اين شهرستان را بررسي کرده و راه را براي تحقيقات بعدي هموار سازد و تا حد امکان پيشنهاداتي را براي رفع اين مشکلات مطرح نمايد. در اين تحقيق مي خواهيم به اين سوالها پاسخ دهيم که امکانات و منابع اختصاص داده شده از قبيل منابع انساني، مالي و تجهيزاتي به نظام آموزش ابتدايي در نواحي روستائي شهرستان تربت جام در چه وضعيتي است؟ فرايند اين نظام مانند نحوه مديريت، چگونگي استفاده از مواد آموزشي، چگونگي بکارگماري کادر آموزشي در امر تدريس، نحوه استفاده از وسايل و تجهيزات به چه صورتي است؟ درونداد و فرايند اين نظام تا چه اندازه مطابق با استانداردها است و كارآيي داخلي اين نظام در چه وضعيتي است؟ مشارکت اولياء و مربيان در فرايند ياد دهي- يادگيري به چه صورتي است؟
3-1 ضرورت و اهميت موضوع پژوهش
نقاط ضعف دربخش فرهنگي شايد به ظاهر و در نگاه اول معضل نباشد، ولي در بلند مدت اثرسوء خود را در ميان جامعه به جاي خواهد گذاشت. از آنجائيکه تعليم وتربيت انسان ها از جايگاه والايي برخوردار است. هردولت و حکومتي مي کوشد که براي پرورش نسلهاي آينده کشور برنامه ريزي دقيق و اساسي نمايد. سازندگي هر کشوري، بستگي کامل به سطح آموزشي دارد که در مراکز آموزشي داده مي شود، که زيربناي آن درپايه هاي ابتدايي ريخته مي شود. به منظور بالابردن سطح و به ويژه كيفيت آموزش و کاربرد آن درجهت پيشرفت در سطوح مختلف مي بايست پژوهشهايي انجام گيرد که آموزش را تسريع بخشيده و موانع آموزشي را از بين راه برداشته و حتي الامکان آن را کم نمايد.
هراندازه کار تعليم و تربيت، آگاهانه تر و با دانش و بصيرت بيشتر توأم باشد، از کيفيت بيشتري برخوردار خواهد بود. مبارزه با بيسوادي درحد دادن شعار و تبليغ در رسانه ها و ايجاد چند کلاس در شهر يا روستا نتيجه بخش نخواهد بود. بلکه بايد امکانات و مشکلات را شناسايي کرد سپس به دنبال تبليغات رفت. چه بسيار دانش آموزاني که به دلايل مختلف امکان تحصيل برايشان فراهم نشده است و مجبور به ترک تحصيل شده اند و اين امر فرايند اجتماعي شدن آنها را با خطر مواجه ساخته است. بدون شک آشنا کردن معلمان و دست اندرکاران تعليم و تربيت با مسائل و دشواريهاي تحصيلي براي اميدوار کردن آنها جهت غلبه با آن از ضروريت مي باشد (دوست محمدي،1371).بيشتر مدارس ابتدائي از لحاظ فيزيکي و تجهيزات فاقد جاذبه هاي برانگيزاننده مي باشد و اين باعث کاهش علاقه معلمان دوره ابتدايي به امر تدريس شده است (آهنچيان،1373). طرح ريزي و تنظيم محيط فيزيکي مناسب براي کودکان قسمت مهمي از فلسفه آموزشي محسوب مي گردد (مفيدي،1380). محيط مدرسه علاوه بر تأثير روي دانش آموزان بر روي کار معلم هم مؤثراست و در دوران ابتدايي اين تأثير گذاري بيشتر است. توانايي معلم در مهارت هايش صرفاً موفقيت وي را تضمين نمي کند. بلکه شرايط محيطي کلاس نيز در موفقيت او تأثيرگذار است (احمديان،1374).
از عوامل اثربخش کميت وکيفيت آموزشي، مدرسه و فضاي آموزشي است، زماني که محيط آموزشگاه تنگ و دلگير بوده و فضاي فيزيکي مدرسه نامتناسب باشد، مشکلات رفتاري، انضباطي مختلفي مطرح مي شود که اين امر فشار کاري و رواني مضاعفي را بر معلمان و دست اندرکاران آموزشي وارد مي سازد و موجب فرسودگي شغلي در آنان مي گردد. کمبود سرويسهاي بهداشتي بر سلامتي دانش آموزان اثر منفي خواهد گذاشت. کمبود تجهيزات و امکانات نامتناسب زمينه ساز افت تحصيلي و يادگيري دانش آموزان مي گردد و عدم استفاده از رنگ آميزي و فضا سازي متناسب با سن کودکان منجر به کاهش انگيزه و علاقه به يادگيري خواهد شد (کاکوجويباري،1382).
اهميت نظام آموزش ابتدايي و ضرورت افزايش کارآيي آن، پرداختن به برنامه ريزي آموزشي1را ايجاب مي کند. انجام اين امرمستلزم تشخيص مسائل، نارسائي ها و کاستي هاي آن از طريق انجام تحقيقات آموزشي2 است (شکوهي،1370). امروزه نيروي انساني مؤثر و کارآمد مهمترين سرمايه و از عوامل قدرت هرکشوري محسوب مي گردد. بنابراين براي آموزش مؤثر آنها به مدارس مناسب که داراي فضا و امکانات استاندارد باشد، نياز است. اگر نظام آموزشي، کار آمد نباشد و متناسب با نيازهاي زمان
1 . Educational Planning
2 . Educational Research

پيش نرود، تلاشهاي آنها براي توانمندسازي نيروي انساني به نتيجه مثبت نخواهد رسيد (بابايي،1382). کيفيت مناسب فرايند ياددهي-يادگيري، نياز به امکانات و تجهيزات مناسب را توجيه مي نمايد. بنابراين تحقيقاتي از اين دست که به بررسي کيفيت فضا و عوامل تأثيرگذار برآن بپردازد ضروري به نظرمي رسد (مفيدي،1380). اگر نظام آموزشي وضع موجود و وضع مطلوب را دريابد آنگاه مي تواند براي دستيابي به آينده بهتر برنامه ريزي نمايد. در برنامه ريزي توسعه نظامهاي آموزشي اعم از آموزش رسمي وغيررسمي منظور داشتن يک نظام ارزيابي از اهميت خاصي برخوردار بوده است، زيرا رشد و تکامل يک نظام آموزشي مستلزم اطلاع از کار آمدي آن نظام و برنامه ريزي براي بهبود اقدامات در جهت تحقق يافتن هدفهاي آموزشي است (بازرگان ،1362).
با توجه به اينکه در سال تحصيلي 86-1385، تعداد64646 واحد مدرسه ابتدايي در سراسر کشور بوده و از اين رقم45734 واحد (75/70%) به مناطق روستايي تعلق داشته است. و از 5827851 دانش آموز دوره ابتدايي 2133475 نفر (6/36%) در مناطق روستايي مشغول به تحصيل بوده اند و با توجه به رتبه يازدهم استان اصفهان، رتبه اول مازندران و رتبه آخر زاهدان که در بين مناطق روستايي استانها در امتحانات سال گذشته تحصيلي در مقطع ابتدايي بدست آورده اند(آمار آموزش وپرورش،86-1385)، انجام تحقيقاتي که بتواند فرايند آموزشي را در مناطق روستايي تسريع بخشيده و کيفيت را بالا برد ضروري است. بنابراين براي حل مسائل دوره ابتدايي در جمع مسائل مربوط به اين دوره بايد اتکاء زيادي به بررسي ها و تحقيقات علمي و کاربردي داشته باشيم. بنابراين بيشترين تلاشهاي تحقيقات مي بايست برروي اين دوره سرنوشت ساز معطوف گردد و تا انواع مشکلات و امکانات را شناسايي و در جهت برطرف کردن مشکلات و مجهز کردن امکانات کوشيد.

4-1 سوالهاي تحقيق
1) وضعيت معلمان مدارس ابتدايي از نظر سابقه کار و تحصيلات چگونه است ؟
2) سرانه فضاي آموزشي براي هر دانش آموز در مدارس ابتدايي به چه ميزاني است ؟
3) سرانه فضاي پرورشي براي هر دانش آموز در مدارس ابتدايي به چه ميزاني است ؟
4) سرانه فضاي اداري براي هر دانش آموز در مدارس ابتدايي به چه ميزاني است ؟
5) سرانه فضاي پشتيباني يا خدماتي براي هر دانش آموز در مدارس ابتدايي به چه ميزاني است ؟
6) سرانه فضاي گردش براي هر دانش آموز در مدارس ابتدايي به چه ميزاني است ؟
7) سرانه زير بنا براي هر دانش آموز در مدارس ابتدايي به چه ميزاني است ؟
8) سرانه فضاي باز محوطه براي هر دانش آموز در مدارس ابتدايي به چه ميزاني است ؟
9) آيا فضاهاي باز و بسته از نظر نور و رنگ مطابق با استانداردهاي مطلوب آموزشي است ؟
10) آيا موقعيت مكاني مدارس ابتدايي در مناطق روستايي شهرستان فريدون شهر مطابق با استانداردها است؟
11) آيا ساختمانهاي مدارس ابتدايي روستايي قابليت گسترده شدن به منظور پاسخ گويي به تقاضاهاي جديد آموزشي را دارد ؟
12) آيا در مدارس ابتدايي مناطق روستايي شهرستان فريدون شهر آزمايشگاه و وسايل كمك آموزشي وجود دارد ؟
13) وضعيت انجمن اوليا و مربيان در مدارس مناطق روستايي شهرستان فريدون شهر به چه صورتي است ؟
14)كارايي داخلي (برون داد) مدارس ابتدايي مناطق روستايي شهرستان فريدون شهر به چه صورتي است؟

5-1 هدف تحقيق
هدف از تحقيق حاضر بررسي امكانات و مشکلات تحصيلي در مقطع ابتدايي روستاهاي تربت جام که شامل مسائل اداري، آموزشي و مالي مي باشد و مقايسه آن با استانداردهاي مطلوب، مي باشد.
6-1 تعريف مفاهيم و واژگان اختصاصي

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

امكانات تحصيلي
تعريف نظري
کليه منابع اعم از( آموزشي، کمک آموزشي) که رسيدن به هدف را تسهيل مي نمايد (گله داري، 1375).
تعريف عملياتي
مجموعه امكاناتي كه بر اساس محورهاي مندرج در پرسشنامه اي كه پيوست تحقيق مي باشند، بدست مي آيد.
مشکلات تحصيلي
مجموعه مشکلاتي که بر اساس محورهاي مندرج در پر سشنامه اي که پيوست تحقيق مي باشند، بدست مي آيد.

مدارس ابتدايي
تعريف نظري
کليه مدارس دولتي که توسط وزارت آموزش و پرورش کشور به عنوان مدارس ابتدايي شناخته شده است و از بودجه دولتي استفاده مي کند اطلاق مي شود(گله داري، 1375 ).
تعريف عملياتي
کليه مدارس ابتدايي واقع در مناطق روستايي تربت جامکه در سال تحصيلي 87-1386 مشغول فعاليت هاي آموزشي مي باشند.
مناطق روستايي
تعريف نظري
مناطقي كه در آن نسبت بالايي از ساكنان براي معيشت به بهره وري از فضاي مراتع يا فعاليت هاي كشاورزي مي پردازند و به عبارت ديگر مستقيماً با زمين به منظور زراعت و فعاليت هاي جنگلي سرو كار داشته باشند (فشاركي، 1373).
تعريف عملياتي
روستاهايي كه در منطقه شهرستان فريدون شهر واقع شده اند و از نظر تقسيمات كشوري به عنوان روستا شناخته مي شوند.

فصل دوم
ادبيات و پيشينه تحقيق
مقدمه
تعليم و تعلم در دنياي امروز مفهومي متفاوت با گذشته دارد. تحول علم و فناوري، تحول در فرايند فعاليتهاي آموزشي را انکار ناپذير ساخته. هرگز نمي توان با طرز تلقي گذشته و سوگيريهاي کهنه به دانش آموزان و تربيت آنها نگريست(شعباني،1385). آموزش صحيح مي تواند فرد را به يادگيري علوم و فنون و سعادت، زندگي زيبا و مطلوب هدايت و او را در جهت تعالي و رشد قرار دهد، تا بتواند از امکان و توانمنديهاي گوناگون خود در موقعيت ها استفاده کند(سازمان آموزش و پرورش استان اصفهان،1386). از نظرکمي به خاطر شمول تعداد زياد دانش آموزان، عموميت يافتن دوره ابتدايي در مقايسه با سطوح ديگر تحصيلي از اهميت بيشتري برخوردار است و قسمت عمده اي از امکانات، نيروي انساني، برنامه هاي تحقيقاتي در اين دوره متمرکز شده است(نجفي،1371).
امکانات و موقعيت مناسب مدارس مي تواند منشاء خلاقيت در دانش آموزان گردد ميل به يادگيري در آنها را افزايش دهد. اما موقعيت و امکانات نا مناسب مدارس مي تواند از جمله عوامل ايجاد بزهکاري در دانش آموزان باشد كه دانش آموزان براي جبران ناكامي ها و شكستهاي تحصيلي خود رو به بزهکاري مي آورند تا از اين راه احساس موفقيت و توانايي کنند(دانه کار ،1372 ). مسايل عمده مربوط به آموزش در مناطق روستايي را مي توان در موارد متعددي برشمرد. اولين مسئله، تخصيص كم منابع مالي و انساني است. علاوه بر اين گاهي اوقات کودکان براي رفتن به مدرسه ناگزير از طي مسافتي طولاني هستند. به عنوان مثال، در کشور مصر هنگامي که فاصله مدرسه تا خانه يک کيلومتر بوده است؛ بالغ بر 94درصد پسران و72 درصد دختران در مدرسه حضور يافتند، اما با افزايش اين فاصله تا حدود دو کيلومتر نرخ ياد شده به ترتيب به 90 تا 64 درصد کاهش يافته است (سجاديه، 1371). با توجه به نقش گسترده اي که آموزش و پرورش به عنوان مهمترين و حساسترين نهاد اجتماعي مي تواند ايفا نمايد، تعميم آموزش و پرورش عمومي به دورترين نقاط جامعه از جمله اهداف نظام آموزشي کشور مي باشد، از اين رو اهميت زير پوشش قرار دادن تمامي لازم التعليمان و فراهم نمودن فرصت هاي آموزشي برابر براي همگان روشن مي باشد. به همين جهت تمامي راهبردهايي که در زمينه همگاني ساختن آموزش و پرورش به کارمي رود، يک هدف را دنبال مي کنند و آن بر خورداري برابر همگان از فرصت هاي آموزش با کيفيت مطلوب مي باشد. همچنين پژوهش ها نشان مي دهند که کمبود انگيزه هاي محيطي باعث عدم رشد هوش و تواناييهاي ذهني افراد مي گردد؛ و يک محيط زيرک و با هوش تر شايد انسان هايي با هوش تر و زيرک تر پرورش خواهد داد از طرفي نارسا بودن محيط روستا مي تواند تفاوت هاي هوشي را بين کودکان شهري و روستايي ايجاد کند(ميلاني فر،1379).
1-2 اهداف آموزش و پرورش دوره ابتدايي
در پيش نويس برنامه اول توسعه اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي ايران هدف از آموزش و پرورش دوره ابتدايي اين گونه اعلام شده است: “پرورش فضاي ديني و اخلاقي در دانش آموزان و کمک به رشد و خلاقيت آنها، پرورش قواي جسماني دانش آموزان، آموزش نکات بهداشتي به منظور رعايت مسايل بهداشتي در خانواده و جامعه، آشنا کردن کودکان و عادت دادن آنها به زندگي جمعي خارج از خانواده و آشنا کردن آنان به اطاعت از قانون” (صافي،1373). بطورکلي اهداف دوره ابتدايي در مقوله هاي زير طبقه بندي مي شوند، که دانش آموزان بايستي در پايان دوره تحصيلي به اين اهداف دست يابند.
1-1-2 اهداف اعتقادي
آشنايي و اعتقاد نسبت به اصول دين، دوست داشتن خداوند، آشنايي با زندگي انبياء اولوالعزم به ويژه حضرت محمد(ص) و معصومين و دوست داشتن آنها، آشنايي با معناي معاد و پاسخگو بودن انسان نزد خداوند، احترام به اولياء دين، بزرگان و شخصيتهاي اسلامي، آشنايي با معناي تولي و تبري، روخواني وازحفظ خواندن برخي سوره هاي قرآن، آشنايي با ترجمه برخي از سوره هاي قرآن و برخي از احاديث ساده، درست خواندن نماز و آشنايي با احکام ضروري،آشنايي با مسايل مربوط به سن تکليف(براي دختران)، آشنايي با حلال و حرام و رعايت احکام مربوط به آن.
2-1-2 اهداف اخلاقي


دیدگاهتان را بنویسید