پيازخام………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………30
مطالعه اثرات پياز در حيوانات…………………………………………………………………………………………………………………………..34
جدول مربوط به ترکيبات شيميايي موجود در سير و پياز تازه ……………………………………………………………………..35
فصل سوم مواد و روش ها……………………………………………………………………………..38
محل و زمان آزمايش………………………………………………………………………………………………………………………………………..39
آمادهسازي سالن …………………………………………………………………………………………………………………………………………….39
مشخصات جيرهها: …………………………………………………………………………………………………………………………………………..39
مديريت پرورش ………………………………………………………………………………………………………………………………………………41
نور : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….41
رطوبت: ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….41
تهويه: ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………41
دانخوري و آبخوري: ……………………………………………………………………………………………………………………………………..41
دما………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….42
برنامه واکسيناسيون………………………………………………………………………………………………………………………………………42
پرندگان و گروههاي آزمايشي……………………………………………………………………………………………………………………..43
گروههاي آزمايشي: ……………………………………………………………………………………………………………………………………..43
مدل آماري و تجزيه و تحليل داده‌ها ………………………………………………………………………………………………………….43
متغيرهاي مورد بررسي در مورد عملکرد و روش اندازه گيري آنها…………………………………………………………….44
مصرف خوراک………………………………………………………………………………………………………………………………………………44
افزايش وزن هفتگي………………………………………………………………………………………………………………………………………45
ضريب تبديل خوراکي…………………………………………………………………………………………………………………………………..45
درصد تلفات: ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….45
وزن نهايي………………………………………………………………………………………………………………………………………………………46
بازده لاشه و تفكيك آن…………………………………………………………………………………………………………………………………46
اندازه گيري طول نسبي روده باريك ……………………………………………………………………………………………………………46
تعيين تيتر آنتي بادي نيوکاسل…………………………………………………………………………………………………………………….47
پروفايل چربي خون ………………………………………………………………………………………………………………………………………47
فصل چهارم نتايج………………………………………………………………………………………..49
4-1- اثر جيره هاي آزمايشي بر عملكرد:…………………………………………………………………………………………………….50
4-1-1- مصرف خوراك: ……………………………………………………………………………………………………………………………..50
4-1-2 – افزايش وزن روزانه: ……………………………………………………………………………………………………………………..50
4-1-3 – ضريب تبديل خوراک……………………………………………………………………………………………………………………51
4-2- وزن لاشه و اندامهاي داخلي…………………………………………………………………………………………………………………51
4-3- تلفات در مراحل مختلف پرورش ………………………………………………………………………………………………………..52
4-4- وزن ارگانهاي مربوط به سيستم ايمني بدن ……………………………………………………………………………………….52
4-5- اثر جيرههاي آزمايشي بر پاسخ ايمني همورال در مقابل بيماري نيوکاسل در جوجههاي گوشتي…..52
4-6-پارامترهاي خوني……………………………………………………………………………………………………………………………………..52
فصل پنجم بحث …………………………………………………………………………………………59
5-1- بحث مربوط به عملکرد………………………………………………………………………………………………………………………..60
5-1-1- مصرف خوراک…………………………………………………………………………………………………………………………………..60
5-1-2- افزايش وزن……………………………………………………………………………………………………………………………………….62
5-1-3- ضريب تبديل…………………………………………………………………………………………………………………………………….63
5-1-4- بحث مربوط به سير تازه بر عملکرد…………………………………………………………………………………………………..65
5-1-5- بحث مربوط به پياز تازه بر روي عملکرد ………………………………………………………………………………………….65
5-1-6- بحث مربوط به اثرات متقابل سير و پياز تازه عملکرد……………………………………………………………………..66
5-2- بحث مربوط به متابوليت هاي خوني در روز 42 پرورش…………………………………………………………………….66
5-3- بحث مربوط به اثر جيرههاي آزمايشي بر پاسخ ايمني هومورال در مقابل بيماري نيوکاسل و وزن اندام هاي ايمني در جوجههاي گوشتي……………………………………………………………………………………………………………………69
5-4- بحث مربوط به وزن نسبي لاشه و اندام هاي داخلي………………………………………………………………………….71
نتيجهگيري کلي…………………………………………………………………………………………..72
پيشنهادات: ………………………………………………………………………………………………73
منابع و مراجع. ……………………………………………………………………………………………74
فصل اول
مقدمه
مقدمه
با افزايش روز افزون جمعيت، نياز به منابع غذايي روز به روز اهميت بيشتري پيدا ميکند. از منابع غذايي مورد نياز انسان ميتوان به گوشت سفيد اشاره کرد که پرورش طيور جايگاه ويژهاي را در اين زمينه ايفا ميکند. همچنين بر اساس طرحهاي بيناللملي مصرف گوشت مرغ از 11 کيلوگرم در سال 2000 به 16 کيلوگرم به ازاي هر نفر در سال 2020 خواهد رسيد (روسيگرانت و همکاران، 1999). در مباني تغذيه نوين، مهمترين عامل براي رسيدن به حداکثر توان توليدي در حيوانات تك معدهاي، مديريت دستگاه گوارش از نظر رشد زمانبندي شده و همچنين تعديل جمعيت ميكروبي آن ميباشد. آنتيبيوتيکها از جمله افزودنيهايي هستند که براي بالا بردن بازده خوراک، عملکرد و ايمني در طيور و ديگر حيوانات مزرعهي قابل استفاده ميباشد و از بدو ورود به صنعت به طور چشمگيري در بين پرورشدهندگان عليالخصوص پرورش دهندگان طيور مورد توجه قرار گرفتند)گراسما و همکاران،1986). همان طور که از نام آنتيبيوتيک مشخص است بهبود عملکرد بواسطه تغذيه اين مواد از طريق از بين بردن کل ميکروارگانيسمهاي دستگاه گوارش، اعم از مفيد و مضر ميباشد و بدين صورت تمام مواد مغذي خوراک در اختيار حيوان ميزبان قرار ميگيرد (کناربرگ و همکاران، 2002). با وجود تمام ويژگيهاي مثبت آنتيبيوتيکها، طي چند دهه اخير به علل مختلف، نگرانيهاي زيادي براي تغذيه آنتيبيوتيکهاي غيردرماني به وجود آمده است. از مهمترين علل اين نگرانيها ايجاد مقاومت باکتريهاي بيماريزا به اين آنتيبيوتيکها و ايجاد گونههاي بيماريزاي پايدار است (نجفي و ترکي،2010؛ گراشورن،2010). از ديگر علل ذکر شده انباشت باقيمانده هاي دارويي و ايجاد خطر براي سلامت انسان ميباشد (ويل و همکاران،2004). اين عوامل باعث ممنوعيت مصرف آنتيبيوتيکهاي غيردرماني در حيوانات من جمله طيور گوشتي از طرف اتحاديه اروپا و ايالات متحده در سطح وسيعي شده است (کاستانون،2007). اتحاديه اروپا در سال1999در طي يک تصميم پيشگيرانه، استفاده از چهار آنتيبيوتيک خوراکي رايج (ويرجينامايسين، اسپيرامايسين، تايلوزين و زنيک باکتريسين)را ممنوع کرد(هوگبرت ،2003). اگر جايگزين مناسبي براي آنتيبيوتيکهاي محرک رشد منظور نشود، به دليل مشکلات ناشي از بيماريهاي حاصله و در پي آن ناچاري در پي استفاده از آنتيبيوتيکهاي درماني، پرورش مطلوب طيور ميسر نخواهد شد. در چنين وضعيتي تلاش براي يافتن جايگزينهاييکه بتواند رشد حيوانات را بهبود دهند و اثر جانبي مضري بر سلامت مصرفکننده نداشته باشند همچنان ادامه دارد(هاجايد و همکاران،2004). براي اين منظور بايد يک جايگزين طبيعي جهت بهبود رشد و تقويت سيستم ايمني استفاده شود (هولدن و همکاران، 1998؛ گريالا، 2007). ازجمله اين ترکيبات ميتوان به پريبيوتيکها، پروبيوتيکها و برخي گياهان داروئي مثل سير و پياز در جيره طيور اشاره کرد(رحمتزاد وهمکاران، 2009). نتايج تحقيقات حاکي از آن است که استفاده از گياهان دارويي و مشتقات حاصل از آنها که تحت عنوان کلي مکملهاي غذايي فيتوژنيک شناخته ميشوند، منجر به بهبود راندمان توليد طيور گوشتي در اشکال بهبود مصرف خوراک، افزايش وزن، ضريب تبديل غذايي، افزايش ماندگاري، بهبود وضعيت سلامتي و عملکرد دستگاه گوارش آنها گرديده و قابل مقايسه با آنتيبيوتيکها ميباشند (گريگس و يعقوب،2005)، (وينديش و همکاران،2007)، (گراشورن،2010)، (هاشمي و داودي،2010). از طرف ديگر مشتقات گياهي با دارا بودن انواع مختلفي از مواد ميتوانند در افزايش ترشحات هضمي و آنزيمي و در نهايت بهبود کارايي هضم دخيل باشند (الکاسيه، 2009 و2010)، (داهال و فاران،2011)و (الجاف،2011). جنبههاي طبيعي و ايمن اين گونه مواد به همراه قابليت دسترسي و اقتصادي بودن مصرف آنها، انگيزههاي اصلي استفاده از ترکيبات گياهي در تغذيه دام و طيور ميباشد(گراس و همکاران، 2007)، (وينديچ و همکاران، 2007)، (غزالا و علي، 2008) و (گراشورن، 2010). در ميان گياهان داروئي سير يکي از قديميترين گياهان شناخته شده است که خاصيت ضد باکتريايي آن در سال 1858 توسط پاستور گزارش شد. همچنين اثرات سير بر فراسنجههاي خوني(صابري نجفي،1375) دستگاه تنفس(گروس و همکاران، 1998؛ قريشي ،1999) گوارش و کليهها(گروس و همکاران، 1998) و اثرات ضد التهابي(ساس ،1997) آنتياکسيداني ( گليگ ،1995) و مهار کننده رشد سلولهاي سرطاني ( دوکي،1992) گزارش شده است. امروزه تاثير سير بر سيستم ايمني و خواص آنتيبيوتيکي و ضد قارچي آن مورد توجه پرورش دهندگان صنعت طيور قرار گرفته است. بيشتر خواص ضد ميکروبي سير مربوط به آليسين است که توسط آنزيم فسفوپيرودوکسالآليناز توليد ميگردد. اجوني ترکيب ديگري است که اثرات ضد قارچي مثل قارچهاي آسپرژيلوس نايجر و کانديدا آلبيکنز را دارد (يوشيدا ،1987). همچنين ميزان عنصر سلنيوم در سير که در عملکرد سيستم ايمني اهميت زيادي دارد، حدود 65 تا 70 درصد ميباشد(اسکو ،2008). البته درصد سلنيوم اين گياه بستگي به محتواي اين عنصر در خاک دارد. به طوري که گزارش شده است که اين گياه در موش اثرات ضد توموري دارد و پاسخ حساسيت تاخيري که شاخصي از ايمني سلولي است را افزايش ميدهد ولي بر سيستم ايمني همورال و تيترآنتي SRBC بي تاثير است (پاتيا ،2004). همچنين در تحقيق ديگري که در زمينه ايمني همورال در جوجههاي گوشتي انجام شده است، پودر سير تاثيري بر آنتيبادي ضد نيوکاسل نشان نداده است(جعفري و همکاران ،2008) در مقابل در مطالعه ديگر افزايش ميزان مصرف سير در جيره جوجههاي گوشتي موجب افزايش سطوح تيتر نيو کاسل و گامبورو گرديده است (حق و همکاران ،1999).
يکي ديگر از گياهاني که در بهبود عملکرد، سيستم ايمني و فراسنجههاي خوني در بدن طيور موثر است پياز است. پياز با نام علمي آليوم سپا، از تيره سوسنيان که با سير هم خانواده است(شاته ،1998). پياز داراي ترکيبات مختلف ازجمله پروستاگلاندينها، پکتين، آدنوزين، کوئرسيتين و ويتامينهاي گروه B،C،E و اسيد آمينههاي ضروري است (مارتين و همکاران،2007). از مهمترين وفراوانترين ترکيب موجود در پياز ، ترکيبات پليفنولي هستند که داراي خاصيت آنتياکسيداني ميباشند(مانچ و همکاران،2004). پياز را به عنوان ضد عفوني کننده دستگاه گوارش، گياهي محرک، مدر، اشتها آور، خلط آور، براي رفع سردرد، تب، اختلالات رودهاي، بيماري وبا و همچنين از عصارهي خام آن در ضد عفوني نمودن و ترميم زخم استفاده شده است (جکبوسکي،2003 ؛لانزودي، 2006). پياز نقش مهمي در کاهش کلسترول خون، بهبود آنتياکسيدان خون، ضدسرطان، ضدميکروب، ضدهپاتيت وخنثيسازي فلزات سنگين و سمي ايفا ميکند(لاوسون،1994). همچنين فلاونوئيدهاي موجود در پياز از قبيل، کوئرستين وکوئريسترين داراي خاصيت آنتي اکسيداني و ضدسرطاني دارند (کرسون، 1987؛ ردي، 1993). ). تاکنون تحقيق مشابهي در مورد استفاده از سير و پياز تازه در جيره جوجههاي گوشتي گزارش نشده و از آنجايي که اين دو گياه دارويي هم خانوادهند و داراي ترکيبات گوگردي يکساني هستند(لانزوتي 2006) و از طرفي با توجه به محدوديتهاي روز افزون استفاده از آنتيبيوتيکها در تغذيه طيور و لزوم استفاده از ترکيبات جايگزين مناسب؛ مطالعات اندکي که در مورد استفاده از گياهان دارويي نظير سير و پياز به شکل تازه در تغذيه طيور انجام شده و از آنجاي که فرآوري گياهان دارويي نظير سير و پياز با گرما به شکل مستقيم (آون) يا غير مستقيم (نور خورشيد يا سايه) باعث کاهش ماده موثره آنها(ترکيبات گوگردار فرار نظير آليسين و فلاونوئيدها) ميشود اين آزمايش به منظور بررسي تاثير سير ويا پياز تازه بر عملکرد، سيستم ايمني و پروفايل چربي خون در جوجههاي گوشتي طراحي و اجرا گرديد.
فصل دوم

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

بررسي منابع (مروري بر پژوهشهاي انجام شده)

اهميت گوشت طيور در تغذيه انسان
گوشت مرغ، ارزانترين نوع گوشت در اکثر کشورها است و به همين دليل در سبد غذايي اغلب خانوادهها وجود دارد. برتري در رقابت، بهبود راندمان زياد توليد گوشت مرغ در دهههاي اخير به دليل به کارگيري ايده هاي جديد توسط توليدکنندگان بوده است. اين در حالي است که روشها و فنون توليد ديگر محصولات گوشتي در دو دههي اخير تحولات بسيار کمي داشته است. افرادي که به سلامتي خود اهميت مي دهند و تمايل به مصرف گوشت کمچربي با کلسترول پايين دارند، به مصرف گوشت طيور روي ميآورند. عدم تضاد مصرف آن با عقايد مذهبي يا فرهنگي مليتهاي مختلف امتياز بي نظير اين فرآورده گوشتي است (سالار معيني، 1382).
2-1-آنتيبيوتيکها در تغذيه طيور
2-1-1- اثرات درماني استفاده از آنتيبيوتيک ها به عنوان افزودنيهاي خوراکي
محرکهاي رشد، مواد شيميايي و بيولوژيکي هستند که با هدف بهبود رشد، بهبود مصرف خوراک و دستيابي به توليد و نتايج اقتصادي بهتر در اين زمينه ، به خوراک حيوانات اهلي افزوده ميشوند و مکانيسم عمل آنها متنوع است. اثر مثبت آنها، شام تحريک اشتها، بهبود تبديل ضريب خوراک، تحريک سيستم ايمني و افزايش زندهماني و تنظيم ميکروفلوراي رودهايي ميباشد(پريک و همکاران، 2009). به منظور دستيابي به بالاترين سطح سود اقتصادي امروزه در سيستمهاي پيشرفتهي توليد طيور، طيور در سالنهاي بسته و در گله هاي بزرگ و پر تراکم صورت ميگيرد. که اين امر باعث ايجاد تنش ميگردد. اين موضوع منجر به برهم زدن تعادل جمعيت ميکروبي دستگاه گوارش و به طبع آن کاهش توان ساز و کارهاي دفاعي بدن شده که پيامد نهايي آنها حساسيت در برابر بيماريها است. غالبا در چنين شرايطي افزودنيهاي خوراکي و ضدميکروبي همچون آنتيبيوتيکها به منظور حذف ميکرواگانيسمهاي زيان آور ، بهبود رشد و راندمان مصرف خوراک مورد استفاده قرار مي گيرد(مسکروان و جک،1999).
تحقيقات و گزارشهاي متعدد منتشره در صنعت پرورش طيور حاکي از آن است که به منظور کاهش تلفات, و افزايش عملکرد جوجههاي استفاده از ترکيبات آنتيبيوتيکي متداول است. مولد افزودني ضدباکتريايي مانند آنتيبيوتيکها طي ساليان درازي در تغذيه طيور به کار برده شدند که باعث بهبود و سودآوري در توليدات طيور از طريق کنترل باکتريهاي بيماريزا در موکوس رودهاي آنها گرديده است. در نتيجه باعث بهبود افزايش وزن، بهبود ضريب تبديل خوراک و يکنواختي آنها گرديده است. پيشينهي مخلوط کردن خوراکهاي دامي محرکهاي رشد همزمان با جداسازي، شناسايي و شناخت ويتامين B12 در سال 1948 بر ميگردد.
تحقيقات انجام شده نشان داد که جيرههاي مکمل شده با ميسلياي خشک قارچي (به عنوان محرک رشد) ضد ميکروبي بهتر از ويتامين B12 بوده است. همچنين نشان داده شده است که ترکيبات اصلي محرک رشد در ميسلياي قارچي خاصيت ضد ميکروبي داشت(ژونيک و وريک ،2003).
در سال 1950 آنتيبيوتيکها به عنوان مکملهاي خوراکي در تغذيه دام و طيور مورد تاييد قرار گرفتند (گيرسما و هلينگ ،1986). در مجموع 32 ترکيب ضدميکروبي براي استفاده در خوراک طيور گوشتي در ايالت متحده تاييد شدند. يازده ترکيب به عنوان محرک کننده رشد، پانزده ترکيب به عنوان درمان کوکسيديوز و شش ترکيب براي مقاصد ديگر اعلام شدند. هفت عدد از اين ترکيبات شامل باسيتراسين ، کارتتراسايکلين ، اريترومايسين، لينکومايسين، توباسين، اکسيتتراسايکلين و پنيسيلين در مداواي انسان نيز کاربرد دارند(مسيون و فدورکا،2002).
باسيتراسين، کارتتراسايکلين، اريترومايسين، لينکوماسين و پنيسيلين، تايروزين و ورجينامايسين تعدادي از آنتيبيوتيکهايي هستند که براي تسريع رشد در صنعت پرورش طيور بکار ميروند. بايستراسين استفاده معمولتري در جيره هاي غذايي آغازين و رشد دارد و ورجينامايسين و ساير آنتيبيوتيک ها بيشتر در جيرهي رشد و پاياني بکار مي روند(کاپمن و جانسون 2002).
با توجه به اثرات مثبت، آنتيبيوتيکها ميتوانند به عنوان پيشگيري کننده، درمان کننده و افزايش دهنده عملکرد فارمهاي حيواني مورد استفاده قرار بگيرند(ريزو و همکاران 2008).

2-1-2- مکانيسم عمل آنتيبيوتيکها
آنتيبيوتيکها که در تغذيهي دام و طيور همراه با يک غذاي ديگر به عنوان ناقل مخلوط ميشوند و علاوه بر آنتيبيوتيک داراي مقدار ناچيز مواد مغذي و مواد موثر ديگر ميباشند. سپس به صورت پيش مخلوط به بازار عرضه ميشوند. محققان معتقدند که آنتيبيوتيک ها قادرند جمعيت ميکروبي دستگاه گوارش را تغيير داده و اين تغيير اثرات سودمندي بر فرايند هضم و استفاده از مواد مغذي موجود در جيره دارند. به نظر ميرسد که مقداري از انرژي جيره در تخمير ميکروبي در طول دستگاه گوارش از دست ميروند. اضافه نمودن آنتيبيوتيک به جيره فعاليت جمعيت ميکروبي دستگاه گوارش را تحت تاثير قرار داده و ممکن است مانع از دست رفتن مقداري از اين انرژي توسط تخمير ميکروبي گردد(بورش و همکاران،1986). عمل آنتيبيوتيکها جلوگيري از رشد باکتري هاي پاتوژن و تحريک رشد بعضي از ميکروبهاي مفيد روده است که توليد مواد لازم و مفيد ويتامينها عوامل ناشناختهي رشد را انجام مي دهند. بطور کلي آنتيبيوتيکها در سه حوزه فلور روده، جذب و متابوليسم آندوژن موثر واقع مي شوند(ميلز و همکاران 2006).
ميکروفلور روده ، پنج وظيفهي عمده را به عهده دارند:
بر رشد ميزبان اثر مستقيم دارد، احتياجات غذايي ميزبان را تحت تاثير مي دهند، مورفوژنز دستگاه گوارش را تغيير ميدهند، بر محتويات دستگاه گوارش اثر کرده و تغييرات اساسي در ترکيب آنها پديد ميآورند و نقش فعالي در پيشگيري از تشکيل کلنيهاي ميکروبي ايفا ميکنند، اگر چه ديگر قسمتهاي دستگاه گوارش نيز مي توانند مکانهاي خوبي براي تکثير ميکروبها باشند، ولي سکوم در مقايسه با ديگر قسمتهاي دستگاه گوارش يک محيط پايدار براي کليهي ميکروارگانسيم ها را به وجود ميآورند که نتيجهي آن بوجود آمدن يک جمعيت بزرگ ميکروبي است. (ميلز و همکاران،2006) گزارش کردند که مقداري از باکتريها در سکوم جوجههاي گوشتي 1010 سلول بر گرم (وزن تر) مي باشند، که تعداد باکتري هاي بيهوازي 108تا 109 سلول بر گرم تخمين زده مي شود. ميکروفلور دستگاه گوارش نقش مهمي در وضعيت سلامت حيوان ميزبان بازي مي کند. به طور کلي باکتري هاي رودهاي يه 2 دسته بيماري زا و مفيد تقسيم مي شوند. بنابراين براي حفظ سلامتي حيوان ميزبان بايستي سعي کرد که تعداد باکتري هاي مفيد دستگاه گوارش افزايش يابد و در نتيجه از تکثير باکتري هاي بيماري زا ممانعت گردد.
آنتيبيوتيکها به هيچ وجه فلور روده را از بين نمي برد بلکه انواع از ميکروارگانيسمها را کم و بيش تحت تاثير قرار مي دهد. براي مثال با اضافه کردن آنتيبيوتيکها به جيره نسبت به جمعيت کلي فرمها به لاکتوباسيل ها و همچنين تعداد کلستريديوم هاي گرم منفي ،ريکتزياها و ويروسها را تغيير مي دهند. آنتيبيوتيکها نه فقط براي انواع ميکروبها موثر باشند بلکه ممکن است متابوليسم بدن را نيز تغيير دهند. به طور مثال ،کلروتتراسايکلين از عمل د آميناسيون و دکربوکسيلاسيون اسيدهاي آمينه جلوگيري کرده و تجزيهي کولين و گلوکز را کندتر مي نمايد. آنتيبيوتيکها ممکن است باعث مصرف بيشتر دان و آب در حيوانات شدند و از اين طريق وزن بدن آنها را افزايش دهند. اين مسئله در طيور گوشتي استفاده کننده از سيتراسين بعنوان مواد افزودني استفاده مي کنند مشاهده شده، بطوري که ميزان مصرف خوراک تا حدود %27 افزايش يافته است. آنتيبيوتيک ها ممکن است جذب يا دسترسي به مواد ضروري براي رشد در حيوانات تسهيل کنند. اين مسئله بخصوص در مورد ويرجينامايسين که جذب مواد غذايي از جمله روي، منگنز، فسفر و مس را در طيور تسهيل مي کند، صدق ميکند(ميلز و همکاران 2006 ). يکي از مهمترين فرضيههايي که اغلب محققين نيز آن را از جنبههايي مورد تاييد قرار داده اند، اين است که آنتيبيوتيک ها به اين دليل رشد در حيوانات را افزايش مي دهند که عفونتهاي مخفي و پنهان را در آنان از بين ميبرند. اين موضوع به ويژه در مورد طيور اهميت فراواني برخوردار است زيرا که جوجهها به خصوص در چند روز اول زندگي نسبت با انواع عفونت ها شديد حساس بوده و به دليل ابتلا به عفونت دچار کاهش وزن، از دست دادن آب و لاغري مفرط شده و بدين ترتيب ضايعات اقتصادي جبران ناپذيري ايجاد ميگردد(ايسين و دسامر، 1995).
2-1-3- مقاومت آنتيبيوتيکي
ظهور مقاومت ميکروبي ريشه در استفاده از آنتيبيوتيکهاي محرک رشد در حيوانات و به دنبال آن انتقال ژنها و باکتريهاي مقاوم در ميان حيوانات، فراورده هاي حيواني و محيط دارد (مسيون و فدورکا،2002).
ژنها خارج کروموزوني بخاطر پديده مقاومت (ضد ميکروبي که باعث ظهور مقاومت نسبت به بقيهي آنتي ميکروبيال هاي همسان مي شوند) شناخته شده اند. اين ژن هاي مقاوم با عناصر DNA خارج کروموزوني به نام پلاسميد در ارتباط هستند. از ديگر عناصر متحرک DNA مي توان به Integrons و Transposonدر پلاسميد اشاره کرد. اين عناصر متحرک DNA ، معينههاي ژني را براي مکانيسم مقاومت آنتيبيوتيکي انتقال ميدهند و ممکن است منجر به انتشار سريع ژنهاي مقاوم در ميان باکتري هاي مختلف شوند. ظهور باکتري هايي که نسبت به چند آنتيبيوتيک مختلف مقاومت دارند، نياز به آنتيبيوتيک هاي جديد يا به روز رساني آنتي بيوتيک هاي قوي تر را افزايش مي دهند(توليسون و ملير، 2000).
اين مقاومتها ممکن است در اثر کاهش نفوذ پذيري غشاء دفع فعال ترکيبات ضد ميکروبي، تغيير در جايگاه اتصال، تغيير در رسپتورهاي غشاء توليد بيش از حد آنزيمهاي هدف، تداخل راههاي متابوليکي ديگر، موتاسيون و انتقالات ژني بوجود آيند (موهان تاکار و همکاران، 2004). گزارش کردند که آنتروکوکوسي جدا شده از فضولات جمعآوري شده در فارمهاي گوشتي و تخمگذار در برابر سيلين، کليندامايسين، اريترومايسيت ، استرپتومايسين ، تتراسايکلين و تايلوزين مقاوم هستند.
2-1-4- ممنوعيت آنتيبيوتيکهاي خوراکي
مواد ضدباکتري به ميزان چشمگيري در دامپروري بکار مي روند و خطرات بسيار زيادي براي سلامت انسان ها ايجاد ميکنند(ويت،2000). استفاده بي رويه از آنتيبيوتيک ها به عنوان افزودنيهاي خوراکي ممکن است منجر به افزايش شمار باکتريهاي مقاوم آنتيبيوتيک شود و سرانجام درمان بيماري هاي عفوني در انسان را به خطر مي اندازد(گريسما و هلينگ 1986). کشور هاي زيادي به دليل نگراني از اين مشکل استفاده از ترکيبات آنتي بيوتيکي را در خوراک هاي حيوانات ممنوع کردهاند تا گسترش اين مقاومت را کند سازد. کشور سوئد در سال 1986 استفاده از محرک هاي آنتي بيوتيک را ممنوع کرد. آرستروپ و جانسن (2002) گزارش کردند که بعد از ممنوعيت استفاده از آووپارسين در جوجههاي گوشتي مقاومت گليکوپپتيدي انتروکوکوس فيسيوم از 2/72 درصد در سال 1995 بع 8/5 در سال 2000 کاهش يافته است.
2-1-5- جانشين آنتي بيوتيک هاي محرک رشد
به دنبال منع استفاده از آنتيبيوتيکها به عنوان محرک هاي رشد در تغذيهي طيور ، مطالعات بسياري به منظور يافتن جايگزين (يعني ساير مواد طبيعي که ميتواند اثر مثبت بر رشد و تبديل خوراک جوجهها داشته باشد) مورد توجه قرار گرفته اند. امروزه چندين گروه از اين افزودنيها و بيشتر از همه پروبيوتيکها، پريبيوتيک ها ، آنزيمها ، اسيدهاي آلي، آنتياکسيدان و افزودنيهاي فتوژيک مورد استفاده قرار مي گيرند(پريک 2009). هضم ايلئومي بوسيلهي آنزيمهاي با منشا گياهي بهبود ميابد. اسيدها رشد فلور ميکروبي را کنترل ميکنند. پربوتيکها تعدادي اثري انتخابي روي ميکروفلور روده تحميل ميکنند. پروبيوتيکها باعث بهبود جمعيت ميکروبي دستگاه گوارش ميشوند و استفاده از گياهان دارويي و روغن هاي ناشي از آنها ، ممکن است با فعاليتهاي ضدميکروبي بر ضدباکتريها و پارازيتهاي موجود در دستگاه گوارش در ارتباط باشد(موهان تاکار،2004).
2-2- پروبيوتيکها
پروبيوتيکها ميکروارگانيسمها يا گروه منحصر به فردي از ميکروارگانيسمهاي هستند که به واسطهي ويژگي هاي ميکروفلوراي رودهاي داراي اثرات مطلوب هستند(فلور،1989). گونه هاي خاصي از باکتريها، قارچها متعلق به گروه پروبوتيکها هستند. پرويوتيکهاي موجود مي توانند به گونه هاي کلونيزه (لاکتو باسيلوسsp ، انتروکوکوس sp و استرپتوکوکوس sp) و گونههاي آزاد و غيره کلونيزه (باسيلوز و ساکاروميسز سرويزيا) طبقهبندي ميشود(زکيک و همکاران، 2006). پروبوتيک شرايطي را در روده ايجاد مي کنند که توسعهي باکتري هاي پاتوژن مفيد را تقويت و توسعه ساير باکتري هاي پاتوژن را مهار ميکنند (لين و همکاران 1998). پروبوتيکها عمل سيستم ايمني را بهبود مي دهند(پريس و همکاران، 2009). اثرات معنيدار بر ويژگيهاي ميکروفلوراي روده نشان ميدهند (بانگ و همکاران 2009). اين اثرات منجر به رشد جوجههاي گوشتي و بهبود ضريب تبديل خوراک و کاهش تلفات ميشود(پريس و همکاران، 2009).
2-3- پريبيوتيکها
پريبيوتيکها به عنوان اجراي ترکيبي غير قابل هضم خوراک تعريف مي شوند که از طريق رشد انتخابي و يا فعالسازي تعدادي معيني از سويه هاي باکتري در روده اثرات مثبتي بر حيوانات ميزبان دارند(گيبسون و روبرفرويد،1995). فروکتواليگوساکاريدها FOS گلوکواليگوساکاريدها، ماناناليگوساکاريدها MOS از مهمترين پريبيوتکها ميباشند که توسط حيوان غير قابل هضم بوده و عموما دست نخورده به قسمتهاي پايين دستگاه گوارش منتقل مي شوند و در آنجا به باکتريهاي بيماريزا متصل ميشوند و از چسبيدن اين باکتري ها به ديواره روده جلوگيري مي کنند. بنابراين باکتري هاي بيماري زا بدون اثرات مضر از بدن حيوانات خارج مي شوند. مزيت آن ها در مقايسه با پروبيوتيکها اين است که آنها رشد باکتريهاي مفيد ارگانيسم ميزبان را تحريک کرده و با تمام شرايط محيطي سازگاري مييابند(يانگ و همکاران،2009).
2-4-اسيدهاي آلي و نمکهاي آنها
مدت مديدي هست که اسيدهاي آلي در شکلها و ترکيبات مختلف در تغذيهي طيور استفاده ميشوند. اسيدهاي آلي PH خوراک را کاهش داده و به عنوان عوامل نگه دارنده عمل کرده و از آلودگي ميکروبي و ميکروبيولوژيکي غذاها جلوگيري مي کنند و اين اثرات در دستگاه گوارش طيور نيز ديده ميشود (فريتاگ و همکاران،1999). در نتيجه باعث بهبود مصرف خوراکها ، ضريب تبديل خوراک و افزايش وزن مي شوند. اسيدهاي آلي مي توانند متابوليزه شوند و به عنوان منبعي از انرژي مصرف شوند. آنها با جلوگيري از رشد باکتريهايي همچون کمپيلوباکتري و سالمونلا باعث افزايش سلامت و کيفيت گوشت و تخم مرغ مي شوند(ريک، 2003). اسيدهاي آلي توليد ترکيبات سمي توسط باکتريها را کاهش مي دهند و يک تغيير در مورفولوژي ديوارهي روده ايجاد کرده و تشکيل کلنيهاي بيماريزا را در روي ديوارهي روده کاهش مي دهند، بنابراين اين مانع از آسيب رسيدن به سلولهاي مخاط ميگردند(کريم زاده و محمد زاده 1389).
2-5- مواد معدني و نمکهاي آنها
مواد معدني پرمصرف ، قسمتهاي اساسي فرايندهاي متابوليکي هستند که در بدن اتفاق مي افتند. اگر آنها در مقاديري بيش از حد نياز اصلي مورد استفاده قرار گيرند، ميتوانند باعث بهبود سلامتي و رشد جوجههاي گوشتي و بوقلمونها ميشوند. سولفات مس پنج ظرفيتي يا کلريد مس سه يا چهار ظرفيتي، اغلب در مقاديري بالاتر از حد نياز به عنوان محرک رشد در جوجههاي گوشتي و بوقلمونها استفاده ميشوند. همچنين گزارش شده است که افزودن نمکها روي و سلنيوم به جيره باعث افزايش عملکرد و بهبود پاسخ ايمني خواهند بود(چاوراچ و همکاران 2004).
2-6- گياهان دارويي
قدمت مطالعه بر روي عصارههاي گياهي به 2000 سال پيش بر ميگردد. بعد از قرن 13 ميلادي توليد روغن هاي ضروري توسط شيمي دانان شروع شد و اثرات آنها در دارونامهها تشريح گرديد. البته موارد استعمال آن در قرن 14 تنها به لندن بود و پس از آن در تمام اروپا انتشار يافت (بورت و رينديس 2003). در سال 1881 دلا کرويکس اولين آزمايش را مورد خاصيت ضدميکروبي عصارههاي گياهي انجام داد و پس از آن استفاده از روغنهاي گياهي در غذاها معمول گشت. در سال 1945 و با توسعهي خاصيت غذاهاي دارويي و پيدايش آنتيبيوتيک با استفاده از مخمر باکتريايي نوعي بي علاقگي در تحقيقات گياهان دارويي ظهور پيدا کرد و استفاده از عصاره هاي گياهي به عنوان عوامل ضد ميکروبي تا حدودي به فراموشي سپرده شد. در سال 1990 به دنبال ممنوعيت استفاده از يکسري از آنتيبيوتيکهاي محرک شده رشد، افزايش تمايلات عمومي به مصرف فرآوردههاي گياهي، عصارههاي گياهي دوباره به عنوان جايگزينهاي آنتيبيوتيکها ظهور يافتند (ريزو و همکاران 2008).
فعاليتهاي ضد ميکروبي ، يکي از خصوصيات ذاتي عصارههاي گياهي ميباشند و چندين مصالعه روي آن فعاليتهاي ضدويروسي ، قارچي و ضدباکتريايي در رابطه با آن صورت گرفته است. گياهان دارويي و روغن هاي آنها مدت زمان طولاني است که در محصولات غذايي و عطري ، بسته به خواص دارويي مختلف آنها مورد استفاده قرار مي گيرند. در مورد حيوانات اهلي و سيستم هاي پرورشي ، در گذشته ، متابوليتهاي گياهي به صورت عام و به عنوان فاکتورهاي ضدميکروبي مورد استفاده قرار گرفته اند. ممنوعيت و محروميتهاي اخير استفاده از آنتيبيوتيکهاي محرک رشد در حيوانات، علاقه به متابوليتهاي فعال زيستي با منشا گياهي را افزايش داده است.
ترکيبات موجود در روغنهاي ضروري گياهي، از متابوليتهاي ثانويه به شمار مي روند. به اين معنا که هيچ نقشي در چرخهي حياتي گياه ايفا نمي کنند، ولي نقش مهمي در مقابله با شرايط محيطي از قبيل محافظت از گياه در برابر با پاتوژن ها ، جذب ارگانيسم هاي ضرورري براي گياه و همچنين حفاظت در برابر تهديد هاي محيطي بازي مي کنند. ترکيب ها و غلظت متابوليت هاي ژانويه در گياهان مي تواند به گونهي گياه، تغييرات آب و هوايي در طول پرورش گياه ، خواستگاه گياه، زمان برداشت، تيپ گياه (خشک يا تازه )(تاکار 2003 ، آکامويک و بروک 2005) و همچنين روشهاي عصارهگيري، ذخيره و دورهي نگهداري آن (جانسن و همکاران 1987) بستگي داشته باشد.
اثرات مثبت عصاره هاي گياهي بر روي عملکرد حيوانات به ترکيب فعال و متابوليت هاي ژانويهي گياهي بستگي دارد. ترکيبات فعال ، ترکيبات شيميايي هستند که در تمام گياه و يا قسمتي از آن وجود دارد و باعث اثرات درماني در گياهان دارويي مي شوند. اگر چه گياهان دارويي داراي هزاران متابوليت هستند ولي تنها ترکيات اصلي آنها (که داراي غلظت هاي زيادي هستند) جدا شده و مورد مطالعه قرار گرفته است.
اگرچه ترکيبات غعال مسئول اثرات اصلي بر روي عملکرد در حيوانات شناخته شده است ولي مطالعات نشان مي دهند که اين اثرات مي توانند ناشي از يک نوع سينرژيسم در بين متابوليت هاي اوليه و ثانويهي گياه باشند. بدين منظور که متابوليت هاي ثانويه اثرات متابوليتهاي اوليه را افزايش مي دهند.(کمال ،2000).
زماني که متابوليت هاي فعال توسط حيوانات مورد استفاده قرار مي گيرند توسط سلول هاي مخاطي روده جذب و به سرعت توسط بدن متابوليزه مي شوند. ترکيبات حاصل از متابوليسم به ترکيبات قطبي تبديل و با اتصال با گلوکورونات در ادرار دفع مي گردد. با توجه سرعت متابوليزه شدن ترکيبات و نيمه عمر آنها ، خطر تجمع شان در بدن به حداقل رسيده است(کوهلرت2000). تاکيد شده است که بيشتر متابوليت هاي ثانويه گياهي فلاوونوئيد و گلوکوزينولات ها فعاليت هاي ضد باکتريايي و آنتي اکسيدان دارند. فعال سازي ماکروفاژها نخستسن گام توسط اين محصولات گياهي براي بهبود پاسخهاي ايمني است (ايسن و دسامر 1995). بعضي از منابع ادعا مي کنند که افزودني هاي خوراکي با منشا گياهي %10 کل بازار افزودنيهاي خوراکي را به خود اختصاص داده است. (وينديچ و همکاران ، ميلز و همکاران 2006) در آزمايشي هنگام مقايسه افزودني هاي خوراکي گياهي آنتيبيوتيک و اسيدهاي آلي اثرات مشابهي مانند کاهش تعداد کلوني ها باکتريايي ، محصولات تخميري کمتر (آمونيوم و آمين هاي بيوژيک ) فعاليت کمتر سيستم لنفاوي روده و هضم بيشتر مواد غذايي پيش از رسيدن به سکوم ها براي آنها مشاهده کرده اند که در نهايت نشان دهندهي تعامل کلي بهتر در روده بود.
2-6-1- گياهان دارويي در ايران
ايران يکي از هفت کشور آسيايي است که بيشترين گياهان دارويي را دارد و در هر سه دهه گذشته شاهد روند روبه رشد استفاده از اين داروهاي گياهي و احياي طب سنتي هستيم.
بر اساس آمار وجود در کشورمان نيز 130 نوع داروي گياهي وجود دارد. جايگاه گياهان دارويي از يک سال پيش در کشور ما به تحولات علمي- تخصصي نظام مندتر شده است. تشکيل ستاد گياهان دارويي و طب ايراني تاسيس دانشکده ي طب سنتي ، ايجاد درمانگاه ها و مراکز تحقيقات و آموزش تخصصي گروهي از پزشکان داروسازان نمادي از تحول و نظام مندي نسبت به جايگاه طب سنتي ايران و درمان داروي گياهي است. امروزه تخمين زده مي شود که 75هزار گياه دارويي در سراسر جهان وجود داشته باشد و تاکنون 5000 داروي گياهي توسط صنايع دارويي جهان ساخته و به بازار عرضه مي شود. اين بخش از منابع طبيعي قدمتي هم پاي بشر دارد و يکي از مهمترين منابع تامين غذايي و دارويي بشر در طول نسل ها بوده است. طبق براورد ها در حال حاضر 750 هزار گياه گل دار يا دانه دار در زمين يافت مي شود و تا کنون 200 هزار گياه در جهان شناسايي شده است.


دیدگاهتان را بنویسید