ليپازها.18
هيالورونيداز.18
استافيلوکيناز (فيبرينوليزين) 19
نوکلئاز مقاوم به حرارت.19
توکسين هاي سيتوليتيک.19
توکسين آلفا (هموليزين-آلفا ).19
توکسين بتا (اسفنگوميليناز)..19
توکسين دلتا.19
توکسين گاما.20
لکوسيدين.20
توکسين ها 21
پايداري انتروتوکسين ها در برابر حرارت..22
توليد انتروتوکسين. 23
توکسين اکسفولياتيو.23
بيماريزايي خارج روده اي.23
مسموميت غذايي استافيلوکوکوس20
علايم مسموميت غذايي.25
فصل دوم: روش تحقيق
مواد و روش کار..27
محيط هاي کشت 27
محيط غني کننده. 27
محيط انتخابي.28
تست هاي تاييدي. ..30
تست کاتالاز.30
تست گلوکز.30
تست مانيتول.30
تست کوآگولاز.31
مشاهده ميکروسکوپي.32
نحوه نمونه برداري.32
آماده کردن نمونه جهت انجام آزمايش. .32
استخراج DNA.33
تعيين کيفيت DNA با استفاده از الکتروفورز بر روي ژل آگاروز. 34
تعيين کميت و کيفيت DNA با استفاده از اسپکتروفتومتري34
واکنش زنجيره اي پلي مرازي 35
الکتروفورز فرآورده هاي PCR 36
تفکيک قطعات تکثيريافته. . 37
بارگذاري محصولات تکثير شده..37
فصل سوم:نتايج تحقيق
نتايج شناسايي استافيلوکوکوس اورئوس با کشت..32
نتايج تعيين کيفيت DNA با استفاده از الکتروفورز بر روي ژل آگاروز 41
نتايج انجام واکنش زنجيره اي پلي مراز براساس ژن Coa . 42
نتايج تعيين توالي..43
فصل چهارم:بحث و نتيجه گيري
نتيجه گيري وپيشنهاد. 51
فهرست منابع95
چکيده انگليسي.98
جدول 1-1- اسامي گونه هاي شناسايي شده استافيلوکوکوس.6
جدول 2-1- خصوصيات بيوشيميايي استافيلوکوکوس اورئوس در مقايسه باساير.. 9

جدول 3-1- صفات متمايز کننده و تشخيص استافيلوکوکوس و ميکروکوکوس. 9
جدول 1-2-ترکيب ومقدار مواد تشکيل دهنده ي محيط کشت گوشت پخته نمک دار27
جدول2-2- ترکيب ومقدار مواد تشکيل دهنده ي محيط کشت برد پارکر آگار29
جدول 3-2- غلظت مواد تشکيل دهنده ليز بافر34
جدول 4-2-اجزاي واکنش زنجيره اي پلي مراز..36
جدول 5-2-پرايمرهاي مورد استفاده.36
جدول 6-2- نحوه تهيه يک بافر TAE 50 X37
جدول 7-2- بافر لودينگ 6X 37
جدول 8-2- محلول هاي مورد نياز براي الکتروفورز ژل آگاروز39
جدول 1-3- توزيع فراوا ني و درصدي نمونه هاي مورد آزمايش39
جدول 2-3-توزيع فراواني نتايج کشت برحسب نوع شير در 103 نمونه مورد آزمايش40
جدول 3-3- آلودگي نمونه ها برحسب سن پنير در 103 نمونه مورد مطالعه40
جدول 4-3- آلودگي نمونه ها برحسب نوع پنير در 103 نمونه مورد مطالعه40
جدول 5-3- نتايج نهايي نمونه هاي پنير مورد بررسي از نظر رشد باکتري در 103 نمونه موردمطالعه41
تصوير-1-1- تشکيل پرگنه هاي سياه در محيط کشت برد پارکر آگار56
تصوير3-1- الکتروفورز DNA هاي استخراج شده 59
تصوير3-2- الکتروفورز محصول PCR ژن coa در آگاروز 5/1 درصد60
چکيده
استافيلوکوکوس اورئوس به عنوان سومين عامل مهم بيماري هاي با منشاء مواد غذايي مطرح مي باشد. شير ماده اي اوليه منا سب جهت رشد استافيلوکوکوس اورئوس بوده و فراورده هاي شيري منبع شناخته شده اي براي مسموميت هاي استافيلوکوکي است.
اين مطالعه جهت تعيين ميزان شيوع استافيلوکوکوس اورئوس در پنيرهاي محلي انجام شده است. مجموعا 103 نمونه بطور تصادفي از روستاهاي اطراف ملکان و مياندوآب جمع آوري و با روش ها کشت و PCR مورد آزمايش قرار گرفتند.
براساس نتايج اين مطالعه 7 مورد (6/11 درصد) از نمونه ها آلوده به استافيلوکوکوس اورئوس بودند و 7مورد ديگر(6/11درصد) از نمونه ها آلوده به استافيلوکوکوس اينترمديوس بودند وبراساس نتايج بدست امده در اين مطالعه 2 /23 درصد از نمونه ها استافيلوکوکوسهاي کواگولاز مثبت آلوده بودند و8/76 درصد از نمونه ها به استافيلوکوکوسهاي کواگولاز منفي آلوده بودند.
نتايج اين تحقيق نشان داد که رعايت شرايط بهداشتي در حين توليد الزامي است و استفاده از شير پاستوريزه در تهيه پنير داراي اهميت مي باشد.
کلمات کليدي: پنير محلي – استافيلوکوکوس اورئوس- کشت – PCR – ملکان و مياندوآب.
مقدمه:
پنير از مهمترين پديده هاي بشري است که در تغذيه بشر، سهم بسزائي دارد و ضمن تامين مواد لازم جهت رشد، در مطبوع ساختن غذاي روزانه موثر است. در مناطق روستايي و عشايري به علت عدم وجود سردخانه جهت نگهداري شير و طعم مطبوع پنيرهاي سنتي، ساخت و مصرف اين فرآورده متداول است.
از آنجايي که پنير يکي از فرآورده‌هاي مهم شير مورد مصرف در کشور است و مصرف پنير سنتي نيز در بسياري از نقاط کشور رواج دارد، آلودگي ميکروبي آن بايد مورد توجه قرار گيرد.
پنيرهاي محلي توليد شده به چند دسته تقسيم مي شوند که مبناي آن شير حيوان نظير پنير گاوميش، گاو، گوسفندي، بزي و مخلوط (شيرگاو+شيرگوسفند) است که پنيراز ان تهيه مي شود.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جنس ا ستافيلوکوکوس يکي از باکتريهاي حائز اهميت در بهداشت مواد غذايي و بيماريهاي انساني ودامي است. از گونه هاي مختلف اين جنس برخي ايجاد کننده مسموميت هاي غذايي، برخي عامل ايجاد زخمهاي پوستي، دمل وبرخي باعث ايجاد عفونتهاي بيمارستاني بسيار خطرناک هستند وگاهي مقاوم به درمان مي شوند.استافيلوکوکوس يکي از جنس هاي با کتريايي فرصت طلب سطوح بدن جانداران خونگرم است. مهمترين مساله از نظر بهداشت عمومي بويژه از نظر بهداشت مواد غذايي، مسموميت غذايي است که بوسيله انتروتوکسين توليد شده توسط St.aureus ايجاد مي شود.
خصوصيات مسموميت ايجاد شده بوسيله استافيلوکوکوس اورئوس عبارتند از: دوره کمون کوتاه 30 دقيقه تا 8 ساعت، استفراغ، درد و انقباضات شکمي،نبض ضعيف، تعريق،کاهش حرارت بدن.در اين مسموميت مرگ و مير بسيار نادر است و بهبودي طي 24تا48 ساعت رخ مي دهد.اين مسموميت يکي از شايع ترين مسموميت هاي غذايي در جهان است و در اکثر کشورها جزو 3 عامل اول مسموميتهاي غذايي است (6،10).
اين باکتري معمولا نه تنها در مواد غذايي خام بلکه در مواد غذايي پردازش شده باعث مسموميت مي‌شود. غذاهاي عامل اين مسموميت مي توانند فرآورده هاي پروتئيني، طيور و فرآورده هاي ماهي، فرآورده هاي شير، سسهاي کرم دار، سالاد در انواع مختلف، شکلات صبحانه و شيريني هاي خامه اي باشند. در اين غذاها بدليل آنکه در طي فرآيند تهيه آنها ميکروب هاي رقيب تضعيف مي شوند محيط براي رشد استافيلوکوکوس مهيا مي‌شود (6).
روش‌هاي کشت که براي جداسازي استافيلوکوکوس اورئوس کوآگولاز مثبت مورد استفاده قرار مي گيرند زمان بر بوده و ظاهرا در نتايج حاصله از آنها پاسخ هاي مثبت کاذب مشاهده مي شود. در مطالعات اخير روش هاي جديد با استفاده از واکنش زنجيره اي پلي مراز (PCR)1کارآئي خوبي نشان داده ا ند.
لذا بدليل اهميت موضوع، مطالعه حاضر جهت تعيين ميزان شيوع استافيلوکوکوس اورئوس کواگولاز مثبت در پنيرهاي محلي براساس روش هاي کشت و PCRانجام شد.
اهداف تحقيق
1. بررسي ميزان شيوع استافيلوکوکوس کوآگولاز مثبت در پنيرهاي محلي روستاهاي اطراف شهرستان ملکان و مياندوآب با استفاده از روش کشت.
2. بررسي ميزان شيوع استافيلوکوکوس اورئوس کوآگولاز مثبت در پنيرهاي محلي روستاهاي اطراف شهرستان ملکان و مياندوآب براساس روش PCR.
3. مقايسه نتايج بررسي با روش کشت و PCR
1-1 جنس استافيلوکوکوس2
استافيلوکوکوس ها در همه جا يافت مي‌شوند. اين باکتريها از معمولترين ميکروارگانيسم ها محسوب مي‌شوند. علي رغم شناسايي مواد ضدميکروبي و ارتقا سطح بهداشت عمومي که نقش موثري در کاهش شيوع ومرگ ومير بيماريهاي استافيلوکوکوسي در قرن بيستم داشته است، هنوز استافيلوکوکوس ها از مهمترين بيماري زا ها محسوب مي شوند. اين باکتريها مسئول بيش از 80 درصد بيماريهاي چرکي با علائم باليني مي باشند. جايگاه طبيعي اوليه استافيلوکوکوس ها سطح بدن پستانداران است که درآن ميکروارگانيسم ها به تعداد زياد يافت مي شوند. اگر سد دفاعي بدن ميزبان به علت جراحت يا جراحي آسيب ببيند و اين ميکروميکروارگانيسم ها در بافت هاي عمقي نفوذ کنند قدرت تهاجمي آنها آشکار خواهد شد. اگر اين باکتري وارد جريان عمومي بدن شود مي تواند اندوکارديت حاد وضايعات متاستاتيک منتشره ايجاد کند. فاکتور عمده اي که موجب شده تا علي رغم توليد طيف وسيعي ازآنتي بيوتيک ها ي موثر بر استافيلوکوکوس ها (در مدت 40 سال گذشته)باز هم اين ميکروميکروارگانيسم ها بقاي خود را حفظ کنند، سويه هاي مقاوم در برابر پني سيلين ومشتقات آن و حضور اين سويه ها در عفونت هاي شديد بيمارستاني است.
استافيلوکوکوس ها کوکسي گرم مثبت و بي هوازي اختياري هستند که با آرايش خوشه انگوري رشد مي کنند. نام استافيلوکوکوس از ريشه يوناني استافيل (به معناي يک خوشه انگور) و کوکوس (به معناي يک دانه يا حبه)گرفته شده است.براي اولين بار اين واژه در توصيف ميکروارگانسيم ها يي استفاده شده است که در ترشحات چرکي زخم هاي جراحي وجود داشته اند. از آنجايي که سويه هاي جوان در عفونت هاي استافيلوکوکوسي پيگمان زرد توليد مي کنند اين ميکروارگانيسم تحت عنوان استافيلوکوکوس اورئوس ناميده مي شود و از سويه هاي با قدرت بيماريزايي کمتر (استافيلوکوکوس هاي توليد کننده کلوني هاي سفيد)متمايز شوند. توليد پيگمان ويژگي متغيري در استافيلوکوکوس ها است و ارتباط با بيماريزايي آن قطعي نيست. امروزه توانايي توليد کواگولاز3 جايگزين نوع پيگمان کلوني ها شده است. توانايي توليد کواگولاز مفيدترين معيار تشخيص براي استافيلوکوکوس اورئوس است (7).
1-1-1- طبقه بندي استافيلوکوکوس ها
استافيلوکوکوسها از جمله باکتريهاي کروي شکل و گرم مثبت هستند. بطور کلي رده بندي استافيلوکوکوس اورئوس بصورت زير است:
پروکاريوته ? سلسله Kingdom
فيرمي باکتري ? رده Class
ميکروکوکاسه ? خانواده Family
استافيلو کوکوس ? جنس Genus
اورئوس ? گونه Species
خانواده ميکروکوکاسه داراي 4 جنس است که عبارتند از: استافيلوکوکوس، ميکروکوکوس، استوماتوکوکوس وپلانو کوکوس. در بين جنس هاي مذکور فقط استافيلوکوکوس ها هستند که توانايي بيماريزايي داشته و جنس هاي ديگر معمولا بي آزار بوده و روي گياهان و مخاط جانوران مختلف زندگي مي کنند (7).
استافيلو کوکوس ها ابتدا توسط کخ شناسايي شده و سپس پاستور توانست در محيط مايع،آنها را کشت دهد و روزن باخ بصورت خالص آنها را جدا سازي کرد. امروزه 32 گونه از استافيلوکوکوسها شناسايي شده اند که در جدول زير اسامي اين 32 گونه آمده است:
جدول1-1- اسامي گونه هاي شناسايي شده استافيلوکوکوس
S.epidermidisS.hyicusS.aureusS.warneriS.scturiS.capuisS.hominisS.gallinarumS.haemolytiusS.auricularisS.pasteuriS.saprohyticusS.easeulyticusS.equorumS.saprophticusS.kloosiiS.felisS.cohniS.simulansS.shleiferiS.xylosusS.intermediusS.muscaeS.carnosusS.lugdensisS.lentusS.chromogenesS.piscifermentansS.arleuaeS.carpareS.vitulusS.delphini
1-2- استافيلوکوکوس اورئوس
1- مورفولوژي
استافيلوکوکوس اورئوس کوکسي فاقد حرکت با قطر8/0 ميکرون است که تجمعا ت نامنظم از سلول ها شکلي شبيه به خوشه انگور را بوجود مي آورد. درمحيط کشت جامد اين باکتري به شکل تجمعات خوشه انگوري نامنظم هستند اما در کشت هاي آبگوشت ترجيحا زنجيره هاي کوتاه و فرم هاي ديپلوکوک4 رايج تر مي باشند. تعداد معدودي از سويه ها، کپسول5 يا لايه لعابي 6 توليد مي کنند که قدرت بيماريزايي (ويرولانس) ميکروارگانيسم را افزايش مي دهد. استافيلوکوکوس اورئوس يک ميکروارگانيسم گرم مثبت است اما سلولهاي کهنه و ميکروارگانيسم هاي فا گوسيتوز شده بصورت گرم منفي ديده مي شوند.
استافيلوکوکوس ها سلولهاي کروي شکل به قطر 5/1- 5/ 0 ميکرون مي باشند که بصورت دو تايي و يا بصورت خوشه اي ديده مي شوند بطوريکه اگر استافيلوکوکوس ها را از نمونه هاي مرضي جدا کرده و رنگ آميزي گرم انجام دهيم اغلب بصورت کوکسي هاي دو تايي يا سه تايي مشاهده مي شوند ا لبته اندازه سلولي اين باکتريها از سويه اي به سويه ديگر متفاوت بوده و در اين مورد نوع وسن باکتري هم مي تواند دخيل باشد.
تقريبا تما م استافيلوکوکوس ها به آساني در محيط هاي معمولي و غير اختصاصي رشد مي کنند. اين باکتريها در محيط نوترنيت آ گار پرگنه هاي صاف ، کروي ، مات و برآمده اي را ايجاد مي کنند که قطر پر گنه ها بعد از 24 ساعت رشد در دماي 37 درجه سانتي گراد به 1 تا 3 ميلي متر مي رسد. پرگنه هاي مربوط به سويه هاي کپسول دار حالت موکوئيدي دارند و گفته مي شود که اکثر سويه هاي اين باکتري در محيط هاي آبگوشت کدورت شديدي ايجاد مي کنند و رسوب توليد مي کنند.
پرگنه هاي مربوط به استافيلوکوکوس اورئوس در محيط هاي نوترينت آگار به رنگ زرد طلايي ديده مي شوند که رنگ حاصله بدليل رنگدانه هاي کاروتنوئيد است. به همين خاطر به اين گونه نام طلايي داده شده است. البته بعضي از سويه ها حاوي اين رنگدانه نيستند ويا در اثر کشت هاي پي در پي اين رنگ را از دست مي دهند. البته در محيط هاي مايع خوندار اين رنگدانه تشکيل نمي گردد (7).
1-2-2- ويژگي هاي ساختما ني
ساختار زير بنايي استافيلوکوک مشابه با ساير ميکروارگانيسم هاي گرم مثبت است. در برش هاي نازکي که از سلولهاي مرحله لگاريتمي7 تهيه مي شود نوکلئوتيد8 مزوزوم9 ويک غشاي سيتوپلاسمي سه رديفي10 آشکار مي شود که توسط ناحيه پري پلاسمي11 از ديواره سلول متمايز مي گردد. در سويه هاي کپسول دار، يک لايه فمبريه شل12 و يا يک لايه کپسولي نيز ممکن ا ست ديده شود.
ديواره سلولي استافيلوکوکوس اورئوس مشتمل بر سه جزء اصلي: پپتيد وگليگان13، اسيد هاي تيکوئيک14 و پروتئين Aاست. محتواي اصلي اجزا ديواره سلولي در متمايز کردن استافيلوکوکوس از ميکروکوک و استافيلوکوکوس اپيدرميس مفيد است. پپتيد وگليکان در حدود 40 تا 60 درصد از وزن ديواره سلولي را به خود اختصاص مي دهد. مقا دير ساير اجزاي ديواره سلولي متغير است (7).
1-2-2-1- ويژگي هاي بيولوژيکي وبيو شيميايي
استافيلوکوکوس ها ازباکتريهاي هوازي – بي هوازي اختياري هستند.اين جنس توانايي حرکت يا توليد اسپور را ندارد ولي با اين وجود ازمقاومترين باکتريها هستند که اين مقاومت در محيط براي انتقال باکتري بصورت غير مستقيم ازطريق سطوح و لوازم به جانداران ضروري است.
استافيلوکوکوس اورئوس در داخل بدن ميزبان توليد کپسول پلي ساکاريدي مي کند که البته اين حالت در محيط هاي کشت آزمايشگاهي ديده نمي شود.کپسول پلي ساکاريدي در اتصال باکتري به سطوح و جلوگيري از عمل بيگانه خواري گلبولهاي سفيد بسيار موثر است (7).
استافيلوکوکوس ها در ميان باکتريهاي فاقد اسپور بسيار مقاوم بوده و شوري بالا و ساکارز 50-60 درصد را تحمل مي کنند. اين باکتري در محيط هاي با آب فعا ل بسيا ر کم هم رشد مي کند و ضد عفو ني کننده هاي معمولي را هم بهتر از ساير باکتريها تحمل مي‌کند. دماي 60 درجه سانتي گراد را بمدت 30 دقيقه تحمل مي کند. استافيلوکوکوس مانند کلستريديوم بوتولينوم و باسيلوس سرئوس تهوع زا بوده و بدليل توليد اگزوتوکسين وآنتروتوکسين باعث مسموميت هاي غذايي مي‌شود، بطوريکه خوردن يک ميکرو گرم از سموم آزاد شده در غذا باعث ايجاد علا ئم مسموميت مي‌شود. اين آنتروتوکسين مقاوم به حرارت بوده و بعد ازپاستوريزاسيون يا استريليزاسيون حتي اگر باکتري هم در غذا موجود نباشد باعث توليد مسموميت مي شود.
چهار درصد استافيلوکوکوس ها توانايي توليد کپسول را دارند ولي همه سويه ها ي استافيلوکوکوسي با آنتي بادي ضد کپسول واکنش نشان مي دهند که شايد به اين دليل باشد که سويه هاي بدون کپسول هم آنتي ژن مشابه کپسولي را در پيکره خود دارند.استافيلوکوکوس اورئوس داراي خا صيت هموليتيک است که در محيط بلاد آگار در اطراف پرگنه دو منطقه هموليز کامل وناقص ديده مي شود. اين ميکروارگانيسم آنزيم ژلاتيناز توليد مي کند و توانايي احياي نيترات راهم دارا ست همچنين فعاليت اوره آزي هم دارد. اندول منفي است و در محيط هاي حاوي نمک بالا هم توانايي رشد دارد و لذا محيطي مثل مانتيول سالت آگارشاخص متمايز کننده خوبي براي اين ميکروارگانيسم بشمار مي‌آيد (7).
جدول 2-1-خصوصيات بيوشيميايي استا فيلوکوکوس اورئوس درمقايسه باسايراعضاي ميکروکوکاسه
تستاستافيلوکوکوس اورئوساستافيلوکوکوس اپيدرميسميکروکوکوسکاتالاز+++احياء نيترات+(V)+VOFFFO يا-هموليز(V) +(V)-_کوآگولاز+__ذوب ژلاتين+_Vمانيتول(V)+(V )-VV=Variable، O= oxidation، F=Fermentation
جدول 3-1- صفات متمايزکننده و تشخيص استا فيلوکوکوس، ميکروکوکوس واسترپتوکوکوس
صفاتميکروکوکوساستافيلوکوکوساسترپتوکوکوستشکيل خوشه هاي نامنظم++_تخمير گلوگز_++کاتالاز++_
1-2-2-2- پپتيد وگليکان
در استافيلوکوکوس ساختمان اوليه پپتيدوگليکا ن از ابزارهاي متمايز کننده گونه ها است.مانند آنچه در اغلب باکتر يها ديده مي شود بخش گليکان حاوي واحدهاي ان – استيل گلوکز آمين15 وان-استيل موراميک اسيد16 است که توسط پيوندهاي گليکوزيدي بتا يک و چهار به يکديگر اتصال يافته اند. در استافيلوکوکوس ها واحدهاي N – موراميک اسيد زنجيره هاي تترا پپتيدي را حمل مي کنندکه توسط پل هاي پنتاگلايسين17 به زنجيره هاي تترا پپتيدي از رشته هاي پپتيدو گليکان مجاور اتصال مي يابند. اين پل‌هاي عرضي18 موجب استحکام ديواره سلولي استافيلوکوکوس شده و به بقاي ميکروارگانيسم در بافتهاي ميزبان کمک مي کند. پپتيدگليکان حدود 50 % وزن ديواره سلولي را تشکيل مي دهد و باعث ايجاد شکل و پايداري در باکتري مي گردد ، قادر به توليد مواد تغذيه‌اي داخلي بوده و قادر به فعال کردن سيستم کمپلما ن هم است (7).
1-2-2-3- پلي ساکاريد
در واقع ماده اصلي تشکيل دهنده کپسول است ومي تواند عمل بيگانه خواري لوکوسيتها را ما نع شود.
1-2-2-4- اسيد تيکوئيک
در استافيلوکوکوس اورئوس اسيد تيکوئيک ديواره باکتري ازنوع ريبيتول فسفات19 است.ديواره سلولي استافيلوکوکوس اپيدرميس20 حاوي اسيد گليسروتيکوئيک21 است.
در ميکروکوک ها نوع ديگري ازاسيد تيکوئيک وجود دارد و يا به طور کلي فاقد اسيد تيکوئيک مي باشند. اسيد تيکوئيک يک جزء اصلي گيرنده فاژ در استافيلوکوکوس اورئوس است.علاوه بر اين اسيد تيکوئيک نقش مهمي را در حفظ عملکرد طبيعي فيزيولوژيک بر عهده دارد.اسيد تيکوئيک توسط تنظيم محيط کاتيوني سلولي باکتري، فعاليت آنزيم هاي اتوليتيک22 که دررشد ديواره سلولي وجدا شدن سلولهاي دختري شرکت دارند، را کنترل مي کند. موتانت‌هايي وجود دارند که بطور کامل فاقد اسيد تيکوئيک مي باشند. در مطالعاتي که بر روي اين موتانت ها انجام گرفته نشان داده شده است که پليمر اسيدتيکوئيک براي بقاء ميکروارگانيسم اساسي نيست. اما اين موتانت ها در برابر فاژ مقاوم هستند، نسبت به ميکروارگانيسم هاي نوع وحشي، رشد آهسته‌تري دارند و سلو لهاي بزرگ (با اشکال متنوع) و ديواره عرضي غير طبيعي را توليد مي‌کنند.
اسيد تيکوئيک از يک طرف به پپتيدوگليکان و از طرف ديگر به غشاي سيتوپلاسمي اتصال دارد و توليد پلي ساکاريد Aو Bرا مي کند. اسيد هاي تيکوئيک به تنهايي ايمونوژنهاي ضعيفي هستند اما وقتي به لايه پپتيد وگليکان اتصال مي يابند باعث تحريک سيستم ايمني اختصاصي مي شوند. اسيد تيکوئيک باعث تسهيل چسبيدن باکتري به سطوح مخاط مي شود (4).
اسيد تيکوئيک شاخص آنتي ژن مهم درتمامي سويه هاي استافيلوکوکوس اورئوس است که يک ريبيتول تيکوئيک اسيد23 اختصاصي گروه در ديواره سلولي است و مولکول ان – استيل گلوکز آمين، شاخص سرو لوژيک در اين پلي ساکاريد است. در ديواره سلولي باکتري اسيد تيکوئيک در شرايط غير محلول ودر همراهي با پپتيد وگليکان است که براي آزا د شدن آن، آنزيم ليتيک نيازاست.دراستافيلوکوکوس اپيدرميديس، ا سيد ريبيتول تيکوئيک يافت نمي شود بلکه به جاي آن اسيد گليسرو تيکوئيک وجود دارد (9).
اغلب بالغين، واکنش ازدياد حساسيت فوري بر ضد اسيد تيکوئيک دارند و مقادير کمي از آنتي بادي هاي متصل در سرم آنها يافت مي شود.در مبتلايان به عفونت هاي مهم استافيلو کوکوسها از قبيل اندوکارديت يا باکتريمي(همراه با کانون متاستاتيک آبسه که تخليه و يادرمان آنتي بيوتيک در آنها به تاخير افتاده باشد) مقادير بالايي از آنتي بادي توليد شده بر عليه اسيد تيکوئيک ديده مي شود اما در باکتريمي موقت استافيلوکوکوسي افزايش در آنتي با دي توليد شده بر عليه تيکوئيک اسيد شايع است (1).
فعال شدن کمپلمان در نتيجه تشکيل کمپلکس ايمني بين آنتي ژن و آ نتي بادي IgG اختصاصي انسان است ،به اين ترتيب اسيد تيکوئيک موجب فعال شدن کمپلمان مي شود وا ستافيلوکوکوس ها را در برابر اوپسونيزاسيون وابسته به کمپلمان محافظت مي کند.
1-2-2-5- پروتئين A:
پروتئين A جزو پروتئين عمده در ديواره سلولي استافيلوکوکوس اورئوس است. در حدود 30 درصد از اين پروتئين در جريا ن رشد سلول در دورن محيط آزاد مي شود. اين پروتئين يک آنتي ژن اختصاصي است که براي اغلب سويه هاي استا فيلو کوکوس اورئوس اختصاصي و در ساير استافيلوکوکوس ها و يا در ميکروکوک ها وجود ندارد.اين پروتئين در سلول باکتري با پيوند کوالانسي به ساختمان پپتيدوگليکان متصل مي شود و به طور يکنواختي در تمامي ديواره سلولي توزيع مي گردد. پروتئين A يک زنجيره واحد پلي پپتيدي (به وزن 42 کيلو دالتون)است ،4 واحد تيروزين که بطور کامل در سطح سلول باکتري نمايان شده اند مسئول فعاليت بيولوژيک مي با شند. منحصر به فرد بودن پروتئين A مربوط به توانايي آن در واکنش با IgG طبيعي در اغلب گونه هاي حيواني است. در درون گونه ها اين واکنش ممکن است محدود به بعضي از زير گرو ه هاي IgG باشد. برخلاف واکنش اختصا صي آنتي ژن – آنتي بادي در اين واکنش قطعه Fab ايمونوگلوبولين شرکت نمي کند بلکه قطعه FC شرکت دارد. در پروتئين A، 5 ناحيه متفاوت وجود دارد.
از خصوصيات منحصر به فرد اين پروتئين توانايي بروز واکنش هاي غيراختصاصي با ايمونوگلوبولين ها است و بصورت منحصر به فردي تمايل اتصال به ناحيهFC در ايمونوگلوبولين IgG دارد و از اين طريق مي تواند در ايمني نقش بازدارنده داشته باشد.
پروتئين A انواعي از اثرات بيولوژيک را موجب مي شود. اين پروتئين اثرات شيميو تاکسي ضد کمپلمان و ضد فاگوسيتي دارد که واکنش هاي ازدياد حساسيتي و آسيب پلا کتي را ايجاد مي کند. اثرات ميتوژني دارد و فعاليت کشندگي طبيعي لنفو سيت هاي انسان را تقويت مي کند. اگر چه ارتباط معني داري ميان توليد پروتئين A و فعاليت کواگولاز بيماريزايي ديده نمي شود، توانايي اين پروتئين در اتصال به ناحيه FC مولکولIgG موجب کاربرد هاي بيشمارآن درمطالعات ايمو نوشيمي و مطالعات ساختمان سلول باکتري شده است. (2).
1-2-3- فيزيولوژي
1-2-3-1 خصوصيا ت کشت
استافيلوکوکوس بي هوازي اختياري است اما در شرايط هوازي رشد بيشتري دارد.بعضي ازسويه ها به فشار بالاي دي اکسيد کربن نياز دارند. رشد در محدوده درجه حرارت وسيعي از 5/6 درجه سانتي گراد تا37 درجه سانتي گراد است. pH بهيته رشددر محدوده 0/7 تا 5/7 است اما در محدوده2/4 تا 8/9 نيز مي تواند رشد مي کند.استافيلوکوکوس ها نيازهاي غذايي پيچيده اي دارند اما به خوبي بر روي اغلب محيط رايج آزمايشگاهي از قبيل آگار مغذي 24و آگار تريپتي کيزسوي25 رشد مي کنند.براي جداسازي اوليه آنها(از نمونه هاي باليني) آگار خون گوسفندي26 توصيه مي‌شود. خون انسان حاوي مهار کننده هاي غيراختصاصي و يا آنتي بادي هايي است لذا در تهيه محيط آگار خون دار نبايستي مورد استفاده قرار بگيرد.
در سطح پليت هاي آگار کلوني ها انداز ه ا ي در حدود قطر 1 تا 4 ميلي متر داشته صا ف، مات کروي وکمي محدب هستند. در جداسازي اوليه، اغلب استا فيلو کوکوس اورئوس ها، کلو ني هاي زرد طلايي توليد مي کنند. رنگ کلو ني ها مي تو اند مربوط به پيگما ن هاي کاروتنوئيد باشد که به شدت متغير بوده و از پرتغالي تيره تا زرد کم رنگ متفاوت است. بهترين شرايط براي توليد پيگمان هنگامي است که ميکروارگانيسم ها به مدت24 تا 48 ساعت در دماي اتا ق قرار بگيرند.
استافيلوکوکوس اورئوس در سطح محيط کشت آ گار خو ن دار منطقه‌اي از هموليز بتا را در اطراف کلو ني هاي خود به وجود مي آورد ،اگرچه هموليز بتا ترجيحاً مربوط به استافيلو کوکوس اورئوس است اما ممکن است توسط سويه هاي استافيلوکوکوس اپيدرميس نيز توليد شود. اين خصوصيت نيز ما نند توليد پيگمان يک ويژ گي قا بل تغيير در استافيلوکوکوس ها است (5).
1-2-3-2- متابوليسم
انرژي در مسيرهاي تنفسي و تخميري هر دو بدست مي آيد. در شرايط مناسب رشد هر يک از مسير هاي گليکوليز، مسير پنتوز فسفات و چرخه اسيد سيتريک فعال هستند. استافيلوکوکوس در شرايط پتانسيل ا کسيد ا سيو ن – احيا ء بالا و در شرايط پتا نسيل ا کسيدا سيون – احياء پايين توانايي رشد دارد که مزيت مناسبي براي ميکروارگانيسم است تا اينکه بتواند در جايگاه طبيعي خود بر روي سطوح مخاطي و کنا ر ساير عوامل باکتريايي فلور طبيعي (در محل عفونت)به رقابت بپردازد.
سلولها يي که در شرايط هوازي رشد مي کنند آنزيم کاتالاز27 را توليد مي نما يند و در محيط هاي کشت آگار خون دار نبايد تست کا تالاز انجام شود چرا که کاتالاز در گلبول قرمز وجود دارد بنا براين، حضور آ ن ممکن است سبب بروز واکنش مثبت کاذب شود.
در استا فيلوکوکوس ها، طيف وسيعي از قندها و ساير کربوهيدارت ها مورد استفاده قرار مي گيرد، در شرايط هوازي، محصول اصلي شکستن گلوکز، اسيد استيک و مقادير کمي دي اکسيدکربن است. استن28 نيز معمولا توليد مي شود. در بسياري از سويه هاي استافيلوکوکوس اورئوس توانايي تخمير مانيتول29 در متمايز شدن از استافيلوکوکوس اپيد رميديس مفيد است (5).
1-2-3-3- شناسايي بيو شيميايي
توانايي توليد آنزيم کواگولاز (آنزيم لخته کننده پلا سما)منا سب ترين و قا بل قبول ترين ويژگي در تشخيص است. تقريبا 98 درصد از استافيلوکوکوس هايي که از نمونه هاي پاتولوژيک بدست مي آ يند اين آنزيم را آ زاد مي کنند. در آزمون بررسي توليد کو اگولاز از تست لوله اي30 استفاده مي شود. تست اسلايد31 به عنوان يک تست غربالگري مفيد است و نتايج آن به خوبي با نتايج تست لوله اي مطابقت دارد. در تست اسلايدي حضور يک فاکتور توده اي کننده در سطح باکتري ارزيابي مي شود که از آنزيم کواگولاز آزا د متمايز است. ارزش تشخيصي تست اسلايدي نسبت به لوله اي کمتر است (5).
1-3-روش ها ي طبقه بندي
1-3-1- تعيين تيپ با باکتريوفاژ
اغلب سويه هاي استافيلوکوکوس اورئوس ليزوژن 32هستند،آ نها فاژهايي راحمل مي کنند که خودشان در برابراين فاژها مصون هستند اما مي توانند اعضاي ساير گونه ها را ليز کنند.حساس بودن سويه هاي استافيلوکوکوس اورئوس در برابر انواعي از فاژهاي معتدل در مطالعات اپيدميولوژيک مي تواند مفيد باشد.
سيستم بر مبناي حساسيت هر سويه معين در برابر انواع فاژها پايه گذاري شده است.الگوي حساسيت فاژي سويه هاي مختلف اساسا مربوط به سه گروه وسيع از فاژها است و به گروه هايي از فاژ ها که اين سويه ها را به عنوان ميزبان انتخاب مي کنند اشاره مي‌کند. فاژ هاي درون هر گروه با يکديگر بي ارتباط هستند و خصوصيات مورفولوژيک و سرولوژيک متفاوت(گرو ههاي A-L) دارند.تعيين گروه سويه ها چندان تصادفي نيست، مثلا سويه هاي گروه II (در استافيلوکوکوس ها)غالبا همراه عفونت هاي پوستي (از قبيل زرد زخم) هستند و توليد انتروتوکسين ترجيحا منحصر به فاژ گروه III است. تيپ هاي فاژي گروه III و سويه هاي کمپلکس 81/80 در موارد عفونت نوزادان بيماراني که مورد جراحي قرار گرفته ا ند، سا لمندان و کا رکنان بيمارستان شرکت دارند. سويه هايي که موجب بيماري پوسته ريزي مي شوند معمولا به فاژ گروهII تعلق دارند و اغلب آنها توسط فاژ71 ليز مي گردند.
1-3-2- تعيين انواع
در حيوانات در نتيجه سا زگاري با يک ميزبان معين، انواعي از استافيلوکوکوس اورئوس به وجودآمده اند. نمودارهاي که به منظور تشخيص اين بيوتيپ ها يا اکوتيپ هاکاربرد دارنددرمطالعات اپيدميولوژي و اکولوژي مفيد هستند.
1-3-3- ژنتيک
انعطاف پذيري شديد استافيلوکوکوس همواره موجب اشکال در شناسايي يک استافيلوکوکوس اورئوس شاخص است. اهميت اين ا نعطاف پذيري (در علم پزشکي و دامپزشکي) مشخص نشده بود تا اين که سويه هاي مقاوم ابتدا در برابر پني سيلين و سپس سايرآنتي بيوتيک ها شناسايي شدند.مشکلا ت زياد درماني و اپيدميولوژي که توسط اين سويه هاي مقاوم در برابر دارو بوجود آمد لزوم انجام مطالعات ژنتيک را بر روي استافيلوکوکوس ها آشکار نمود. مشخص شده است که در استافيلوکوکوس اورئوس مشابه با ا نتروباکترياسه، 33بيشترين موارد مقاومت در برابر آنتي بيوتيک وابسته به پلاسميد بوده و ژنتيک استافيلوکوکوس مشابهت زير بنايي با ژنتيک اشريشيا کلي 34دارد.درميکروارگانيسم هاي طبيعي در حدود 10 درصد از تماميDNA سلول مربوط به DNA پلاسميد است . ازآنجايي که اين شاخص هاي ژنتيکي مي توانند به سرعت گسترش يابند لذا سلولهايي که اين پلاسميدها را داشته باشند (نسبت به سلولهايي که فاقد اين پلاسميد ها مي باشند)درهنگام تغيير در شرايط محيط قدرت بقاي بيشتري دارند.(3).
دو کلاس متمايز از پلاسميد دراستافيلوکوکوس نشان داده شده است.


دیدگاهتان را بنویسید