فهرست شکل ها عنوان صفحه
شکل 1-1- توزيع سطح باور خرما استان ها نسبت به کل کشور……………………………………..7شکل 1-2- توزيع ميزان توليد خرما استان ها نسبت به کل کشور…………………………………..7شکل 3-1- اندازه گيري طول ميوه………………………………………………………………………………………45شکل 3-2-اندازه گيري وزن ميوه………………………………………………………………………………………..45شکل 3-3- اندازه گيري درصد کل مواد جامد محلول عصاره ميوه…………………………………….46شکل 3-4- اندازه گيري pH عصاره ميوه…………………………………………………………………………….47شکل 3-5- تيتراسيون اسيد عصاره ميوه با سود 01/0نرمال………………………………………………48شکل 3-6- احياي يون مس محلول فهلينگ توسط قندهاي احيا کننده و تشکيل رسوب آجري رنگ (تيتراسيون قبل از هيدروليز) …………………………………………………………………..51شکل 3-7- تبديل قندهاي غير احيا کننده عصاره ميوه به قندهاي احيا کننده در مجاورت اسيد کلريدريک بر روي حمام بنماري …………………………………………………………51شکل 3-8- احياي يون مس محلول فهلينگ توسط قندهاي احيا کننده و تشکيل رسوب آجري رنگ (تيتراسيون بعد از هيدروليز)……………………………………………………………………..52شکل 4-1- اثر مستقل نوع محلول پاشي بر وزن خوشه…………………………………………………….70شکل 4-2- اثر مستقل تيمار تغذيه اي بر وزن خوشه……………………………………………………….70شکل 4-3- اثر مستقل نوع محلول پاشي بر حجم ميوه……………………………………………………..70شکل 4-4- اثر مستقل نوع محلول پاشي بر pH عصاره ميوه…………………………………………….78
به نام خدا
اظهار نامه
اينجانب مهناز مزارعي (9012415012) دانشجوي رشته کشاورزي گرايش فيزيولوژي و اصلاح درختان ميوه دانشکده کشاورزي اظهار مي کنم که اين پايان نامه حاصل پژوهش خودم بوده و در جاهايي که از منابع ديگران استفاده کردهام، نشاني دقيق و مشخصات آن را نوشته ام. همچنين اظهار مي کنم که تحقيق و موضوع پايان نامه ام تکراري نيست و تعهد مي نمايم که بدون مجوز دانشگاه دستاوردهاي آن را منتشر ننموده و يا در اختيار غير قرار ندهم. کليه حقوق اين اثر مطابق آيين نامه مالکيت فکري و معنوي متعلق به دانشگاه خليج فارس است.
نام و نام خانوادگي: مهناز مزارعي
تاريخ و امضا: 13/11/92
گفتارهاي پايان نامه
اين پايان نامه در قالب چهار فصل تنظيم شده است. فصل اول پس از بيان کلياتي درباره موضوع پژوهش، به اهميت و ضرورت پژوهش حاضر پرداخته و در انتها اهداف پژوهش را عنوان مينمايد. فصل دوم که به پيشينه پژوهش اختصاص دارد ابتدا به بيان مقدمهاي در رابطه با تغذيه خرما و نقش عناصر غذايي بر ميوه نشيني خرما پرداخته و در ادامه مروري بر تحقيقات انجام شده مرتبط با موضوع پژوهش حاضر را مطرح ميسازد. در فصل روشانجام کار، ويژگيهاي مکان اجراي پژوهش، طرح آماري پژوهش، شرايط و روش انجام عمليات مزرعهاي، صفات مورد بررسي و روشهاي اندازهگيري آنها شرح داده شدهاند. در فصل پاياني، ابتدا نتايج پژوهش حاضر ارائه شده سپس با دلايل علمي و منطقي به بحث درباره نتايج به ويژه يافتههاي مهم اين پژوهش پرداخته شده است. در انتهاي اين فصل، به ارائه چند پيشنهاد به منظور اجراي پژوهشهاي بعدي در زمينه پژوهش حاضر پرداخته شده است.
فصل اول
مقدمه
مقدمه
1-1- اهميت خرما در جهان
ميوه خرما به عنوان ميوه تازه در ليست توليد ميوه هاي گرمسيري و نيمه گرمسيري جهان پس از مرکبات، انبه، موز، آناناس در رتبه پنجم قرار دارد. تعداد کشورهاي توليد کننده خرما در جهان حدود 33 کشور با سطح زير کشت 1121698 هکتار و توليد بالاي 6832602 تن و با عملکرد 6091 کيلوگرم در هکتار مي باشد[48]. کشورهاي توليد کننده خرما در جهان در جدول1-2 آورده شده است. 9 کشور اول کشورهاي اصلي توليد کننده خرما در جهان مي باشند. [49].
مناطق خشک خاورميانه و شمال آفريقا از مهمترين مناطق پرورش نخل خرما در جهان مي باشند. در اين مناطق 62 ميليون از 105 ميليون اصله در ختان نخل خرماي سراسر جهان در مساحتي بيش از يک ميليون هکتار پرورش داده مي شود. توليد جهاني ميوه خرما تقريبا 63/7 ميليون تن است و فعاليت هاي مهم تجاري را به وجود مي آورد. کشورهاي امارات متحده عربي، الجزاير، عربستان سعودي و ايران به ترتيب مقام هاي اول تا چهارم را از نظر سطح زير کشت خرما در اختيار دارند. عموما شش کشور مصر، عربستان سعودي، ايران، امارات متحده عربي، پاکستان و الجزاير بيش از 72 درصد توليد خرماي جهان را در دست دارند از لحاظ عملکرد کشورهاي مصر، چين و سوريه رتبه هاي اول تا سوم جهان قرار دارند. کشور ايران نيز با عملکرد 65898 کيلوگرم در هکتار در رتبه چهارم جهان قرار دارد [49].
بر اساس آمار ارائه شده توسط فائو1 2011، ده کشور صادر کننده اصلي خرما در جهان عبارتند از: امارات متحده عربي، پاکستان، عراق، ايران، تونس، عربستان، مصر، اسرائيل، فرانسه و الجزاير. وارد کننده گان اصلي خرما بر اساس اين آمار کشورهاي امارات متحده عربي، هند، مراکش، فرانسه، يمن، روسيه، مالزي، سوريه، اندونزي و ترکيه مي باشد[49].
جدول 1-1- سطح برداشت، عملکرد بر هکتار و ميزان توليد خرما در جهان و قاره هاي مختلف در سال 2011[49].
قارهسطح برداشت(هکتار)عملکرد بر هکتار(کيلوگرم) ميزان توليد(تن)آسيا
آفريقا
آمريکاي،شمالي
مرکزي
آمريکاي جنوبي
اروپا
جهان 824403
366540
3318
988
107
4650
1200006
58801
71010
90500
68937
38224
37320
62541
4847597
2602785
30028
6811
409
17354
7504984

کشورسطح برداشت(هکتار)عملکرد بر هکتار(کيلو گرم)ميزان توليد(تن)مصر
عربستان سعودي
ايران
امارات متحده عربي
پاکستان
الجزاير
عراق
عمان
ليبي
يمن
چين
ترکيه
بحرين
قطر
کويت
سوريه
اردن
مراکش
تونس
چاد
موريتاني
ناميبيا
کنيا
کامرون
ايالات متحده آمريکا
پرو
اسپانيا 41652
172297
154274
200000
93088
172500
123230
31348
30056
14983
10500
39830
1606
2366
5099
366
1769
43982
51000
9798
8638
153
439
134
3318
999
850329773
65168
65898
45000
59866
40000
50246
85495
55213
39796
142857
39830
90853
87473
65821
109699
63386

27164
35294
19902
24818
24837
24318
41716
90500
68937
629881373570
1122820
1016610
900000
557279
690000
619182
268011
165948
59627
150000
28295
14591
20696
33562
4015
11213
119473
180000
19500
21438
380
1068
559
30028
6811
5354جدول 1-2- سطح برداشت، عملکرد بر هکتار و ميزان توليد خرما در کشورهاي توليد کننده خرما در سال 2011[49].
1-2- جايگاه خرما در ايران
بر اساس گزارشهاي متعدد سازمان فائو و کارشناسان خرما، که بينالنهرين يعني بصره و خرمشهر فعلي را محل اوليه رويش نخل خرما دانستهاند کشور ايران يکي از مناطق پيدايش نخل خرما در جهان ميباشد. 53 درصد از خاک کشور ايران مستعد کشت و پرورش نخل خرما ميباشد. اراضي قابل توجهي در مناطق جنوب، جنوب غربي، و نيز شرق کشور مستعد کاشت و پرورش نخل خرما است و ساليان درازي است که در اين مناطق کشت اين محصول انجام ميشود. مهمترين مناطق انتشار و پراکندگي نخل خرما در ايران سواحل خليج فارس و درياي عمان ميباشد که از اروند رود خرمشهر و آبادان آغاز ميشود و تا مرز ايران و پاکستان در چابهار امتداد دارد. همچنين نخل خرما در حاشيه کويرهاي مرکزي و لوت (طبس، بافق، خور و بيابانک) نيز ديده ميشود[2،21].
نخل خرما به ترتيب 10 و7 درصد از سطح زير کشت و توليد محصولات باغي کشور را به خود اختصاص داده است و بعد از پسته دومين محصول مهم صادراتي و ارزآور باغي کشور به شمار مي رود. کشور ايران با ميانگين صادرات سالانه 100 هزارتن خرما، در طول يک دهه اخير داراي رتبه اول در جهان بوده است. در ايران حدود 400 رقم خرما گزارش شده است. در حال حاضر ايران با داشتن اين تعداد رقم، غنيترين ژرم پلاسم خرما را در بين کشورهاي خرما خيز جهان داراست[7].

1-2-1- استانهاي خرما خيز ايران
سطح زير کشت خرما در کشورحدود 272 هزار هکتار و ميزان توليد آن بيش از يک ميليون تن گزارش شده که بر اين اساس ايران ازنظر سطح زير کشت و توليد خرما به ترتيب رتبه اول و دوم را در دنيا به خود اختصاص داده است در حال حاضر خرما در 15 استان کشور کشت و پرورش داده ميشود. از استانهاي عمده توليدکننده خرما ميتوان کرمان، خوزستان، سيستان و بلوچستان، بوشهر و هرمزگان را نام برد. طبق آمار وزارت جهاد کشاورزي در سال زراعي 1390 سطح زير کشت، ميزان توليد و عملکرد خرما در استان هاي توليد کننده خرما در جدول 1-3 آورده شده است [6].
جدول 1-3- سطح زير کشت، ميزان توليد و عملکرد خرما کشور به تفکيک استان در سال 1390 [اقتباس از منبع6].
نام استانسطح زير کشت (هکتار)عملکرد بر هکتار (کيلو گرم)ميزان توليد (تن)منطقه جيرفت376426200216318بوشهر391624947172743کرمان341945757165000خوزستان421955141160477سيستان و بلوچستان8/459874307154390فارس313174439124500هرمزگان361013027102770يزد5/417230499824کرمانشاه5/508100031653خراسان جنوبي3132417585سمنان5/875204242کهکيلويه و بوير احمد5/883590140اصفهان33419435کل کشور8/272102582751108677

شکل-1-1- توزيع سطح باور خرما استان ها نسبت به کل کشور(اقتباس از منبع 6)

شکل- 1-2- توزيع ميزان توليد خرما استان ها نسبت به کل کشور(اقتباس از منبع 6)

1-2-2- موقعيت خرما در استان بوشهر
استان بوشهر يکي از مهمترين مناطق خرما خيز کشور است سطح زير کشت نخيلات استان بوشهر بالغ بر 39162 هکتار مي باشد. و سطح زير کشت کشور 8/272102 هکتار است. شهرستان دشستان عمدهترين منطقه خرما کاري در اين استان با سطح زير کشتي برابر با 16200 هکتار و توليدي معادل 60 هزار تن محصول خرما مي باشد[6،21].
1-2-2-1- موقعيت جغرافيايي، وسعت و اقليم استان بوشهر
استان بوشهر با مساحتي در حدود ????? کيلومتر مربع بين ’14/ ?27 تا ’16 / ?30 عرض شمالي و ‘6 / ?50 تا ’58 / ?52 طول شرقي، در جنوب ايران و در حاشيه خليج‌ فارس قرار دارد. استان بوشهر به طور کامل در نواحي فوق حاره يا کمربند پرفشار جنب حاره قرار گرفته است که مهمترين ويژگي سياره اي آن کمبود بارش در اين ناحيه است [5 ، 21].
آب و هواي استان از نوع گرم و صحرايي است، که در مجاورت دريا، هواي گرم و مرطوب باعث گرماي شديد اين نواحي مي گردد. ريزش باران در اين استان کم بوده به طوري که متوسط بارندگي در 10 ساله اخير در سطح استان بين 250-225 ميلي متر و متوسط حجم بارش باران معادل 6 مليارد متر مکعب در سال مي باشد [2،21].

1-2-2-1-1- شهرستان دشتستان
شهرستان دشتستان با 6366 کيلومتر مربع وسعت، از شهرستان هاي مهم استان بوشهر بوده و از حيث جمعيت و وسعت نيز بزرگترين شهرستان اين استان به شمار ميرود. اين شهرستان از شمال با استان فارس و شهرستان گناوه و از غرب با شهرستان بوشهر و از جنوب با شهرستانهاي دشتي و تنگستان و از شرق با استان فارس همسايه است. اين شهرستان از سه بخش به نامهاي مرکزي (دهستانهاي حومه، دالکي، ارم، پشتکوه و زيارت)، شبانکاره (دهستانهاي شبانکاره و درواهي) و سعدآباد (دهستانهاي زيرراه و وحدتيه) تشکيل شده است. شهر برازجان مرکز اين شهرستان در فاصله 72 کيلومتري از مرکز استان واقع شده است[21 ،19].
آب و هواي شهرستان برازجان گرم و خشک مي باشد. حداکثر درجه حرارت 50 درجه سانتي گراد و حداقل آن 2+ درجه سانتي گراد و معدل ماکزيمم ساليانه دماي هوا 5/32 و معدل مينيمم ساليانه 5/14 درجه سانتيگراد، معدل ماکزيمم رطوبت نسبي هوا 26/60%، ميزان تبخير ساليانه بالغ بر 4775 ميليمتر، بيشترين تبخير در ماه مرداد 669 ميليمتر و کمترين ميزان آن در دي ماه 178 ميليمتر است[21].
مساحت کل اراضي قابل کشت شهرستان دشتستان 154000 هکتار است. از اين مقدار حدود 250,16 هکتار سطح زير کشت نخيلات است که منابع آبي آن علاوه بر 2056 حلقه چاه عميق و نيمه عميق، از دو رشته رودخانه دائمي شاپور و دالکي با ميانگين 14 متر مکعب در ثانيه، باغات نخيلات منطقه آبياري مي گردد. تعداد نخيلات شهرستان برازجان بالغ بر 5/2 ميليون اصله مي باشد. که قريب 2 ميليون بارور و پانصد هزار اصله آن غير بارور مي باشد. ميزان توليد خرما در منطقه بيش از 65 هزار تن در سال برآورد گرديده است. پراکندگي خرما در شهرستان عبارت است از: شبانکاره، سعدآباد، دالکي، مزارعي، زيارت، دهقامه فارياب، طلحه، درودگاه، جتوط، دشتي، بنار آزادگان، نظرآقا و سر قنات[21].

شهر سعدآباد

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

شهر سعدآباد مرکز بخش سعدآباد از بخشهاي شهرستان دشتستان در استان بوشهر است که بين ’20 / ?29 تا ’41 / ?29 عرض شمالي و ‘7 / ?51 تا ’12 / ?51 طول شرقي و در ارتفاع 50 متري از سطح دريا و در 24 کيلومتري شمال شرقي شهر برازجان واقع شده است. اين بخش مشتمل بر دو دهستان وحدتيه و زيرراه ميباشد. رودخانه دالکي در قسمت شرقي و رودخانه شاپور در قسمت شمال و غرب اين بخش واقع ميباشند ]21[. ايستگاه تحقيقات خرما و ميوههاي گرمسيري که محل اجراي پژوهش حاضر بوده است در مجاورت سعدآباد واقع شده است.
1-2-3- ارقام مهم خرماي ايران
در بين مهمترين ارقام خرماي ايران ميتوان استعمران، مضافتي، کبکاب، شاهاني، زاهدي، برحي، ربي، خضراوي، حلاوي، خاصويي، آل مهتري، خنيزي و مرداسنگ را نام برد که هر کدام در مناطق و استانهاي مختلف داراي اهميت خاص خود هستند ]21[.
برحي1
ريشه و منشأ خرماي نرم برحي از عراق مي باشد که به ساير نقاط خرما خيز برده شده است. اين رقم خرما، ديررس است و نسبت به رطوبت مقاومتي ندارد. از ارقام بسيار مهم استان خوزستان مي باشد. علاوه بر خوزستان، اين رقم در قصر شيرين، سومار، دهلران، بندر لنگه، برازجان نيز کشت مي شود. خارک آن داراي مقدار قند کافي است. به همين دليل خارک و رطب آن به مقدار زياد مورد مصرف مناطق خرما خيز قرار مي گيرد. ميوه برحي از مرحله خارک در زماني که اکثر ارقام مزه گس دارند، قابل خوردن است. از نظر مرغوبيت و شيريني و تازه خوري خرما، بسيار خوشمزه است. رنگ خارک زرد، رطب آن کهربايي و در مرحله خرما از کهربايي تا قهوه اي متمايل به قرمز رنگ است. ميوه تقريباً کروي، به وزن متوسط 8 گرم با بافت نرم، ضخامت پوست در آن ضخيم، نسبت گوشت ميوه به هسته معادل 77/7 است[17].
هسته تقريباً کروي، رنگ آن خاکستري روشن، ميزان چسبندگي هسته به ميوه متوسط است. رسيدن خارک در اواخر مرداد، ولي برداشت ميوه کاملاً رسيده در اواخر شهريور ماه صورت مي‌گيرد. ميزان چسبندگي کلاهک به ميوه کم است. درخت رقم برحي از جمله پررشدترين و گسترده ترين تاج را در بين ساير ارقام خرما داراست. اين رقم به کنه تارتن بسيار حساس مي باشد و در صورت لزوم مبارزه، محلول پاشي ميوه ها با استفاده از کنه کشهاي مجاز در ?? خرداد ماه (اوايل مرحله کيمري) ضروري است. نکته قابل ذکر اينکه سطح زير کشت اين رقم در سالهاي اخير به شدت در حال توسعه است[17،21].

1-3- ارزش اقتصادي و موارد استفاده از نخل خرما
خرما يک صنعت بزرگ کشاورزي در ايران به شمار مي رود. اين محصول نقش مهمي در تامين امنيت غذايي کشور، اقتصاد ملي، ايجاد اشتغال، توسعه پايدار کشاورزي، حفظ محيط زيست، صادرات و ارز آوري ايفا مي کند. خرما با توليد سالانه يک ميليون تن و ايجاد اشتغال براي حدود 500 هزار نفر، نقش مهمي در اقتصاد کشور دارد. منبع مهم درآمد گروه کثيري از توليد کنندگان و صادرکنندگان کشور مي باشد و در حدود نيمي از ساکنين نواحي جنوبي کشور از راه توليد و تجارت اين محصول امرار معاش مي نمايند[2].
خرما درخت زندگي است زيرا تمام بخش هاي اين درخت ارزشمند قابل استفاده انسان ميباشد. ميوه آن به عنوان غذاي دوران هاي بحران نظير سيل، زلزله، جنگ و خشکسالي و هم چنين به عنوان غذاي اصلي قشر فقير در مناطق محروم نقش مهمي را در زندگي مردم کشورهاي توليد کننده خرما ايفا مي کند. علاوه بر موارد فوق، نخل خرما به دليل ويژگي هايي نظير مقاومت به خشکي و کم آبي و تحمل شرايط نامساعد آب و خاک در زمره معدود گونه هاي گياهي است که توانسته گسترش و اسکان را در سرزمين هاي گرم و غير حاصلخيز دنياي قديم امکان پذير سازد[8].
اين درخت يکي از گزينه هاي بسيار مناسب جهت تثبيت شن هاي روان و جلوگيري از توسعه پديده کوير زايي در مناطق گرم و خشک جهان است. به دليل زيبايي خاص نخل خرما، ارقام پاکوتاه آن مي تواند گزينه اي چشم نواز جهت استفاده در فضاي سبز، پارک ها و ايجاد کمربند سبز در بزرگراه ها و آزاد راه ها در مناطق جنوبي باشد[9].
ميوه خرما علاوه بر مصرف به صورت تازه خوري، به عنوان ماده اوليه در توليد بيش از 50 نوع فرآورده صنعتي، دارويي، پزشکي و بهداشتي استفاده مي شود. از مهمترين فرآورده هاي صنعتي خرما مي توان شيره خرما، عسل خرما، قند مايع، سرکه خرما، الکل، کارامل، خمير خرما، پودر خرما و اسيد سيتريک را نام برد. از فرآورده هاي مهم غذايي خرما نيز مي توان شکلات، لواشک، کلوچه، نان خرمايي، کنسرو، مارمالاد و بستني خرمايي را نام برد. و از فراورده هاي دارويي و بهداشتي خرما نيز مي توان به عرق تارونه، پنير خرما اشاره کرد[7].
از ضايعات ميوه، شاخ و برگ و خوشه هاي نخل در توليد خوراک دام استفاده مي شود. از برگ خرما در ايجاد باد شکن، سايه بان و به عنوان پوشش نهال هاي تازه کاشته شده خرما استفاده مي گردد. از هسته خرما روغن، کربن اکتيو، مواد شوينده و از ضايعات آن در ترکيب خوراک دام استفاده مي شود [2، 7].
1-4- ترکيبات غذايي ميوه خرما
ميوه خرما يکي از با ارزش ترين مواد غذايي است که بخش اعظم(70درصد) آن را قند تشکيل مي دهد. آب، سلولز، پکتين، خاکستر و عناصر معدني از ديگر ترکيبات تشکيل دهنده ميوه خرما هستند. مقدار ويتامين هاي خرما چندان قابل ملاحظه نيست اما خاکستر آن داراي 50% پتاسيم، 8% فسفر، و 5% کلسيم است. بنابراين ميوه خرما يکي از منابع مهم تامين املاح معدني در رژيم غذايي متعادل مي باشد. درصد مواد تشکيل دهنده خرما به عوامل زيادي از جمله نوع رقم خرما، شرايط آب و هوايي، محل کاشت، سن، مراحل رشد و نمو ميوه و عمليات به زراعي بستگي دارد[7].
جدول 1-4- مواد موجود در يک صد گرم گوشت و هسته خرما(اقتباس از منبع 7)
مواد گوشت (مقدارگرم) هسته(مقدار گرم) آب
مواد معدني
پروتئين
چربي
ويتامين ها
قند
فيبر
ساير موارد
فسفر،آهن، سديم، پتاسيم و کلسيم26-20
39/2
20/1
22/1
00237/0
43/70
40/2-64/1
………………64/6
20/1
22/0
49/8
………….
51/62
20/16


دیدگاهتان را بنویسید