1-14-جمع بندي9
فصل 2
2-1-مقدمه10
2-2-ادبيات نظري تحقيق10
2-2-1-ايرانيان هر سال چقدر صدقه مي?دهند؟10
2-2-2-صدقه دادن مدرن11
2-2-3-نقش پرداخت‏‌هاي الکترونيک در گسترش تجارت الکترونيک12
2-2-4-مراحل تجارت الکترونيکي14
2-2-5-اهميت سيستم هاي پرداخت14
2-2-6-سيستمهاي پرداخت و پايداري مالي15
2-2-7-سيستمهاي پرداخت و كارايي اقتصادي15
2-2-8-مروري بر سيستمهاي پرداخت الكترونيك15
2-2-9-سه ويژگي اصلي ابزارهاي پرداخت17
2-2-10-انتقال وجوه الكترونيك17
2-2-11-کارتهاي پرداخت18
2-2-12-انواع سرويس هاي تجارت الكترونيكي19
2-2-13-زيرساختهاي پرداخت الكترونيكي19
2-2-14-روشهاي جمعآوري اعانات19
2-2-15-تاريخچه خدمات الكترونيكي بانکي در جهان و ايران21
2-2-16-مزاياي پرداختهاي الكترونيكي22
2-2-17-نقش خيرين در توسعه و ايجاد زيرساخت روشهاي پرداخت الکترونيک22
2-2-18-تاريخچه کميته امداد23

2-3-پيشينه تحقيق24
2-3-1-تحقيقات داخل كشور:24
2-3-2-تحقيقات خارج از كشور:28
فصل 3
3-1-مقدمه31
3-2-روش تحقيق32
3-3-مراحل انجام تحقيق34
3-4-ابزار جمع‌آوري اطلاعات34
3-5-روش کتابخانهاي35
3-5-1-روش دلفي36
3-5-2-پرسشنامه37
3-6-مقياس سنجش متغيرها38
3-6-1-طيف ليکرت38
3-7-جامعه آماري40
3-8-نمونه آماري40
3-9-تعيين حجم نمونه41
3-10-روش توزيع و جمع‌آوري پرسشنامه42
3-11-روايي و پايايي ابزار اندازهگيري42
3-11-1-روايي پرسشنامه42
3-11-2-پايايي پرسشنامه43
3-11-2-1-روش محاسبه آلفاي کرونباخ44
3-12-روش تجزيه و تحليل دادهها45
3-12-1-آزمون فريدمن45
3-12-2-ادبيات ANP46
3-12-3-روش تحقيق ANP49
فصل 4
4-1-مقدمه51
4-2-رو ش تجزيه و تحليل دادهها52
4-2-1-آمار توصيفي52
4-2-2-توصيف متغييرهاي تحقيق57
4-2-3-آمار استنباطي61
4-2-3-1-آزمون قابليت اعتماد پرسشنامه (آزمون آلفاي کرونباخ)62
4-2-3-2-آزمون فرضيات پژوهش62
فصل 5
5-1-مقدمه71
5-2-موضوع و نتايج حاصل از بررسي فرضيههاي پژوهش71
5-3-نتايج و پيشنهادهاي حاصل از بررسي فرضيههاي پژوهش73
5-4-پيشنهادات اجرايي73
5-5-پيشنهادهايي براي محققين آينده74
ضميمه ‌أ -75
فهرست مراجع78
واژه نامه انگليسي به فارسي79

فهرست جداول
عنوانصفحه
جدول ‏2-1 – مقايسه تطبيقي بين روشهاي پرداخت الکترونيکي و سنتي22
جدول ‏3-1 : نتايج اعتباريابي پرسشنامهء اجرا شده44
جدول ‏3-2 : مقياس مقايسات زوجي از منظر ساعتي (ماخذه مهرگان : 1386 : 25)48
جدول ‏4-1 : توزيع جنسيت پاسخدهندگان52
جدول ‏4-2 : توزيع سن پاسخدهندگان53
جدول ‏4-3 : توزيع تحصيلات پاسخدهندگان55
جدول ‏4-4 : توزيع سابقه کار پاسخدهندگان56
جدول ‏4-5 : جدول توزيع اطلاعات جمعآوري شده از پرسشنامه ها57
جدول ‏4-6 : اطلاعات توصيفي مربوط به شاخص اول58
جدول ‏4-7 : اطلاعات توصيفي مربوط به شاخص دوم59
جدول ‏4-8 : اطلاعات توصيفي مربوط به شاخص سوم60
جدول ‏4-15 : نتايج آزمون الفاي کرونباخ (قابليت اعتماد پرسشنامه)62
فهرست شکل‌‌ها
عنوانصفحه
شکل ‏1-1 : مدل مفهومي تحقيق6
شکل ‏3-1 : طيف ليکرت39
شکل ‏4-1 : نمودار توزيع فراواني جنسيت پاسخدهندگان53
شکل ‏4-2 : نمودار توزيع فراواني سن پاسخدهندگان54
شکل ‏4-3 : نمودار توزيع فراواني تحصيلات پاسخدهندگان55
شکل ‏4-4 : نمودار توزيع فراواني سابقه کار پاسخدهندگان56
شکل ‏4-5 : هيستوگرام مربوط به شاخص اول59
شکل ‏4-6 : هيستوگرام مربوط به شاخص دوم60
شکل ‏4-7 : هيستوگرام مربوط به شاخص سوم61

فصل 1
كليات تحقيق

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

1-1- مقدمه
بر اساس بررسي هاي آماري در سالهاي اخير ، کاهش اقبال عمومي در مشارکت مردم در برخي روشهاي سنتي کمک به موسسات عام المنفعه را نشان مي دهد، از سوي ديگر مشکلات روزافزون اقتصادي تامين مايحتاج نيازمندان جامعه را دوچندان کرده ، به نحويکه عدم کمک به اين قشر از جامعه از سوي توانمندان و موسسات عام المنفعه مي تواند چالشهاي جدي در مسير زندگي اين خانواده ها ، فرزندان آنان و نهايتاً دولت ايجاد کند.
بنابر همين دلايل يافتن راهکارهاي جديد جهت جذب هرچه بيشتر کمکهاي اقشار توانمند جامعه در تسهيل زندگي نيازمندان اقدامي ضروري است، در اين راستا يکي از راهکارهاي ممکن ، استفاده از روشهاي الکترونيکي ، در دسترس و آسان است.
شناسائي و بکارگيري هريک از اين روشها نيازمند بررسي ، تحليل ، هزينه و….. است ، لذا ضروري است قبل از سرمايه گذاري کلان در ايجاد زيرساخت هر يک از روشها به بررسي و تحليل ميزان استقبال خيرين و حجم کمکهاي قابل جمع آوري از طريق آنها پرداخته شود تا از بازدهي مناسب هزينه ها در هر روش اطمينان حاصل گردد.
در اين فصل ابتدا به بيان مساله، تشريح ابعاد آن، و ضرورت و اهميت تحقيق پرداخته ميشود. آنگاه سوال و فرضيات تحقيق تشريح شده و متغيرهاي تحقيق شناسايي ميشود. در ادامه به بيان اهداف تحقيق، چارچوب نظري تحقيق و معرفي متغيرها و همچنين مدل مفهومي، روش تحقيق، روش گردآوري دادهها و اطلاعات، جامعه آماري و نمونه آماري، تعريف قلمروي تحقيق پرداخته و در نهايت واژگان و مفاهيم اختصاصي طرح تعريف ميشود.
1-2- بيان مساله
با توجه به گسترش روزافزون مشكلات اقتصادي و معيشتي در كشور و افزايش تعداد خانواده هاي نيازمند و اقشار ضعيف در جامعه و تغيير الگو و سبك زندگي بويژه در كلانشهرها ، توجه به اين دسته از افراد جامعه بيش از پيش مغفول مانده و افراد توانمند نيز به دلاليل مختلف از جمله عدم اطلاع کافي از مشكلات هم وطنان نيازمند، عدم اعتماد کافي نسبت به موسسات عام المنفعه و خيريه ها و عدم دسترسي آسان به راه هاي كمك به نيازمندان ، مشاركت كمتري در اين خصوص دارند ، لذا موسسات عام المنفعه ، علاوه بر اطلاع رساني درست و شفاف و اعتماد سازي مي بايست به ايجاد بسترهاي مناسب و در دسترس بمنظور جذب مشاركت هرچه بيشتر توانمندان جامعه ، اهتمام ورزند.
البته مجموعههايي مانند كميته امداد و بهزيستي از منابع مختلف جهت تامين هزينههاي پرداختي به مددجويان و اقشار آسيبپذير استفاده ميکنند ، بخشي از اين منابع از محل بودجه دولتي، بخش ديگر از محل درآمدهاي اختصاصي نظير، درآمد شركتها و كارخانجات تابعه و مابقي از محل كمكهاي مردمي تامين ميشود، در مورد کميته امداد از آنجا كه براساس برنامه پنجم توسعه قرار است بودجه دولتي ساليانه اين نهاد هر سال 10% كاهش يابد، لذا بر اين اساس لزوم توجه و تمركز بر اعانات و كمكهاي مردمي دوچندان خواهد بود.
در مقابل طي مشاهدات و بازخوردهاي دريافتي از سطح جامعه (تماسها و پيامهاي مردم در سامانه اينترنتي، سامانه پيام کوتاه، مراکز پاسخگوئي مشارکتهاي مردمي و… ) به دلايل متعدد از قبيل سبك زندگي شهري و عدم دسترسي عده زيادي از شهروندان كه مثلاً با وسايط نقليه شخصي تردّد مي‌كنند و يا مشاهده دستبرد سارقين و افراد معتاد به صندوقهاي صدقات در سطح خيابانها و معابر و… اعتماد و اقبال عمومي نسبت به پرداخت كمكها بصورت سنّتي دچار كاهش شده است، از سوي ديگر دسترسي و ضريب نفوذ بالاي اينترنت و خدمات الكترونيكي و اطمينان از وصول آنها، رغبت و تمايل افراد را جهت استفاده روشهاي نوين در جهت پرداخت صدقات و اعانات بيشتر نموده و لذا ايجاد بستر مناسب ، آسان و در دسترس را طلب مينمايد.
درحال حاضر روشهاي الكترونيكي موجود جهت جذب کمکهاي مردمي (صدقات و اعانات) از اين قرار است :
– جمع آوري کمکهاي مردمي از طريق پايانه هاي فروش (POS).
– جمع آوري کمکهاي مردمي از طريق سيستمهاي خودپرداز (ATM).
– جمع آوري کمکهاي مردمي از طريق سايت هاي اينترنتي (شامل سايت کميته امداد و سايت بانکهايي که با امداد توافق نامه دارند).(Online Payment)
– جمع آوري کمکها از طريق موبايل پرداخت (Mobile Payment).
– جمع آوري کمکها از طريق سيستم (USSD).
– جمع آوري کمکهاي مردمي از دستگاه کارتخوان کارتهاي شهروندي (بليط الکترونيکي مترو، اتوبوس و… ).(Card Reader) يا (RFID)
1-3- اهميت و ضرورت تحقيق
بر مبناي آنچه در بيان مساله درباره ضرورت تمرکز و اهتمام در جذب کمکهاي مردمي آمد ، با پيشرفت تکنولوژي و پديدار شدن فناوريهاي نو ، روشهاي مختلفي در اين راه بکار گرفته مي شود که هر يک از اين روشها بر اساس سلايق و امکانات مخاطبين، مورد استفاده گروهي از آنان قرار مي گيرند ، ليکن آماده سازي و توسعه بستر و زيرساخت هر يک از اين روشها مشمول هزينه هاي خاص خود مي باشد و از طرفي ميزان و حجم کمکهاي جذب شده در بستر هر روش متفاوت است و مي بايست درآمد (کمک) جذب شده از هر روش را با هزينه پياده سازي و توسعه آن مقايسه نمود و به اين ترتيب مقرون به صرفه بودن روشها و پياده سازي زيرساخت آن را مورد مداقّه قرار داد ، تا با يافتن نقاط اپتيمم از هدر رفتن درآمدها و تحميل هزينه هاي اضافي جلوگيري شود.
از سوي ديگر از آنجا كه محقق قبلاً در اين زمينهها تجارب و سوابق اجرائي و مديريتي داشته و اين مسائل را بطور ملموسي درك و راهكارهائي را ارائه نموده، اقدام به پيشنهاد طرح تحقيق علمي در اين باره كرده است، تا بتواند در راستاي ارتقاي سطح خدمات از طريق جذب مشاركتهاي مردمي گامي بردارد.
1-4- سئوالات تحقيق
پرسش اصلي تحقيق حاضر به صورت زير مي‌باشد:
1. استفاده از زيرساختهاي روشهاي الکترونيکي چه تاثيري در افزايش مشاركت وکمکهاي مردمي دارد؟
2. آيا روشهاي الكترونيكي جمعآوري کمکها مورد استقبال مردم قرار خواهد گرفت؟
3. اولويت مردم براي كمكهاي عام المنفعه از طريق كداميك از روشهاي الكترونيكي است؟
1-5- اهداف تحقيق
اين تحقيق بصورت مشخص در كميته امداد امام خميني(ره) مورد بررسي و انجام قرار خواهد گرفت و هدف کاربردي آن يافتن زيرساختهايي بهينه روشهاي جذب کمکها و افزايش گروه حاميان و کاهش هزينه هاي مربوط به جمع آوري کمکهاي مردمي است.
1. شناسائي ميزان توفيق روشهاي الكترونيكي در جمعآوري كمكهاي مردمي.
2. شناسائي ميزان استقبال از روشهاي الكترونيكي جمعآوري كمكهاي مردمي
3. شناسائي زيرساختهاي روشهاي الكترونيكي جمعآوري كمكهاي مردمي
4. مقايسه زيرساخت روشهاي الكترونيكي جمعآوري كمكهاي مردمي و يافتن موارد مناسب از بين آنها.
هدف آرماني اين تحقيق كمك به مديريت و توسعه مشاركتهاي مردمي در موسسات عام المنفعه از جمله کميته امداد امام خميني (ره) است که از طريق يافتن زيرساخت هاي مناسبتر روشهاي نوين الکترونيکي انجام ميشود.
1-6- چارچوب نظري تحقيق
چارچوب نظري به روابط بين متغييرهايي مانند متغييرهاي مستقل1، وابسته2، مداخلهگر3 و تبديلگر4 كه تصور ميشود در دگرگوني شرايط مورد بررسي نقش دارند، ميپردازند. ايجاد چنين چارچوب نظري در برقراري و ساختار فرضيهها، آزمون آنها و همچنين تكميل درك پژوهشگر (مسئله تحقيق) كمك ميكنند. به طور كلي چارچوب نظري پايهاي است كه تمام تحقيق بر روي آن تكيه ميكند. يك شبكه منطقي، توسعهيافته، توصيف شده و كامل بين متغيرهايي است كه از طريق فرآيندهايي مانند مصاحبه، مشاهده و بررسي ادبيات موضوع و پيشينه تحقيق مشخص شدهاند اين متغيرها با مسأله تحقيق در ارتباط هستند. (خاكي،1384، ص 30)
چارچوب نظري مبنايي است كه فرد پژوهشگر براساس آن دربارهي روابط بين عواملي كه در ايجاد مساله مهم تشخيص داده شدهاند نظريهپردازي ميكند. اين نظريه ميتواند ضرورتاً سخن پژوهشگر نباشد و گاهي به طور منطقي از نتايج تحقيقات قبلي پيرامون مساله نشأت ميگيرد. تركيب باورهاي منطقي فرد پژوهشگر و تحقيقات مرتبط منتشر شده با مسأله تحقيق در ايجاد مبنايي براي بررسي موضوع تحقيق نقش محوري دارد.
براساس برخي تعريف‌ها، چارچوب نظري عبارت است از، “شيوة خاصي از نگريستن به زندگي انسان كه طي آن، فرض‌هاي خاصي دربار? ماهيت واقعيت اجتماعي (روابط اجتماعي) عرضه مي‌شود”. برخي گفته‌اند : “طرح نظري مسئله تحقيق، نگرش يا چشم‌انداز نظري است كه تصميم گرفته مي‌شود براي بررسي مسئله‌اي كه در پرسش آغازي سؤال اصلي تحقيق طرح شده است، پذيرفته شود”. انديشمند ديگري چارچوب نظري تحقيق را اين گونه معرفي كرده است :
“عينكي براي نگريستن و تفسير كردن حوادث در جهان اجتماعي”.
در اين بررسي به دنبال جواب دادن به اين سئوال هستيم که “بهترين روش جهت جذب کمکهاي مردمي” کدام است.
1-6-1- متغيرهاي تحقيق
متغير به ويژگي يا صفت يا عاملي اطلاق ميشود که بين افراد جامعه مشترک بوده و ميتواند مقادير کمي و ارزشها متفاوتي داشته باشد. متغيرها ، عامل يا عواملي هستند كه مورد اندازهگيري يا سنجش قرار ميگيرند. بعبارت ديگر متغير مشخصه يك فرد، چيز، پديده مورد نظراست كه : قابل اندازهگيري بوده و ميتواند مقادير مختلفي بپذيرد. متغيرهاي تحقيق براساس نقشي که در پژوهش به عهده دارند به دو دسته مستقل و وابسته تقسيم مي‌شوند، که در ذيل به تشريح هر يک از آنها پرداخته شده است.
1-6-2- متغير مستقل (X)
متغير مستقل5، متغيري است که روي متغير وابسته به صورت مثبت يا منفي تاثير ميگذارد. (سکاران، 1381،70). متغير مستقل، متغير پيش فرض است، به اين معني که اين متغير مقدمه و متغير وابسته نتيجه آن است و متغير وابسته براساس تغييرات آن اندازهگيري و تعيين مي‌شود. به اين متغير، متغير محرک يا درون داد گفته ميشود و متغيري است که توسط پژوهشگر اندازهگيري، دستکاري يا انتخاب ميگردد تا تاثير يا رابطه آن با متغير ديگر اندازهگيري شود. به عنوان مثالي ساده در اين زمينه ميتوان تحقيقي با موضوع بررسي ميزان ارتباط نوشيدن چاي با ابتلا به سرطان معده را در نظر گرفت. در اين تحقيق متغير مستقل نوشيدن چاي و متغير وابسته سرطان معده ميباشد.
در تحقيق آزمايشي، متغير مستقل توسط محقق دستکاري مي‌شود تا تاثيرات آن بر تغييرات متغير وابسته مشخص شود. در يک تحقيق غير آزمايشي متغير مستقل توسط محقق دستکاري نميشود، ولي متغيري است که از پيش وجود دارد و فرض شده است که بر متغير وابسته تاثير دارد.
عوامل موثر بر روشهاي الکترونيکي جمعآوري کمکهاي مردمي براي پرداخت اعانه، شامل “زيرساختهاي فناوري اطلاعات”، “استقبال مردم” و “هزينههاي پيادهسازي روشهاي جديد پرداخت”، بعنوان متغير مستقل معرفي ميگردند.
* زيرساختهاي فناوري اطلاعات شامل اينترنت، موبايل و… ميباشد.
* استقبال مردم شامل استقبال از ابزارهاي جديد و سنتي ميباشد.
* هزينههاي پيادهسازي روشهاي جديد پرداخت شامل دستگاههاي خودپرداز، پايانه فروش، موبايل و… ميباشد.
1-6-3- متغير وابسته (Y)
متغير وابسته6، متغيري است که تغيرات آن تحت تاثير متغير مستقل قرار ميگيرد. (بازرگان و ديگران، 1387،44). متغير وابسته در اختيار محقق نيست و محقق نمي‌تواند در آن دخل و تصرف يا دستکاري کند. متغير وابسته، متغير پاسخ، برونداد يا ملاک است و عبارت است از وجه يا جنبهاي از رفتار يک ارگانيسم که تحريک شده است. متغير وابسته، متغيري است که مشاهده يا اندازهگيري ميشود تا تاثير متغير مستقل بر آن معلوم و مشخص شود. در تحقيق آزمايشي، متغير وابسته به متغيري اطلاق ميشود که در اثر اجراء، حذف يا تغيير متغير مستقل، آشکار، پنهان يا تغيير ميکند. متغير وابسته برعکس متغير مستقل در اختيار محقّق نيست و او نميتواند در آن تصرّف و يا دستکاري به عمل آورد.
با توجه به اهداف تحقيق ” يافتن بهينهترين روش جهت جذب کمکهاي مردمي” به عنوان متغيّر وابسته انتخاب شدهاست.

شکل ‏1-1 : مدل مفهومي تحقيق

1-7- فرضيههاي تحقيق
چهار فرضيه ذيل در اين تحقيق مورد بررسي قرار ميگيرند :
1. شاخصهاي موثر در يافتن بهترين روش پرداخت الکترونيکي داراي تاثير يکساني ميباشند.
2. استفاده از زيرساخت هاي روشهاي الکترونيکي تاثير زيادي در افزايش مشاركت وکمک هاي مردمي دارد.
3. روشهاي الكترونيكي جمع آوري کمک ها مورد استقبال مردم قرار خواهد گرفت.
4. استفاده از كارتهاي شهروندي (بليط هاي الكترونيكي اتوبوس و مترو و…) با دستگاه هاي كارتخوان طراحي شده به اين منظور بيش از ساير موارد باعث افزايش كمكها ميشود.
1-8- روش تحقيق
تحقيق حاضر از حيث هدف کاربردي و از حيث روش پيمايشي ميباشد که بصورت ميداني با انجام مصاحبه و توزيع پرسشنامههايي که در اختيار نمونه آماري قرار ميگيرد، انجام شده است، درضمن از اطلاعات کتابخانهاي از طريق مقالات، مجلات، کتب، اينترنت و نشريات معتبري که با موضوع پژوهش ارتباط داشتهاند استفاده شده است.
1-9- روش گردآوري اطلاعات
پژوهشگر بايد با استفاده از ابزارهايي، دادههاي لازم را از جامعه (نمونه) آماري جمعآوري نمايد و با تحليل، پردازش و تبديل آنها به اطلاعات، به آزمون فرضيهها بپردازد. براي جمعآوري دادهها به ابزارهاي گوناگوني نياز است که نوع اين ابزارها تابع عوامل گوناگوني از جمله، ماهيت و روش تحقيق است.
در اين تحقيق از روشهاي مختلفي براي گردآوري دادهها استفاده شده است. برخي از اين روشها عبارتند از روش کتابخانهاي که شامل، کتابها، مقالات تخصصي، پايان نامهها و پايگاههاي اينترنتي جهت تدوين فصول 1و2 يعني مباني نظري و سوابق تحقيق ميباشد. جهت جمعآوري اطلاعات از روش ميداني- مصاحبه و توزيع پرسشنامه استفاده گرديد.
منابع اوليه: مصاحبه با مديران و کارشناسان و صاحب نظران زمينه پرداختهاي الکترونيکي.
منابع ثانويه: کتابخانهاي (بررسي اسناد و مدارك، کتب، مقالات، مجلات، پاياننامهها و منابع اينترنتي)
شرح مفصل گامهاي اجرايي تحقيق (الگوريتم اجرايي) در فصل سوم توضيح داده خواهد شد.
1-10- جامعه و نمونه آماري
تحقيق علمي با هدف شناخت يک پديده در يک جامعه آماري انجام ميشود. جامعه آماري عبارت است از کليه عناصر و افرادي که در يک مقياس جغرافيايي مشخص (جهاني يا منطقهاي) داراي يک يا چند، صفت مشترك باشند (حافظ نيا، 1377، 89). به عبارتي جامعه، مجموعه اعضاء حقيقي يا فرضي است که نتايج پژوهش به آنها تعميم مييابد ( دلاور، 1386، 89).
جامعه آماري اين تحقيق شامل دو بخش مي باشد. يک بخش متشکل از مديران، معاونان و کارشناسان مرتبط با فناوري اطلاعات در کميته امداد امام خميني(ره) و بخش دوم آن مردم عادي و يا بعبارت ديگر خيرين ميباشند، که در بخش اول نمونه آماري به صورت غيرتصادفي و با روش نمونهگيري تخصصي (قضاوتي) انجام ميگيرد و در بخش دوم نمونهگيري بصورت تصادفي ميباشد.
1-11- قلمرو تحقيق
قلمرو مکاني : نتايج اين تحقيق براي نهادها و موسسات عام المنفعه در سطح استان تهران ، مورد استفاده و بهره برداري قرار خواهد گرفت. مورد کاوي اين تحقيق کميته امداد امام خميني (ره) ميباشد.
قلمرو موضوعي : تحقيق حاضر پس از بررسي اطلاعات جمعآوري شده، به ارزيابي عوامل موثّر در يافتن بهترين روش جذب کمکهاي مردمي از طريق روشهاي پرداخت الکترونيکي ميپردازد. اين تحقيق از نظر موضوعي در قلمرو مديريت منابع اطلاعاتي ميباشد.
قلمرو زماني : اين پژوهش به لحاظ زماني در سال 1392 صورت پذيرفته و مولفههاي مربوط به عوامل مهم در جذب مشارکتهاي مردمي بصورت الکترونيکي را تا دي ماه سال 1392 را مورد مطالعه و بررسي قرار داده است.
1-12- مفاهيم وتعاريف نظري
1-12-1- تعريف واژگان کليدي
* موسسات عام المنفعه :
موسسات عام المنفعه، موسسات و سازمانهايي هستند که به وسيله افراد حقيقي يا حقوقي تاسيس شده و درزمينه ارائه خدمات اجتماعي به افراد ، خانوادههاي نيازمند ، زنان سرپرست خانوار، کودکان بيسرپرست و بدسرپرست، آسيب ديدگان اجتماعي و … فعاليت مينمايند.
* مشاركتهاي مردمي:
عبارت است از همکاري و همراهي مادي و يا خدمتي خيرين و نيکوکاران با موسّسات عام المنفعه با نيّتهاي نوعدوستانه و اعتقادي.
* زيرساخت هاي شبكه مخابراتي:
زيرساخت شبكه يا Backbone ، مسير اصلي شبکه است که حجم زيادي از داده ها را به مسيرهاي فرعي و خطوط کوچک‌تر منتقل مي‌کند.
* زيرساخت روشهاي الکترونيکي :
عبارتست از کليه امکانات و تجهيزات نرم افزاري و سخت افزاري که بمنظور پرداخت وجه کالا، خدمات و يا تسويه حسابهاي فيمابين افراد حقيقي و حقوقي در اختيار قرار مي گيرد ، تا حتي‌المقدور بدون مراجعه حضوري به بانکها و تبادل فيزيکي پول آن را به انجام برسانند.
* پرداخت الکترونيکي :
عبارت است از پرداخت پول در مقابل كالا و خدمات در تجارت الكترونيك از طريق وسايل و تجهيزات الكترونيكي مانند اينترنت ، موبايل و…. زمان شروع پرداخت الکترونيکي به سال 1918 باز مي‌گردد.
1-13- مشکلات و تنگناهاي تحقيق
هر تحقيق و پژوهشي اگر چه از نظر ماهوي به دنبال ارتباط بين عوامل و ميزان تأثير آنها مي‌باشد ، ليكن در درون خود با محدوديتهايي مواجه خواهد بود. اين محدوديتها ممكن است در مسير تحقيق قرار گرفته و امر پژوهش را دچار مشكلاتي بنمايند و تعميم نتايج را با دشواري مواجه کنند. پژوهش حاضر نيز از چنين امري مستثني نبوده و داراي محدوديتهايي به شرح زير بوده است :
1. ضعف روحيه پژوهشگري در جامعه و سازمانهاي کشور است، که به دليل عدم اهميت لازم به موضوع تحقيق و پژوهش از سوي مديران ، موجب ضعف در انگيزه هاي محققين و مشكلاتي در برقراري ارتباط با كارشناسان ، خبرگان و نهايتاً جمع آوري اطلاعات مي شود.
2. فقدان پايگاه داده جامع از سوابق دادهاي مورد نياز جهت بررسي مشارکت مردم و همچنين عدم همکاري مسوولين به لحاظ محرمانه بودن دادههاي مورد نياز اين تحقيق ميباشد.
3. از يک ديدگاه ميتوان گفت محدود بودن ابزار سنجش به پرسشنامه موجب شده اطلاعات بدست آمده در مورد موضوع مورد بررسي جامع نباشد. زيرا پرسشنامه تنها يک روش براي جمعآوري اطلاعات است که علي رغم محاسن و مزيّتهاي بسيار ، محدوديتهايي نيز دارد.
4. محدوديت در سؤالات پرسشنامه كه به دليل وقت و حجم و حوصله پاسخگويان بروز مي كند موجب شده تمام اطّلاعات لازم را نتوان به يکباره مورد سنجش قرار داد ؛ چرا که بالا رفتن حجم سؤالات نيز خود عاملي براي به مخاطره انداختن روايي دروني پژوهش است، بنابر اين به تعداد سؤالات معدودي اکتفا شده است.
5. عدم امکان کنترل متغيرهاي مزاحم ميتواند در نتايج تاثير گذار بوده باشد.
1-14- جمع بندي
در اين فصل به بيان کليات تحقيق پرداخته شد. موضوع اين پژوهش “بررسي و اولويتبندي زيرساختهاي روشهاي الكترونيكي جمعآوري كمكهاي مردمي (اعانات) در موسسات عام المنفعه” مي‌باشد. در جهت تحقق اين هدف، 3 فرضيه براي تحقيق تنظيم گرديد و شاخصهاي مربوط به آنها تعيين شد. روش تحقيق، روش توصيفي از نوع پيمايشي است ؛ روش گردآوري اطلاعات روش کتابخانهاي و پرسشنامه بوده است.

فصل 2

مروري بر ادبيات و پيشينه تحقيق

2-1- مقدمه
امروزه موسسات عام المنفعه براي جذب مشارکتهاي مردمي بمنظور حمايت هرچه مناسبتر از مددجويان و نيازمندان تحت پوشش خود علاوه بر اقدامات عمومي نظير اعتمادسازي ، تبليغات و اطلاع‌رساني و توسعه شبكههاي مردمي كه بعنوان ركن اصلي توفيق عملكرد و بقاي اين موسسات مي‌باشد، با فراهم نمودن بسترهاي نوآورانه مختلف به خصوص از طريق روشهاي الکترونيکي تلاش مي‌کنند. آنها اغلب براساس پيشرفتهاي تکنولوژي روشهاي جديدي را به روشهاي موجودشان اضافه مي‌کنند تا امکان بهرهگيري هرچه بيشتر از ظرفيتهاي بالقوه را فراهم سازند.
2-2- ادبيات نظري تحقيق
2-2-1- ايرانيان هر سال چقدر صدقه مي?دهند؟
کسي که پولي در صندوق صدقات مياندازد لزوماً به موسسهاي که چنين صندوقي را گذاشته اعتماد دارد، از اينرو به آمار نهايي پولهايي که در صندوق جمع شده يا موارد مصرفي آن به صورت اقتصادي توجهي ندارد. با اين حال شايد براي هر کسي جالب باشد که ميزان وجوهات جمع آوري شده از اين جعبه هاي زرد و آبي و سرنوشت آن وجوهات را بداند. در عين حال از آنجا که کميته امداد يک نهاد حاکميتي است، دانستن چنين آمار و ارقامي حق مردم تلقي ميشود.
آمار رسمي کميته امداد ميگويد تا پايان سال 90، شش ميليون و 678 هزار صندوق صدقات در نقاط مختلف ايران نصب شده يا در ميان مردم و ادارات دولتي، نهادهاي انقلابي و ديگر بخشهاي جامعه توزيع شده است. صندوقهاي صدقات کميته امداد به سه نوع کوچک، متوسط و بزرگ تقسيمبندي ميشود. 94 درصد از صندوقهاي کميته امداد کوچک است، اما آمار صندوقهاي نصب شده در سالهاي 86 تا 90 نشان ميدهد رويکرد اين کميته به نصب صندوقهاي بزرگ بيشتر بوده است. آمار کميته امداد ميگويد از سال 84 تا سال 90 هر سال به طور متوسط 4.3 درصد بر تعداد صندوقهاي صدقات کل کشور افزوده شده است. سرانه صندوق صدقات در ميان مردم ايران در حال حاضر نزديک به يک صندوق براي 11 نفر است. با اين حال در برخي شهرها اين رقم کمتر است، مثلاً در سمنان به ازاي هر هفت نفر يک صندوق صدقات وجود دارد.
سال 90 از اين ميزان صندوق صدقه نزديک به 146 ميليارد تومان جمعآوري شده که نسبت به سال قبل از آن نزديک به 4/8 درصد افزايش داشته است. سهم هر صندوق نزديک به 21 هزار و 800 تومان بوده است. به اين ترتيب در هر روز سال نزديک به 60 تومان در صندوقها ريخته شده است. تقسيم رقم کلي بر ميزان جمعيت کشور هم نشانگر اين است که به ازاي هر نفر نزديک به 2000 تومان و به ازاي هر خانوار نزديک به 7000 تومان در هر صندوق ريخته شده است. (جمعيت کشور 75 ميليون نفر و تعداد خانوارها 21 ميليون نفر فرض شده است) کميته امداد در آمار خود ميگويد استانهاي مرکزي کشور بيشترين ميزان صدقه به نسبت هر نفر را داشتهاند و استانهاي محرومي چون سيستان و بلوچستان کمترين ميزان پرداختي را داشتهاند. البته ميزان صدقه پرداختي هر نفر در استانهاي آذربايجان شرقي و غربي هم به نسبت کمتر از ساير نقاط کشور بوده است. از نظر آمار جزئي بايد گفت سال 90، تهرانيها 24 ميليارد تومان در صندوقهاي صدقه ريختهاند. از آن سو رقم کمک در هرمزگان کمتر از ساير استانها و نزديک به 994 ميليون تومان است. جالب است بدانيد به گفته کميته امداد مجموع کمکهاي جمع شده از سال 63 تا سال 90 از صندوق هاي صدقات 860 ميليارد تومان بوده است. به اين ترتيب مشخص ميشود تا چه ميزان حجم کمکها در سالهاي اخير افزايش يافته است (البته نبايد کاهش ارزش پول در بستر زمان را هم از ياد برد).
البته صدقه جمعآوري شده توسط کميته امداد فقط از طريق صندوقهاي صدقات نيست. مجموع درآمد کميته امداد در سال 90، نزديک به 700 ميليارد تومان بوده است. مثلاً از اين مبلغ نزديک به 85 ميليارد تومان از مواردي چون هدايا و نذورات ماه رمضان، فطريه و کفاره در عيد فطر، هدايا و نذورات در عيد قربان، طرح زکات، جشن نيکوکاري و جشن عاطفهها و در عين حال کمک مستقيم افراد خير به دست آمده است.
2-2-2- صدقه دادن مدرن
دنياي امروز، دنياي فناوري است و اين مسالهاي نيست که ديگر بتوان انکار کرد. بسياري از کارهايي که ديروز به صورت دستي و غيرخودکار انجام ميداديم، امروز به صورت خودکار و گاهي بدون آگاهي ما انجام مي شود، از ظرف شستن گرفته تا کنترل چراغ راهنمايي و رانندگي؛ در حوزه مالي و اقتصادي هم کم نيست اثرات الکترونيکي و يارانهاي شدن اين امور. يک نمونه از اين مسائل صدقه دادن است، کميته امداد و ساير نهادهاي خيريه در سالهاي اخير تلاش کردهاند سيستم جمعآوري اعانات خود را به صورت الکترونيکي درآورند.
الکترونيکي شدن چه مزيتي دارد؟ نخستين مزيت الکترونيکي شدن جمعآوري صدقه يا اعانه خيريه اين است که ديگر به نيروي انساني و هزينه لازم براي جمعآوري کمکها نيازي نيست. در حال حاضر، کميته امداد براي تخليه يک صندوق چند مرحله کاري را انجام مي دهد، نيرويي به صورت ميداني صندوقها را تخليه ميکند، نيروي ديگري پولها را شمارش ميکند، نيروي ديگري پولهاي شمارش شده را رسيد ميکند و امور حسابداري آن را انجام ميدهد و يک نيرو هم وظيفه بردن پول به بانک و واريز آن به حساب را بر عهده دارد. اين تعداد نيرو را ضرب کنيد در تعداد صندوقهايي که بايد تخليه شود و آن وقت ميبينيد چه حجمي از نيروي انساني و با چه هزينهاي اين کار را انجام ميدهند.
دومين مزيت الکترونيکي شدن صدقه اين است که خطراتي چون سرقت و ساير موارد که از زمان جمع‎آوري پول تا زمان واريز به بانک سازمان خيريه را تهديد ميکند، وجود نخواهد داشت، از سوي ديگر با الکترونيکي شدن پرداخت صدقه ميتوان عنصر زمان را حذف کرد و بلافاصله پولي که کمک شده را در حساب داشت و آن را صرف نيازهاي افراد کرد؛ با اين حساب کميته امداد و ساير خيريهها چه تدابيري براي دريافت کمک هاي مردمي به صورت الکترونيکي انديشيدهاند؟
* طرح اول، استفاده از پلتفرم تلفن همراه
يکي از نخستين طرحها براي جمعآوري کمک، طرحي بود که بهزيستي آماده کرد اما بسيار بد اجرا و حتي به بازگشت پول مردم هم منتهي شد. ماجرا اين بود که بهزيستي سامانهاي طراحي کرده بود که کاربران شبکه تلفن همراه بتوانند با ارسال يک کد مشخص مبالغي را به بهزيستي کمک کنند و آن گاه آن را از روي قبض تلفن همراه خود بپردازند. با تبليغ نکردن مناسب اين طرح از سوي بهزيستي و نيز اشکالاتي در اجراي آن و نيز سوء استفاده برخي از اين ابتکار يا شوخي بعضي با اين طرح، افراد بسياري بدون اطلاع از چيستي ماجرا به سمت کمکهاي مادي ناخودآگاه رفتند و آن گاه صداي اعتراض آنقدر بالارفت که بهزيستي مجبور شد پولها را پس بدهد. با اين حال به دليل نفوذ پيامک ميان مردم، همچنان ميتوان به اين طرح اميد داشت به شرط اين که در مقام اجراء هم روسفيد بيرون بياييم.
* طرح دوم، صندوق صدقات الکترونيکي
طرح دوم، استفاده از صندوقهاي الکترونيکي صدقه است. استفاده از اين صندوقها باعث کاهش ميزان جرايم مرتبط با صندوق ازجمله سرقت هم ميشود، اما دريغ که زيرساخت لازم براي اين طرح در کشور مهيا نيست. کارتهاي بانکي موجود در کشور از سيستم POS استفاده ميکنند اما سيستم اين صندوقها اعتباري يعني مانند اتوبوس و متروست. از آن سو، ساخت کارتهايي مخصوص کمک هم مورد استقبال قرار نميگيرد، زيرا کمک نقدي مطمئنا سادهتر از شارژ کارت خواهد بود.
* طرح سوم، شبکه بانکداري الکترونيکي
بر اين اساس سازمانهاي خيريه بيش از هر چيز به سمت سيستم بانکي رفتند و با استفاده از درگاههاي خدماتي بانک ها، سايتهاي خودشان، دستگاههاي خودپرداز و بعضاً پايانههاي POS تلاش ميکنند کمکهاي مردم را به شکل الکترونيکي دريافت کنند. در ميان سه روش ذکرشده اين روش مورد توجه مردم قرار گرفته است و البته ضريب خطا و حواشي کمتري هم دارد.


پاسخ دهید