2-3-1 ديدگاهاي نظري در مورد تنيدگي35
2-3-1-1 سندروم سازش عمومي سليه35
2-3-1-2 الگوي تعاملي تنيدگي36
2-3-1-3 ديدگاه زيست شناختي تنيدگي37
2-3-2 فيزيولوژي تنيدگي38
2-3-3 اثرات تنيدگي39
2-4 مروري بر مطالعات انجام شده44
2-4-1 مطالعات انجام شده در داخل کشور44
2-4-2 مطالعات انجام شده در خارج از کشور47
2-5 جمع بندي50
فصل سوم : روش شناسي تحقيق
3-1 جامعه و نمونه تحقيق53
3-2 نوع و روش تحقيق54
3-3 متغيرهاي تحقيق54
3-4 ابزار اندازه گيري54
3-4-1 پرسشنامه ي اطلاعات فردي54
3-4-2 پرسشنامه مقياس رهبري در ورزش (L.S.S)54
3-4-3 پرسشنامه تنيدگي55
3-6 روش اجرا57
3-7 روش تجزيه و تحليل اطلاعات57
فصل چهارم : تجزيه و تحليل آماري
4-1 توصيف عوامل جمعيت شناختي59
4-1-1 جنسيت:59
4-1-2 تأهل59
4-1-3 سن60
4-1-4 مقطع تحصيلي:60
4-1-5 رشته‌ي ورزشي:61
4-1-6 سابقه ورزشي61
4-1-7 ميزان فعاليت ورزشي در طول هفته:62
4-1-8 تنيدگي:62
4-1-9 سبک‌هاي رهبري63
4-2 تجزيه و تحليل استنباطي دادها64
4-2-1 فرضيه صفر اول64
4-2-2 فرضيه صفر دوم:65
4-2-3 فرضيه صفر سوم66
4-2-4 فرضيه صفر چهارم67
4-2-5 فرضيه صفر پنجم67
4-2-6 فرضيه صفر ششم68
4-2-7 فرضيه صفر هفتم68
4-2-8 فرضيه صفر هشتم69
فصل پنجم : بحث و نتيجه گيري
5-1 خلاصه تحقيق71
5-2 بحث و نتيجه‌گيري74
5-3 پيشنهادات برخاسته از تحقيق78
5- 4 پيشنهاد براي ساير محققان79
منابع80
پبوست ها87
فهرست جداول
عنوانصفحه
جدول 2-1 ابعاد رفتار رهبر در ورزش (چلادوري و صالح1980، چلادوري1993)26
جدول 2-2 بيماري‌هاي ناشي از تنيدگي در دستگاهاي مختلف بدن (روزنامه اطلاعات، سه شنبه 10 فروردين 1372 شماره 19872)41
جدول 2-3 اثرات رواني تنيدگي (کاري کوپر، زندگي با اضطراب، ترجمه ماشاءالله مديحي، چاپ اول، يادآوران، 1370)42
جدول 3-1 مقياس تعيين ميزان تنيدگي56
جدول 4-1 توزيع فراواني و درصد فراواني نمونه‌ها بر اساس جنسيت59
جدول 4-2 توزيع فراواني و درصد فراواني نمونه‌ها بر اساس وضعيت تأهل59
جدول 4-3 توزيع فراواني و درصد فراواني نمونه‌ها بر اساس مدرک تحصيلي60
جدول 4-4 توزيع فراواني و درصد فراواني نمونه‌ها بر اساس رشته‌ي ورزشي61
جدول 4-5 توزيع فراواني و درصد فراواني نمونه‌ها بر اساس سابقه ورزشي61
جدول 4-6 توزيع فراواني و درصد فراواني نمونه‌ها بر اساس ميزان فعاليت ورزشي در طول هفته62
جدول 4-7 وضعيت تنيدگي در دانشجويان دختر و پسر با توجه به رشته‌ي ورزشي گروهي يا انفرادي62
جدول 4-8 داده‌هاي توصيفي مربوط به سبک‌هاي رهبري63
جدول 4-9 فراواني سبک‌هاي رهبري رشته‌هاي تيمي و انفرادي64
جدول 4- 10 نتايج آزمون خي 265
جدول 4-11 نتايج آزمون کولموگراف – اسميرنوف براي بررسي نرمال بودن توزيع داده‌ها در دو گروه65
جدول 4-12 نتايج آزمون t مستقل براي مقايسه تنيدگي در ورزشکاران66
جدول 4-13 ارتباط بين سبک‌هاي رهبري مربيان و تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي انفرادي66
جدول 4-14 ارتباط بين سبک‌هاي رهبري مربيان و تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي تيمي67
جدول 4-15 ارتباط بين سن و ميزان تنيدگي دانشجويان ورزشکار رشته‌هاي انفرادي68
جدول 4-16 ارتباط بين سن و ميزان تنيدگي دانشجويان ورزشکار رشته‌هاي تيمي68
جدول 4-17 نتايج آزمون t مستقل براي مقايسه ميزان تنيدگي ورزشکاران دختر و پسر رشته‌هاي انفرادي69
جدول 4-18 نتايج آزمون t مستقل براي مقايسه ميزان تنيدگي ورزشکاران دختر و پسر رشته‌هاي تيمي69
فهرست شکل ها
عنوانصفحه
شکل 2-1 شبکه سبک سنج مديريت19
شکل 2-2) مدل چند بعدي رهبري (چلادوري و صالح، 1978، چلادوري، 1993)27
شکل 2-3) تأثير محرک در به وجود آمدن تنيدگ34
شکل 2-4) تنيدگي به عنوان يک پاسخ ارگانيستمي35
نمودار 4-1 وضعيت سني دانشجويان60
فصل اول
(كليات تحقيق)
1-1 مقدمه
در ابتداي قرن بيست و يکم فشارهاي عصبي و رواني، بخش مهمي از زندگي عامه‌ي مردم را تشکيل مي‌دهد که کمتر کسي مي‌تواند از مواجه شدن با آن اجتناب کند به ويژه آنکه دنياي صنعتي و فراصنعتي حاصل، با گرفتاري‌هاي فراوان خود دهه‌ي اخير را به يکي از پرفشارترين دوره‌هاي زندگي بشر تبديل کرده است. نگراني‌هاي افراد، نسبت به کار، خانواده و مشکلات اجتماعي، همگي بر انسان، اين موجود زنده و حساس تأثير گذارده و سبب مي‌شود که فرد از لحظه‌ي بيداري تا هنگام خواب همواره دچار هيجان‌ها، تنش‌ها، نگراني‌ها و اميدهاي گوناگون باشد که گاه با ظرفيت بدني، عصبي و رواني وي، متناسب است و گاه با آن سازگار نيست. مجموعه‌ي چنين حالتها و فشارهاي ناشي از آن، در اصطلاح “تنيدگي1” خوانده مي‌شود.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

افزايش فشار محيط کار نيز که قابل مديريت نباشد، منجر به تنيدگي مي‌شود. اگر چه افزايش سطوح تنيدگي مي‌تواند به انگيزه‌ي افراد براي دستيابي به کارهاي شگفت‌انگيز کمک کند، تنيدگيِ تکان‌دهنده و کوتاه‌مدت، ويرانگر است و مي‌تواند به اختلالهاي جسماني و رواني منجر شود (برايس ، 2007).
به کارگيري هر يک از سبک‌هاي رهبري توسط مربيان ممکن است در افزايش يا کاهش تنيدگي رواني ورزشکاران مؤثر باشد. موضوع تنيدگي در روانپزشکي سابقه طولاني دارد و سالهاست به سبب تأثيرات مهمي که در رفتار و عملکرد افراد دارد، به عنوان يکي از موضوعات علم مديريت، مورد مطالعه قرار گرفته است. تنيدگي باعث مي‌شود که بدن انسان وظايفي را که در شرايط عادي به سادگي انجام مي‌دهد، در شرايط تنيدگي، با دشواري به انجام برساند (علوي و کاظم‌زاده، 1387).
پژوهش حاضر به بررسي رابطه ‌بين سبک رهبري مربيان و تنيدگي ورزشکاران در دانشگاههاي شهر تهران مي‌پردازد. بدين منظور اين پژوهش در پنج فصل نگارش شده است. فصل اول شامل مقدمه، بيان مسأله، اهميت مسأله، اهداف و فرضيات تحقيق، تعريف واژگان، سابقه و محدوده‌ي تحقيق مي‌باشد. در فصل دوم، ابتدا ماهيت و تعاريف متغيرهاي اصلي پژوهش به طور گسترده مورد بحث قرار مي‌گيرند؛ سپس مباني نظري مربوط به هر کدام از آنها در زمينه‌هاي مختلف و در ارتباط با يکديگر بررسي مي‌شوند و سرانجام پژوهش‌هاي مختلفي که در راستاي فرضيه‌ها و سؤالات اصلي اين پژوهش در گذشته انجام گرفته‌اند مورد بحث و بررسي و مقايسه قرار مي‌گيرند. در فصل سوم، نوع و روش تحقيق، جامعه و نمونه‌ي آماري، ابزار مورد استفاده، متغييرهاي تحقيق و روش‌هاي آماري، روش‌هاي تجزيه و تحليل داده‌ها و تعريف عملياتي متغيرهاي تحقيق، به طور دقيق، بررسي مي‌شود. در فصل چهارم، داده‌هاي جمع‌آوري شده مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است و در پايان در فصل پنجم، خلاصه‌ي نتايج تحقيق ارايه شده و سپس يافته‌هاي تحقيق با توجه به اهداف و نتايج تحقيقات انجام شده، مورد بررسي قرار گرفته و نتيجه‌گيري شده است. پس از بحث و نتيجه‌گيري بر اساس نتايج برخاسته از تحقيق پيشنهادات کاربردي ارايه گرديده است.
1-2 بيان مسأله
انجام موفق هر کار گروهي، مستلزم مديريت صحيح و کارآمد است و از نقش اثرگذار مديريت در موفقيت يا عدم موفقيت گروه‌ها و سازمان‌ها نمي‌توان به سادگي گذشت. وقتي گروهي از افراد براي رسيدن به هدفي تلاش مي‌کنند، معمولاً کسي به عنوان مدير و رهبر مسئوليت گروه را بر عهده مي‌گيرد. اين فرد بايد داراي مهارتها و ويژگيهاي لازم براي رهبري گروه باشد تا بتواند اعضاي گروه را به سمت هدف مورد نظر، هدايت کند. در موقعيت‌هاي ورزشي، اين نقش را مربي بر عهده دارد و اوست که کار هدايت و رهبري بازيکنان را بر عهده مي‌گيرد و رهبري کارآمد وي نقش مهمي بر عملکرد ورزشکاران دارد. بسياري از مربيان خوب در ورزش، داراي بينش، شخصيت و مهارتهايي هستند که خالصانه به هر ورزشکاري کمک مي‌کنند تا به عملکرد بالقوه‌اش دست يابد. تيم‌هاي اين قبيل رهبران نوعاً موفق و اعضاي آنها اغلب بسيار راضي و خشنود هستند. آنچه مربيان انجام مي‌دهند و چگونگي انجام دادن آن، اثر شايان توجهي بر نگرشها، احساسات، عملکرد و تنيدگي ورزشکار دارد (مسدد، 1380).
به عقيده‌ي فراست2 مربيان محور اصلي و رکن مهم تيم‌هاي ورزشي هستند. در بين سه عامل مربي، ورزشکار و تماشاگر؛ مربي در رهبري تيم به عنوان يک سازمان‌دهنده‌ي قوي و زيربناي هر پيشرفت، مطرح است. بدون ترديد، تجربيات گذشته نشان داده است که مربيگري، رشته‌اي متفاوت از ساير حوزه‌ها بوده و در آن طيف وسيعي از مهارت‌ها مورد نياز است (عليجاني، 1366).
سبک رهبري نشان‌دهنده‌ي طرز تفکر، جهان‌بيني و شخصيت رهبران است. چنانچه سبک رهبري به طور نامناسبي انتخاب شود، از يک سو منجر به کاهش کارايي افراد مي‌شود و از سوي ديگر به عنوان عامل به وجود آورنده‌ي تنيدگي رواني يا فشار رواني، در آنها محسوب مي‌شود (بيگي‌نيا و کلانتري، 1387).
عاملي که سبک رهبري را تحت تأثير قرار مي‌دهد، شيوه نگرش رهبر نسبت به نقش خود و کارکنان است. بيشتر رهبران، داراي سبکي هستند که با ويژگي‌هاي خودشان انطباق دارد، يا براي آنها سهل‌تر است و فقط معدودي از رهبران، مي‌توانند سبک خود را با شرايط و افراد گوناگون منطبق سازند. بر اساس مطالعات انجام شده؛ شخصيت، سبک رهبري و رفتار مربيان با عملکرد، انگيزش و ميزان رضايت ورزشکاران، ارتباط دارد (کارون3، 1982).
در پژوهش حاضر، از سبک رهبري چلادوري و صالح4 استفاده شده است که سبک رهبري مربيان، در قالب پنج سبک متداول آموزش و تمرين، حمايت اجتماعي، دموکراتيک، آمرانه و بازخورد مثبت، بررسي مي‌شود. رفتار آموزش و تمرين، رفتاري است، براي بهبود بازي ورزشکاران از طريق آموزش تکنيک‌ها. در ورزش‌هاي تيمي به هماهنگ نمودن فعاليت‌هاي اعضاي تيم، رفتار آموزش و تمرين گفته مي‌شود. در اين سبک، مربي بر آموزش نقاط قوت و ضعف و بهبود مهارت‌هاي بازيکنان تأکيد مي‌کند. رفتار دموکراتيک، به اجازه‌ي مشارکت ورزشکاران در تصميم‌گيري‌هاي مربوط به تعيين اهداف گروهي و روش‌هاي دستيابي به آن اهداف، گفته مي‌شود. در اين رفتار، مربي به تنهايي تصميم نمي‌گيرد و نظر بازيکنان را در تصميم‌گيري در مورد روش بازي و تمرين و موضوعات مهم مربيگري جويا مي‌شود. رفتار آمرانه، رفتاري است که مربي به هيچ‌وجه بازيکنان را در تصميم‌گيري‌ها و مسايل تيم دخالت نمي‌دهد و بازيکنان بايد به دستورات مربي، گوش دهند. در رفتار حمايت اجتماعي، مربي براي ارضاي نيازهاي متقابل و شخصي ورزشکاران تلاش مي‌کند، رابطه‌اي دوستانه با بازيکنان برقرار مي‌کند، مسايل و مشکلات بازيکنان را بررسي و حل و فصل مي‌کند و اختلافات بين اعضاي تيم را برطرف مي‌سازد. در نهايت، رفتار بازخورد مثبت يا پاداش‌دهي، رفتاري است که مربي از ورزشکاران تقدير و از بازي بازيکنان و همکاري‌شان تعريف مي‌کند (رمضاني نژاد و ديگران، 1389).
امروزه، تنش رواني (تنيدگي) جزء لاينفک زندگي بشر گرديده و در تعيين سلامت يا بيماري افراد داراي اهميت فراوان است. نقش تنيدگي از طريق ساز و کارهاي سايکو نوروفيزيولوژيک بر کارکردهاي جسمي و رواني تأثير مي‌گذارد و در دراز مدت مي‌تواند به ايجاد و يا تشديد اختلالات جسمي و يا روانشناختي بينجامد (شيرازي 1381). اثرهاي تنيدگي به شکل‌هاي مختلف نمايان مي‌شود. کوکس5 اين اثرها را به پنج دسته‌ي عيني، رفتاري، شناختي، فيزيولوژيکي و سازماني، تقسيم مي‌کند (نظري‌نژاد، 1376).
موضوع تنيدگي در روانپزشکي سابقه طولاني دارد و سالهاست به سبب تأثيرات مهمي که در رفتار و عملکرد افراد دارد، به عنوان يکي از موضوعات علم مديريت مورد مطالعه قرار گرفته است. تنيدگي باعث مي‌شود که بدن انسان وظايفي را که در شرايط عادي به سادگي انجام مي‌دهد در شرايط تنيدگي با دشواري به انجام برساند (علوي و کاظم‌زاده، 1387).
وقتي تنيدگي در حالت اعتدال است، عملکرد بالاست؛ در اين حالت افراد، انرژي خود را به جاي مقابله با تنيدگي، صرف بالا بردن عملکرد مي‌کنند. وقتي تنيدگي از حد اعتدال فراتر مي‌رود، افراد به جاي بالا بردن عملکرد، انرژي خود را صرف مقابله با تنيدگي مي‌کنند (طوسي، 1375).
به کارگيري هر يک از سبکهاي رهبري توسط مربيان ممکن است در افزايش يا کاهش تنيدگي رواني ورزشکاران مؤثر باشد. اغلب اوقات افرادي که تحت شرايط تنيدگي قرار مي‌گيرند، از سبک رهبريِ رهبران خود شکايت دارند (سرمد، 1372). بر اساس مطالعات انجام شده، در درصد بالايي از کارکنان سازمان‌ها، نشانه‌هايي که حاکي از وجود تنيدگي در آنها مي‌باشد، قابل مشاهده است (رابينز6، 1993؛ ابطحي، 1370؛ الواني و ابطحي، 1371؛ رفيعي 1373).
پاسخ نامناسب به تنيدگي ممکن است منجر به کاهش عملکردهاي فيزيولوژيکي مانند رشد سوخت و ساز، گردش خون، توليد مثل، پاسخ ايمني و التهاب شود (چارمانداري، تسيگوس و کروسوس7، 2005). بررسي‌ها مبين آن هستند که ورزش منجر به احساس سلامت رواني و کاهش سريع سطوح تنيدگي در زنان مي‌شود (کوري8، 2004). در واقع يک رقابت ورزشي مي‌تواند، منجر به بهبود حالت و کيفيت خواب و افزايش سلامت رواني شود (فوکس9، 1999). بنابراين کاهش تنيدگي در سطح قابل قبول، انتخاب تنيدگي‌هاي خوب و حذف تنيدگي‌هاي بدي که موجب رکود مي‌شوند، امروزه بايد در رأس هدف‌ها قرار گيرند.
با توجه به اينکه تنيدگي عملکرد را تضعيف مي‌کند. مي‌توان با شناسايي عوامل ايجادکننده آن و سپس تضعيف يا حذف اين عوامل، کارايي را بالا برد. حال با توجه به اينکه مربي يکي از ارکان تيمهاي ورزشي است، دانستن اينکه آيا سبک رهبري مربيان مي‌تواند باعث افزايش يا کاهش تنيدگي در ورزشکاران شود، مي‌تواند کمک شاياني به بالا بردن عملکرد ورزشکاران کند و از آنجا که ورزشکاران مهمترين سرمايه انساني تيمهاي ورزشي هستند تلاش براي بالا بردن عملکرد و حفظ بهداشت رواني آنها امري ضروري است. لذا پژوهش حاضر به بررسي سبکهاي پنجگانه رهبري و رابطه آنها با تنيدگي ورزشکاران در دانشگاه‌هاي شهر تهران مي‌پردازد. هدف اين تحقيق شناسايي و بررسي رابطه سبکهاي رهبري بر ميزان تنيدگي ورزشکاران مي‌باشد.
1-3 اهميت موضوع و انگيزه انتخاب آن
يکي از پيچيده‌ترين وظايف مربي، وظيفه‌ي هدايت و رهبري است. رهبري جزء جدايي‌ناپذير مربيگري است و نقش اساسي را در فعاليت‌هاي يک مربي ايفا مي‌کند. اگر فقط يک عامل وجود داشته باشد که وجوه افتراق بين تيم‌هاي موفق و ناموفق را معلوم کند؛ بدون شک آن عامل رهبري مؤثر است. امروزه نقش مربي به عنوان رهبر، به قدري اهميت پيدا کرده است که در همه‌ي زمينه‌ها براي يافتن اشخاصي که توانايي لازم را براي رهبري تيم‌ها داشته باشند، کوشش مستمر به عمل مي‌آيد و هزينه‌هاي هنگفتي در اين راه صرف مي‌شود.
اتخاذ سبک رهبري نادرست توسط مديران، از يک سو منجر به کاهش کارايي کارکنان و از سوي ديگر به عنوان عاملي براي به وجود آوردن تنيدگي در آنان محسوب مي‌شود (علوي و کاظم‌زاده، 1387). از آنجايي که به عنوان منابع انساني اصلي در ورزش محسوب مي‌شوند و مي‌بايست در حفظ و نگهداري اين عامل پرارزش تلاش نمود، ضرورت حکم مي‌کند، عوامل به وجود آورنده‌ي تنيدگي در ورزشکاران شناسايي گردند و نسبت به حذف يا تضعيف اين عوامل اقدام شود. چنين اقداماتي ضمن تأمين بهداشت رواني ورزشکاران، عملکرد آنها را در جهت تحقق اهداف تيمي بهبود مي‌بخشد.
به دليل اينکه بررسي تنيدگي مربي و ورزشکار در اکثر تحقيقات به صورت جداگانه مورد پژوهش قرار گرفته است (عابدي، 1389). اين مطالعه، به بررسي رابطه سبک رهبري مربيان بر ميزان تنيدگي ورزشکاران، مي‌پردازد.
از آنجا که پژوهشي در رابطه با سبک رهبري مربيان بر تنيدگي ورزشکاران در داخل کشور انجام نگرفته است و تمام پژوهشهاي موجود، در محيط سازماني و مربوط به تأثير سبک رهبري مديران بر تنيدگي کارکنان مي‌باشد و با عنايت به اينکه چندين پژوهش، در مورد تنيدگي مربيان انجام گرفته و در تمام آنها به ضرورت تحقيق در مورد تنيدگي ورزشکاران اشاره شده است (رمضاني‌نژاد و ديگران، 1383؛ رمضاني‌نژاد و ديگران، 1379؛ محرم‌زاده، 1385)، تحقيق حاضر به بررسي رابطه سبک رهبري مربيان بر ميزان تنيدگي ورزشکاران مي‌پردازد.

1-4 اهداف
1-4-1 هدف کلي
هدف کلي، بررسي ارتباط سبک رهبري مربيان و تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي تيمي و انفرادي در دانشگاه‌هاي شهر تهران مي‌باشد.
1-4-2 اهداف اختصاصي
1- تعيين سبک رهبري مربيان رشته‌هاي انفرادي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران.
2- تعيين سبک رهبري مربيان رشته‌هاي تيمي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران.
3- تعيين ميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي انفرادي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران.
4- تعيين ميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي تيمي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران.
5- بررسي ارتباط سبک رهبري و ميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي تيمي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران.
6- بررسي ارتباط سبک رهبري و ميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي انفرادي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران.
7- بررسي ارتباط بين سن و ميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي تيمي و انفرادي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران.
8- بررسي ارتباط بين جنسيت و ميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي تيمي و انفرادي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران.
1- 5 فرضيه‌هاي تحقيق
1- بين سبک رهبري مربيان رشته‌هاي تيمي و انفرادي دانشگاه‌هاي شهر تهران اختلاف معناداري وجود دارد.
2- بين ميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي تيمي و انفرادي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران اختلاف معناداري وجود دارد.
3- بين سبک رهبري و ميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي تيمي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران ارتباط معناداري وجود دارد.
4- بين سبک رهبري و ميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي انفرادي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران ارتباط معناداري وجود دارد.
5- بين سن و ميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي تيمي و انفرادي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران ارتباط معناداري وجود دارد.
6- بين جنسيت وميزان تنيدگي ورزشکاران رشته‌هاي تيمي و انفرادي منتخب دانشگاه‌هاي شهر تهران ارتباط معناداري وجود دارد.
1-6 پيش فرض‌هاي تحقيق
ورزشکاران سؤالها را با دقت و صحت کامل پاسخ داده‌اند.
1-7 محدوديت‌هاي تحقيق
1- فقط ورزشکاران رشته‌هاي تنيس روي ميز، بدمينتون، واليبال و هندبال مورد پرسش قرار گرفته‌اند.
2- فقط دانشجويان دانشگاه‌هاي شهر تهران مورد پرسش قرار گرفته‌اند.
3- برخي از ورزشکاران رشته‌هاي مورد بررسي، جهت پر کردن پرسشنامه همکاري نکردند.
1-8 تعريف مفاهيم و واژه‌ها
تنيدگي
تعريف نظري
تنيدگي ترجمه واژه “استرس10” در زبان انگليسي مي‌باشد که از لغت لاتين “استرينگر11” به معني سختي کشيدن، مشتق شده است و در قرن هفدهم براي تشريح سختي يا محنت به کار برده مي‌شد. در اواخر قرن هجدهم، اين مفهوم دلالت بر فشار، کوشش و سختي‌اي مي‌کند که متوجه فرد يا عضوي از اعضا يا نيروهاي رواني او مي‌باشد (مرادخان، 1372).
به عبارت ساده، تنيدگي حالتي است در روان و تن که ناشي از وارد شدن فشار به روان يا جسم فرد مي‌باشد (الواني، 1372).

تعريف عملياتي
منظور از تنيدگي در اين تحقيق نمره‌اي است که از پرسشنامه‌ي سنجش تنيدگي (ملکي رنجبر،1373) که شامل 43 سؤال است به دست مي‌آيد.
رهبري
رهبري عبارت است از توانايي نفوذ بر گروهي به منظور رسيدن به هدف يا اهداف (کبيري، 1376).
سبک رهبري
تعريف نظري
الگوي رفتاري فرد است که به هنگام اقدام براي نفوذ در فعاليت‌هاي ديگران، آن‌گونه که تصور مي‌کنند، از خود نشان مي‌دهد (هرسي و بلانچارد12، 1977). رهبري با اختصار ترسيم نقشه کار و آگاهي دادن به ديگران در دنبال کردن اهداف مي‌باشد. (خبيري، 1372).
تعريف عملياتي
در اين تحقيق سبک رهبري بر اساس سبک‌هاي پنجگانه مدل چندبعدي رهبري در ورزش بررسي شده، که با استفاده از پرسشنامه 40 سؤالي مقياس رهبري در ورزش (L.S.S)، شيوه‌هاي رفتاري رهبر نسبت به سبک‌هاي پنجگانه (که در ذيل تعريف مي‌شوند)، سنجيده شده است (چلادوري و صالح،1980):
رفتار آموزش و تمرين: به معناي رفتار مربي به منظور بهبود عملکرد ورزشکار به وسيله‌ي تأکيد بر تمرين سخت و شديد، آموزش مهارتها و تاکتيکها، روشن نمودن روابط بين اعضا و هدايت و هماهنگي فعاليت‌هاي اعضاي تيم (ميانگين سؤالات 1، 5، 8، 11، 14، 17، 20، 23،26 ،29 ، 32، 35، 38 پرسشنامه پيوست ب).
رفتار دموکراتيک: مشاركت ورزشكاران در تصميم‌گيري‌هاي مربوط به تعيين اهداف گروهي و روش‌هاي دستيابي به آن اهداف (ميانگين سؤالات 2، 6، 9، 12، 15، 18، 27، 34، 40 پرسشنامه پيوست ب).
رفتار آمرانه: به معناي رفتار مربي با ويژگي تصميم‌گيري مستقل و اعمال قدرت شخصي (ميانگين سؤالات 21، 24، 30، 33، 39 38 پرسشنامه پيوست ب).
رفتار حمايت اجتماعي: به معناي رفتار مربي با ويژگي‌هايي مانند: نگران بودن در مورد رفاه و آسايش تک تک ورزشکاران، ايجاد جو گروهي مثبت و روابط گرم بين اعضاي تيم (ميانگين سؤالات 3، 7، 13، 19، 22، 25، 31، 36 38 پرسشنامه پيوست ب).
رفتار بازخورد مثبت (پاداش‌دهي): به معناي رفتاري که مربي ورزشکار را به واسطه عملکرد خوب مورد تشويق و پاداش قرار مي‌دهد (ميانگين سؤالات 14، 10، 16، 28، 37 پرسشنامه پيوست ب) (چلادوري و صالح، 1980).
ورزشکار
تعريف نظري
فردي است که حداقل در يکي از رشته‌هاي ورزشي به تمرينات منظم ورزشي، زير نظر مربي مربوطه مي‌پردازد و به دو شکل سازمان يافته (ورزشکاري که تحت پوشش خدمات درماني فدراسيون پزشکي-ورزشي کشور براي يک سال قرار مي‌گيرد و کارت بيمه ورزشي دريافت مي‌نمايد.) و غير سازمان يافته تقسيم مي‌شود (سازمان تربيت بدني13).
تعريف عملياتي
در اين تحقيق ورزشکار به افرادي گفته مي‌شود که عضو تيم ورزشي يکي از دانشگاه‌هاي سطح شهر تهران باشد و حداقل هفته‌اي 6 ساعت در يکي از رشته‌هاي واليبال، هندبال، بدمينتون و تنيس روي ميز فعاليت منظم ورزشي مربوط به آن رشته را داشته باشد.
دانشگاه‌هاي شهر تهران
کليه دانشگاه‌هاي دولتي، آزاد و پيام نور شهر تهران که داراي رشته تربيت بدني در واحد دانشگاهي خود مي‌باشند.
.

فصل دوم
ادبيات و پيشينة تحقيق

2-1 رهبري
رهبري يکي از فرآيندهاي مهم در مديريت منابع انساني است. رهبري کارآمد باعث بهبود عملکرد، ايجاد انگيزه و رضايت زيردستان مي‌شود. بنابراين هر مديري مي‌بايست درک دقيقي از مفهوم رهبري در سازمان داشته باشد (چلادوري، 1999).
رهبري فرآيندي اساسي در هر سازمان يا گروه است. پيروزي يا شکست هر سازمان يا تيم ورزشي را به رهبري آن نسبت مي‌دهيم. هنگامي که يک مؤسسه، يک دانشگاه، يا يک تيم ورزشي قرين موفقيت گردد، اغلب مدير يا مربي آن به کسب امتياز نايل مي‌شود (شکرشکن، 1373).
در طول تاريخ ثابت شده است که موفقيت يا شکست در جنگ‌ها، امور تجاري، مسابقات ورزشي و … تا حدود زيادي به رهبري آنها مربوط مي‌باشد و پديده‌ي رهبري تأثير شگفت‌انگيزي بر عملکرد و رفتار انسان‌ها دارد. رهبري مؤثر در ورزش، تابعي از اجزا، نقش‌ها و سبک‌هاي گوناگوني است تا نيازهاي ورزشکاران را برآورده سازد و به هدف‌هاي تيم دست يابد (مسدد، 1380).
بسياري از مربيان، رهبري ورزشي را خصيصه‌اي ذاتي و به وديعه نهاده شده در وجود فرد مي‌دانند، ولي مربيگري چيزي جز نحوه‌ي تلفيق و ترکيب مهارت‌هاي پيچيده و کسب شده‌ي ديگر با هم نيست. رهبران زاده نمي‌شوند بلکه پرورش مي‌يابند (مرتضوي‌، 1370).
2-2-1 تعريف رهبري
براي رهبري تعريف‌هاي زيادي ارايه شده است ولي هيچ يک از آنها مورد پذيرش عام قرار نگرفته است. رهبري به عنوان يک فرآيند، به معني استفاده از نفوذ بدون زور براي هدايت و هماهنگي فعاليت‌هاي اعضاي يک گروه در جهت تحقق هدف و به عنوان يک صفت، به معني مجموعه‌اي از ويژگي‌هاست که به کساني که چنين نفوذي را با موفقيت به کار مي‌برند نسبت داده مي‌شود (الواني و معمارزاده، 1377).
فيدلر14 رهبري را بدين گونه تعريف مي‌کند: “فردي در گروه که فعاليت‌هاي گروهي را هدايت و هماهنگ مي‌کند يا کسي که در نبود رهبر تعيين‌شده، به گونه‌اي خودکار اين وظايف را در گروه انجام مي‌دهد” (فيدلر، 1967).
به نظر يک گروه رهبري عبارت است از اقدام براي ترغيب ديگران به تلاش مشتاقانه براي نيل به اهداف معين. به ديگر سخن، رهبري عبارت است از تحت تأثير قرار دادن ديگران براي کسب هدف مشترک (مرادي، 1385).
همه تعاريف رهبري به سه جزء مهم اشاره دارند: رهبري يک فرآيند است، رهبري يک مهارت بين فردي است، هدف از رهبري، تأثير و ايجاد انگيزه در اعضا در جهت تحقق اهداف گروه يا سازمان است (چلادوري، 1999).
رهبري با اختصار، ترسيم نقشه‌ي کار و آگاهي دادن به ديگران در دنبال کردن اهداف مي‌باشد. تيم ورزشيِ بدون رهبر، مانند کشتي بدون سکان است. لازمه‌ي رهبري ايجاد محيطي مناسب است که جذابيت لازم، براي ادامه‌ي کار، در آن موجود باشد؛ در اين محيط، بايد چنان جوي ايجاد شود که از آن به عنوان فرهنگ تيمي ياد کنند و نقش مهمي در تعقيب اهداف تيم دارد (هژير، 1372).
2-2-2 ماهيت رهبري در ورزش
پيش از آغاز بحث لازم است در ابتدا با شباهت‌ها و تفاوت‌هاي بين دو اصطلاح مربي و مدير آشنا شويم. مربي در مقام و موقعيتي قرار دارد که مي‌تواند براي ورزشکاران خود تصميمات ويژه‌اي اتخاذ نمايد. به بيان ديگر يک مربي براي اداره‌ي تيم خود داراي قدرت قانوني است. اما اين موضوع بيانگر اين حقيقت نيست که شخصي به صرف مربي بودن به طور خودکار مديري مؤثر و شايسته نيز باشد. مربي لايق و کارآمد، شخصي است که مافوق قدرت قانوني خود بتواند بر افراد تأثير گذارد؛ يعني فردي که بتواند از ورزشکاران خود تلاش بيش از حد انتظاري را طلب کند، به عبارت ديگر مربي بايد قدرت رهبري داشته باشد (مرادي، 1385).
به همان اندازه که جامعه به سوي دوران مشارکت در عرصه‌ي ورزش پيش مي‌رود، تعريف روشن و صريحي از رهبري، اهميت حياتي مي‌يابد. ترديدي نيست که براي برخورد با هر فرد، کيفيت رهبري از اهميت خاصي برخوردار است. بنابراين به صورت مديريت سازمانهاي ورزشي و مربيگري در سرتاسر دنياي ورزش گسترده شده و از اين طريق مي‌توان ميزان کيفيت تجارب به دست آمده را افزايش داد و نهايتاً به افراد کمک کرد تا به موفقيت شايسته‌ي خويش دست يابند. با اين حال در عرصه‌ي فعاليت‌هاي ورزشي، جايگاه‌هاي مديريت و رهبري به صورت متفاوت و متنوعي وجود دارد و هر جايگاه نيز بر حسب ماهيت کار و فعاليت آن مستلزم سليقه‌ها و شيوه‌هاي خاصي است و نيل به هدف، در موقعيت‌هاي متفاوت به شيوه‌هاي مختلفي نياز دارد. لذا موفقيت يک رهبر در يک موقعيت به مفهوم موفقيت وي در يک جايگاه ديگر و در موقعيت ديگر نخواهد بود؛ زيرا هر نوع کار و رشته‌ي ورزشي مستلزم شرايط رهبري ويژه‌اي است که توفيق در آن، بستگي به دارا بودن آن شرايط خواهد داشت. به عنوان مثال، با اين که اصول اخلاقي حاکم بر مربيگري در رشته‌هاي ورزشي مختلف، ممکن است مثل هم باشد، ليکن جريان رهبري در هر رشته‌ي ورزشي به دليل ماهيت ويژه‌ي آن، از ديگر رشته‌ها متفاوت مي‌باشد. از سوي ديگر حتي اگر يک مربي در يک رشته‌ي ورزشي با يک تيم در مکاني معين به موفقيت‌هاي زيادي دست يافت، اين امر به مفهوم توفيق هميشگي او در اين رشته و يا در ديگر مکان‌ها نخواهد بود. لذا لازم است رهبران ورزشي شرايط متنوع حاکم بر محيط ورزشکاران را همواره مورد توجه قرار دهند چرا که رهبريِ کارآمد، نتيجه‌ي روابط متقابل سه عامل رهبر، پيروان و شرايط محيطي فعاليت، مي‌باشد (محرم زاده، 1382).
2-2-3 نظريه‌هاي رهبري
در ساليان گذشته مطالعات و تحقيقات متعددي در زمينه‌ي شناسايي عوامل مؤثر در رهبري موفق و اثربخش انجام شده است که هر يک به نوعي عامل يا عوامل ثابتي را معرفي نمودند که براي همه موقعيت‌هاي رهبري به يک شکل به کار گرفته مي‌شد و در نتيجه از ديدگاه صاحب نظران هر يک از اين نظريه‌ها، رهبراني موفق به حساب مي‌آيند که نتايج و پيشنهادات نهايي نظريه‌هاي مربوط را در همه‌ي شرايط به کار برند. برخي نويسندگان مدعي هستند که رهبري مؤثر آموختني است. با اين وجود، برخي ديگر بر آنند که ترکيبي از توانايي‌هاي طبيعي و محيطي که اين توانايي‌ها را پرورش مي‌دهد، براي رهبري مؤثر ضروري است (مرادي، 1385).
در اينجا به طور خلاصه به نتايج برخي از مطالعات متعدد در مورد رهبري که به سه زمينه‌ي کلي خصوصيات و صفات ويژه‌ي رهبري، رفتار رهبري و رهبري اقتضايي پرداخته‌اند، اشاره مي‌شود.
2-2-3-1 خصوصيات و صفات ويژه رهبري
برخي بر اين باورند که رهبران از صفات ويژه و ممتازي ( نظير هوش، بلوغ فکري يا وسعت نظر، انگيزه توفيق طلبي و…) برخوردارند. اين گروه، صفاتي را فهرست مي‌کنند و معتقدند که رهبران از حيث اتصاف به اين صفات از بقيه‌ي افراد متمايزند. فهرست اين‌گونه صفات به تدريج به فهرستي طولاني تبديل شده است؛ به گونه‌اي که حتي خود محققان و پژوهشگران در مورد يک فهرست جامع و مانع اتفاق نظر ندارند، ضمن اينکه برخي نتايج به دست آمده، نشان مي‌دهد که رهبران از حيث ميزان برخورداري از صفات و خصوصيات ويژه، با ساير مردم چندان تفاوتي ندارند و برتري نسبي آنها از پانزده درصد تجاوز نمي‌کند (رضائيان، 1381)
سالهاست که نظريه‌ي مبتني بر خصوصيات رهبر، به دليل محدوديت‌هاي ذاتي و علل نامبرده‌ي ذيل موقعيت خود را (در حوزه‌ي ورزش) از دست داده است:
– اين خصوصيات، احتياجات ورزشکاران يا افراد پيرو را ناديده مي‌گيرد.
– خصوصيات مورد نظر عوامل موقعيتي را ناديده مي‌گيرد.


پاسخ دهید