الف- رسوبات آبرفتي قديمي
ب- رسوبات آبرفتي جديد
ج- ساختار تكتونيكي منطقه
ج-1- رويدادهاي مهم تكتونيكي
ج-2- گسله هاي مهم منطقه
-گسلهاي اصلي و فرعي
1- گسله ترازوج – سوسهاب (T.S.F)
2- گسله چنار – بيلده ( (Ch.B.F
3- گسله هاي فرعي
د- لرزه زمين ساخت منطقه
– نتيجه گيري از بحث گسله ها
فصل سوم : الف- تحليل داده هاي اقليمي
– مقدمه
– توده هواي موثر بر منطقه
1- توده هاي موثر بر منطقه
1- توده هواي موثر آرکتيک
2- توده هواي قطبي بري
3- توده هواي قطبي بحري
4- توده هواي حاره بري
5- توده هواي حاره بحري
الف – آب و هوا

ب- ريزشهاي جوي
ج) دماي هوا
د) رطوبت
ه) باد
1- باد محلي (کوهستان و دره )
2- باد فرامنطقه اي
الف)بادهاي شرقي
ب) بادهاي غربي
ب- تحليل داده هاي هيدرولوژي
– مقدمه
– منابع آب
1- آبهاي سطحي
2- آبهاي زيرزميني
فصل چهارم : پوشش گياهي
– مقدمه
– وضعيت پوشش گياهي
الف)منابع طبيعي
1- مراتع ييلاقي
2- مراتع قشلاقي خورش رستم
3- مراتع حريم روستا
– اراضي جنگلي منطقه خورش رستم
– اراضي جنگلي نيمه انبوه
ب)منابع غير طبيعي
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري
_مقدمه
5-1- ويژگيهاي کلي زمين لقزش ها و پراکنش آنها
الف) اندازه گيري در روي نقشه واحدهاي شبکه اي
ب) سن زمين لغزش
1- زمين لغزه هاي فسيل
2- زمين لغزه هاي قديمي
3- زمين لغزه هاي جديد
ج) خسارات
5-2-مراحل رسوبگذاري و حرکات دامنه
الف) تاثير فرسايش در وقوع حرکات دامنه اي
ب) مرحله همزماني يا وقوع زمين لغزش
ج) مرحله بعد از وقوع زمين لغزش
5-3- علل حرکات دامنه اي در منطقه
_ تغيير در شرايط تنش
_ تغييرات مقاومت مصالح
5-4- عوامل تغيير دهنده در ايجاد لغزش
1- عوامل طبيعي
الف) عامل ليتولوژي
ب) پراکنش لغزش نسبت به گسله هاي منطقه
ج) عامل توپولوگرافي و مورفولوژي:
ج-1) جهت شيب دامنه ها
ج-2) درصد شيب
ج-3) مقايسه نوع سازه هاي زمين شناسي با کلاس هاي شيب منطقه:
د) عامل پوشش گياهي
د-1) مقايسه نوع پوشش گياهي با جهات مختلف شيب دامنه ها
ه) عوامل اقليمي و منابع آبي
1- عوامل اقليمي
2- عوامل منابع آبي
2- عوامل غير طبيعي
5-5- آناليز آماري
5-5-1- آناليز آماري بر اساس روشهاي رگرسيون
الف) رگرسيون چند متغيره با يک مجموعه پيش بيني کننده
_ عامل ليتولوژي
_عامل پوشش گياهي
_ عامل فاصله از گسله ها
_ عامل رده هاي مختلف شيب
_ عامل جهات شيب
_ عامل بارندگي
_ عامل طول آبراهه
_ عامل ابنيه
ب) رگرسيون چند متغيره با مجموعه هاي نامنظم پيش بيني کننده
منابع فصل هشتم
فصل ششم :
پيشنهاد ها و راهکارها
9-2- پيشگيري و کنترل حرکات دامنه اي (طرح هاي ايمني جهت جلوگيري از ناپايداري دامنه ها)
9-3- راهکارهاي پيشنهاد شده براي کاهش حرکات دامنه اي (کاهش لغزش لايه هاي زمين)در منطقه
عنوان فهرست اشکال صفحه
شکل (1-1 )پراکندگي زمين لغزش ايران
شکل( 1-2 )طرح مراحل پژوهش و روش اجراي آن
شكل(1- 3) موقعيت جغرافيايي اردبيل در ايران
شکل( 1-4 )موقعيت جغرافيايي منطقه مورد بررسي
شکل( 1-5)موقعيت راهها و روستاها منطقه شمال هشتجين
شکل( 1-6): نقشه توپوگرافي ايران
شکل (1-7): نقشه توپوگرافي منطقه شمال هشتجين
شکل(1-8): نقشه طبقات ارتقاعي منطقه شمال هشتجين
شکل (1-9): نقشه درجه شيب منطقه شمال هشتجين
شکل (1-10):ترسيم چند پروفيل از شمال هشتجين
شکل (1-11): عکس ماهواره اي از شمال هشتجين
شکل (2-1): زير تقسيمات اصلي تکتونيکي در ايران
شکل (2-2): نقشه ليتولوزي منطقه شمال هشتجين
شکل (2-3): مقطع شماتيک و سازندهاي چينه ا يد رشرق روستاي کلي
شکل (2-4): نقشه زمين شناسي منطقه شمال هشتجين
شکل (3-1): توده هواهاي موثر بر منطفه
شکل (3-2): مقايسه مقادير ميانگين بارندگي ساليانه
شکل (3-3): مقايسه رژيم دمايي ايستگاهها
شکل (4-1): پوشش گياهي و منطقه شمال هشتجين
شکل (5-1): نمونه هاي لغزش در منطقه
شکل (5-2): نمودار داخلي ليتولوژي
شکل (5-3): نمودار خطي مقايسه درصد مساحت درگير لغزش و فاقد لغزش در هر جهت شيب
شکل (5-4): مقايسه درصد مساحت درگير لغزش و فاقد لغزش در هر کلاس شيب
شکل (5-5): مقايسه درصد مساحت هاي درگير لغزش و فاقد لغزش را در هر نوع پوشش گياهي
عنوان فهرست جداول صفحه
جدول (3-1): نتايج طبقه بندي اقليمي ايستگاههاي هواشناسي موجود در منطقه در سيستم هاي طبقه بندي اصلي
جدول (3-2): توزيع ماهانه پارامترهاي بادندگي ايستگاه هاي سينوپتبک و هواشناسي منطقه
جدول (3-3): خلاصه پارامترهاي محاسباتي درجه حرارت ماهيانه و سالانه ايستگاه هاي منطقه
جدول (3-4): مشخصات ماهانه و سالانه رطوبت نسبي ايستگاهها در منطقه خلخال
جدول (3-5): پارامترهاي باد غالب در ارتفاع 10 متري و متوسط سرعت باد و حالت آرام هوا در ايستگاه خلخال
جدول (3-1): آبدهي ساليانه رودخانه قزل اوزن
جدول (3-2): دبي متوسط ماهانه رودخانه قزل اوزن
جدرل (3-3): دبي رودخانه قزل اوزن براي دوره هاي بازگشت مختلف سيل در ايستگاه استور
جدول (3-4): آمار ميزان باد و رسوب سالانه ردوخانه قزل اوزن اندازه گيري شده در دو ايستگاه و گيلوان
جدول (5-1): ويژگيهاي کلي زمين لغزش هاي منطقه بر اساس شناسنامه زمين لغزش
جدول (5-2): مقادير فراواني لغزشها و نوع حرکات آنها در مقابل مصالح درگير براي بيست و چهار مورد لغزشي
جدول (5-3): مقايسه فراواني وقوع انواع سن لغزشها
جدول (5-4): مقايسه فراواني بازماني اولين و آخرين حرکت
جدول (5-5): مقايسه فراواني و درصد فراواني لغزشهاي فعال و غير فعال منطقه در مقابل سن آنها
جدول (5-6): فراواني نوع خسارت عمده در منطقه
جدول (5-7): درصد فراواني زهکشي دامنه ها د ربيست و چهار مورد از لغزشهاي شناسنامه دار
جدول (5-8): شرايط آبهاي زير زميني در بيست و چهار مورد از لغزشها
جدول (5-9): خلاصه نتايج تحليل رگرسيون چند متغيره با هشت مجموعه نامنظم پيش بيني کننده
جدول (5-10): خلاصه نتايج تحليل رگرسيون خطي چند متغيره براي هر مجموعه از عوامل موثر (عامل ليتولوژي)
جدول (5-11): خلاصه نتايج تحليل رگرسيون خطي چند متغيره براي هر مجموعه از عوامل موثر (عامل پوشش گياهي)
جدول (5-12): خلاصه نتايج تحليل رگرسيون خطي چند منظوره براي هر مجموعه از عوامل موثر (عامل فاصله از گسله ها)
جدول (5-13): خلاصه تحليل رگرسيون خطي چند متغيره براي هر مجموعه اي از عوامل موثر(رده شيب)
جدول (5-14): خلاصه نتايج تحليل رگرسيون خطي چند متغيره براي هر مجموعه از عوامل موثر (جهات شيب)
جدول (5-15): خلاصه نتايج تحليل رگرسيون خطي چند متغيره براي هر مجموعه از عوامل موثر (ميزان بارندگي)
جدول (5-16): خلاصه نتايج تحليل رگرسيون خطي چند متغيره براي هر مجموع از عوامل موثر (عامل طول آبراهه)
جدول (5-17): خلاصه نتايج تحليل رگرسيون خطي چند متغيره براي هر مجموع از عوامل موثر (عامل ابنيه)
مقدمه
ايران با توپوگرافي عمدتاً كوهستاني، مكان فعاليت هاي زمين‌ساختي و لرزه‌خيزي زياد و شرايط متنوع زمين‌شناسي و اقليمي، عمده شرايط طبيعي ويژه را براي ايجاد طيف وسيعي از زمين لغزش‌ها را داراست(نقشه 1-1).
زمين‌لغزش در ايران بعنوان يكي از بلاياي طبيعي، ساليانه خسارات جاني و مالي فراواني به كشور وارد مي سازد. اگر براي بلاياي طبيعي ديگر احتمال وقوع هر از چندگاهي قائل شويم، پتانسيل وقوع پديده لغزش در كشور را بايد هر لحظه در نظر گرفت. بر اساس يك برآورد اوليه، ساليانه 500 ميليارد ريال خسارت هاي مالي از طريق زمين لغزش ها بر كشور تحميل مي شود و اين در صورتي است كه از بين رفتن منابع طبيعي غيرقابل بازگشت به حساب آورده نشوند(كمك پناه 1373). اين پديده همه ساله در اكثر مناطق كشور موجب وارد شدن خسارت هاي اقتصادي به راه‌هاي ارتباطي، خطوط آهن، خطوط انتقال نيرو ، كانال هاي آبياري و آبرساني، تأسيسات معدني، تأسيسات استخراج، پالايش نفت و گاز، شبكه شريان هاي حياتي داخل شهرها، كارخانه ها و مراكز صنعتي، سدها و درياچه هاي مصنوعي و طبيعي، جنگل ها و مراتع و منابع طبيعي، مزارع و مناطق مسكوني و روستاها شده يا آنها را مورد تهديد قرار مي دهد. (آبخيزداري ايران 1386)

فصل اول
كليات :
– مباني نظري پژوهش
– جايگاه جغرافيايي منطقه پژوهش
– تحليل داده هاي توپوگرافي

الف – مباني نظري پژوهش(فرايند پژوهش) :
– مقدمه :
بشر در بسياري از ميدانهاي فعاليتي خود، بخصوص مسائل عمراني، اقتصادي ، اجتماعي و منابع طبيعي با مشكل ناپايداري دامنه‎ها مواجه مي‎باشد. وقتي پايداري شيبي از بين برود، ممكن است انواع مختلف حركات توده اي اتفاق بيافتد.
زمين‎لغزش‎ها و حركات ديگر دامنه‎اي توجه انسان را به اندازه ساير پديده‎هاي طبيعي غير‎قابل كنترل مانند زلزله، آتشفشان و يا سيل به خود جلب كرده است، چرا كه جان و مال او را تهديد كرده و خسارات جبران‎ناپذيري را به سازه‎ها، تأسيسات و منابع طبيعي وارد مي‎نمايد. وقوع زمين‎لغزش‎ها ممكن است تحت‎ تأثير فعاليت‎هاي انساني مانند جنگل ‎زدائي و اجراي ساخت‎و‎سازهاي غير‎اصولي باشد .
از آنچه كه در بالا گفته شد، مي‎توان نتيجه گرفت كه مطالعه پديده لغزش هم از نظر تئوري و هم عملي مهم مي‎باشد. چنانكه يك ارزيابي كلي خسارات و زمين‎لغزش در دنيا نشان مي‎دهد كه تلفات جاني و مالي وارده از آنها از ساير بلاياي طبيعي بيشتر مي‎باشد .
1- طرح و بيان مسئله :
چنانكه گفته شد زمين‌لغزش در ايران بعنوان يكي از بلاياي طبيعي، ساليانه خسارات جاني و مالي فراواني به كشور وارد مي سازد(نقشه 1-1).
شكل(1-1):پراكندگي زمين لغزش ايران(آبخيزداري ايران 1386)
هر ساله حوادث طبيعي به خصوص زمين‎لغزش و حركت هاي دامنه‎اي در روستاهاي شمال هشتجن علاوه بر وارد آوردن خسارت هاي مالي فراوان، مشكلات ديگري نظير نگراني مردم و مسئولين را بوجود آورده و اجراي برنامه‎هاي عمراني را با مشكل مواجه كرده است. اين پژوهش به منظور بررسي عوامل مؤثر در زمين‎لغزش‎هاي منطقه و استفاده از نتايج آن در برنامه‎ريزي هاي مختلف از قبيل توسعه ساخت و سازها، كشاورزي، فعاليت هاي اقتصادي، حفظ منابع خاك و زيست محيطي و غيره انجام گرفته است. اكر چه در شمال هشتجين لغزشهاي فراواني وجود دارد و هر ساله به تعداد آنها افزوده مي شود ولي در اين پژوهش فقط تعداد محدودي لغزش شناسايي و با مطالعات صحرائي و آماري با استفاده از نرم ‎افزارهاي كامپيوتري به روش رگرسيون بررسي گرديد . با تهيه نقشه خطر لغزش ميزان تاثير آنها بر ابنيه ها مورد ارزيابي قرار گرفته و با توجه به نوع عوامل موثر در وقوع لغزش هاي منطقه و خسارت هاي وارده بر منابع طبيعي و مصنوعي راهكارهاي عملي و مناسب جهت كاهش خسارات مستقيم و غير مستقيم آنها پيشنهاد خواهد شد.در بررسي پديده زمين لغزش اين فرضيه مطرح است که عوامل موثر بخصوص عوامل اقليمي در اين امر در گذشته و حال کدامها هستند و آيا مي توانند در آينده نيز در جهت ايجاد زمين لغزش موثر واقع شوند و علل اساسي عدم نا پايداري دامنه ها و زمين لغزش چيست؟سوال دوم اين است که وقوع اين حرکات چه تاثيري بر ابنيه هاي منطقه داشته و چگونه برنامه ريزي محيطي را تحت تاثير قرار مي دهد ؟ بنابراين بررسي حرکات دامنه اي و زمين لغزه ها ما را در ارزيابي چگونگي استفاده بهينه از اراضي و مناطق مستعد که از امکانات و شرايط بالقوه اي جهت برنامه ريزي توسعه اي برخوردار هستند ياري مي دهد و مكان گزيني مناسب را در برنامه ريزي محيطي
تعيين مي كند .
2- تعاريف، مفاهيم
-زمين لغزش:
حركات توده اي بخشي از سازندهاي پوششي دامنه ها ، بر اثر عواملي مانند باران شوئي ، زمين لرزه و نيروي كشش زمين و…را زمين لغزش گويند (جعفري 1379) كه بر دو گونه منفرد و پهنه اي تقسيم مي شود :
لغزش منفرد: –
زمين لغزش منفرد توده‎اي از خاك و سنگ است كه معمولاً تمامي قسمت‎هاي آن دريك زمان يا محدوده زماني معين به سمت پايين حركت كرده و محدوده آن مشخص است .
– زمين لغزش پهنه اي:
مناطق داراي زمين لغزه‎هاي كوچك اما پراكنده كه وسعت زيادي از دامنه را تحت تأثير قرار مي‎دهند . تفاوت اين حركت‎هاي لغزشي با زمين لغزش هاي منفرد، مشكل تفكيك محدوده دقيق و مشخص براي آنها مي‎باشد .
– سنگ(Rock): به مصالح سنگي سفت و سختي كه قبل از حركت بطور طبيعي در محل خود قرار داشته است، گفته مي‎شود كه بخشي از سنگكره را تشكيل داده است .
– خاك (Soil): قسمت سطحي پوسته زمين كه در اثر عوامل فيزيكي و شيميايي و حياتي بوجود مي آيد كه شامل تمام تجمعات سست، سخت نشده و يا با سيمان ضعيف، از ذرّات جامد متشكل از دانه‎هاي (سنگ يا كاني) نابرجا و برجا، همراه با حباب‎هاي هوا يا سيالات بين ذره‎اي مي‎باشند. (جعفري 1379)
– لغزش چرخشي:
حركت نسبتاً آرام بلوك يا بلوك‎هاي چسبنده خاكي،‌سنگي يا مخلوط آنها درطول يك سطح گسيختگي مشخصاً قوسي شكل را لغزش چرخشي مي‎گويند. مشخصه بارز لغزش‎هاي چرخشي، سطح گسيختگي نسبتاً دوراني و چرخشي آنهاست.

-لغزش انتقالي:
معمولاً لغزش‎هاي چرخشي در شيب‎هائي رخ داده است كه از نهشته‎هاي رسي، سازندهاي شديد آلتره و سنگ يا خاك را در طول سطح گسيختگي مشخصاً صفحه‎ايي شكل، لغزش انتقالي ناميده شده‎اند. لغزش‎هاي انتقالي در طول سطوح لايه‎بندي، گسله‎ها، ترك‎ها يا شكاف‎هايي كه تقريباً موازي سطح زمين هستند رخ مي‎دهد.
– حركت:
حركت شامل تغيير شكل برشي و جابجايي در امتداد يك يا چند سطح مي‎باشد. لغزش‎ها خود مي‎توانند به صورت لغزش‎هاي چرخشي، انتقالي و يا تركيبي باشند، كه تمايز بين آنها در تحليل پايداري و طراحي روش كنترل، حائر اهميت است. (جعفري 1379)
3- اهداف و ضرورت پژوهش:
اهداف اصلي اين تحقيق ، بررسي و شناخت علل وقوع زمين‎لغزش و تعيين مناطق آسيب‎پذير جهت برنامه‎ريزيهاي توسعه‎اي بوده كه در راستاي اين اهداف مي‎توان به منظورهاي زير نيز دست يافت.
1)تهيه شناسنامه مشخصات براي لغزش‎هاي مهم و اصلي و همچنين تهيه و ارائه نقشه‎هاي دقيق‎تر از جمله زمين‎شناسي، ژئومورفولوژي ، تكنونيكي، پراكنش لغزش‎ها، پوشش گياهي، جهت شيب، زاويه شيب و…
2)شناساندن ضرورت و اهميت توسعه مطالعات و بررسيهاي زمين‎شناسي و ژئومورفولوژيكي در مناطق مستعد جهت برنامه‎ريزي‎هاي توسعه‎ محيطي.
3)ارائه راه‎حل‎هاي مناسب براي كنترل و تثبيت مناطق لغزش‎خيز و يا به حداقل رساندن خسارت‎هاي حاصل از آنها.
4)ارتقاء سطح آگاهي ساكنين منطقه و ترويج اجرايي راه‎حل‎هاي مناسب جهت كاهش خسارات
) تعيين نقش وقوع لغزش در برنامه ريزي محيطي در اين منطقه. 5
6) شناخت و بررسي مکانيسم خسارات وارده بر ابنيه ها و منابع طبيعي در منطقه.

4- سوال هاي پژوهش :
1- انواع زمين لغزش ها کدامند ؟
2- علل اصلي وقوع لغزش ها کدامند ؟ و نقش عوامل اقليمي چگونه است ؟
3- وقوع لغزشها چه تاثيري برمنابع طبيعي و ابنيه ها ي منطقه داشته است ؟
4- ميزان تاثير لغزش در برنامه ريزي هاي محيطي چقدر مي باشد؟
5- خسارت هاي اصلي حرکات دامنه اي در اين منطقه به چه مناطقي وارد شده و مناطق آسيب پذير کدامند؟
6- چگونه ميتوان از نتايج بدست آمده در جهت کاهش خسارت لغزش ها و برنامه ريزي محيطي استفاده کرد ؟
7- چه عواملي باعث تشديد زمين لغزش مي شود و در كدام ساختار زمين شناسي زمين لغزش صورت ميگيرد ؟
8- آيا آبهاي سطحي ، زير زميني و ميزان بارندگي ، شيب زمين و جهت آنها ، پوشش گياهي ، گسله ها ميتوانند بر شدت لغزش تاثير بگذارند ؟ و اگر ميتوانند تا چه اندازه تاثير دارند ؟
9- راهكارهاي پيشنهادي جهت جلوگيري از ايجاد زمين لغزش چيست ؟ وچگونه ميتوان مكان گزيني دقيق كرد ؟ بعبارت ديگر با مطالعه و بررسي دقيق چگونه ميتوان با برنامه ريزي محيطي به ساخت مناطق مسكوني اقدام نمود ؟
5- فرضيه هاي پژوهش :
1- انواع حرکات دامنه اي در شمال هشتجين اتفاق افتاده و احتمال وقوع آن در آينده مي باشد .
2- عوامل مختلف طبيعي و غير طبيعي نقش متفاوتي در وقوع لغزش هاي منطقه دارند .
3- وقوع لغزش ها هر ساله خساراتي را بر ابنيه ها جاده ها و مراتع و زمين هاي زراعي باغات و غيره وارد مي سازد .
4- وقوع لغزش ها در برنامه ريزي محيطي تاثير مي گذارند لذا نياز مند مديريت بحران لغزش در منطقه ضروري است و نوع برنامه ريزي محيطي خاصي را مي طلبد.

6- پيشينه و ادبيات پژوهش :
در رابطه با وقوع لغزش در داخل و خارج کشور تحقيقات زيادي صورت گرفته است . اما در منطقه مورد بررسي پژوهش هاي انجام گرفته کمتر بوده و يا اينکه در زمينه تاثيرات وقوع لغزش بر ابنيه ها و برنامه ريزي محيطي هيچگونه بررسي صورت نگرفته است برخي از مطالعات انجام گرفته به شرح ذيل مي باشد :
اطلاعات در خصوص زمين‎شناسي بخش شمال محدوده را مي‎توان از نقشه 1:100000 كيوي تهيه شده بوسيله حاجي عليلو و رضايي(1997) توسط سازمان زمين‎شناسي كشور استخراج نمود.
-گزارش زمين‎لغزش استان اردبيل توسط انصاري و بلورچي(1374) به بررسي مقدماتي زمين‎لغزش‎هاي استان از جمله خلخال و گرمي پرداخته است.(انصاري 1374)
-در سال(1374) گزارش “نگرشي بر برخي از زمين‎لغزش‎هاي استان اردبيل” توسط نيك‎انديش تدوين گرديد، ولي در اين گزارش به بررسي كيفي زمين‎لغزش‎ها پرداخته شده است(نيك انديش1374).
– گزارش “پهنه‎بندي خطر زمين‎لغزش در بخش‎هايي از استان اردبيل” كه دردو جلد توسط وزارت مسكن و شهرسازي(1377) منتشر شده(هاشمي طباطبايي 1377)، بخشي از منطقه مورد مطالعه را نيز در بر مي‎گيرد.
-مهديفر(1376) پهنه‎بندي خطر زمين‎لغزش در بخش خورش رستم را با استفاده از سيستم فازي انجام داده است(مهديفر 1376).
وجه تمايز مهم اين طرح پژوهشي با مطالعه فوق دقت بسيار بالا مي باشد، بطوريكه نقشه 1:50000 با دقت بالا تهيه شده است.
لازم به ذكر است كه در اين بررسي از روش آماري جهت تجزيه و تحليل عوامل مؤثر استفاده شده است .

7- روشها و ابزار پژوهش:
در اين تحقيق ابتدا با تهيه نقشه‎هاي توپوگرافي و زمين شناسي 1:250000،1:50000،1:110000 از سازمان نقشه‎برداري و جغرافيايي كشور نقشه‎هاي زمين‎شناسي و پراكندگي لغزش‎ها ترسيم گرديد. در اين نقشه‎ها ضمن ترسيم ليتولوژي سنگهاي مختلف همچنين گسله‎ها، پراكنش لغزش‎ها تا حد قابل تشخيص بر روي نقشه، با ايجاد شبكه‎بندي و شماره‎گذاري خانه‎ها بر اساس حروف و اعداد در حاشيه نقشه، امكان شماره‎گذاري منظم تمام پديده‎ها و تعيين محل دقيق آنها فراهم گرديد. بطور كلي در ادامه مطالعات فوق مي‎توان دو مرحله اصلي ذيل را بيان نمود (شكل 1-1).
الف – مطالعات صحرايي
بعد از جمع‎آوري اطلاعات و داده‎ها و تهيه نقشه‎ها، مطالعات صحرايي در طول بهار و تابستان 1387 به شرح زير انجام گرفت.
الف- تهيه نقشه زمين‎شناسي و تكتونيكي، پوشش گياهي، پراكنش لغزش‎ها در مقياس 1:50000 ، 1:110000
ب- تكميل فرم‎هاي مربوط به 24 مورد از زمين لغزش پهنه اي و منفرد
جمع آوري اطلاعات قبلي از زمين‎شناسي, ژئومورفولوژي و اتفاقات لغزشيتهيه نقشه‎هاي مختلفتهيه فرم‎هاي اطلاعاتيتكتونيكي
پراكنش لغزش
پوشش گياهي
جهت شيب
شيب
زمين شناسي
پهنه‎هاي لغزشي
لغزشهاي منفردشبكه بندي نقشه هاكدبندي اطلاعاتاندازه گيريهاي كمي وارد كردن اطلاعات در فايل داده ها در نرم افزارهاي كامپيوتريآناليز و تجزيه وتحليل داده هاشناخت و تعيين عوامل مؤثر در لغزش خيزيپهنه بندي منطقه از نظر خطر لغزش خيزيارائه راه حل‎ها و پيشنهادات علمي براي كاهش خسارات لغزش و احياء منطقهشكل (1-2) طرح مراحل پژوهش و روش اجراي آن
ب – مطالعات دفتري:
الف: نتايج حاصل از مطالعات صحرايي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و نقشه‎هاي نهايي زمين‎شناسي، پوشش گياهي، پراكنش لغزش، شيب و جهت شيب تهيه گرديد.
ب- نتايج حاصل از كدبندي مشخصات لغزش‎هاي منفرد و پهنه‎‎اي از روي فرم‎ها
ج- تجزيه و تحليل‎هاي آماري داده‎ها به وسيله نرم افزار Spss16 و رسم نمودارها به وسيله نرم افزار Excel
د- و در پايان نقشه پهنه بندي خطر نسبي زمين لغزش در منطقه مورد مطالعه ترسيم و راه‎حل‎هاي احتمالي مقابله با لغزش در منطقه، مورد بررسي قرار گرفت.
ج – تجزيه و تحليل آماري:
مي دانيم كه هر معلولي علتي دارد ، و براي يافتن علت آن نياز به تحقيق و تفحص است. روش رگرسيون در تكميل تجزيه و تحليل‎ها ي دقيق‎تر عوامل مؤثر در لغزش‎خيزي به كار رفته است. در اين بررسي‎ها علاقمند به يافتن رابطه‎اي بين لغزش‎هاي اتفاق افتاده با عوامل مؤثر در منطقه هستيم كه پس از تهيه نقشه‎هاي مختلف بر اساس مطالعات صحرايي و دفتري اندازه‎‏گيري‎هاي ضروري انجام گرفته و سپس فايل داده‎ها تهيه گرديد. در مرحله تجزيه و تحليل از دستور Cross tabs برنامه آماري Spss.16 استفاده نموديم، در اين روش بر اساس داده‎ ها يكي از عوامل ليتولوژي ، جهت شيب، زاويه شيب، پوشش گياهي، طول آبراهه و ميزان بارندگي را در دو سطح به صورت با لغزش و فاقد لغزش قرار داديم .

مهمترين روش‎هاي تجزيه و تحليل رگرسيوني به شرح ذيل مي‎باشد:
1- رگرسيون ساده و دو متغيره: در اين روش مقادير يك متغير وابسته يا معيار توسط يك معادله خطي با شكل عمومي زير، از مقادير مستقل يا پيش‎بين (X) برآورد مي‎شود.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

مقدار برآورد شده y مي‎باشد، b1 شيب يا انحراف (آن را ضريب رگرسيون مي‎ناميم)، و b0 عرضي از مبدأ مي‎باشد (آن را ثابت رگرسيون مي‎گويند) (رضايي 1376).
2- رگرسيون چندگانه: مقادير يك متغير وابسته يا معيار وابسته يا معيار (y) توسط مقادير دو يا چند متغير مستقل يا پيش‎بين x2,x1)و..( برآورد مي‎شود. اين عمل توسط يك معادله خطي به شكل عمومي زير صورت مي‎گيرد:

عامل‎هاي b1، b2، و… bp) ضرايب رگرسيون و b0 ثابت رگرسيون مي‎باشند. اين معادله تحت عنوان معادله خطي رگرسيون چندگانه y‌ بر روي X1، …XP ناميده مي‎شود(فتوحي 1378).
تجزيه و تحليل‎هاي انجام گرفته در فصل نتايج بر اساس روش رگرسيون چندگانه صورت گرفته ولي در اين روش بر اساس آزمايشي يا غير آزمايشي بودن داده‎ها در مطالعات، مي‎توان تحليل‎هاي رگرسيون چند متغيره را بيان كرد.
سه روش رگرسيون عبارت است از:
1- يك مجموعه از پيش‎بين‎ها: سؤال‎هاي تحقيق، بين پيش‎بين‎ها تمايز قائل نمي‎شوند، در اين حالت داده‎هاي مختلف هر عامل به عنوان يك مجموعه متغير مستقل يا پيش‎بين‎ در نظر گرفته شده است.
2- مجموعه‎هاي نامنظم از پيش‎بين‎ها: سؤال‎هاي تحقيق، پيش‎بين‎ها را به دو يا سه مجموعه تقسيم مي‎كند. اما نظم مشخص در اين مجموعه‎ها وجود ندارد.
3- مجموعه‎هاي منظم از پيش‎بين‎ها: سؤال تحقيق، نه تنها به مجموعه‎هاي پيش‎بين اشاره دارد، بلكه نشان دهنده نظم در اين مجموعه‎ها مي‎باشد (زرگر 1379).
در عمل مي‎توان از هر دو روش اخير استفاده كرد ولي چون هر مجموعه بدون نظم خاصي در مدل رگرسيون وارد شده، لذا مي‎توان مجموعه پيش‎بين‎ها را به صورت نامنظم در نظر گرفت.
نتايج تجزيه به روش رگرسيون در قالب جداولي ارائه گرديده كه اصطلاحات به كار رفته در جداول به شرح ذيل خلاصه مي‎گردد:
همبستگي چند متغيره را مي‎توان با علامت rxy نمايش داد. مقادير R بين صفر يا يك است، R‌معادل صفر به معني عدم رابطه خطي بين نمرات پيش‎بيني شده و نمرات معيار است. نتيجه يك براي اين ضريب، يعني تركيب خطي متغيرهاي پيش‎بين، بطور كامل متغير معيار را پيش‎بيني مي‎كنند، ارزش‎هاي بين صفر و يك نشان دهنده رابطه خطي كمتر از كامل، بين نمرات پيش‎بيني شده و معيار است(زرگر 1379).
براي تفسير مقادير R بين صفر و يك مي‎توان آن را مجذور و در 100 ضرب نمود تا درصدي از واريانس تعيين شده حاصل شود، اين ضريب را مجذور ضريب همبستگي چند متغيره مي‎نامند (R2). (زرگر 1379)
يك همبستگي جزئي يا نيمه جزئي بين يك متغير پيش‎بين و يك متغير معيار، مقادير بين 1- تا 1+ مي‎گيرد. علامت مثبت نشان از اين است كه پيش‎بين و معيار بعد از حذف اثرهاي ديگر پيش‎بين‎ها، رابطه مستقيم دارند. در حالي كه علامت منفي نشان از اين است كه بعد از فرايند حذف آثار، ارتباط معكوس آنها است. درباره اهميت نسبي پيش‎بين‎ها، استفاده از همبستگي جزئي يا نيمه جزئي يكسان است (زرگر 1379).
گزينه R Squared Change ميانگين تغييرات R2 را كه با اضافه كردن يا كم كردن يك متغير مستقل از معادله رگرسيون به وجود مي‎آيد، نمايش مي‎دهد(زرگر 1379).
در يك تعريف كلي همبستگي جزئي (rp=Partial correlations) عبارت است از همبستگي بين دو متغير در حالي كه اثر يك يا چند متغير كنترل حذف شده‎اند.
ضرايب متغيرهاي مستقل يا پيش‎بين در ستوني به نام B ليست شده‎اند كه با استفاده از اين ضرايب مي‎توان معادله رگرسيون را برآورد كرد (فتوحي 1378). اگر چه معادله‎هاي برآورد شده مقادير متغير وابسته را پيش‎بيني مي‎كنند، اما آنها براي درك اهميت نسبي پيش‎بيني كننده‎ها قابل استفاده نيستند. اگر متغيرهاي وابسته و مستقل استاندارد شده باشند و ميانگين آنها صفر و انحراف معيارشان يك باشد، اين ضرايب بيشتر قابل تفسير خواهند بود. ضريب‎هاي استاندار در جدول با عنوان Beta گزارش شده‎اند (زرگر 1379).
ستون‎هاي بعدي در جدول‎ها مربوط به مقادير آماده t و سطح معني‎دار آنها (Sig يا P) مي‎باشد كه براي ارزيابي معني‎دار بودن ضريب‎هاي B به كار مي‎روند. (زرگر 1379).
– ارزيابي خطر نسبي زمين‎لغزش‎ها: خطر نسبي، ميزان خطرناكي دامنه‎هاي مختلف را از نظر وقوع زمين لغزه با يكديگر مقايسه مي‎كند. نتيجه اين نوع بررسي‎ها به صورت نقشه‎ پهنه‎بندي منطقه شمال هشتجين نمايش داده مي‎شوند.
– تعيين واحدهاي منطقه‎اي در بررسي خطر:
محدوده مورد مطالعه به سلول‎هاي شبكه‎اي منظم، با اندازه و شكل يكسان تقسيم و تحت عنوان واحدهاي شبكه‎اي ناميده شده‎اند .
هر كدام از اين واحدهاي شبكه‎اي در مقياس 1:50000 مساحت 25/0 كيلومتر مربعي را به خود اختصاص داده‎اند.
– بررسي لغزش‎ها و تهيه نقشه‎هاي اطلاعاتي:
نقشه‎هاي مختلف از عوامل مؤثر در ايجاد لغزش و نقشه پراكنش لغزش‎ها تهيه و با يكديگر تطبيق داده شده اند. مساحت هر رده از عامل مؤثر درگير لغزش و فاقد لغزش در هر واحد شبكه‎اي اندازه‎گيري شده و در قالب يك داده قرار گرفته است.
– تعيين اهميت نسبي عوامل مؤثر در ناپايداري:
– اهميت نسبي رده‎هاي مختلف عوامل مؤثر و روابط بين هر عامل با ساير عوامل به كمك تجزيه و تحليل‎هاي آماري به روش رگرسيون چند متغيره تعيين گردد. بر اساس نتايج اين تجزيه و تحليل‎ها عوامل مؤثر رتبه‎بندي و زمينه لازم جهت پهنه‎بندي آماده شد.
8- اطلاعات مبنايي پژوهش :
حوادث زمين‎لغزش از بارزترين فرايندهاي ژئو مور فولوژي است كه در كشور ما نيز سالانه خسارات جبران‎ناپذيري را ببار مي‎آورد . وقوع زمين‎لغزش‎هاي فراوان در چند سال اخير در استانهاي مختلف نشان‎دهندة گسترش قلمرو اين پديده در سطح كشور مي‎باشد، خسارات فراواني را بر مناطق مسكوني، راهها، جنگل، زمين‎هاي زراعي، باغات وارد آورده و هدر رفت خاك حاصلخيز را در اين مناطق موجب شده است(www. Zamin. ir).براي اينكه در مقابل پديده‎هاي مخرب لغزش و مشكلات و معضلات حاصل از آنها واكنش مناسب نشان دهيم بايد اطلاعات كاملي را جمع‎آوري كرده و علل زمين لغزش را شناسايي نماييم و اثرات آن بر ابنيه ها بررسي و راهكار مناسب در برنامه ريزي محيطي به كار بنديم .
استان اردبيل از جمله مناطق مهم كشورمان مي‎باشد كه با داشتن منابع آب فراوان، مراتع و زمين‎هاي زراعي خوب مي‎تواند نقش مهم و اساسي در رشد اقتصادي منطقه و كشور ايفا نمايد، ولي روند رو به افزايش فرسايش و بويژه وقوع پي‎در‎پي انواع حركت‎هاي دامنه‎اي در بخش اعظم استان و بخصوص در زمين‎هاي اطراف رودخانه قزل‎اوزن به منابع طبيعي و ابنيه‎هاي مهم خساراتي را وارد ساخته مشكلات اقتصادي اجتماعي را سبب گرديده است. لذا در گام اول سعي گرديد تا چگونگي وقوع زمين‎لغزش‎ها بوسيله شناخت عوامل مؤثر در ايجاد اين پديده بررسي و تجزيه و تحليل گرديده و راه‎هاي مقابله يا دوري از حركت‎هاي
دامنه‎اي در اين منطقه تعيين شود. سپس بدليل اهميت اين موضوع در برنامه‎ريزي‎هاي محيطي مناطق حساس و مستعد به زمين‎لغزش شناسايي و مشخص گرديد .
جنبه نوآوري اين تحقيق در اين است که نقش محيطي وقوع زمين لغزش ها و همچنين تاثيرات آنها بر ابنيه ها براي اولين بار مورد مطالعه قرار گرفته و در زمينه راهکارهاي مناسب جهت کاهش خسارات هاي آنها بر منابع طبيعي و مصنوعي تحقيق شده است، همچنين در خصوص برنامه ريزي محيطي مناطق لغزش خيز و روش هاي مديريت بحران در اين مناطق بررسي هاي لازم صورت گرفته است.
ب – جايگاه جغرافيايي منطقه مورد مطالعه:
منطقه مورد پژوهش در شمال غربي ايران(نقشه1-3) ، در جنوبي‎ترين نقطه استان اردبيل(نقشه1-4) و در جنوب غرب شهرستان خلخال ، بين مختصات جغرافيايي ً0 َ14 ْ48 تا ً12 َ31 ْ48 طول شرقي و ً3 22 ْ37 تا ً0 َ30 ْ37 عرض شمالي قرار گرفته است.


پاسخ دهید