2-2-3. گياه پالايي30
2-2-4. تاريخچه گياه پالايي30
2-2-5. گياه پالاينده‌ها31
2-2-6. تکنولوژي‌هاي گياه پالايي31
2-2-6-1. Rhyzofiltiration 32
2-2-6-2Phytostabilization .33
2-2-6-3Phytovolatilization .34
2-2-6-4Phytoextraction .36
2-2-6-5Phytodegration .37
2-2-7. گياه پالاينده‌هاي زيستي38
بخش سوم: فلزات
2-3-1. فلزات سنگين41
2-3-2. جذب41
2-3-3. توزيع و تجمع43
2-3-4. دفع43
2-3-5. مکانيسم اثر45
2-3-6. فاکتورهاي مؤثر بر سميت47
بخش چهارم: سرب
2-4-1. معرفي52
2-4-2. اثرات55
2-4-3. پايش بيولوژيك66
بخش پنجم: كادميوم
2-5-1. معرفي و اثرات70
2-5-2. پايش بيولوژيک72
بخش ششم: مطالعات ديگران
2-6-1. بررسي مطالعات انجام شده در زمينه جذب فلزات سنگين توسط گياهان75
فصل سوم: مواد و روش‌ها
بخش اول: اصول و مباني کار
3-1-1. تاريخچه و مقايسه روش‌ها.80
3-1-2. مواد مورد نياز83
3-1-3. تجهيزات مورد نياز84
3-1-4. لوازم مورد نياز84
بخش دوم: روش کار
3-2-1. جمع‌آوري نمونه‌ها87
3-2-2. تهيه محلول‌ها88
3-2-3. تهيه استانداردها88
3-2-4. آماده‌سازي نمونه‌‌هاي خاک89

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3-2-5. آماده‌سازي نمونه‌هاي برگ و ريشه89
3-2-6. تعيين مقداد سرب و کادميوم نمونه‌ها با استفاده از دستگاه جذب اتمي90
3- 2-7. آناليز آماري داده‌ها92
فصل چهارم: نتايج
4-1. سطح كادميوم و سرب در نمونه‌ها94
4-2. محاسبه فاکتور Bio-concentration102
4-3. محاسبه ضريب انتقال102
فصل پنجم: بحث و پيشنهادات
5-1. بحث104
5-2. نتيجه‌گيري108
5-3. پيشنهادات109
منابع111
خلاصه انگليسي120
ضمائم122
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 2-1-1. ترکيبات عمده تشکيل دهنده اسانس اسطوخودوس با روش (GC/MS)21
جدول 2-3-1. اندام‌هاي هدف فلزات و شبه فلزات50
جدول 2-4-1. مصارف صنعتي سرب و ترکيبات معدني سرب54
جدول 3-1-1. مواد مورد نياز84
جدول 3-1-2. تجهيزات مورد نياز84
جدول 3-1-3. لوازم مورد نياز85
جدول 3-2-1. پارامتر‌هاي دستگاهي جهت خواندن ميزان سرب و کادميوم موجود در نمونه‌ها92
جدول 4-1. ميانگين غلظت کادميوم و سرب در نمونه‌هاي ريشه (mg/kgDW)94
جدول 4-2. ميانگين غلظت کادميوم و سرب در نمونه‌هاي خاک گلدان (mg/kgDW)94
جدول 4-3. ميانگين غلظت کادميوم و سرب در نمونه‌هاي برگ جوان (mg/kgDW)95
جدول 4-4. ميانگين غلظت کادميوم و سرب در نمونه‌هاي برگ مسن (mg/kgDW)95
جدول 4-5. حد مجاز سرب و کادميوم موجود در خاک بر اساس استاندارد EPA (2003) بر حسب ppm 95
جدول 4-6. فاکتور BCF آلاينده‌هاي سرب و کادميوم از خاک به ريشه 102
جدول 4-7. ضريب انتقال آلاينده سرب و کادميوم از ريشه به برگ‌هاي گياه102
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 4-1. ميزان آلاينده کادميوم (mg/kgDW) در نمونه‌هاي ريشه اسطوخودوس96
نمودار 4-2. ميزان آلاينده سرب در نمونه‌هاي ريشه اسطوخودوس96
نمودار 4-3. مقايسه ميزان آلاينده کادميوم (mg/kgDW) در ريشه اسطوخودوس با ميزان آلاينده کادميوم (mg/kgDW) در خاک در فاصله 60 روز97
نمودار 4-4. مقايسه ميزان آلاينده کادميوم (mg/kgDW) در برگ‌هاي جوان با خاک در فاصله60 روز97
نمودار 4-5. مقايسه ميزان آلاينده کادميوم (mg/kgDW) در برگ‌هاي مسن با خاک در فاصله60 روز98
نمودار 4-6. مقايسه ميزان آلاينده سرب (mg/kgDW) در ريشه اسطوخودوس با ميزان آلاينده سرب (mg/kgDW) در خاک در فاصله 60 روز98
نمودار 4-7. مقايسه ميزان آلاينده سرب (mg/kgDW) در برگ‌هاي جوان اسطوخودوس با ميزان آلاينده سرب (mg/kgDW) در خاک در فاصله 60 روز99
نمودار 4-8. مقايسه ميزان آلاينده سرب (mg/kgDW) در برگ‌هاي مسن اسطوخودوس با ميزان آلاينده سرب (mg/kgDW) در خاک در فاصله 60 روز99
نمودار 4-9. مقايسه ميزان آلاينده سرب (mg/kgDW) در برگ‌هاي جوان با ميزان آلاينده سرب (mg/kgDW) در ريشه در فاصله 60 روز 100
نمودار 4-10. مقايسه ميزان آلاينده کادميوم (mg/kgDW) در برگ‌هاي جوان با ميزان آلاينده کادميوم (mg/kgDW) در ريشه در فاصله 60 روز100
نمودار 4-11. مقايسه ميزان آلاينده سرب (mg/kgDW) در برگ‌هاي مسن با ميزان آلاينده سرب (mg/kgDW) در ريشه در فاصله 60 روز 101
نمودار 4-12. مقايسه ميزان آلاينده کادميوم (mg/kgDW) در برگ‌هاي مسن با ميزان آلاينده کادميوم (mg/kgDW) در ريشه در فاصله 60 روز 101
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل 2-1-1. اسطوخودوس24
شکل 2-1-2. ريشه اسطوخودوس 24
شکل 3-1-1. دستگاه جذب اتمي83
شکل 3-2-1. منحني کاليبراسيون Pb91
شکل 3-2-3. منحني کاليبراسيون Cd91
خلاصه فارسي
مقدمه: آلودگي خاک با فلزات سنگين يک مسأله مهم است که اين عناصر سمي‌ مي‌تواند در اکوسيستم زميني منتقل شود وخطر بالقوه بر کيفيت غذا و سلامت، محيط زيست داشته باشد. آلودگي خاک با فلزات سمي‌ سنگين در طول چند سال گذشته افزايش قابل توجهي يافته است. تکنولوژي گياه پالايي شامل استخراج فلزات به خصوص فلزات سمي‌ سنگين توسط ريشه‌هاي گياه و در نهايت انتقال آنها به شاخه‌ها و ساقه‌ها به منظور حذف آلاينده‌ها از خاک مي‌باشد. اين مطالعه به منظور تعيين اثر گياه اسطوخودوس با نام علمي Lavandula angustifolia براي استخراج فلزات سنگين و بهبود بخشيدن خاک آلوده در شرايط مختلف انجام شد.
مواد و روش‌ها: خاک و ريشه و برگ 30 گياه اسطوخودوس هم سن که با مقدار مشخص سرب و کادميوم آلوده شده مورد ارزيابي قرار گرفت. محتويات فلزات سنگين سرب و کادميوم درخاک، ريشه‌هاي گياه و برگ‌هاي گياه در فواصل زماني 60،40،20،10،0 روز با روش هضم مرطوب و با استفاده از دستگاه جذب اتمي‌ شعله در آزمايشگاه تحقيقاتي دانشگاه واحد علوم دارويي تشخيص داده شد.
بحث و نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج بدست آمده گياه اسطوخودوس از قدرت گياه پالايي بالايي در جذب فلزات سنگين سرب و کادميوم برخوردار است. بهترين نتايج نمونه‌هاي مختلف براي جذب سرب و کادميوم در خاک pH=6/3 بود. نتايج اين تحقيق نشان داد که اختلاف معناداري در قدرت جذب سرب و کادميوم در فاصله زماني 10 روز اول تا روز60 وجود دارد. به طوري که در 10 روز اول سرب و کادميوم موجود در خاک به ترتيب 4329/76، 8921/6 و در ريشه‌ها به ترتيب 7541/21، 4444/2 و در برگ‌هاي جوان 0098/31، 2188/1 و در برگ‌هاي مسن 8634/29، 3471/0 مي‌باشد. در روز 60 نيز در خاک 3431/30، 0019/3 و در ريشه‌ها 2311/43، 7891/3 و در برگ‌هاي جوان 3981/75، 1291/7 و در برگ‌هاي مسن 7778/59، 5547/2 مي‌باشد. (واحد اعداد mg/kgDW) که نشان مي‌دهد قدرت جذب سرب و کادميوم در گياه رو به افزايش است. اين فناوري مي‌تواند يک وسيله کم هزينه براي کنترل آلودگي گسترده زيست محيطي فراهم کند. بنابر نتايج حاصل شده اين گونه قادر به جذب مقادير بالايي از آلاينده‌هاي سرب و کادميوم در يک زمان نسبتاً کوتاهي است.
کليد واژه: گياه پالايي، فلزات سنگين، اسطوخودوس، محيط زيست، آلودگي خاک.
مقدمه
گياه پالايي يک فن‌آوردي جديد مي‌باشد که براي جمع‌آوري فلزات سنگين از خاک باتلاق‌ها و حتي تالاب‌ها استفاده مي‌شود. گياه پالايي عرضه مي‌کند يک روش اقتصادي مناسب را براي آزمايشات فرسايش خاک و روش‌هاي خاک‌ورزي. بطور پيوسته انباشتگي فلزات سنگين در محصول گياهان با اصلاح خاک آنها مؤثر است که در مقادير بالاي توده زنده Biomass فلزات سنگين در خاک‌ها ابتکاري مناسب است.
گياه پالايي با استفاده از مهندسي گياهان سبز شامل گونه‌هاي علفي و چوبي براي برداشت مواد آلاينده از آب و خاک يا کاهش خطرات آلاينده‌هاي محيط زيست نظير فلزات سنگين، عناصر کمياب، ترکيبات آلي و مواد راديواکتيو به کار برده مي‌شود. مهم‌ترين ترکيبات معدني آلاينده، فلزات سنگين بوده و ميکروارگانيسم‌هاي خاک قادر به تجزيه آلاينده‌هاي آلي هستند، اما براي تجزيه ميکروبي فلزات نياز به آلي شدن با تغييرات فلزي آنها وجود دارد که امروزه از گياهان براي اين بخش استفاده مي‌شود.
فلزات سنگين غير ضروري شامل آرسنيک، آنتيمون، کادميم، کرم، جيوه و سرب است که اين فلزات در رابطه با آلودگي خاک و آب‌هاي سطحي بسيار مهم هستند و مورد توجه علم گياه پالايي قرار مي‌گيرند.
گياهان ? راهبرد پايه براي رشد در خاک‌هاي آلوده به فلزات سنگين دارند. گونه‌هايي که از ورود فلزات به بخش‌هاي هوايي خود جلوگيري کرده يا غلظت فلزات را در خاک پايين نگه مي‌دارند، گونه‌هايي که فلزات را در اندام‌هاي هوايي خود تجمع داده و دوباره به خاک بر مي‌گرداند و گياهاني که مي‌توانند فلزات را در اندام‌هاي هوايي خود تغليظ کرده به طوري که چندين برابر غلظت فلز در خاک شود و گياهاني که غلظت بالايي از آلاينده‌ها را جذب کرده و در ريشه، ساقه يا برگ‌هايشان تغليظ مي‌کنند.
گياه پالايي از رهيافت‌هاي نوين در علوم کشاورزي است که به مبحث پاکسازي خاک‌هاي آلوده به عناصر آلوده کننده نظير فلزات سنگين، مواد نفتي و … مي‌پردازد.
از آنجا که در طي تحقيقات فراوان مشخص شده است که گياهان اسانس‌دار از يک سو قابليت جذب بالاي فلزات سنگين از خاک را داشته و از سوي ديگر اين فلزات سنگين به اسانس آنها وارد نمي‌شود، مي‌توان از اين گياهان براي توليد محصول اقتصادي در زمين‌هاي آلوده استفاده کرده و هيچگونه نگراني بهداشتي در اين زمينه نداشت.
با توجه به مطالب فوق، در سال‌هاي اخير گياهان دارويي، علي‌الخصوص گياهان اسانس‌دار مثل خانواده نعناعيان Lamiaceae و خانواده چتريانApiaceae بعنوان گزينه‌هاي مهم گياه پالايي در دنيا مطرح هستند.
اسطوخودوس با نام علمي ‌Lavandula angustifolia ازخانواده Lamiaceae مي‌باشد.
گونه‌هاي مختلف اسطوخودوس گياهاني خشبي چند ساله هستند. تا کنون حدود 48 گونه از اسطو خودوس شناسايي شده است. اسطوخودوس در بيشتر نقاط دنيا به حالت خودرو مي‌رويد، مخصوصاً در جنوب فرانسه مناطق مديترانه و در تورنتو به مقدر زياد وجود دارد و بسته به شرايط محيط و خاك به انواع مختلف ظاهر مي‌شود.
اسطوخودوس گياهي است چندين ساله به ارتفاع حدود نيم متر با برگ‌هاي متقابل، باريک، دراز، سبز رنگ و پوشيده از کرك‌هاي سفيد پنبه‌اي. گل‌هاي آن به رنگ بنفش و به صورت سنبله است. قسمت مورد استفاده اين گياه، گلها و سرشاخه‌هاي گلدار آن است. اسطوخودوس بوي بسيار مطبوعي دارد. طعم آن تلخ است و بعلت بوي مطبوع آن در عطرسازي مصرف مي‌شود.
فصل اول
کليات
1-1. هدف از انجام پايان‌نامه
با افزايش صنعتي شدن کشورها و به خصوص کشورهاي جهان سوم که در حال صنعتي شدن هستند افزايش آلاينده‌هاي صنعتي و آلودگي‌هاي زيست محيطي يکي از بزرگترين مشکلات پيش روي انسانها و تهديدکننده سلامتي بشر امروزه و نسل‌هاي آتي مي‌باشد. از جمله اين آلاينده‌هاي شيميايي کادميوم و سرب مي‌باشد که از طرق مختلف از جمله فاضلاب‌هاي صنعتي، عمليات استخراج معدن، ذوب فلزات و همچنين با افزايش وسايل نقليه موتوري درجوامع و در نتيجه آلوده شدن هوا و بالطبع آن آلودگي خاک و سپس آلودگي محيط زيست حادث مي‌شود. حضور و تجمع اين عناصر سنگين در بدن انسان موجب بروز بيماري‌هاي مختلف از جمله سرطان‌هاي مختلف که در جوامع بشري امروز بسيار شايع است مي‌شود. تصفيه بيولوژيک خاک هم بسيار پرهزينه است و هم موجب از بين رفتن ترکيب بيولوژي خاک مي‌شود به همين منظور امروزه از روش گياه پالايي خاک که روشي بسيار بي‌خطر و مفيد است براي پالايش خاک از عناصر سنگين استفاده مي‌شود با توجه به اينکه قدرت گياه پالايي گياه اسطوخودوس تا به حال بررسي نشده است ضرورت اين تحقيق ديده شد.
1-2. بيان مسأله
کادميوم و سرب جزو فلزات سنگين طبقه‌بندي شده که از منابع مختلف به ويژه مصرف کودهاي فسفري با غلظت بالا، فاضلاب‌هاي صنعتي، عمليات استخراج معدن، ذوب فلز و مواد مادري به خاک افزوده مي‌شوند و موجب آلودگي محيط زيست مي‌گردند. (42،10)
گياه پالايي روشي مؤثر، اقتصادي و دوستدار محيط زيست براي پالايش خاک‌هاي آلوده مي‌باشد. گياه پالايي يك تكنولوژي رو به گسترشي است كه از 10 سال پيش جنبه‌هاي كاربردي آن در تمام دنيا آغاز گرديد و آن شامل پالايش آلودگي‌هاي ارگانيك، غيرارگانيك و مواد راديواكتيويته مي‌باشد. اين تكنيك پايدار و ارزان خيلي سريع به عنوان يك راه‌حل جايگزين براي روش‌هاي تصفيه سنتي رواج پيدا كرد. (3،39) در بيشتر سايت‌هاي آلوده گونه‌هاي گياهي علفي و مقاومي وجود دارد و پالايش توسط آنها و ساير گونه‌هاي غيرخوراكي به‌ويژه گونه‌هاي زينتي به دليل عدم وارد شده به شبكه زنجيره غذايي يك روش ايمن تصفيه بيولوژيكي مي‌باشد. پس از طي شدن زمان پالايش گياهان برداشت شده و مي‌توانند به منظور كاهش حجم بقاياي مواد آلوده گياهي، متراكم شده و سپس در شرايط كنترل شده دفن و سوزانده مي‌شوند كه خاكستر آنها نيز مي‌تواند به عنوان يك سنگ معدن زيستيbio-ore به منظور احياي مجدد فلزات مورد استفاده قرار گيرند. اما به هر حال در اين تكنيك نيز يكسري محدوديت‌هايي وجود دارد. (3،39) از موارد قابل توجه آن است كه به هر حال گياهان براي استخراج و انباشت مواد آلوده پتانسيل خاصي دارند. همچنين پس از طي مدتي اين بقاياي آلوده بايد برداشت و مدفون يا سوزانده شوند كه ايجاد عدم شرايط بازگشت مجدد اين فلزات به خاك و نشت مواد آلوده به محيط ضروري مي‌باشد. عموماً گياه‌هاي فراانباشت شناخته شده داراي بيومس پايين، رشد كند و سيستم ريشه‌اي سطحي‌اند كه پتانسيل گياه پالايي را پايين مي‌آورد. عواملي مانندpH خاك و آب در فراهمي زيستي فلزات سنگين براي گياهان بسيار تأثيرگذار است و هنوز مطالعات تكنيكي بسياري براي شناسايي گياهان فراانباشت براي پالايش آلودگي‌هاي چندگانه در مناطق آلوده مورد نياز است. (3،39)
گياهاني مانند خردل هندي، آفتابگردان، تنباکو، چاودار و ذرت داراي اين توانايي هستند. آنها داراي قدرت جذب سرب از فاضلاب هستند که در اين ميان، آفتابگردان بيشترين قدرت و توانايي را دارد. در روش ديگري با استفاده از قدرت ريشه، محدودکردن تحرک و قابليت دسترسي آلاينده‌ها در خاک صورت مي‌گيرد. اين روش معمولاً براي کاهش آلودگي در خاک، رسوب و لجن استفاده مي‌شود و از طريق جذب، رسوب، کمپلکس و يا کاهش ظرفيت انجام مي‌پذيرد. (3،19،24)
و اما اسطوخودوس گياهي است چندين ساله به ارتفاع حدود نيم متر با برگ‌هاي متقابل، باريك، دراز سبز رنگ و پوشيده از كرك‌هاي سفيد پنبه‌اي. گل‌هاي آن به رنگ بنفش و بصورت سنبله مي‌باشد. اسطوخودوس بوي بسيار مطبوعي دارد، اسانس اسطوخودوس كه از تقطير گل و سرشاخه‌هاي گلدار اين گياه بدست مي‌آيد مايعي است زرد رنگ يا زرد مايل به سبز كه داراي بوي مطبوعي است. اين گياه از خانواده‌ي نعناع بوده و داراي اسانس معطري است که به عنوان آرام‌بخش، برطرف کننده‌ي دردهاي معده و تب‌بر، استفاده مي‌شود. اسانس اسطوخودوس داراي حدود 40% استات ليناليل است همچنين در آن تركيباتي نظير اسيد بوتيريك، اسيد پروپيونيك و اسيد والريك، لينالول آزاد و ژرامبول وجود دارد. سر شاخه‌هاي گل‌دار اين گياه داراي 3-1 درصد اسانس مي‌باشد که ترکيبات گونه و واريته‌هاي مختلف آن، ممکن است به کلي متفاوت باشد. اسانس اسطوخودوس اکثراً حاوي لينالول، به ميزان 20 تا 35 درصد، ليناليل استات به ميزان 30 تا 55 درصد، اوسي من،کامفر و کاريوفيلن اکسايد است. از ديگر ترکيبات گياه، مي‌توان تانن به ميزان 5 تا 10 درصد و کومارين، فلاوونوئيدها و فيتواسترول‌ها را نام برد.
چون اسانس آن از مصرف بالايي در صنايع داروسازي و آرايشي- بهداشتي برخوردار است، در سطوح وسيعي کشت مي‌شود. در ايران نيز، همين گونه کشت مي‌شود و در بسياري از پارک‌ها و مناطق سبز تهران، در سال‌هاي اخير توسعه داده شده است. اسانس اسطوخودوس و اسانس تقطير و تصحيح شده (خالص) و اسانس سنبله اسطوخودوس در عطريات، تا غلظت 2/1 درصد به کار مي‌رود. (11،12)
1-3. ضرورت و اهميت موضوع
آلودگي خاک با فلزات سنگين يکي از مشکلات مهم زيست محيطي در جوامع امروزي است. منابع طبيعي و فعاليت‌هاي انساني، فلزات سنگين را به محيط وارد مي‌نمايند. ذوب ترکيبات فلزي، احتراق سوخت‌هاي فسيلي در موتورهاي وسايل نقليه و نيروگاه‌هاي فسيلي توليد برق اصطکاک و سايش لنت ترمزها و آزاد شدن آزبست يا پنبه کوهي همچنين پساب‌هاي کارخانه‌هاي ذوب فلز و پساب‌هاي کارخانه‌ها فلزات را در محيط منتشر مي‌کنند. (49) همچنين از طريق فعاليت آتشفشان‌ها و فعاليت‌هاي انساني در زمينه صنعت و معدن و حرکت عناصر توسط باد و آب و فرسايش به محيط زيست راه مي‌يابند. (50)
علاوه بر موارد ذکر شده بر اثر فعاليت‌هاي کشاورزي و استفاده از حشره‌کش‌ها و قارچ‌کش‌ها عناصر سمي‌ به محيط وارد مي‌شوند شايان ذکر است که استفاده از کودهاي شيميايي از جمله کودهاي (N, P, K) که داراي عناصر نيتروژن، فسفر و پتاسيم هستند و استفاده رايجي در کشاورزي دارند سبب آزاد آلوده شدن محيط زيست و آب‌هاي زيرزميني مي‌شوند به خصوص استفاده از کودهاي ازته که حلاليت بالايي در آب دارند و کشاورزان بي‌مهابا در کشورهاي در حال توسعه از آنها استفاده مي‌کنند يکي از معضلات بسيار بزرگ در آلوده شدن آب‌هاي زيرزميني و آلوده شدن آبها به نيترات مي‌باشند که يکي از عوامل عمده توليد سرطان در بسياري از کشورها مي‌باشد. (50)
عناصر سمي ‌بر روي بسياري از اعضاي مهم و حياتي بدن اثر مي‌گذارند از جمله بر روي غدد هورموني، کبد، کليه‌ها، آنزيم‌هاي سيستم گوارشي دستگاه ايمني، اعصاب مرکزي و … به همين جهت پالايش خاک از اين عناصر سمي‌ ضروري مي‌باشد، روش‌هاي شيميايي و سنتي روش‌هايي پرهزينه مي‌باشند که باعث تخريب محيط بيولوژي خاک مي‌شوند. (50)
گياه پالايي تکنيک پالايشي است که شامل جذب، تغيير شکل، تجمع و يا تصعيد آلاينده‌ها با کمک گياهان براي زدودن آلودگي‌هاي آب، خاک، و هوا مي‌باشد. اين روش را براي زدودن آلودگي‌هاي نفتي نيز بکار مي‌برند. (54،57،7) گياه پالايي با استفاده از مهندسي گياهان سبز شامل گونه‌هاي علفي و چوبي براي برداشت مواد آلاينده از آب و خاک يا کاهش خطرات آلاينده‌هاي زيست محيطي نظير فلزات سنگين، عناصر کمياب، ترکيبات آلي و مواد راديواکتيو به کار برده مي‌شود. مهمترين ترکيبات معدني آلاينده، فلزات سنگين بوده و ميکروارگانيسم‌هاي خاک قادر به تجزيه آلاينده‌هاي آلي هستند، اما براي تجزيه ميکربي فلزات نياز به آلي شدن يا تغييرات فلزي آنها وجود دارد که امروزه از گياهان براي اين بخش استفاده مي‌شود. اگرچه دغدغه ديگر براي کارشناسان، نحوه استفاده از گياهاني است که به اين شکل آلوده مي‌شوند، اما راهکار توليد انرژي به عنوان يکي از ضروري‌ترين بخش‌هاي زندگي امروز، دريچه ديگري را براي دانشمندان باز کرد از ديدگاه جهاني پس از آب و هوا، پوسته خاک، سومين جزء عمده محيط زيست انسان تلقي مي‌شود. خاک علاوه بر اينکه پايگاه موجودات خشکي زي بويژه جوامع انساني است، محيط منحصر به فردي براي زندگي انواع حيات بخصوص گياهان به شمار مي‌رود، بر خلاف آب و هوا آلودگي خاک از نظر ترکيب شميايي به آساني قابل اندازه‌گيري نبوده و يک خاک پاک يا خالص تعريف‌پذير نيست بنابراين ناگزيريم مسائل بالقوه آلودگي خاک را در چارچوب پيش‌بيني خطرات و صدمات احتمالي در کارکرد خاک مطالعه کنيم. با توسعه طرح‌هاي انسان ساخت و آلوده شدن خاک‌ها به وسيله فلزات سنگين، ساختار خاک براي رشد و توسعه گياهان مسموم و خطرناک مي‌شود و تنوع زيستي خاک را نيز بهم مي‌ريزد. در روش گياه پالايي، گياهان بر اساس مکانيسم جذب طبقه‌بندي و آلودگي خاک به فلزات سنگين به کمک روش‌هاي شيميايي، فيزيکي و بيولوژيکي کاهش داده مي‌شود. بر اساس تحقيقات دفتر بررسي آلودگي آب و خاک سازمان حفاظت محيط زيست، رفع آلودگي خاک معمولاً با 2 روش خارج از محل و در محل صورت مي‌گيرد. در روش خارج از محل، خاک آلوده به مکان ديگري انتقال يافته و پس از رفع آلودگي به مکان اوليه برگردانده مي‌شود. در روش ديگر که نياز به جابه جايي و انتقال ندارد آلاينده‌ها با آلي شدن، از قابليت جذب زيستي آنها کاسته مي‌شود، براي کاهش آلودگي آلاينده‌هاي معدني در خاک مي‌توان از روش‌هاي آلي کردن، کمپلکس کردن و افزايش خاک بوسيله آهک استفاده کرد اما بيشتر اين روش‌ها گران بوده و سبب تخريت محيط زيست مي‌شوند. در فناوري استفاده از گياهان با عنوان گياه پالايي، از گياهان سبز و ارتباط آنها با ميکروارگانيسم‌هاي خاک براي کاهش آلودگي خاک و آب‌هاي زيرزميني استفاده مي‌شود. اين فناوري مي‌تواند براي رفع هر دو نوع آلاينده خاک يعني معدني و آلي به کار مي‌رود. بررسي‌ها نشان مي‌دهد کاربرد تکنيک‌هاي فيزيکوشيميايي، سبب از ميان رفتن ميکروارگانيسم‌هاي مفيد خاک مانند تثبيت کننده‌هاي نيتروژن ميکروريزا مي‌شود که در نتيجه فعاليت‌هاي بيولوژيکي خاک را ضعيف مي‌کند و در مقايسه با تکنيک گياه پالايي، بسيار هزينه‌بر است. در روش ريزوفيلتراسيون، از گياهان خاکي و آبي استفاده مي‌شود که آلاينده‌هاي منابع آبي آلوده با غلظت کمتر در ريشه‌هايشان تغليظ يا رسوب مي‌کنند که اين روش بخصوص براي فاضلاب‌هاي صنعتي، رواناب کشاورزي و يا فاضلاب معدن اسيدي کاربرد دارد و براي فلزاتي مانند سرب، کادميم، مس، نيکل، روي و کرم مناسب است. گياهاني مانند خردل هندي، آفتابگردان، تنباکو، چاودار، و ذرت داراي اين توانايي هستند. آنها داراي قدرت جذب سرب از فاضلاب هستند. (7،54،57،19،3،39)
در اين ميان انتظار مي‌رود گياه اسطوخودوس با نام علمي ‌(Lavandula angustifolia) از خانواده (Lamiacea) داراي خاصيت گياه پالايي مي‌باشد و با توجه به اينکه آلودگي وارد اسانس نمي‌شود به بررسي خاصيت گياه پالايي و قدرت جذب آن در فواصل زماني مشخص در اين تحقيق پرداختيم.
1-4. هدف اصلي
تعيين ميزان سرب و کادميوم در ريشه و برگ گياه اسطوخودوس با نام (Lavandula angustifolia) در خاک‌هاي آلوده به اين فلزات سنگين در فواصل زماني مشخص و يافتن ارتباط قدرت انتقال و جذب ريشه گياه.
فصل دوم
مروري بر متون گذشته
بخش اول
گياه اسطوخودوس و انواع آن
2-1-1. اسطوخودوس
اسطوخودوس با نام علمي ‌Lavandula angustifolia که در عربي به لونده اصليه و خزامي ‌معروف است، گياهي است دائمي ‌با بوته‌اي به ارتفاع تا حدود يک متر و ساقه‌هايي چهارگوش که در قسمت‌هاي پايين، چوبي مي‌شوند. برگ‌هاي اين گياه باريک، نوک تيز و به طور متقابل بر روي ساقه قرار مي‌گيرند. گل‌هاي اسطوخودوس آبي مايل به بنفش هستند که به صورت مجتمع در انتهاي ساقه قرار مي‌گيرند. (11،12) قسمت هوايي گياه داراي بوي نافذي است که با له کردن برگ‌ها، لاي انگشتان بيش‌تر استشمام مي‌شود. قسمت مورد استفاده‌ي گياه، اندام‌هاي هوايي، به خصوص گل و برگ آن است. با وجودي که اين گياه در بسياري از نقاط جهان به حالت خودرو مي‌رويد، ولي چون اسانس آن از مصرف بالايي در صنايع داروسازي و آرايشي- بهداشتي برخوردار است، در سطوح وسيعي کشت مي‌شود. در ايران نيز، همين گونه کشت مي‌شود و در بسياري از پارک‌ها و مناطق سبز تهران، در سال‌هاي اخير توسعه داده شده است. اين محصول شامل قطعات خرد شده از ساقه‌هاي چهارگوش کمي ‌سفيد رنگ، برگ‌هاي منشعب دندانه‌دار، کاسبرگ و گلبرگ آبي متمايل به قرمز گياه مي‌باشد. (11،12)
2-1-2. تاريخچه اسطوخودوس
اسطوخودوس در طب عاميانه، از ديرباز به عنوان ضداسپاسم، ضدنفخ، مدر و تقويت کننده‌ي عمومي ‌به کار مي‌رفته است. از عصاره‌ي گياه براي درمان مشکلات متفاوتي نظير: جوش (آکنه) و ميگرن استفاده مي‌شود. گرچه اسطوخودوس، توليد صفرا و جريان آن را درون روده افزايش مي‌دهد، ولي مهم‌ترين استفاده آن درمان بيماري‌هاي صفراوي نيست. اين گياه در برخي از قسمت‌هاي اسپانيا، به طور گسترده‌اي به عنوان ضدديابت مصرف مي‌شود، هم چنين در برخي از فراورده‌هاي گياهي ضدديابت به کار مي‌رود. برگ و گل تازه‌ي گياه را براي درمان سردرد، روي پيشاني و به منظور مداواي دردهاي روماتيسمي‌ بر روي مفاصل مي‌گذارند. براي معالجه سرماخوردگي گل‌هاي گياه را بخور مي‌دهند. زنان کشور شيلي، براي به جريان انداختن قاعدگي يا افزايش خون‌ريزي، چاي آن را مي‌نوشند. هم چنين اين گياه داراي خاصيت ضداضطراب و صفراآور نيز مي‌باشد. در منابع جديد، اثر ضد ديابت براي آن نيز قائل شده‌اند. (11،12،15)
اسطوخودوس معمولاً به شکل دم کرده، جوشانده، و يا روغن آن براي درمان درد عصب، به طور خوراکي و يا موضعي استفاده مي‌شود. امروزه روغن و عصاره‌ي گياه، در رايحه‌هاي دارويي و لوازم آرايشي به کار مي‌رود. از آن جا که روغن سنبله‌ي اسطوخودوس ارزان است، در توليد صابون مصرف مي‌شود؛ هر چند نسبت به روغن اصل اسطوخودوس از کيفيت پايين‌تري برخوردار است. اسانس اسطوخودوس و اسانس تقطير و تصحيح شده (خالص) و اسانس سنبله اسطوخودوس در عطريات، تا غلظت 2/1 درصد به کار مي‌رود. مقدار کمي‌از روغن گياه (004/0-002/0 درصد) براي طمع غذا مصرف مي‌شود. چند منظورگي اسطوخودوس در فرآورده‌هاي متنوع آن از جمله رايحه‌ي عطرها، محصولات حمام، فرآورده مراقبت از مو، صابون‌هاي بهداشتي، پاک کننده‌ها، فرمولاسيون‌هاي موضعي، مشتقات سنتزي و اشکال توليدي ديده مي‌شود. (11،12،15)
2-1-3. استفاده دارويي از انواع اسطوخودوس
در نقاط مختلف دنيا از گونه‌هاي مختلف اسطوخودوس، استفاده‌ي دارويي به عمل مي‌آيد که مهم‌ترين آن‌ها شامل: Lavandula latifolia، Lavandula stoeches، Lavandula dentate، Lavandula pubescens مي‌باشند.
اين گونه‌ها داراي اثرات مشابهي هستند. طبق شرح کتاب جناب آقاي دکتر امين، گياهي که در بازار سنتي ايران به نام اسطوخودوس معروف است، سر شاخه‌هاي گلدار گياه Nepeta menthoides مي‌باشد. اين گياه از خانواده‌ي نعناع بوده و داراي اسانس معطري است که به عنوان آرام‌بخش، برطرف کننده‌ي دردهاي معده و تب‌بر، استفاده مي‌شود. اسطوخودوس، التيام بخش سوختگي، وقتي قسمتي از بدن دچار سوختگي مي‌شود، به اسطوخودوس فکر کنيد. دکتر کريستين سي يور ترانکا، دکتر داروساز مي‌گويد: “روغن گياه اسطوخودوس عملکرد قابل ملاحظه‌اي در روند احياي پوستي دارد. از نظر ترکيب شيميايي داراي اسانس روغني فرار (بيش از 30%) که حاوي بيش از 40 ترکيب شامل استات ليناليل (30%-60%)، سينوئل (10%)، لينالول، برنئول، فلانوئيد‌ها، تانن‌ها و کومارين‌ها مي‌باشد. (11،12،15)
2-1-4. اسطوخودوس Lavendula angustifolia
اسطوخودوس يا اسطوقدوس (معرب واژه لاتين استوخاس)‏، گياهي است از سرده لاواندولا که برگش شبيه برگ صعتر و از آن درازتر و باريکتر و گلش مايل به بنفش و ساقش واحد و باريک و بي‌شاخ و در قد کمتر از شبري و قبه او متراکم از اجزاء شبيه به جو و بي‌تخم و مايل به سرخي و تند طعم و با اندک تلخي نام‌هاي ديگر آن: خرام، خير دشتي، شاهسپرم رومي، آنس الارواح، لاوند، ممسک الارواح، ضُرم، زغليل، رزالذهب، خيري، خرام، خرامي، آلاله تلخ، گل‌لاوند، شاه اسپرم روي مي‌باشد. (11و12)
2-1-4-1. خصوصيات مورفولوژي اسطوخودوس
اسطوخودوس گياهي است چندين ساله، به ارتفاع حدود نيم متر با برگ‌هاي متقابل، باريک، دراز، سـبزرنگ و پوشيده از کرک‌هاي سفيد پنبه‌اي- گل‌هاي آن به رنگ بنفش و به صورت سنبله مي‌باشد. اسطوخودوس گياهي است از خاندان لوندر، طعم تلخ، تخم‌هايش شبيه ارزن، كوچك و زرد مي‌باشد. قسمت مورد استفاده‌ي اين گياه، گل‌ها و سرشاخه‌هاي گلدار آن است. اسطوخودوس بوي بسيار مطبوعي دارد و به همين دليل در عطرسازي مصرف مي‌شود، ولي طعم آن تلخ است. اسانس اسطوخودوس که از تقطير گل و سرشاخه‌هاي گلدار اين گياه به دست مي‌آيد مايعي است زرد رنگ يا زرد مايل به سبز که داراي بوي نامطبوعي است. اگر از قسمت‌هاي مختلف آن گرفته توسط دست مالش داده شود، بوي مخصوص كافور به مشام مي‌رسد، تقريباً از هر (160) كيلوگرم آن يک كيلوگرم اسانس بدست مي‌آيد، اسانس آن برنگ زرد بوده بوي كافور مي‌دهد. از قديم تا امروزاستعمال عطر و محلول زيبائي اسطوخودوس رواج دارد. (11و12)
2-1-4-2. شرايط آب و هوايي
پراكندگي آن به صورتي است كه در سرتاسر قاره اروپا مانند منطقه مديترانه، جنوب غربي آسيا، شمال آفريقا و جزاير قناري مي‌رويد. اسطوخودوس گياه بومي حوزه مديترانه به خصوص شرق مديترانه مي‌باشد. البته در جنوب آمريكا كشت آن را متداول كرده‌اند. اسطوخودوس در خاك‌هاي مخلوط با شن و ماسه كه به خوبي آبياري بشوند و محل نيز آفتابگير باشد، رشد مي‌نمايد علاوه بر آن در برابر باد و سرما، بهترين محل رويش را براي گياه فراهم مي‌آورد. در جنوب فرانسه و بريتانيا اين گياه را به صورت انبوه كشت مي‌كنند. همچنين در باغچه منزل هم مي‌توان اسطوخودوس را به عنوان يك گياه تزئيني كاشت و از محاسن آن بهره برد. (11،12،15)
اقليم مورد نياز: به هواي آفتابي و نور نياز دارد. گياه بومي مناطق معتدله است بنابراين مناطقي كه زمستان‌هاي سرد و تابستان‌هاي خنك دارند را ترجيح مي‌دهد. به دليل داشتن سيستم ريشه‌اي عميق، به راحتي در شيب‌ها رشد مي‌كند. نسبت به سرما و خشكي مقاوم است و مناطق با ارتفاع زياد را ترجيح مي‌دهد. (5،11،12،15)
2-1-4-3. شرايط خاک و مرحله کاشت
طول مدت جوانه زني بذر: 20-15 روز
نيازهاي اصلي غذايي: 20-30kg/ha ازت، 30-40kg/ha فسفر قبل از كاشت بايد به زمين داده شود، 60- 80kg/ha ازت در دو نوبت در بهار سال اول و 100-120kg/ha ازت در سه نوبت براي سال‌هاي بعد در بهار و تابستان مورد نياز است.
آبياري
اسطوخودوس بعد از اينکه خود را بگيرد و ريشه‌دار شود، در برابر خشکي مقاوم خواهد شد. اسطوخدوس جوان نياز به بارش کافي يا آبياري خوب دارد. آبياري قطره‌اي بهترين شيوه آبياري در شرايط آب و هواي هوايي مرطوب است.
دور آبياري: اگرچه گياه نسبت به خشكي مقاوم است اما بسته به بافت خاك، اقليم و فصل رويش دور آبياري بين 10-7 روز تغيير مي‌كند.
کود
اسطوخدوس خاک ضعيف را ترجيح مي‌دهد؛ کوددهي بيش از حد منجر به کاهش شکوفه‌هاي گل و کاهش کيفيت روغن خالص آن مي‌شود. براي هر گياه تنها افزودن يک مشت خاک کود آلي در بهار کافي است.
مالچ پاشي
توصيه مي‌شود حلقه‌اي از ماسه يا سنگ‌هاي سفيد دور گياه ايجاد شود تا گرماي خورشيد زير برگ‌هاي گياه را باز تابانده و به خشک نگهداشتن گياه کمک کند. در صورت مرطوب ماندن برگ‌ها، اسطوخودوس مستعد قارچ برگ خواهد بود.
فاصله‌گذاري
توصيه مي‌شود که اين گياهان از گردش خوب هوا برخوردار باشند. گياهان بايد بسته به گونه آن‌ها در فاصله ?? تا ?? سانتي‌متري از هم کاشته شوند.
آفت‌ها
از آفات مهم اسطوخودوس حشره‌اي به نام سوفورونيا هيومرلا است که لارو اين حشره سبب نابودي پايه‌هاي اسطوخودوس مي‌شود که براي مبارزه با آن از صابون‌هاي نيکوتين‌دار استفاده مي‌شود.
بيماري‌ها: بيماري پوسيدگي ريشه (Root rot) در اثر آبياري زياد ايجاد مي‌شود. همچنين بيماري لکه برگي (Septoria Lavandulae) در مناطق مرطوب شايع است.
2-1-4-4. کشت و تکثير
تكثير اين گياه به روش‌هاي گوناگون ممكن است كه در زير به آنها اشاره مي‌كنيم:
1- گرفتن قلمه در تابستان يا پائيز، قلمه‌ها را از شاخه‌هاي جانبي جواني كه رشد رويشي دارند گرفته و در شاسي سرد ريشه‌دار مي‌كنند. بعد از ريشه‌دار كردن، آنها را در محلي خنك كشت مي‌كنند.
2- كاشت بذر در بهار و در هواي آزاد
3- تقسيم بوته در پائيز
هرس کردن
هرس کردن اسطوخدوس را زماني بايد شروع کرد که گياه جوان هنوز در گلدان قرار دارد و در طول عمر گياه حداقل يک بار در سال بايد انجام شود. 1/2 گياه را ببريد تا وسط گياه تبديل به چوب نشود. اگر گياه ? يا بيش از ? سال دارد و تا به حال هرس نشده است، هرس کردن آن در اين مرحله فايده‌اي نخواهد داشت. گياهان خود را اوايل پاييز و خيلي قبل‌تر از اولين احتمال يخبندان هرس کنيد.
برداشت
زمان برداشت: در روزهاي آفتابي، گرم و خشك هنگامي كه 50% گلچه‌ها باز شده باشند، از ارتفاع حداكثر 12cm از نوك ساقه گلدهنده بايد برداشت شود.
مراقب‌هاي ويژه در زمان برداشت: آبياري منظم، تنك كردن، مبارزه با علف‌هاي هرز، برگردان كردن خاك بين رديف‌ها و خاكدهي پاي بوته بسيار مفيد است. بعد از 12-10 سال مزرعه Lavand بايد از ارتفاع 5-4 سانتي‌متري سطح خاك قطع شود. هرس گياه در پائيز بعد از گلدهي يا اوايل بهار بايد صورت گيرد.
عمليات پس از برداشت: بايد گياه برداشت شده در سايه و در مجاورت هوا خشك شود و سپس در ظرف‌هاي غير قابل نفوذ توسط هوا ذخيره گردد. در صورت اسانس‌گيري از گل‌هاي تازه، بايد از روش Steam distillation استفاده كرد. (روش Hydro distillation مناسب نيست).
دقت‌هاي لازم در عمليات برداشت: برداشت بايد در روزهاي خشك قبل از اوج گرما و در ساعات مياني روز انجام گيرد. (11،12،5)
2-1-4-5. ترکيب شيميايي
اين گياه داراي تركيباتي چون لينالول، سينئول، كامفن، روغن فرّار، تانن 12%، كومارين‌ها، فلاونوئيدها، تري ترپنوئيد، پتاسيم، كلسيم، اسانس روغني 3% مي‌باشد كه در مجموع اسانسي كه از اين گياه استخراج مي‌كنند اسانس آسپيك مي‌باشد كه مركب از نوعي ستن مانند ليناليلاستات (با بوي كافور و نعناع)، د-فنكون (d-Fenchone)، سينئول و يك الكل لوژير (ژرانيول، بورنئول) مي‌باشد.
د- فنكون (d-Fenchone)، به فرمول C10H16O و به وزن مولكولي 23/152 است و در اسانس گياهان تيره‌هاي مختلف گياهي يافت مي‌شود:
1- Foniculum vulgareMill. از تيره Umbelliferae
2- Lavandula stoechas L. از تيره Labiatae
استخراج آن از گياهان مذكور توسط محققين مختلف و سنتز توتال آن توسط Royle و همكارانش صورت گرفته است.
د- فنكون (d-Fenchone)، حالت روغني مايع و بويي شبيه كامفر دارد. وزن مخصوص آن در گرماي c18ْ، gr984/0 است. عملاً در آب حل نمي‌شود ولي در الكل به مقادير زياد محلول است.

د- فنكون (d-Fenchone) داراي نوعي اثر تحريك كننده سطحي جهت تسكين تحريكات ديگر است. (11،12،5،15)
2-1-4-6. مشخصات اسانس
مشخصات اسانس اسطوخودوس با روش GC/MS به شرح جدول ذيل مي‌باشد.
2-1-4-7. اجزاي تشکيل دهنده اسانس
جدول 2-1-1. ترکيبات عمده (بيش از 1 درصد) تشکيل دهنده اسانس اسطوخودوس (تعيين شده با روش GC/MS)
شمارهنوع ترکيبشاخص بازداريدرصد11,8-cineole102905/92linalool oxide cis 107112/33linalool oxide trans108611/24linalool 110589/275maltol110846/36borneol116629/77camphor114382/108granyl acetate138341/29?-terpineol119104/510hexyl Butyrate119283/111linalool acetate125186 /812lavandulyl acetate129079/113?-bisabolo168556/114?-terpinyl acetate136420/115caryophyllene oxide158236/1جمع 79/872-1-4-8. خواص درماني
براي رفع خستگي و آرامش، چند قطره روغن اسطوخودوس را در وان آب گرم بريزيد و براي مدت يک ربع بايد در آن دراز بکشيد.
گرفتگي‌ها را باز مي‌کند.
تقويت کننده معده است.
ادرارآور مي‌باشد.
باعث عرق کردن شده و تب را پايين مي‌آورد.
صفرابر است و کبد را به کار مي‌اندازد و بيماري‌هاي کبدي را بر طرف مي‌کند.
ضد تشنج است.
براي تقويت عمومي ‌بدن خوب است.
کرم‌هاي معده و روده را از بين مي‌برد.
بيماري‌هاي سينه و سرفه را بر طرف مي‌کند.
در معالجه زکام مؤثر است.
از آن مي‌توان به عنوان مسهل و تميز کننده استفاده کرد.
براي رفع بيماري‌هاي مجاري ادراري مفيد است.
براي برطرف کردن رعشه و سرگيجه، حدود پنج گرم از پودر آن را با عسل مخلوط کنيد و هر شب بخوريد.
براي رفع فراموشي و تقويت حافظه، از دم کرده‌ي اسطوخودوس استفاده کنيد.
براي رفع بي‌خوابي، يک قطره از روغن اسطوخودوس را روي يک تکه پنبه بچکانيد و آن را داخل بالش خود قرار دهيد. از خواب مطبوعي بهره‌مند مي‌شويد
براي برطرف کردن غم و اندوه، هر روز دم کرده‌ي اسطوخودوس بنوشيد.
اگر دست و پاي شما خواب مي‌روند، از اين گياه استفاده کنيد.
براي پيشگيري از آب آوردن بدن، دم کرده‌ي اسطوخودوس بنوشيد.
زردي را برطرف مي‌کند.
براي رفع حالت تهوع و سرگيجه مفيد است.
سردرد و سردردهاي يک طرفه را درمان مي‌کند.
براي معالجه‌ي ضعف اعصاب مفيد است.
طپش قلب را از بين مي‌برد.
آسم را بر طرف مي‌کند.
براي رفع ترشحات زنانه، مي‌توانيد از اين گياه استفاده کنيد.
براي برطرف کردن سوء‌هاضمه، يک قطره اسانس اسطوخودوس را در يک ليوان آب نيم گرم بريزيد و ميل کنيد و يا يک فنجان از دم کرده‌ي آن بنوشيد.
اسطوخودوس درمان کننده‌ي رماتيسم، آرتروز و نقرس است. براي اين منظور کمپرس آن را بر روي عضو مورد نظر بگذاريد و يا اينکه دو قطره روغن آن را با يک قاشق روغن بادام و يا روغن زيتون مخلوط کنيد. و عضو دردناک را با آن ماساژ دهيد.
زخم‌هاي کهنه را با ماليدن اسانس اسطوخودوس که در الکل حل کرده‌ايد، برطرف کنيد.
براي درمان بيماري‌هاي ريوي، دو تا سه قطره روغن اسطوخودوس را با يک قاشق غذاخوري روغن بادام و يا روغن زيتون مخلوط کنيد و سينه و پشت بيمار را ماساژ دهيد.
ماليدن پماد اسطوخودوس، زخم‌ها را ضد عفوني مي‌کند و التيام مي‌بخشد.
براي برطرف کردن بوهاي نامطبوع در منزل چند قطره روغه اسطوخودس را در آب بريزيد و بگذاريد به آرامي‌ بجوشد. عطر مطبوعي را در هوا پخش مي‌کند.
33. براي رفع بي‌خوابي، يک قاشق چايخوري پودر اسطوخودوس را با يک قاشق چايخوري پودر سنبل‌الطيب مخلوط کنيد، در يک ليوان آب جوش بريزيد و به مدت ده دقيقه دم کنيد. اين دم کرده را يک ساعت قبل از رفتن به رختخواب ميل کنيد تا بي‌خوابي شما برطرف شود. (11،12،15،5)
2-1-4-9. آثار فارماکولوژيکي
گياه به علت درصد بالاي اسانس داراي خاصيت بادشکن و آنتي‌سپتيک مي‌باشد همچنين به علت مشتقات کوماريني داراي خاصيت ضد انعقاد خوراکي بوده و داراي خواص ضد ويتامين K مي‌باشد. (11،12،15،5)
شکل 2-1-1. اسطوخودوس
شکل 2-1-2. ريشه اسطوخودوس
بخش دوم
گياه پالايي و انواع آن
2-2-1. آلودگي محيط زيست
آلودگي محيط زيست از منابع مختلف صورت مي‌گيرد. با پيشرفت تمدن بشري و توسعه فن‌آوري و ازدياد روزافزون جمعيت، در حال حاضر دنيا با مشکلي به نام آلودگي در هوا و زمين روبرو شده است که زندگي ساکنان زمين را تهديد مي‌کند. به طوري که در هر کشور حفاظت محيط زيست مورد توجه جدي دولتمردان است. امروزه وضعيت زيست محيطي به گونه‌اي شده است که مردم يک شهر يا حتي يک کشور از آثار آلودگي در شهر يا کشور ديگر در امان نيستند. (37،32،21)
عبارتست از: environment واژه ISO 14000 طبق تعريف استاندارد
محيطي شامل هوا، آب، خاک، منابع طبيعي، گياهان، جانوران، انسان و روابط متقابل بين آنها که سازمان در ان فعاليت مي‌نمايد. (34،35،36)


پاسخ دهید