3-8- مجموعه فازي46
3-9- مجموعه پشتيبان يک مجموعه فازي47
3-10- -برش در مجموعه‌هاي فازي47
3-11- مجموعه فازي محدب47
3-12- ارتفاع يک مجموعه فازي47
3-13- مجموعه فازي نرمال47
3-14- اعداد فازي48
3-15- توابع عضويت استاندارد48
3-16- تشريح مساله52
3-17-1- فرضيات مساله54
3-17-2- نمادها ي مدل رياضي55
3-17-3- پارامترهاي مدل رياضي55
3-17-4- متغيرهاي تصميم مدل رياضي57
3-17-5- مدل رياضي57
3-17-6- شرح مدل رياضي59
4-1- مقدمه62
4-2- مثال عددي62
4-2-1- مدل اول68
4-2-2- مدل دوم69
4-2-3- مدل سوم70
4-3- مطالعه موردي اول72
4-4- مطالعه موردي دوم93
5-1- مقدمه112
5-2- نتيجه‌گيري112
5-3- پيشنهادها113
فهرست جداول
جدول2-3- پنج حادثه مهم صنعتي از لحاظ خسارت‌هاي اقتصادي تحميل شده در طي سال‌هاي 1900 تا2010 ]14[.14
جدول 2-4- پيامدهاي برخي از بلاياي طبيعي ]19[.15
جدول4- 1- هزينه انتقال (دلار) کالاها از مسيرهاي موجود در شبکه.63
جدول4-2- امکان عبور وسايل نقليه از کمان‌هاي شبکه.63
جدول4-3- جدول موجودي ابتداي دوره در انبارها.64
جدول4 -4- اطلاعات پارامتر تقاضا.64
جدول4 -5- مقدار پارامتر تقاضا با توجه به درجه عضويت.65
جدول4-6- اطلاعات پارامتر عرضه‌ دولتي.66
جدول4-7- مقدار پارامتر عرضه دولتي با توجه به درجه عضويت.66
جدول4-8- اطلاعات پارامتر کمک مردمي.67
جدول4-9- مقدار پارامتر کمک‌هاي مردمي با توجه به درجه عضويت اين پارامتر.67
جدول4-10- متغيرهاي فعال پس از حل مدل سوم در حالتي که درجات عضويت پارامترها3/0 است.71
جدول4-11- متغيرهاي فعال پس از حل مدل سوم در حالتي که درجات عضويت پارامترها5/0 است.71
جدول4- 12- مقادير تابع هدف در حالت واقع‌بينانه، با توجه به وزن‌هاي مختلف.72
جدول4 -13- متغيرهاي فعال پس از حل مدل سوم در حالتي که درجات عضويت پارامترها9/0 است.72
جدول4- 14-مقادير تابع هدف در حالتي که درجات عضويت 9/0 است، با توجه به وزن‌هاي مختلف.72
جدول4- 15- مشخصات کالاهاي امدادي و ميزان مورد نياز از آن‌ها در دوره امدادرساني 4 روزه، به ازاي هر قرباني.73
جدول4-16- کران بالا، کران پايين و مقادير پارامتر فازي ميزان پشتيباني دولت به ازاي هر نوع کالاي امدادي، که به انبارها فرستاده مي‌شوند.73
جدول4-17- کران بالا، کران پايين و مقادير پارامتر فازي ميزان کمک‌هاي داوطلبانه مردمي به ازاي هر نوع کالاي امدادي، که به مراکز توزيع فرستاده مي‌شوند.75
جدول4- 18- هزينه انتقال کالاهاي امدادي (ريال)، از انبارها به مراکز توزيع.76
جدول4- 19- هزينه انتقال کالاهاي امدادي (ريال)، ازمراکز توزيع به نقطه آسيب‌ديده.76
جدول4- 20- هزينه انتقال کالاهاي امدادي (ريال)، از انبارها به نقطه آسيب‌ديده.76
جدول4 -21- کران پايين (مقادير بدون ريسک) و کران بالا (مقادير با ريسک بالا)، براي ميزان تقاضاي انواع کالاهاي امدادي و مقادير پارامتر فازي آن‌ها، در نقطه آسيب‌ديده.76
جدول4 -23- آرمان هزينه و متغيرهاي فعال مساله درحالتي که درجات عضويت پارامترها برابر با 3/0 است.78
جدول4- 24-آرمان نسبت پاسخ به تقاضا و متغيرهاي فعال مساله درحالتي که درجات عضويت پارامترها برابر با 3/0 است.79
جدول4 -25- مقادير هدف و متغيرهاي فعال بدست‌آمده از حل مدل سوم مساله با درجات عضويت 3/ 0 براي پارامترها و ضرايب 5/0، براي انحراف‌ از آرمان‌ها.81
جدول4- 26- مقادير توابع‌ هدف بدست‌آمده از حل مدل سوم، با توجه به ضرايب انحراف از مقادير آرماني در مدل.82
جدول4- 27- مقادير تابع هدف و متغير‌هاي فعال بدست آمده از حل مدل سوم مساله با درجات عضويت 3/0 و با ضرايب 7/0، براي انحراف‌ها از آرمان هزينه و 3/0، براي انحراف‌ها از آرمان نسبت پاسخ‌گويي به تقاضا.82
جدول4 -28- مقادير تابع هدف و متغير‌هاي فعال بدست آمده از حل مدل سوم مساله با درجات عضويت برابر با 3/0 ، با ضرايب3/0 براي انحراف‌ها از آرمان هزينه و7/0، براي انحراف‌ها از آرمان نسبت پاسخ‌گويي به تقاضا.83
جدول4- 29- مقدار آرماني هزينه و متغيرهاي فعال بدست آمده از حل مدل اول مساله، در حالت واقع‌بينانه.84
جدول4-30- مقدار آرماني نسبت پاسخ‌گويي به تقاضا و متغيرهاي فعال بدست‌آمده از حل مدل دوم مساله، در حالت واقع‌بينانه.86
جدول4 -31- مقادير تابع هدف و متغير‌هاي فعال بدست‌آمده از حل مدل سوم مساله در حالت واقع بينانه، با ضرايب 3/0، براي انحراف‌ها از آرمان هزينه و 7/0، براي انحراف‌ها از آرمان نسبت پاسخ‌گويي به تقاضا.87
جدول4 -32- مقادير تابع هدف و متغيرهاي فعال بدست آمده از حل مدل سوم مساله در حالت واقع‌بينانه به ازاي ضرايب 7/0، براي انحراف‌ها از آرمان هزينه و 3/0، براي انحراف‌ها از آرمان نسبت پاسخگويي به تقاضا.88
جدول4 -33- مقادير تابع هدف و متغير‌هاي فعال بدست آمده از حل مدل سوم مساله در حالت واقع‌بينانه با ضرايب 5/0، براي انحراف‌ها از آرمان‌ها.89
جدول4 -34- مقدار آرماني هزينه و متغيرهاي فعال پس از حل مدل اول، با درجات عضويت 9/0.90
جدول4- 35- مقادير تابع هدف و متغيرهاي فعال پس از حل مدل سوم با درجات عضويت 9/0 و با ضرايب3/0 براي انحراف از آرمان هزينه و 7/0 براي انحراف از آرمان نسبت پاسخ‌گويي به تقاضا.91
جدول4 -36- مقدار تابع هدف و متغير هاي فعال پس از حل مدل سوم با درجات عضويت 9/0 و با ضرايب7/0 براي انحراف از آرمان هزينه و 3/0 براي انحراف از آرمان نسبت پاسخ‌گويي به تقاضا.92
جدول4-37- مقدار تابع هدف و متغيرهاي فعال پس از حل مدل سوم با درجات عضويت 9/0 با ضرايب انحراف از آرمان‌هاي هزينه و نسبت پاسخ‌گويي به تقاضاي 5/0.92
جدول 4-38- موجودي ابتداي دوره امدادرساني کالاهاي امدادي، در انبارهاي تهران، اصفهان و شيراز.94
جدول4 -39- کران بالا، کران پايين و مقادير پارامتر فازي ميزان پشتيباني دولت به ازاي هر نوع کالاي امدادي، که به انبارها فرستاده مي‌شوند.95
جدول4- 40- کران بالا، کران پايين و مقادير پارامتر فازي ميزان کمک‌هاي داوطلبانه مردمي به ازاي هر نوع کالاي امدادي ، که به مراکز توزيع فرستاده مي‌شوند.96
جدول4- 41- مشخصات کالاهاي امدادي و ميزان مورد نياز از آن‌ها، در دوره امدادرساني چهار روزه، به ازاي هر قرباني.97
جدول4-42- کران پايين (مقادير بدون ريسک) و کران بالا (مقادير با ريسک بالا)، براي ميزان تقاضاي انواع کالاهاي امدادي و مقادير پارامتر فازي آن‌ها، در نقاط آسيب‌ديده.97
جدول4 -43- هزينه حمل و نقل (ريال) کالاهاي امدادي،از نقاط عرضه به مراکز توزيع.98
جدول4- 44-جدول هزينه حمل و نقل (ريال) کالاهاي امدادي،از مراکز توزيع به نقاط آسيب‌ديده.98
جدول4-45- هزينه حمل و نقل(ريال) کالاهاي امدادي، از نقاط عرضه به نقاط آسيب‌ديده.98
جدول4- 46- حل مدل اول در حالت واقع‌بينانه و مقدار آرمان هزينه.99
جدول4-47- حل مدل دوم و مقدار آرمان نسبت پاسخ‌گويي به تقاضا در حالت واقع‌بينانه.100
جدول4 -48- حل مدل سوم با ضرايب5/0، براي انحراف از آرمان‌ها، در حالت واقع‌بينانه.101
جدول4 -49- حل مدل سوم با ضرايب 3/0، براي انحراف از آرمان هزينه و 7/0، براي انحراف از آرمان نسبت پاسخ به تقاضا، در حالت واقع‌بينانه.102
جدول4- 50- حل مدل سوم با ضرايب 7/0، براي انحراف از آرمان هزينه و 3/0، براي انحراف از آرمان نسبت پاسخگويي به تقاضا، در حالت واقع‌بينانه.103
جدول4- 51- حل مدل اول و مقدار آرماني هزينه درحالتي که درجات عضويت برابر با 3/0 هستند.104
جدول4 -52- حل مدل دوم و مقدار آرماني نسبت پاسخ‌گويي به تقاضا درحالتي که درجات عضويت برابر با 3/0 هستند.104
جدول4 -53- حل مدل سوم با ضرايب5/0 براي انحراف از آرمان ها و با درجات عضويت 3/0.106
جدول4- 54- حل مدل اول با درجات عضويت 9/0 و مقدار آرماني هزينه.107
جدول4 -55- حل مدل دوم و مقدار آرماني نسبت پاسخ‌گويي به تقاضا با درجات عضويت 9/0.107
جدول4 -56- حل مدل سوم با درجات عضويت 9/0 و با ضرايب 5/0، براي انحراف از آرمان‌هاي هزينه و نسبت پاسخ‌گويي به تقاضا.109
فهرست شکل‌ها
شکل1- 1 – تأثير ويرانگر سيلاب.2
شکل1- 2- تأثيرات مخرب زلزله و خسارات جاني و مالي ناشي از آن.3
شکل1- 3- توزيع کالا و امداد رساني به مصدومان پس از وقوع حادثه.4
شکل1- 4- عمليات لجستيک امدادي پس از وقوع حادثه.5
شکل2- 1- رخ‌داد بلاياي طبيعي با توجه به منشأ آن‌ها در سال‌هاي1900-2005 [10].11
شکل2- 2- توزيع بلاياي طبيعي با توجه به نوع 1990-2005 [11] .11
شکل2- 3- چهار فاز اصلي يک سيستم مديريت فاجعه.16
شکل2- 4- ساختار زنجيره لجستيک بشردوستانه23
شکل3- 1- روش‌هاي حل مساله چند‌هدفي.35
شکل3-2- فضاي جواب و انحراف از آرمان‌ها.40
شکل3-3- فضاي جواب با توجه به اضافه شدن محدوديت جديد.41
شکل 3- 4-تابع عضويت مثلثي.49
شکل 3- 5- تابع عضويت ذوزنقه‌اي.49
شکل3-6- تابع عضويت يک مجموعه فازي c.52
شکل3- 7- لجستيک امدادي سه سطحي و کمان‌هاي ارتباط‌دهنده سطوح.54
شکل4- 1- تابع عضويت تقاضا.64

فصل اول
تعريف مساله
مقدمه
سوانح طبيعي در جاي‌جاي کره خاکي در فصل‌هاي مختلف سال رخ‌مي‌دهند، قربانيان بسياري بر جاي‌مي‌گذارند و خسارت مالي زيادي را به دولت‌ها تحميل مي‌کنند. بلاياي طبيعي هم‌چون سيل، زلزله، سونامي، طوفان‌هاي شديد، گردبادها، برخورد شهاب سنگ با زمين و غيره هستند. هر يک از اين حوادث طبيعي با توجه به شدتي که دارند و مکاني که در آن رخ‌مي‌دهند، عواقب متعدد و زيان‌باري خواهند‌داشت و به همين دليل آمادگي در مقابل آن‌ها، برنامه‌ريزي، پيش‌بيني‌ و اقدامات پيشگيرانه‌ي لازم در اين موارد بسيار حياتي و مهم هستند. در ادامه‌ي اين فصل، ابتدا به مفاهيم مختصري درباره فاجعه و مديريت آن، لجستيک بشردوستانه و تفاوت آن با لجستيک بازرگاني و سپس به بررسي ضرورت موضوع مطرح‌شده در اين پايان‌نامه و تعريف مساله مي‌پردازيم.
شکل1- 1 – تأثير ويرانگر سيلاب.
شکل1- 2- تأثيرات مخرب زلزله و خسارات جاني و مالي ناشي از آن.
ضرورت مساله
همان‌گونه که گفته‌شد، فجايع خسارت‌هاي جاني و مالي بسياري را به جوامع و ملل وارد مي‌آورند. لذا داشتن برنامه‌ريزي لجستيک اضطراري مناسب براي رويارويي با تهديدهاي طبيعي و مديريت بحران از مسايل ضروري محسوب مي‌شود. ماهيت اين‌گونه حوادث، غيرمترقبه بودن و غيرقابل پيش‌بيني بودن آن‌ها، با وجود پيشرفت علم و تکنولوژي است، که اين مورد در دسترس بودن طرح‌هاي پيش‌گيرانه و پاسخ اورژانسي پس از وقوع حادثه را بسيار مهم مي‌کند، به طوري که بايد منابع محدود در اختيار را به صورت بهينه به مردم آسيب‌ديده اختصاص دهيم تا نيازشان، در بيشترين حد ممکن برآورده‌شوند.
کشورمان از جمله کشورهايي است که در آن حوادث طبيعي از قبيل سيل و زلزله با شدت‌هاي مختلف رخ داده‌است و خسارت‌هاي مالي و جاني بسياري را به بار آورده ‌است. به وضوح برنامه‌ريزي در مورد پاسخ اورژانسي به بحران پس از فاجعه از اهميت بالايي برخوردار است و باعث کارايي و اثربخشي هرچه بيشتر عمليات امداد‌رساني مي‌شود.
شکل1- 3- توزيع کالا و امداد رساني به مصدومان پس از وقوع حادثه.
شکل1- 4- عمليات لجستيک امدادي پس از وقوع حادثه.
وجود طرح‌ها و برنامه‌ريزي‌ها براي رويارويي با پيامدهاي فاجعه به همراه ارتقاي سطح آگاهي عمومي مردم به کاهش خسارات جاني و مالي وارد شده منجر مي‌شود، اين يک هدف اصلي پاسخ‌ها و واکنش‌هاي امدادي است. نکته مهمي که در طراحي اين طرح‌ها بايد مورد توجه قرارگيرد، اين است که ماهيت سوانحي نظير زلزله به گونه‌اي است که واکنش به آن بايد با سرعت بالا و در زمان کوتاه صورت ‌پذيرد. به عبارت ديگر، در يک چنين شرايط اضطراري و پيچيده‌اي، تصميم‌گيرنده بايد با سرعت و به صورت موثر عمليات امداد و نجات را انجام دهد و به وضعيت مصدومان و آسيب‌ديدگان رسيدگي کند. براي نيل به اين هدف مهم و انجام اقدامات در زمان مناسب، دسترسي به يک برنامه کارا و سيستماتيک از پيش تعريف شده که در آن همه فعاليت‌هاي لازم، توالي و ارتباطات آن‌ها مشخص شده‌باشند ضروري به نظر مي‌رسد. يکي از اين فعاليت‌ها که از اهميت فراواني نيز برخوردار است، برنامه‌ريزي لجستيکي براي حمل ونقل اقلام ضروري مورد نياز مناطق آسيب‌ديده است.
از اين‌رو، با توجه به نقش مهم لجستيک در واکنش به سانحه مي‌توان‌گفت لجستيک مناسب به‌دليل افزايش هماهنگي در نقل وانتقال تحويل اقلام مورد نياز مي‌تواند بهبود فراواني را در واکنش به حوادث طبيعي به همراه داشته باشد. به همين دليل، در سال‌هاي اخير پژوهش‌هاي زيادي در اين زمينه انجام شده‌اند که عمده آن‌ها را در فصل آتي بررسي مي‌کنيم.
نکته مهمي که بايد در برنامه‌ريزي لجستيکي واکنش به سانحه مورد توجه قرار‌گيرد، پويايي و غيرقطعي بودن اطلاعات مرتبط با تقاضاها و تأمين است که در بسياري از پژوهش‌هاي انجام شده مورد توجه قرار نگرفته است. وجود مواردي از اين قبيل موجب شده که از کارايي آن‌ها براي پياده‌سازي کاسته شود. با توجه به مطالب ياد شده، در اين پايان‌نامه مدل فازي چند‌هدفي براي برنامه‌ريزي لجستيک عمليات امدادرساني به نواحي آسيب‌ديده، ارايه مي‌شود.
بيان مساله
پس از وقوع حادثه طبيعي نظير سيل و زلزله مرحله پاسخ اورژانسي به آن از اهميت بالايي برخوردار است. کمک‌هاي امدادي مردمي و دولتي براي کمک به افراد آسيب‌ديده جمع‌آوري مي‌شوند و بايد به طور عادلانه و به گونه‌اي که حداکثر تقاضاي مردم سانحه‌ديده را برآورده‌سازند، توزيع شوند. در اين پايان نامه، مي‌خواهيم مساله امدادرساني پس از فاجعه را با توجه به واقعيت‌هاي موجود به صورت مدل رياضي درآوريم. به‌اين منظور، لجستيک امدادي را شامل سه سطح در نظر مي‌گيريم. در سطح اول، انبارها و در سطح دوم مراکز توزيع قرار دارند. از اين سطوح، کالاهاي امدادي به لايه سوم، يعني نواحي آسيب‌ديده فرستاده مي‌شوند. تقاضاي ناحيه‌هاي فاجعه ديده را، به دليل عدم قطعيت در آمار قربانيان فاجعه، به صورت فازي در نظر مي‌گيريم و به تبع آن کمک‌هاي مردمي و پشتيباني دولت از طريق عرضه کالاهاي امدادي فازي هستند.
اهداف پژوهش
پاسخ اورژانسي به فجايع و خدمت‌رساني به قربانيان حوادث.
در نظر گرفتن محدوديت‌هاي زنجيره تأمين بشردوستانه و توزيع عادلانه کالاهاي امدادي، در ميان مناطق فاجعه‌ديده.
مکان‌يابي مراکز توزيع و توزيع کالاهاي امدادي به نحوي که دست‌کم هزينه امدادرساني را در پي داشته‌ باشد.
تخصيص کالاهاي امدادي به قربانيان حادثه، با هدف بيشترين پوشش تقاضاي غير قطعي.
ساختار پايان نامه
در فصل، اول مقدمه، ضرورت، کليات و اهداف پژوهش بيان‌شدند. در فصل آتي مفاهيمي هم‌چون فجايع و طبقه‌بندي آن‌ها، چرخه سيستم مديريت فاجعه، مرور بر ادبيات و طبقه‌بندي پژوهش‌هاي انجام شده در اين زمينه مطرح مي‌شوند. در فصل سوم، در مورد مساله بهينه‌سازي چند‌هدفي ، تکنيک‌هاي حل آن، تئوري فازي، مفاهيمي در اين زمينه ، برنامه‌ريزي خطي فازي، بحث مي‌کنيم و مدل چند‌هدفي فازي را براي برنامه‌ريزي لجستيک عمليات امدادرساني به نواحي آسيب‌ديده تشريح مي‌کنيم‌. در فصل چهارم، به بيان يک مثال عددي و دو مطالعه موردي براي آزمودن عملي مدل مي‌پردازيم. سرانجام، نتيجه‌گيري و پيشنهادها را در فصل آخر مي‌آوريم.
فصل دوم
ادبيات و پيشينه پژوهش
مقدمه
در فصل پيش‌رو، به مفاهيمي نظير فاجعه، چرخه سيستم مديريت فاجعه و زنجيره تأمين بشردوستانه و پيشنه پژوهش‌هاي انجام‌شده مربوط به موضوع پايان‌نامه، مي‌پردازيم. مجموعه پژوهش‌هايي که در زمينه سانحه انجام شد را مي‌توان به دو گروه، تقسيم‌بندي کرد. گروه اول، مجموعه تحقيقات مديريتي است که با بررسي مباحث کيفي، سعي در ايجاد بهبود و افزايش کارايي مديريت سانحه را دارند. گروه دوم، پژوهش‌هاي تکنيکي است که از ديدگاه کمي، مديريت سانحه و زنجيره تأمين امدادي را بررسي مي‌کنند و سعي در ارايه مفاهيم و مدل‌هاي کمي براي بهينه‌سازي يا ايجاد بيشترين بهبود ممکن در زنجيره امدادرساني، دارند. از تفاوت عمده اين دو گروه چگونگي نگرش آن‌ها به مديريت سانحه است. گروه دوم غالباً به بررسي زنجيره‌هاي مديريت سانحه مي‌پردازد، درحالي‌که در مطالعات گروه اول هيچ توجهي به اين زنجيره نمي‌شود.
فاجعه‌ها
خطر مي‌تواند به صورت اتفاقي نادر و سخت که اثراتي منفي بر جان، مال و محيط اطراف ما دارد، تعريف شودو اين ممکن است به يک فاجعه منجر شود [5]. لذا هر رويدادي که جان ، مال و محيط اطراف ما را به خطر مي‌اندازد و ويران مي‌کند، مي‌تواند به عنوان يک فاجعه در نظر گرفته‌ شود. به بيان ديگر فاجعه‌ها مي‌توانند درد و ناراحتي زيادي براي بشريت به‌وجود آورند و فعاليت‌هاي روزمره را مختل سازند.
برخي پژوهش‌گران مانند کني و راسل1 باور دارند که فجايع واقعي فجايع اقتصادي هستند [6،7]. به اين دليل که سيستم مديريت فاجعه بهتر، نيازمند سرمايه‌گذاري بلند‌مدت در زير‌ساخت و آگاهي عمومي است. اکيهال2 [8] مي‌گويد که فجايع هنگامي که نوسانات سيستم‌هاي زيست‌محيطي و زمين‌شناسي بيش از کران ظرفيت جذب اين‌گونه نوسانات باشد، رخ‌مي‌دهند.
طبقه‌بندي فجايع
فجايع به دو طبقه اصلي فجايع طبيعي و فجايع ساخت بشر تقسيم مي‌شوند [5]. بلاياي طبيعي نتايج مستقيم يا غير مستقيم رخ‌دادهاي طبيعي هستند، که منشأشان مي‌تواند از سه منبع اصلي هواشناسي، زمين‌شناسي و زيست‌شناسي باشد [9]. شکل 2-1 تعداد رخ‌دادهاي هر طبقه از بلاياي طبيعي را با توجه به منبع آن‌ها در قرن اخير مقايسه مي‌کند.اين شکل به وضوح الگوي رشد متمايز فجايع هواشناسي را در مقايسه با ساير انواع بلاياي طبيعي نشان مي‌دهد، که مي‌تواند به تغييرات آب و هوا و گرم شدن جهاني نسبت ‌داده ‌شود. بلاياي طبيعي مانند طوفان، زلزله، سيل، خشک‌سالي، بيماري‌هاي همه‌گير و فعاليت‌هاي آتشفشاني هستند (شکل2-2 را براي طبقه‌بندي جامع‌تر از بلاياي طبيعي و نرخ رخ‌دادشان در سال‌هاي 1990 الي 2005 ببينيد). از سوي ديگر، بلاياي ساخت ‌بشر يا بلاياي تکنولوژيکي نتايج مستقيم فعاليت‌هاي انساني مي‌باشند، خواه به‌طور عمد (جنگ و حمله تروريستي) و خواه غيرعمد (سوانح صنعتي و شکستن زيرساخت‌ها). فجايع اثرات زيان‌بار متعددي شامل از دست رفتن جان انسان‌ها، ويراني زيرساخت‌ها و گسستگي شرايط اقتصادي را در پي دارند. لازم به ذکر است، که رويدادهاي پرخطر که خارج از محل سکونت انسان اتفاق ‌مي‌افتند، فاجعه نيست. مثلاً يک زلزله شديد که در بيابان خالي از سکنه اتفاق ‌مي‌افتد تأثير اندکي بر جان يا محيط اطراف انسان‌ها دارد و بنابراين يک فاجعه نيست. يک چنين زلزله‌اي در منطقه‌اي پرجمعيت، رويدادي فاجعه‌بار تلقي مي‌شود.
شکل2- 1- رخ‌داد بلاياي طبيعي با توجه به منشأ آن‌ها در سال‌هاي1900-2005 [10].

شکل2- 2- توزيع بلاياي طبيعي با توجه به نوع 1990-2005 [11] .
تأثيرات فجايع بر ملت‌ها
فجايع با تلفات و ويراني‌هاي انبوه شناخته شده‌اند. در قديم، به‌دليل کمبود برنامه‌ريزي از پيش تعيين‌شده و ظرفيت‌هاي محدود جوامع در پاسخ‌گويي به رويدادهاي فاجعه‌بار در دامنه‌ي وسيع، فاجعه مي‌توانست تا از ميان بردن کل جامعه به پيش برود (فوران فاجعه‌بار آتشفشان وزوو3 شهر پمپي4 را دفن کرد). هنوز فجايع تلفات و خسارت‌هاي بسياري را به دليل اقدامات پيش‌گيرانه غيرموثر، آمادگي ناکامل و سيستم‌هاي لجستيک نجات ضعيف، به بار مي‌آورند.
کمي‌سازي اثرات فجايع، درک ما را از تأثيرات غير‌قابل جبران فجايع افزايش مي‌دهد (جدول‌هاي 2-1،2-2 و2-3). عامل‌هاي اوليه‌اي که در تحليل هر فاجعه بايد در‌نظر‌گرفته‌شوند، معمولاً تعداد تلفات انساني و مردم آواره هستند. جدول 2-1 آمار فاجعه را در چهار کشور چين، هند، ايران و ايالات متحده نشان‌مي‌دهد. در دوره بيست‌وهشت ساله در نظر گرفته‌شده، 376000 نفر، تنها در اين چهار کشور کشته شده‌اند. بر اساس داده‌هاي آماري قرن بيستم، بيش از سه و نيم ميليون نفر تحت تأثير بلاياي طبيعي مانند سيلاب‌ها، زلزله‌ها و فوران آتشفشان (قحطي در اين جمع محاسبه نشده‌است) کشته شده‌اند[15]. تخمين‌زده مي‌شود که پانزده ميليون نفر در اثر فجايع در هزاره دوم جان خود را از دست داده‌اند[16].
ساير عامل‌هاي مهم در تحليل فاجعه هزينه عمليات نجات و آسيب اقتصادي فجايع هستند. در يک دهه‌ي اخير، پول زيادي بر اثر فجايع از بين رفت يا هزينه شد. در سال 2003، در حدود شش بيليون دلار در عمليات نجات بشر در سراسر جهان خرج شد. در بيست‌و‌دوم مارچ سال 2005، 4/6 بيليون دلار، تنها براي پاسخ به سونامي هزينه شده‌ است[17]. جدول 2-2 ضرر اقتصادي ايجادشده از وقوع بلاياي طبيعي و جدول 2-3 ضرر اقتصادي ناشي از فجايع ساخت بشر را نشان مي‌دهند. فجايع طبيعي نزديک به 1200 بيليون دلار خسارت و ضرر اقتصادي را در سال‌هاي 1991-2005 تحميل کرده‌اند [13]. براي مثال، بسياري از بخش‌هاي اقتصادي کشورهاي آسيايي شامل ماهي‌گيري، کشاورزي، دام‌داري، توريست و شغل‌هاي کوچک به شدت در اثر سونامي سال 2004 ضربه خوردند [18]. تنها در ايالات متحده ضربه اقتصادي بيش از 483 بيليون دلار در اثر 601 فاجعه در سال‌هاي 1980-2008 گزارش شده‌است. جدول 2-4 نتايج برخي از رايج‌ترين بلاياي طبيعي را خلاصه ‌مي‌کند. يک تحليل کوتاه اين جدول نشان‌مي‌دهد که علاوه بر تلفات و از‌بين‌رفتن خانه‌ها و زير‌ساخت‌ها، فاجعه‌ها هم‌چنين مي‌توانند به تخريب‌هاي اجتماعي-اقتصادي مانند بي‌کاري، مهاجرت، توقف تجارت روزانه و فعاليت‌هاي صنعتي منجر شوند. لذا طراحي اقدامات پيش‌گيرانه و برنامه‌هاي بهبودبخش ضروري هستند.
جدول2-1- خسارت‌هاي ناشي از فجايع در چهار کشور در طي سال‌هاي 1980 الي 2008 [12] .
چينهندايرانايالات متحده 533395138601تعداد رويدادها1472041393937798412030تعداد افراد کشته شده507648072689415ميانگين تعداد افراد کشته شده در هر سال250073570315067947034265782324482933تعداد افراد آسيب ديده86232266519584391470959844239ميانگين تعداد افراد آسيب ديده در هر سال2309472144518483021374696483481510ضررهاي اقتصادي (هزار دلار امريکا)7963697155809873705816671776ضررهاي اقتصادي در هر سال (هزار دلار امريکا)
جدول2- 2- ضرر اقتصادي (بيليون دلار امريکا) پديد‌آمده به علت وقوع بلاياي طبيعي.
زيست‌شناسيزمين‌شناسيهواشناسي 01/014/693/3آفريقا13/098/2982/400امريکا074/2197/357آسيا017/1683/142اروپا14/087/051/14اقيانوسيه
جدول2-3- پنج حادثه مهم صنعتي از لحاظ خسارت‌هاي اقتصادي تحميل شده در طي سال‌هاي 1900 تا2010 ]14[.
تاريخخسارتمکان1986/04/269960407اسپانيا2002/11/172800000اتحاد جماهير شوروي2009/08/171320000روسيه1988/07/071200000بريتانيا 1989/10/231100000ايالات متحده

جدول 2-4- پيامدهاي برخي از بلاياي طبيعي ]19[.
بلاياي طبيعيپيامدخشکسالي يا قحطيآتشسيلگردبادزلزله††††† قحطي ††††† تلفات ††بيماران و زخمي‌ها††††بيماري‌هاي واگيردار †††† از بين رفتن غلا ت کشاورزي††††از بين رفتن خانه‌ها ††††زيرساخت‌هاي آسيب ديده ††††قطع ارتباطات ††††قطع حمل و نقل ††††وحشت عمومي††††غارت و عدم امنيت †††اختلال در نظم عمومي ††مهاجرت موقت?مهاجرت دايمي?††††غيرفعال کردن يا متوقف نمودن بخش صنعتي?††††غيرفعال کردن يا متوقف نمودن بخش خدمات?††††برهم زدن سيستم‌هاي اقتصادي- اجتماعياثرات اوليه †، اثرات ثانويه ?
چرخه سيستم مديريت فاجعه
مديريت فاجعه مي‌تواند به عنوان انتظام دوري کردن و سروکار داشتن با ريسک تعريف شود [20]. به بيان ديگر، مديريت فاجعه مجموعه‌اي از فرايندهاي طراحي‌شده براي اجرا در دوره‌هاي قبل، حين و پس از فاجعه است که تأثير فجايع را کم ، يا از آن‌ها جلوگيري مي‌کند. اين انتظام شامل آمادگي قبل از فاجعه، پاسخ به آن و در نهايت پشتيباني و دوباره‌سازي جامعه پس از تکميل فعاليت‌هاي نجات است. به دليل اين‌که فجايع تهديدي دايمي محسوب مي‌شوند، سيستم‌هاي مديريت فاجعه بايد به‌طور پيوسته نظارت شوند و بهبود يابند. موفقيت اين سيستم‌ها به هماهنگي و همکاري مؤثر و کاراي سازمان‌هاي مشترک در عمليات نجات بستگي دارد.
هر سيستم مديريت فاجعه شامل چهار فاز اصلي است: کاهش، آمادگي، پاسخ و بهبود (شکل 2-3). فعاليت‌هاي اصلي در هر فاز در جدول 2-5 نشان داده شده‌اند.
شکل2- 3- چهار فاز اصلي يک سيستم مديريت فاجعه.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

بايد در نظر داشت که موفقيت هر سيستم مديريت فاجعه به‌ويژه به خصوصيت‌هاي منطقه آسيب‌ديده، علاوه بر ويژگي‌ها و شدت هر فاجعه، بستگي دارد. به عنوان مثال، علاوه بر آمادگي لجستيکي معمول کشورها، عامل‌هايي نظير حمل‌و‌نقل، زيرساخت‌ها و سيستم‌هاي ارتباطي، شرايط محيطي و جغرافيايي، زمان رخ‌داد در طول شبانه‌روز و سال تأثير به‌سزايي در سطح تلفات و ويراني‌هاي فاجعه دارند.
جدول2-5- فعاليت‌هاي اصلي در چرخه عمر سيستم‌هاي مديريت فاجعه.
فعاليتفازبرنامه‌ريزي کنترل و استفاده از زمين تا از اشغال مناطق با ريسک بالا جلوگيري شود.کاهش تأثيراتاستفاده از پيشرفت تکنولوژيکي تا تأثيرات فاجعه را کم کرد.اقدامات پيش‌گيرانه تا شرايط در حال توسعه را کنترل کرد.تقويت مقاومت در برابر فاجعه سازه‌ها با اجراي کدهاي ساختماني.ايجاد بازدارنده‌ها يا مشوق‌هاي مالياتي.تضمين به‌کار بردن روش‌هاي مناسب در دوباره‌سازي ساختمان‌ها و زيرساخت‌ها پس از فاجعه.اندازه گيري پتانسيل خطرات شديد با استفاده از آناليز ريسک.اجرانمودن برنامه‌هاي بيمه براي کاهش تأثيرات اقتصادي فجايع.استخدام پرسنل خدمات اضطراري.آمادگيايجاد گروه‌هاي داوطلب اجتماعي.برنامه‌ريزي اضطراري.بدست آوردن و ذخيره سازي اقلام ضروري.تربيت کردن پرسنل نجات و آموزش شهروندان.آموزش عمومي درباره مقابله با خطر.بدست آوردن وسايل نقليه و تجهيزات لازم.بودجه بندي.بدست آوردن، ذخيره‌سازي و نگهداري عرضه‌هاي اضطراري.ساخت مراکز عمليات اضطراري مرکزي و منطقه‌اي.پيش‌برد سيستم‌هاي ارتباطي.برنامه‌ريزي تمرين‌هاي معمول فاجعه براي آموزش پرسنل و تست توانايي‌ها.فعال‌سازي برنامه عمليات اضطراري.پاسخفعال‌سازي مراکز عمليات اضطراري.تخليه مناطق فاجعه‌ديده.بازگشايي پناه‌گاه ها و تأمين مراقبت انبوه.نجات اضطراري و مراقبت پزشکي.آتشنشاني.جست وجو و نجات.نگهداري از زيرساخت‌هاي اضطراري و بهبود سرويس‌هاي راه نجات.تضمين امنيت مناطق آسيب‌ديده به‌وسيله نيروهاي پليس يا ارتش.پاک‌سازي مواد زايد در منطقه فاجعه‌ديده.کمک مالي به مردم و دولت‌ها.بهبوددوباره سازي جاد‌ها، پل‌ها و تسهيلات کليدي.مراقبت جمعي از مردم و حيوانات آواره.دفن اجساد. بازگرداني سرويس‌هاي راه نجات به حالت اوليه.کاهش اثرات
مقياس‌هاي کاهش مي‌کوشند از خطرات پيش‌گيري کنند تا به فاجعه تبديل نشوند، يا تأثيرات ويران‌گر آن‌ها را از‌ بين‌ ببرند. اين فاز با سه فاز ديگر از لحاظ نياز به برنامه‌ريزي و سرمايه‌گذاري بلند‌مدت متفاوت است [22]. به‌ دليل طبيعت اقدام‌هاي پيش‌گيرانه، کاهش مؤثرترين و مهم‌ترين فاز مقابله با اثرات فاجعه است. اقدامات اجرا شده در اين فاز مي‌توانند به دو دسته ساختاري و غيرساختاري طبقه‌بندي شوند [20]. اقدامات ساختاري از پيشرفت‌هاي تکنولوژيکي براي کاهش اثرات فاجعه استفاده‌مي‌کنند (سطوح سيل، مقاوم سازي ساختمان‌هاي موجود و مقاوم سازي اتصالات مهم مانند پل در شبکه حمل‌ و ‌نقل) .
آمادگي
در اين فاز برنامه‌ها و راه‌حل‌هايي براي حالتي که فاجعه اتفاق بيفتد، طرح‌ريزي مي‌شوند. مثال‌هايي از اين برنامه‌ها، پيش‌برنامه‌ريزي لجستيک عمليات نجات (مکان‌يابي تسهيلات لازم، جمع‌آوري موارد ضروري و انتقال مردم، تجهيزات و …)، طرح‌ريزي برنامه‌هاي ارتباطات، تعريف مسئوليت‌هاي هر يک از سازمان‌هاي نجات شرکت کننده، هماهنگي عمليات و آموزش پرسنل نجات.
پاسخ
اين فاز نيازمند بسيج فوري پرسنل، تجهيزات و موارد ضروري به منطقه فاجعه‌ديده است. در مجموع ترکيبي از بسته‌هاي دارويي، نيروهاي پليس و ارتش، آتش‌نشان‌ها، واحدهاي جست‌وجو با وسايل نقليه و تجهيزات ضروري، درست پس از فاجعه با توجه به شدت و گسترش فاجعه مستقر مي‌شوند. اقدامات بعدي معمولاً شامل پشتيباني نيروهاي انساني، تجهيزات، کالاهاي ضروري (به عنوان مثال عرضه‌هاي اوليه مانند غذا، آب آشاميدني، لباس، چادر، ساختمان‌هاي موقت و دارو)، نيروهاي داوطلب و سازمان‌هاي غير‌دولتي هستند. آماده‌بودن يک برنامه، پاسخ مؤثر براي هماهنگي نيروهاي نجات و عمليات آن، براي موفقيت سيستم مديريت فاجعه حياتي هستند.
بهبود
هدف اصلي اين فاز دوباره‌سازي مناطق فاجعه‌ديده و برگرداندن آن‌ها به وضعيت قبلي است. اين فاز به طور عمده با نياز دوم مردم مانند بازيابي و دوباره‌سازي منازل و تسهيلات شهري مرتبط است. يکي از اصلي‌ترين فرصت‌هاي اين فاز استفاده از تکنيک‌هاي اساسي کاهش خطرات براي افزايش و بهبود زيرساخت‌ها و شرايط منطقه آسيب‌ديده است.[23]
دسته بندي کلي پژوهش‌هاي انجام شده
پژوهش‌هاي در زمينه مديريت سانحه به دو گروه کلي تقسيم‌بندي مي‌شوند.
گروه اول مجموعه تحقيقات مديريتي است که با بررسي مفاهيم کيفي، سعي در ايجاد بهبود و افزايش کارايي در فازهاي مديريت فاجعه را دارند. از پژوهش‌هاي انجام‌شده در اين زمينه مي‌توان به [40،41،42] مربوط به فاز پيش‌گيري و تسکين، [43] مربوط به فاز آمادگي، [44،45] درخصوص فاز پاسخ و [46] درباره فاز بازسازي اشاره‌ داشت.
گروه دوم از پژوهش‌هاي انجام‌شده در اين باره، پژوهش‌هاي تکنيکي است که از ديدگاه کمي مديريت فاجعه و زنجيره تأمين امدادي را بررسي مي‌کنند و سعي در ارايه مفاهيم و مدل‌هاي کمي براي بهينه‌سازي و ايجاد بيشترين بهبود ممکن در زنجيره امدادي، دارد. عمده پژوهش‌هاي اين گروه متعلق به فازهاي پيش‌گيري يا تسکين و پاسخ است.
لجستيک بشردوستانه
لجستيک بشردوستانه شاخه‌اي از لجستيک است که با فازهاي آمادگي و پاسخ يک سيستم مديريت فاجعه در ارتباط است. لجستيک بشردوستانه مي‌تواند اين‌گونه تعريف شود: فرايند برنامه‌ريزي، اجرا و کنترل کاراي جريان و انبارش مقرون‌به‌صرفه کالاها و اطلاعات مربوط، از نقطه مبدأ تا نقطه مصرف با هدف کاهش درد و رنج مردم آسيب‌ديده. عملکرد آن دربرگيرنده دامنه‌اي از فعاليت‌ها شامل آمادگي، برنامه‌ريزي، تدارکات، حمل‌ونقل، انبارداري، رديابي و ترخيص کالا از گمرک است[4].
لجستيک‌هاي بشردوستانه براي اثربخشي و سرعت برنامه‌ها و عمليات نجات حياتي است [24]. براي سيستم‌هاي لجستيک، ضروري است که درطي دوره‌هاي قبلي و پس از فاجعه کالا، آب، دارو و ساير عرضه‌ها را تهيه و انبارش کنند و نيروي انساني، ماشين آلات، تجهيزات ضروري و مردم آسيب‌ديده را نيز منتقل کنند.
تنوع عمليات لجستيکي نجات آن‌چنان گسترده هستند که لجستيک بشردوستانه گران‌ترين بخش عمليات نجات فاجعه است و تقريباً 80% آن را دربرمي‌گيرد [25]. هم‌چنين، عمليات نجات نيازمند اعمال تعدادي از وسايل نقليه لجستيکي، تجهيزات و پرسنل است. به عنوان مثال، در زلزله ونچوان 5 در دوازدهم ماه مي سال دوهزار‌و‌هشت در چين [26]، شش هواپيماي باربري و نوزده هليکوپتر در طي بيست وچهار ساعت به منطقه فرستاده شدند. در حدود 5800 پرسنل نجات و پزشک ارتش و 150 تن از عرضه‌ها به منطقه آسيب‌ديده منتقل شدند. اجراي مؤثر و کاراي اين عمليات گسترده، با در نظر گرفتن طبيعت بي‌نظم و آشفته وضعيت پس از فاجعه (به عنوان مثال، وحشت عمومي، از بين رفتن زيرساخت‌هاي ارتباطات و حمل‌ونقل) در حقيقت عمليات پيچيده و سختي بوده‌اند.
سيستم‌هاي لجستيک بشردوستانه در مقابل زنجيره‌هاي تأمين بازرگاني
در عمل، مديريت سيستم‌هاي لجستيک بشردوستانه مي‌تواند بسيار متفاوت از مديريت همتاي بازرگاني آن در نظر گرفته‌شود، به اين دليل که ويژگي‌هاي ذاتي تقاضا در هر سيستم متفاوت است. در زنجيره‌هاي تأمين بازرگاني تقاضاي کالا يا با استفاده از تکنيک‌هاي پيش‌بيني مناسب تخمين زده مي‌شود يا به‌وسيله مشتري داده مي‌شود (سيستم‌هاي کشش محصول). لذا مديران زنجيره تأمين بازرگاني بيشترين تلاش را مي‌کنند، تا عدم قطعيت را حذف کنند. با اين حال، طبيعت تقاضا در لجستيک انساني به دليل زمان، مکان و شدت فاجعه بسيار غير‌قطعي است و لذا ملزومات دقيق نجات تا پس از رخ‌دادن حادثه مشخص نيستند. بر اساس اين توضيحات، ويژگي‌هاي به‌خصوص سيستم‌هاي لجستيک بشردوستانه به شرح زير [25 تا 34، 24 تا 27] مطرح مي‌شوند.
1. مأموريت سازمان‌هاي غيرانتفاعي با نهادهاي سودده متفاوت است (تضمين پاسخ سريع و امدادي به جاي بيشينه‌سازي سود و کاهش هزينه‌ها).
2. موازنه اهداف پيچيده‌تري، به دليل انواع مختلف ذينفعان، شامل دولت، سازمان‌هاي نجات، اهداگران و مردم فاجعه‌ديده موجود است.
3. ويژگي‌هاي پيچيده تقاضا شامل
(الف) عدم قطعيت تقاضا در ويژگي‌هايي مانند مکان، زمان، نوع و مقدار.
(ب) تقاضاي فوري و لذا زمان تدارک کوتاه‌تر و فوري.
4. شرايط پيچيده عملياتي به دلايل زير وجود دارند
(الف) شرايط بي‌نظم و آشفته وضعيت در دوره پس از فاجعه.
(ب) کمبود منابع (وسايل نقليه، تجهيزات، غذا، ذخيره آب و ذخيره پزشکي).
(پ) کمبود دسترسي مناسب به زيرساخت‌هاي حياتي(حمل‌و‌نقل و ارتباطات).
(ت) کمبود منابع انساني حرفه‌اي و با‌تجربه.
(ث) کمبود امنيت در مناطق فاجعه‌ديده.
5. هماهنگي بين سازمان‌هاي شرکت‌کننده در عمليات نجات اغلب وجود ندارد.
6. سازمان‌هاي نجات بايد مطابق با اصول بي‌طرفي و انسانيت رفتارکنند.
7. اغلب يک محيط سياسي وجود دارد که در آن حفظ ديدگاه بشردوستانه به عمليات مشکل مي‌شود.
8. راهي براي تنبيه سازمان‌هاي نا‌موثر به دليل نبودن صداي ذينفعان نهايي سيستم لجستيک بشردوستانه در ارزيابي عملکرد و فرايند ارزشيابي وجود ندارد و لذا مردم حادثه‌ديده مستقيماً در اين فرايند درگير نيستند. اگر زنده باشند، آن‌ها معمولاً بيش از خسارت واردشده، که معمولاً به‍وسيله بيمه و دولت‌ها پرداخت‌مي‌شود، نمي‌توانند ‌بخواهند، در حالي که، در زنجيره تأمين بازرگاني يک عضو نا‌موثر بايد تاوان ناکارايي خود را بپردازد.
ساختار زنجيره لجستيک بشردوستانه
ساختار زنجيره لجستيک بشردوستانه شامل سه مرحله اصلي است (شکل 2-4): بدست آوردن عرضه و تدارکات، اسقرار و انبارگرداني و حمل‌و‌نقل [25]. مرحله اول در هر زنجيره لجستيک بشردوستانه دستيابي و تدارک اقلام و تجهيزات ضروري است. هر سازمان نجات لازم است که اقلام و تجهيزات ضروري را از عرضه‌کنندگان منطقه‌اي يا جهاني با استفاده از تکنيک‌هاي متنوع تدارکات مانند خريد مستقيم و مناقصات بدست آورد. تلاش‌هاي اصلي در اين مرحله کاهش هزينه‌هاي خريد (در نظر گرفتن تورم ممکن قيمت‌ها در بازارهاي منطقه‌اي پس از فاجعه)، تضمين دردسترس بودن عرضه در زمان‌هاي مورد نياز، کاهش زمان تدارک و هماهنگي بين اهداگران با توجه به ساير اقلام بدست آمده، هستند[29].
پس از بدست آوردن اقلام و تجهيزات ضروري در دوره‌هاي قبلي و پس از فاجعه، سازمان‌هاي نجات مسئول، موظف به استقرار و ذخيره‌‌سازي اقلام و تجهيزات در مکان‌هاي مناسب با در نظر گرفتن مکان مناطق فاجعه‌ديده مي‌شوند. چالش‌هاي اين مرحله شامل هزينه‌هاي بالاي بازگشايي و فعال‌سازي تسهيلات دايمي [29]، هزينه‌هاي نگهداري و موجودي و امکان فاسد شدن اقلام مي‌شود. هم‌چنين، ريسک بالا وجود دارد که تسهيلات ممکن است در طي مدت فاجعه از بين بروند و لذا آن‌هايي که در مورد لجستيک بشر دوستانه استفاده مي‌شوند، بايد مقاومت بالاتري در برابر فجايع داشته باشند و به صورت موثر استقرار يابند [1].
شکل2- 4- ساختار زنجيره لجستيک بشردوستانه
در نهايت، حمل‌ونقل آخرين مرحله مهم در هر زنجيره لجستيک بشردوستانه است که در آن پرسنل انساني، تجهيزات و کالاهاي ضروري به مراکز توزيع از پيش تعريف‌شده، نقاط مياني توزيع، مراکز توزيع منطقه‌اي و در انتها به مناطق حادثه‌ديده فرستاده مي‌شوند. حمل‌و‌نقل در طول دوره پس از فاجعه از برخي جهات سخت‌ترين مرحله لجستيک بشردوستانه است، حتي اگر اقدامات و برنامه‌هاي پيش‌گيرانه متنوع صورت پذيرد [27]، به اين دليل که زيرساخت‌ها و تجهيزات حمل‌ونقل معمولاً پس از فاجعه آسيب‌مي‌بينند و در شرايطي ضعيف قراردارند. هم‌چنين، شرايط جوي و جغرافيايي و عدم امنيت مناطق آسيب‌ديده ممکن است انواع وسايل نقليه و روش استفاده از آن‌ها را محدود کند.
کالاها و تجهيزات مورد نياز در لجستيک بشردوستانه
معمولاً پس از فاجعه در يک منطقه، تقاضاي زيادي براي کالاها و تجهيزات متنوع وجود دارد. براساس اطلاعات سازمان بهداشت پان امريکن6 و سازمان بهداشت جهاني7 [33]، ليست مشروح کالاها و تجهيزات ضروري شامل موارد زير است، ولي تنها محدود به اين اقلام نمي‌شود:
غذا.
آب و اقلام بهداشتي.
اقلام و تجهيزات بهداشت محيط .
دارو(شامل محصولات دارويي و محصولات دارويي ويژه در موارد همه‌گير).
کيت و عرضه بهداشتي براي پشتيباني از فرايندهاي بهداشت و درمان.
بيمارستان‌هاي صحرايي.
لباس و پتو.
اقلام مورد نياز نوزادان و کودکان (شيرخشک، پوشک و اسباب بازي).
پناه‌گاه و تسهيلات اسکان موقت (چادر).

10. برق و تجهيزات نيروگاهي.
11. سوخت (زغال‌سنگ، گاز و نفت).
12. تجهيزات آشپزخانه صحرايي و ظروف.
13. تجهيزات بهداشتي.
14. اقلام کشاورزي و دامي.
15. تجهيزات ويژه براي کار با مواد خطرناک.
16. تجهيزات ارتباطي.


پاسخ دهید