1-9-1- مشخصات گونه Pratylenchus loosi Loof, 1960

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

نر و ماده کرمي‌شکل، کوچک و باريک‌اند. اندازه‌ ماده‌ها 450 تا 650 ميکرون مي‌باشد. بدن ماده سيلندري کشيده با شيارهاي ظريف که بعد از تثبيت از حالت راست تا خميده از ناحيه شکمي ديده مي‌شود. سر کوتاه با انتهاي پخ متمايز از بدن و داراي دو حلقه، شبکه کوتيکولي سر قوي، استايلت قوي و 16 تا 18 ميکرون، گره‌هاي استايلت کاملاً گرد و کمي به طرف عقب متمايل است. محل ريزش غده پشتي مري به مجراي مري از پايه استايلت، سه تا چهار ميکرون فاصله دارد. مري توسعه‌يافته، لوله اوليه مري در ابتدا پهن و در فاصله کوتاهي قبل از حباب مياني کاملاً باريک مي‌شود. حباب مياني مري بيضوي با دريچه مشخص، لوله ثانويه مري بلند و باريک، غده‌هاي مري کاملاً رشد يافته با هسته‌هاي مشخص و از بخش شکمي روده را مي‌پوشاند. حلقه عصبي در نيمه اول لوله ثانويه مري و منفذ دفعي- ترشحي کمي بالاتر از محل اتصال مري به روده قرار گرفته‌ است. فرج به‌صورت شکاف عرضي، تخمدان منفرد، راست و با طول متفاوت به سمت جلوي بدن کشيده شده ‌است. تخمک‌ها غالباً در يک رديف، کيسه ذخيره اسپرم رشد يافته و فعال، بيضوي بلند تا مستطيلي و گاهي دايره‌اي شکل، کيسه عقبي رحم بلند و در انتها داراي يک تا چند سلول مشخص مي‌باشد. دم مخروطي و انتهاي آن صاف، گرد و يا مخروطي است. سطوح جانبي داراي چهار شيار(سه باند)، فاسميد نقطه‌اي و در ميانه دم و با فواصل مختلف از مخرج قرار گرفته ‌است. نماتد نر از نظر ظاهري شبيه ماده‌ها بوده، بدن کشيده با شيار ظريف و طول 380 تا 580 ميکرون مي‌باشد. سر متمايز از بدن با يک شيار، شبکه کوتيکولي سر و استايلت قوي، مري توسعه‌يافته، غدد مري رشد‌ يافته و داراي هسته‌هاي مشخص بوده كه سطح جانبي روده را مي‌پوشاند. بيضه تقريباً بلند، اسپيكول باريك با محور خميده به‌طول 16 تا 20 ميكرون، گوبرناکولوم ساده به‌طول چهار تا هفت ميکرون و از منفذ دفعي- تناسلي خارج نشده ‌است. داراي پرده بورسا با شيارهاي بسيار ظريف که تا انتهاي دم کشيده شده ‌است (سراجي، 1386). (شکل‌‌هاي 1-1 و 1-2)
شکل 1-1) Pratylenchus loosi، A : سر نماتد ماده، B : دم نماتد ماده، C : ابتداي سر تا انتهاي مري نماتد ماده، D : سر نماتد نر، E : دم نماتد نر، F : ابتداي سر تا انتهاي مري نماتد نر، G-I : تخمدان و تغييرات شکلي کيسه ذخيره اسپرم، J-M : تغييرات شکلي قسمت انتهايي دم، (سراجي، 1386).

شکل 1-2) A- قسمت ابتدايي بدن نماتد ماده B- قسمت انتهايي بدن نماتد ماده C- قسمت ابتدايي بدن نماتد نر
D- قسمت انتهايي بدن نماتد نر E و F- حرکت نماتد درون بافت ريشه (سراجي، 1386).
1-9-2- دامنه ميزباني نماتد مولد زخم ريشه چاي (P. loosi)
نماتد مولد زخم ريشه چاي (P. loosi)، از روي گياهاني چون چاي، مرکبات، سيب، گلابي، به، سورگوم، چمن و چندين گونه علف‌هرز گزارش گرديده، ولي چاي ميزبان اختصاصي و ترجيحي اين نماتد مي‌باشد (Compos et al., 1990). علاوه بر اين ميزبان‌ها، اين نماتد از روي توت‌فرنگي نيز گزارش شده و اين گياه به‌عنوان ميزبان ضعيف اين نماتد معرفي شده ‌است (Mohotti, 1998). هم‌چنين اين نماتد در ايران اخيرا از روي ميزبان‌هايي همچون مرکبات و علف هرز ارزن جنگلي گزارش شده است (ديوسالار، 1388؛ سراجي و مير قاسمي، 1389)
1-9-3- علائم آلودگي نماتد مولد زخم ريشه چاي (P. loosi)

نشانه‌هاي بيماري در اندام‌هاي هوايي بوته چاي به‌صورت ضعف عمومي، زردي و کوچک‌شدن برگ‌ها، توقف رشد، خزان و لخت‌شدن شاخه‌ها، علائم کمبود مواد غذايي و درنتيجه کاهش محصول مي‌باشد. اين علائم به‌دليل تخريب ريشه و نرسيدن مواد غذايي به بوته مي‌باشد. اين نماتد علاوه بر کاهش عملکرد محصول چاي با خشبي ‌نمودن برگ‌ها، کاهش لطافت برگ‌هاي جوان و زرد و پژمرده شدن آن‌ها، باعث کاهش کيفي محصول چاي مي‌شود. در اثر زردشدن برگ‌ها که خود يکي از علائم آلودگي نماتد مولد زخم ريشه چاي مي‌باشد، طبيعتاً دو امتياز مهم حسي چاي يعني رؤيت و رنگ، کاهش مي‌يابد. هم‌چنين کاهش لطافت برگ‌هاي تازه رسيده و قابل برداشت و خشبي‌شدن آن‌ها و کاهش درصد پلي‌فنل موجب از دست رفتن آروماي طبيعي برگ سبز قابل برداشت شده و اين عوامل خود باعث کاهش امتياز حسي طعم و عطر مي‌شوند.
در آلودگي‌هاي شديد، بوته‌هاي آلوده تمايل به گل‌دهي و توليد بذر پيش از موعد دارند. آلودگي در باغ به‌صورت لکه‌اي ظاهر شده، بوته‌هاي آلوده ضعيف و کم‌رشد بوده، داراي شاخه‌هاي پراکنده و قادر به توليد شاخه و برگ جديد نمي‌باشند. بوته‌هاي آلوده نسبت به شرايط نامساعد حساس‌تر از بوته‌هاي سالم هستند. کاهش رشد ريشه‌هاي فرعي در بوته‌هاي آلوده ديده مي‌شود. اين نماتد انگل داخلي ريشه بوده و غالباً قسمت کورتکس ريشه‌هاي فرعي را مورد حمله قرار مي‌دهد. با تغذيه از کورتکس ريشه باعث توليد زخم، قهوه‌اي شدن ريشه‌هاي آلوده و در نهايت پوسيدگي و از بين‌رفتن ريشه‌هاي مويين مي‌گردد. خسارت روي سيستم آوندي ممکن است باعث از بين رفتن کل سيستم ريشه شده و به درجات مختلف سبب کم‌رشدي يا توقف رشد، پژمردگي و بالاخره مرگ گياه مي‌شود. با نفوذ به‌داخل ريشه راه و‌رود را براي ساير عوامل بيماري‌زا به‌ويژه قارچ‌هاي مولد پوسيدگي و پژمردگي فراهم مي‌سازد؛ به‌طوري‌که قارچ‌ها و باکتري‌ها از محل زخم وارد ريشه شده و پوسيدگي نرم را به‌وجود مي‌آورند كه در چنين شرايطي نماتد ريشه را ترك كرده و وارد خاك مي‌شود. در اثر پيوستن زخم‌هاي ايجاد شده توسط نماتد به‌هم، رشد گياه ضعيف‌شده و ميزان محصول کاهش پيدا مي‌کند. البته رشد ضعيف و كاهش محصول علائم مشخصه‌اي براي تشخيص آلودگي به نماتد مذکور نمي‌باشد و اغلب اين علائم توسط بيماري‌هاي قارچي خاک‌زاد نيز ايجاد مي‌گردد ( Willson, 1999؛ Gnanapragasam, 1986 ؛ باروتي و علوي، 1381؛ نساج‌حسيني، 1381 ؛ سراجي، 1386 و مشاهدات نگارنده) (شکل 1-3).

شکل 1-3) A و B- باغ‌هاي چاي آلوده به نماتد مولد زخم ريشه C- ريشه سالم (سمت راست) در مقايسه با
ريشه آلوده (سمت چپ) D و E- زخم‌هاي ايجاد شده روي ريشه در اثر حمله نماتد (سراجي، 1386).


پاسخ دهید