1-2-اهداف تحقيق4
1-3-فرضيه ها5
فصل دوم:مروري بر منابع6
2-1-ازگيل7
2-1-1تاريخچه ازگيل8
2-1-2رده بندي ميوه ازگيل8
2-1-3گياه شناسي ازگيل9
2-1-4ترکيب شيميايي ازگيل9
2-1-5خواص ازگيل9
2-1-6خواص دارويي ازگيل10
2-2-روغن آفتابگردان10
2-2-1-تاريخچه گياه آفتابگردان11
2-2-2-رده بندي گياه آفتابگردان11
2-2-3-تركيب و كاربرد روغن آفتابگردان12
2-3-اکسيداسيون13
2-3-1-عوامل موثر در اکسيداسيون چربي ها15
2-4-راديکال هاي آزاد17
2-4-1-تاثيرات منفي راديکال هاي آزاد18
2-5-آنتي اکسيدان ها19
2-5-1مکانيسم عمل آنتي اکسيدان ها20
2-5-2-آنزيم هاي آنتي اکسيدان22
2-5-3-آنتي اکسيدان هاي سنتزي22
2-5-3-1-BHA23
2-5-3-2BHT24
2-5-3-3-TBHQ25
2-5-3-4-گالات ها و اسيدگاليك26
2-5-4-آنتي اكسيدان هاي طبيعي27
2-5-4-1توكوفرول ها و توكوتري انول ها28
2-5-4-2-اسيدآسكوربيك و نمك هاي آسكوربات29
2-5-4-3-كارتنوئيدها30
2-5-4-4-فلاونوئيدها و اسيدهاي فنلي31
2-5-4-5-گوسيپول32
2-5-4-6-ترپنوئيد33
2-5-4-7-سزامول33
پيشينه تحقيق34
فصل سوم:مواد و روشها39
3-1-مواد اوليه40
3-2- استخراج عصاره40
3-3- اندازه‌گيري تركيبات فنلي40
3-3-1- ترسيم منحني كاليبراسيون40
3-3-2- اندازه‌گيري تركيبات فنولي نمونه41
3-4- اندازه‌گيري تركيبات توكوفرولي42
3-4-1- ترسيم منحني كاليبراسيون42
3-4-2-اندازه‌گيري تركيبات توكوفرولي نمونه43
3-5-اندازه‌گيري عدد پراكسيد44
3-5-1- ترسيم منحني كاليبراسيون44
3-5-2- تهيه محلول استاندارد آهن ?44
3-5-3- تهيه محلول تيوسيونات آمونيوم44
3-5-4- تهيه محلول آهن ?45
3-5-5- اندازه‌گيري عدد پراكسيد نمونه روغن45
3-6- عدد اسيدي45
3-7- اندازه‌گيري مقدار كل تركيبات قطبي(TPC)46
3-7-1- پر كردن ستون كروماتوگرافي46
3-7-2-تهيه و آماده سازي نمونه و حلال جداسازي46
3-7-3-عمليات كروماتوگرافي و محاسبه درصد تركيبات قطبي كل46
3-8- اندازه‌گيري عدد دي‌ان مزدوج(CDV)46
3-9-اندازه‌گيري عدد كربونيل(CV)47
3-9-1-خالص سازي حلال47
3-9-2-محاسبه ميزان تركيبات كربونيل47
3-10- شاخص پايداري اكسايشي (OSI)48
3-11- آزمون پايداري48
3-12- ساختار اسيد چرب48
تجزيه و تحليل آماري 49
فصل چهارم:نتايج و بحث50
4-نتايج و بحث51
4-1- مشخصات روغن آفتابگردان51
4-2- مشخصات عصاره پوست ازگيل51
4-3 تعيين پايداري روغن توسط آنتي اكسيدان ها تحت شرايط دمايي 30 درجه سانتي گراد طي زمان نگهداري52
4-3-1-عدد اسيدي52
4-3-2-شاخص رنگ 53
4-3-3- عدد پراکسيد 54
4-3-5 نتيجه گيري57
4-4 تغييرات پايداري روغن آفتابگردان طي فرآيند حرارتي در دماي 180 درجه سانتي گراد57
4-4-1 عدد اسيدي 57
4-4-2 عدد کنژوگه 58
4-4-3 عدد کربنيل 59
4-4-4 شاخص رنگ 61
4-4-5 شاخص پايداري اكسايشي 62
فصل پنجم:نتيجه گيري و پيشنهادات63

نتيجه گيري كلي64
پيشنهادات64
فصل ششم:منابع65
منابع66
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 4-1- پارامترهاي پايداري روغن آفتابگردان51
جدول 4-2- تركيبات فنوليك و توكوفرولي موجود در عصاره الكلي پوست ازگيل52
فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار 4-1 تغييرات عدد اسيدي تيمارهاي TBHQ و عصاره هاي PPM 400 وPPM 800 طي فرآيند حرارتي 60روزه .53
نمودار4-2 تغييرات شاخص رنگي تيمارهاي TBHQ و عصاره هاي PPM 400 وPPM 800 طي فرآيند حرارتي 60روزه54
نمودار 4-3 تغييرات عدد پراكسيد عصاره هاي 800پي پي ام ، 400پي پي ام و TBHQ طي فرآيند حرارتي 60 روزه55
نمودار4-4تغييرات شاخص پايداري اكسايشي تيمارهاي TBHQ و عصاره هاي 400 پي پي ام و800 پي پي ام طي فرآيند حرارتي 60روزه .56
نمودار 4-5 تغييرات مقدار عدد اسيدي ( ميلي گرم بر گرم ) تيمارهاي TBHQ و عصاره 800 پي پي ام در طي زمان 24 ساعت در شرايط حرارتي 180 ذرحه58
نمودار4-6تغييرات عدد کنژوگه در دو تيمار عصاره ppm800 و TBHQطي فرآيند حرارتي 24 ساعته در دماي 180 درجه سانتي گراد.59
نمودار4-7تغييرات ميزان عدد کربنيل تيمارهاي TBHQ و عصاره PPM800 طي فرآيند حرارتي 24 ساعته.60
نمودار4-8تغييرات شاخص رنگ تيمارهاي TBHQ و عصاره 800 پي پي ام طي فرآيند حرارتي 24 ساعته در دماي 180 درجه سانتي گراد.61
نمودار4-9تغيير ميزان شاخص پايداري اكسايشي تيمارهاي TBHQ و عصاره 800 پي پي ام طي فرآيند حرارتي 24 ساعته.62
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل 3-1 منحني كاليبراسيون غلظت تركيبات پلي فنلي در برابر ميزان جذب خوانده شده در طول موج 765 نانومتر42
شکل 3-2 منحني کاليبراسيون ميزان آلفا- توکوفرول در برابر ميزان جذب خوانده شده در طول موج 520 نانومتر43
شکل 3-3 منحني كاليبراسيون غلظت آهن ?در برابر جذب خوانده شده در طول موج 500 نانومتر44
چكيده
روغن ها و چربي ها طي نگه داري در درجه حرارت هاي بالا اكسيده مي شوند و كيفيت تغذيه اي آن ها كاهش مي يابد.فرآيند اكسيداسيون روغن ها و چربي ها و تشكيل راديكال هاي آزاد سبب ايجاد و پيشرفت سرطان مي شود. با مصرف تركيبات آنتي اكسيداني موجود در ميوه ها و سبزي ها مانند آلفا -توكوفرول ،گلوتاتيون،بتاكاروتن و اسيدآسكوربيك در رژيم غذايي مي توان از اين آسيب ها جلوگيري كرد. رژيم هاي غذايي غني از اين ويتامين هاي آنتي اكسيداني موجب حفظ سلامتي شده و خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي و سرطان را كاهش مي دهد. آنتي اكسيدان هاي سنتزي به ويژهBHAوBHTمعمولا براي ممانعت از واكنش اكسيداسيون استفاده مي شوند. اثرات سمي و سرطان زايي اين آنتي اكسيدان هاي سنتزي در انسان شناخته شده است. همچنين آنتي اكسيدان هاي سنتزي ممكن است باعث تورم كبد شوند و روي فعاليت هاي آنزيمي كبد تاثير بگذارند. بنابراين با توجه به اثرات مضر آنتي اكسيدان هاي سنتزي و اثرات سودمندي كه آنتي اكسيدان هاي طبيعي در حفظ سلامت و ايمني غذاها و بدن انسان ها دارند، در اين مطالعه استفاده از عصاره پوست ازگيل به عنوان يك ماده گياهي و منبع طبيعي آنتي اكسيدان در روغن آفتابگردان مورد بررسي قرار گرفت . در اين تحقيق ابتدا عصاره گيري از پوست و پالپ انجام گرفته و تركيبات فنوليك و توكوفرول موجود در عصاره تعيين گرديده و سپس عصاره در دو غلظت 400 پي پي ام و 800 پي پي ام به نمونه روغن آفتابگردان بدون آنتي اكسيدان اضافه شد، و سپس نمونه هاي روغن آفتابگردان فرموله شده با اين آنتي اكسيدان طبيعي تحت شرايط دمايي 30 درجه سانتي گراد طي 60 روز ذخيره سازي از نظر پايداري اكسايشي توسط پارامترهاي عدد اسيدي، عدد پراكسيد، شاخص رنگ و شاخص پايداري اكسايشي در دماي ذخيره سازي در زمان هاي45،30،15،0 و60 با نمونه روغن آفتابگردان حاوي 100 پي پي ام آنتي اكسيدان سنتتيك TBHQ مورد مقايسه قرار گرفتند كه نتايج نشان داد غلظت 800 پي پي ام عصاره پوست ازگيل در پايدارسازي روغن آفتابگردان طي مدت زمان نگه داري مؤثرتر از TBHQ و غلظت 400 پي پي ام عصاره پوست ازگيل عمل نموده است كه به دليل مقادير بالاتر تركيبات فنوليك و توكوفرول هاي موجود در 800 پي پي ام عصاره نسبت به غلظت هاي كمتر عصاره مي باشد. در مرحله بعد روغن آفتابگردان حاوي 800 پي پي ام عصاره با نمونه روغن حاوي 100 پي پي ام آنتي اكسيدان سنتتيك TBHQ تحت شرايط دمايي ثابت 180 درجه سانتي گراد به مدت 24 ساعت حرارت داده شدند و در فواصل زماني 4 ساعت ازنظر پارامترهاي پايداري حرارتي ( عدد اسيدي، عدد كنژوكه، عدد كربونيل، شاخص رنگ، شاخص پايداري اكسايشي) مورد مقايسه قرار گرفتند كه نتايج نشان داد عصاره پوست ازگيل با غلظت 800پي پي ام و آنتي اکسيدان سنتزي TBHQ جهت پايداري اكسايشي تقريبا مشابه هم عمل نموده اند بدين ترتيب مي توان پوست ازگيل را به عنوان منبع مناسبي براي آنتي اكسيدان هاي طبيعي معرفي نمود و اين اثر را ناشي از تركيبات توكوفرولي و فنولي موجود در آن دانست.
كلمات كليدي:عصاره پوست ازگيل، روغن آفتابگردان،پايداري اكسايشي

فصل اول
مقدمه و هدف

1-مقدمه
1-1-اهميت استفاده از گياهان دارويي
ضرورت مطالعه بر روي مواد مؤثره دارويي فلور طبيعي گياهان حائز اهميت است. مواد مؤثره وعناصر شيميايي موجود در گياهان بسيار متفاوتند که تنها از طريق آزمايش ها و تجربه هاي متعدد مي توان به ماهيت آنها پي برد و آنها را طبقه بندي نمود.از آنجايي که آزمايش هاي کمي و کيفي مواد مؤثره وعناصر شيميايي دارويي بسيار پرهزينه است اصلاح اين دسته از گياهان کاري بسيار پر هزينه و وقت گير است.
بدين روال تشخيص مواد مؤثره گياهان دارويي کاري بسيار مشکل است و از روي فعاليت هاي متابوليکي پيچيده درون گياه نمي توان سريعا در مورد ويژگي هاي مواد مؤثره نظرات جامع وکاملي ارائه نمود .نکته قابل توجه اينکه مواد مؤثره و عناصر شيميايي تحت تاثير فرآيندهاي مختلف و حتي شرايط محيطي مختلف محل رويش تغيير مي کنند.(اميد بيگي 1384)
روغن هاي مايع به دليل داشتن چربي غيراشباع بهتر از روغن جامد هستند مثل روغن ذرت، آفتابگردان، زيتون، كانولا و سويا. روغن ها غني ترين منبع انرژي در ميان اجزاي غذايي مي باشند. از اين نظر اين مواد مي توانند در مورد افرادي كه گرفتار كمبود انرژي غذايي هستند نظير بسياري از افراد طبقه محروم نقش مهمي ايفا كنند. اما از طرف ديگر مصرف زياد آنها در افرادي كه از لحاظ دريافت انرژي مساله اي ندارند ميتواند سبب افزايش ميزان تري گليسيريدهاي خون شود و به دنبال آن بيماري هاي عروقي ونارساييهاي قلبي به وجود آيد.(7)روغن هاي هيدروژنه علاوه بر اينكه داراي مقادير زيادي اسيد چرب اشباع هستند، حاوي مقادير زيادي از اسيدهاي چرب ترانس نيز مي باشند. هيدروژناسيون همچنين باعث تشكيل ايزومرهاي اسيد لينولئيك مي شود كه اين ايزومرها بر خلاف اسيدلينولئيك طبيعي ديگر يك اسيد چرب اساسي نيستند و فاقد خواص بيولوژيك اين اسيد مي باشند. اگر ميزان ايزومر ترانس در روغن زير 10 درصد باشد مي توان گفت روغن خوب براي استفاده مي باشد. با توجه به موارد فوق مي توان چنين نتيجه گرفت كه اولا در مصرف روغن ها بايد جانب اعتدال رعايت گردد ديگر اينكه حتي الامكان از روغن هاي غيراشباع مايع به جاي روغن هاي هيدروژنه يا چربي هاي حيواني در برنامه غذايي استفاده شود و بالاخره در جريان سرخ كردن مواد غذايي، روغن براي مدت زياد تحت اثر حرارت بالا قرار نگيرد تا مواد ناخواسته و سمي در آن ايجاد نشود. (7)
اکسيداسيون ليپيدها در غذاهايي که حاوي مقادير زيادي چربي هستند و اساس و پايه چربي دارند مانند شير، محصولات گوشتي، روغن، دانه هاي روغني و همچنين در غذاهايي که حاوي مقادير کمي چربي هستند مانند سبزيجات اتفاق مي افتد. راديكال هاي آزاد قادرند آسيب به مولكول هاي سامانه هاي بيولوژيك بدن وارد نمايند و باعث بروز بسياري از بيماريها در موجودات زنده و به ويژه انسان ها شوند. (29)بخش عمده اي از اين تركيبات مضر در اثر اكسيداسيون مواد غذايي به خصوص چربي ها توليد مي شوند كه اين مساله نه تنها سلامت مصرف كننده را به خطر مي اندازد بلكه كاهش كيفيت تغذيه اي و ايجاد طعم و بوي نامطبوع را نيز در اين غذاها به همراه خواهد داشت. ( 16 )براي جلوگيري از عمل راديكال هاي آزاد از آنتي اكسيدان ها استفاده مي شود. آنتي اکسيدان ها از تشکيل راديکال هاي آزاد در سلول ها جلوگيري مي کنند و نقش مهمي در پيشگيري از سرطان دارند و باعث محافظت در برابر آسيب سلولي ناشي از راديکال هاي آزاد مي شوند.امروزه همه جا از فوايد آنتي اکسيداني از پيشگيري بيماري هاي قلبي گرفته تا کاهش آسيب مغز و چشم ها صحبت مي شود. براي جلوگيري از عمل راديکال هاي ازاد بدن بايد داراي يک سد دفاعي از آنتي اکسيدان ها باشد تا جلوي عمل راديکال هاي آزاد را گرفته و مانع از تخريب سلول هاي حياتي بدن شوند.عملکرد انتي اکسيدان ها تحت تاثير شرايط مختلف اعم از فرآوري ونگه داري و محيط ماده غذايي مربوطه قرار مي گيرد .آنتي اکسيدان هاي غذايي علاوه بر ايمن بودن نبايد رنگ و طعم ماده غذايي را تحت تاثير قرار دهند بايد در غلظت هاي پايين مؤثر باشند، به راحتي با روغن ممزوج شوند، پس از فرآيند باقي بمانند، در محصول نهايي پايدار باشند وچندان گران نباشند. (کوپن 1983 )
علي رغم اينكه آنتي اكسيدان هاي سنتتيك طي فرآيندهاي حرارتي و شرايط ذخيره سازي مؤثر عمل مي كنند اما استفاده نمودن از اين آنتي اكسيدان ها به جهت سمي بودن و امنيت مواد غذايي بحث برانگيز است .با توجه به اينكه آنتي اكسيدان هاي سنتزي اثرات نامطلوبي همچون اثر جهش زايي و سرطان در بدن انسان دارند به تدريج در حال حذف شدن از ليست آنتي اكسيدان هاي مصرفي مي باشند.نگراني در مورد امنيت آنتي اكسيدان هاي سنتتيك مانندBHA،BHTو TBHQكه به طور معمول استفاده مي شوند منجر به افزايش علاقه به آنتي اكسيدان هاي طبيعي كه در گياهان به عنوان متابوليت هاي ثانويه وجود دارند شده است.بنابراين بايد راه هاي کاهش استفاده از آنتي اکسيذان هاي سنتزي را بدانيم که آن استخراج آنتي اکسيذان هاي طبيعي از گياهان است.

1-2-اهداف تحقيق
در صنايع غذايي و مصارف خانگي مقدار زيادي محصول فرعي توليد مي شود كه حذف آن نيازمند اكسيژن بالايي است. مواد گياهي كه به عنوان زائدات در اين صنعت توليد مي شود شامل سطح بالايي از تركيبات فنلي اند كه براي محيط مضر مي باشند ولي اثر مثبت آنها بر سلامتي انسان و خاصيت آنتي اكسيداني آنها ثابت شده است به طور مثال 96 درصد از محصولات مركبات در كشور ما براي توليد آبميوه استفاده مي شود كه پوست آنها به عنوان محصول فرعي در صنعت آبميوه خواهد بود (كانگ و چالا وهمكاران ،2006 ).
در اين تحقيق منابع طبيعي آنتي اكسيداني نسبتا فراوان و ارزان و قابل دسترس از جمله عصاره پوست ازگيل جهت پايدارسازي روغن آفتابگردان كه يكي از مهمترين منابع روغن گياهي مي باشد اضافه مي شود و اثرات پايدارسازي آن در دو شرايط حرارتي و ذخيره سازي نسبت به روغن آفتابكردان حاوي آنتي اكسيدان TBHQ مقايسه خواهد شد .
با توجه به مشخص شدن اثرات سوء انتي اكسيدان هاي سنتتيك كه اثرات سمي بر روي مصرف كنندگان دارد و فعاليت آنزيم هاي كبدي را مختل مي نمايد ومنجر به ايجاد انواع سرطان ها مي گردد و در دنيا كاربرد آنها در حال محدود شدن است لذا شناسايي آنتي اكسيدان ها از منابع قابل دسترس و ارزان و تعيين اثرات پايدارسازي آنها بر روي روغن ها تحت شرايط مختلف جزء مهم اهداف اين تحقيق مي باشد. در پايان اين تحقيق بهترين فرمول آنتي اكسيدان طبيعي با بهترين غلظت تحت شرايط ذخيره سازي معرفي مي گردد.

1-3- فرضيه ها
1-روغن آفتابگردان با آنتي اكسيدان طبيعي نسبت به نمونه فاقد آنتي اكسيدان پايدارتر است.
2-فرمول هاي مختلف آنتي اكسيدان هاي طبيعي، پايداري مختلفي را در روغن ايجاد مي كنند.
3-اثر آنتي اكسيداني پوست ازگيل و پالپ ازگيل در پايدارسازي روغن آفتابگردان متفاوت است.
4-مقادير كل تركيبات فنليك و توكوفرول ها در عصاره پوست ازگيل و عصاره پالپ ازگيل متفاوت است

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

فصل دوم
مروري بر منابع

2-1-ازگيل
ازگيل درختچه اي خاردار داراي ميوه اي قهوه اي گاهي اوقات مايل به قرمز بلوري شبيه به ميوه هاي سيب و گلابي در رنج 3-1.5 سانتي متر قطر و وزن بسيار کوچک (حدود 10 گرم ) و بزرگ (بيشتر از 80 گرم ) مي باشد.(بيگنامي 2000 )(12)
درختچه اي کوچک داراي عرض 3-2 متر و ارتفاع 6-4 متر،ميوه با پنج دانه سنگي و گلابي شکل و تاج توسط کاسبرگ پولکي پوشيده شده است. (بيگنامي و تسيپوريديس 1998 ) (35) برگ هاي دراز داردوبرگهاوگل ها شبيه به سيب هستند وقتي ميوه ها قابل خوردن هستند قهوه اي رنگ هستند (36) ميوه هاسخت هستند وقتي پس از برداشت مي رسند قهوهاي، نرم، شيرين وخوراکي مي شوند.(دير 1990 ).آنها به طور گسترده اي به عنوان کنسرو وگاهي اوقات به عنوان ترشي يا ليکور (نوشابه الکلي) استفاده مي شوند. (24)حالت گسي اين ميوه به خوبي شناخته شدهاست .طب مدرن توانايي ازگيل را به عنوان يک درمان براي سنگ کليه ومثانه به رسميت شناخته است. (بايتوپ 1999 ).
ميوه ازگيل به طور گسترده اي در ترکيه مصرف مي شود در شمال شرقي ترکيه (آناتولي) هر دو صورت وحشي و کشت شده رشد کرده است و ميوه اش به طرق مختلف مورد استفاده قرار مي گيرد.در ماه اکتبر ميوه هاي سبز از درختان ازگيل برداشت شده و در مکان هاي سرد، تاريک و داراي تهويه ذخيره مي شود با اين حال بخش قابل توجهي از محصول در مراحل بلوغ بر روي درخت باقي مانده و بعد از نرم شدن برداشت شروع مي شود .اين ميوه اغلب مصرف، يا در بازارها و فروشگاه هاي محلي فروخته مي شود. (35)
ازگيل عضو خانواده Rosaceaeوبومي اروپاي جنوبي، آنتاليا، کوساسيا و قسمت هاي شمالي عراق و ايران مي باشد.(بروويکز 1972 ). به طور کلي رسيدن در ازگيل دير اتفاق مي افتد ميوه ازگيل به عنوان يک ماده تغذيه اي توسط مشتريان محلي استفاده وبه عنوان مارمالاد هم توسط اين افراد مصرف مي شود.همچنين به عنوان درمان يبوست و پاکسازي ودفع سنگ کليه و مثانه استفاده مي شود.(بايرد و تيرت 1989 )(24).
ازگيل ميوه اي از نوع کلايماکتريک است که ارزش مصرف انساني و اهميت تجاري را در سالهاي اخير به دست آورده است ومحققان جذب مطالعه بر ترکيبات شيميايي يا تغذيه اي آن شده اند.محتويات فروکتوزوگلوکز(گلو، 2000)، اسيد لينولئيک و اسيدپالميتيک( اياز و همکاران 2002)،آسپاراتات و گلوتامات(گلو و همکاران، 2003)وپتاسيم(گلو وهمکاران 2003 )در سطوح بالا در ميوه ازگيل رسيده تعيين شدند. (12)
چندين ارقام رايج در سراسر اروپا و آسيا به خوبي شناخته شده اند. در اين ميانDutsch(با ميوه بزرگ)،Common (با ميوه متوسط)،Royal(با ميوه کوچک )،Nottingham(با ميوه کوچک و خوشمزه)وStonless (بدون هسته )احتمالا بهترين شناخته شده است. معمولترين استفاده از ميوه ازگيل براي مصرف خام بعداز Bletting است. ازاين ميوه به عنوان اشتهاآور در روزهاي سرد زمستان استفاده مي شود. (33)درسال 1964 دو آنتي بيوتيک جديد سيکلوپنتوئيد مونوترپن جدا و شناسايي شدند اينها اسيدجنيپيک واسيدجنيپينيک مشتق شده از کربومتيلوکسيل هستند.(آنونيموس 1984)
ازگيل درختچه اي از تيره گلسرخيان که در تمام جنگل هاي شمال ايران و همه ارتفاعات سواحل دريا و در دامنه هاي البرز، دره کرج و… به طور خودرو عمل مي آيد وبا نام محلي هر منطقه شناخته مي شود. تکثير آن غالبا از طريق پيوند روي درختان ديگر از جمله پيوند روي پايه زالزالک وليک صورت مي گيرد. گاهي هم روي پايه گلابي وبه پديد مي آيد ونوع پيوند شکمي است و در تابستان انجام مي شود. ازگيل در اواخر پائيز و اوايل زمستان مي رسد گل هاي درخت آن سفيد و ميوه اش شبيه زالزالک است با اين تفاوت که ميوه ازگيل درشت تر وقهوه اي رنگ و طعمش شيرين و کمي گس است. هسته آن را مي کارند و درخت ازگيل را به درخت به و گلابي هم پيوند مي زنند. .بخش هاي مورد استفاده درخت ازگيل برگ و ميوه آن است. اسامي فارسي قديم ازگيل اردف و گيل بوده است.

2-1-1تاريخچه ازگيل
ازگيل از حدود سه هزار سال پيش در جنوب درياي خزر و در مناطق گيلان و مازندران در ايران کاشت مي شد و700 سال پيش از ميلاد به يونان و 200 سال پيش از ميلاد به روم رسيد. کاشت اين ميوه از طريق روميها در بقيه اروپا گسترش يافت.ميوه ازگيل تا دوره ويکتوريا به وفور استفاده مي شد اما در دوره هاي بعد از آن کمتر مورد توجه قرار گرفت تا آن که اکنون در بخش هاي کوچکي از اروپا طرفداران چنداني ندارد.

2-1-2رده بندي ميوه ازگيل)78)
فرمانرو: گياهان
راسته : رزالس
سرده : ازگيل ها
دسته : گياهان دارويي
رده : دولپه اي ها
تيره : گلسرخيان
زيرخانواده : ماليده

2-1-3گياه شناسي ازگيل
جنس ازگيل دو گونه دارد که اولي همان ازگيل معمولي با نام علميMespilusGermanicaاست اين گونه بوميجنوب غربي آسيا و احتمالا جنوب شرق اروپاست اما منشا آن را ايران مي دانند.گونه ديگر MespilusCanescensکه اخيراً به سال 1900در آمريکاي شمالي کشف شده است.
2-1-4ترکيب شيميايي ازگيل
1-آب 2-قند 3-اسيدهاي آلي (اسيدماليک اسيدسيتريکوتارتاريک ) 4-تانن (يک ماده قوي)
5-لعاب 6-اسيد بوريک هيدرات
فروکتوز،گلوکز وساکارز به عنوان قندهاي اصلي شناخته شده اند وسطح آنها در طي توسعه قابل ملاحظه است.(بايتوب 1984 گلو وهمکاران 2003 ). اسيدهاي چرب موجود در مزوکارپ ازگيل در مراحل مختلف رسيدن اندازه گيري شده و اسيد پالميتيک ، اسيد لينولئک واسيد آلفا لينولئيک اسيدهاي چرب اصلي شناخته شده اند.(اياز وهمکاران 2002). (36)

2-1-5خواص ازگيل
1-ازگيل سرشار از ويتامين هايBوC، قند، تانن، سلولز و اسيدسيتريک مي باشد.
2-ازگيل داراي مقدار زيادي هيدرات کربن است که مولد انرژي مي باشد.
3-ويتامين B ازگيل اعصاب را تقويت مي کند و از نظر تغذيه اهميت دارد.
4-ازگيل ادرارآور است.
5-ازگيل کار روده ها را تنظيم مي کند.
6-ازگيل ميوه اي بسيار مقوي است زيرا قدرت اسمزي خون را مي افزايد.
7-ازگيل به سبب داشتن املاح سيتريک، ماليک و تارتاريک ترشي خون را مي زدايد.
8-ازگيل در تقويت خون موثر است.

2-1-6خواص دارويي ازگيل
اعجاز گياهان دارويي از روزگاران كهن در ميان بشر مورد توجه بوده است و انسان در طول تاريخ موفق به كشف اثر معجزه آساي گياهان دارويي در درمان بيماريهاي مختلف شده است اما اثربخشي سريع داروهاي شيميايي سبب شد كليه آن تجربيات به تدريج به بوته فراموشي سپرده شوند . خوشبختانه اين بي توجهي به منابع طبيعي چندان دوام نيافت و بروز آثار ناخواسته و عوارض داروهاي شيميايي و گاهي مقاومت عوامل بيماريزا به آنها، مصرف گياهان دارويي و محصولات حامل مواد مؤثره آن ها را مجددا روح داد و نگرشي جديد نسبت به اين ذخاير طبيعي را پديد آورد. در اين ميان ميوه ازگيل از جمله گياهاني است كه از ديرباز مورد توجه بشر بوده است با وجود مرسوم بودن مصارف خوراكي آن از گذشته بسيار دور، اثر دارويي آن بعدها تشخيص داده شده است.
1-ازگيل از ماده اي به نام تانن برخوردار است که بهترين دارو براي درمان عفونت هاي روده بزرگ شمرده مي شود.
2-مصرف ازگيل خام يا کنسرو ازگيل در معالجه اسهال ساده اثر قطعي دارد.
3-خوردن ازگيل خام و خصوصا نارس که تانن بيشتري دارد در معالجه خونريزي هاي داخلي تاثير شفابخش دارد.
4-ازگيل در معالجه ورم روده به کار مي رود.
5-ازگيل در معالجه زخم دهان و تورم مخاط گلو موثر است.
6-جوشانده نيم گرم برگ ازگيل سالک را درمان مي کند.
7-غرغره کردن با جوشانده برگ ازگيل آبسه هاي دهان و گلو را معالجه مي کند.

2-2-روغن آفتابگردان
آفتابگردان گياهي است از جنس Helianthus كه دانه آن كشت مي شود. روغن آفتابگردان به رنگ زرد نيمه خشك شده يا روغن چرب خشك شده فشرده شده از دانه هاي معمول آفتابگردان است كه در مواد غذايي، صابون و رنگ استفاده مي شود. روغن آفتابگردان داراي كاربرد گسترده اي هم در خانه و هم در بازار خارجي است. (32) روغن آفتابگردان تصفيه شده خوراكي از نظر كيفيت برابر با روغن زيتون قرار گرفته است. روغني است كه از دانه هاي گل آفتابگردان استخراج مي كنند از اين روغن براي مصارف خوراكي استفاده مي شود اين روغن يكي از روغن هاي رايجي است كه براي سرخ كردن و پخت و پز مواد غذايي كاربرد گسترده اي دارد. پس از آنكه از دانه هاي آفتابگردان روغن گرفتند كنجاله آن را براي خوراك دام مورد استفاده قرار مي دهند. روغن آفتابگردان حاوي اسيدهاي چرب اشباع شده ( 5 تا 16 درصد ) بوده و باقي اشباع نشده مي باشند.
اساسا دو نوع دانه آفتابگردان وجود دارد: نوع روغني و نوع غير روغني
آفتابگردان نوع روغني دانه هاي سياه رنگ كوچك هستند كه محتوي 40 درصد روغن ميباشند. تركيب دانه پوست گيري شده حاوي 67 درصد روغن، 21 درصد پرتئين، 3 درصد فيبر و 3 درصد خاكستر مي باشد


پاسخ دهید