3-2- 2-روش ها ……………………………..28
3-3- محدوده مطالعاتي29
3-4- مشخصات سد ماکو32
3-4- 1- مشخصات بدنه سد خاکي ماکو33
3-4-2- مشخصات سر ريز سد34
3-4-3- مشخصات خروجي آبگير تحتاني35
3-5- سيستم رودخانه هاي محدوده مورد مطالعاتي36
3-5-1- رودخانه قزلار چاي………………………………………………………………………………………………….36
3-5-2- رودخانه امامقلي چاي36
3-5-3- رودخانه زنگمار36
3-6- مورفومتري حوضه آبريز37
3-6-1- تقسيم بندي منطقه مورد مطالعه به واحد هاي کاري37
3-6-2-مساحت حوضه38
3-6-3- پروفيل طولي واحدهاي کاري38
3-6-4-محيط حوضه39
3-6-5- شکل حوضه39
3-6-5-1- ضريب فشردگي(گراويليوس)39
3-6-5-2- مستطيل معادل40
3-6-6- ارتفاع حوضه40
فهرست مطالب ت
3-6-7-شيب حوضه41
3-7- مطالعات هواشناسي منطقه مورد مطالعه42
3-7-1- ايستگاههاي هواشناسي موجود در منطقه42
3-7-2 – اقليم کلي منطقه مورد مطالعه44
3-7-3- بارندگي و دماي منطقه مورد مطالعه48
3-8- زمين شناسي و خاک شناسي منطقه مورد مطالعه…………………………………………………..49
3-9- اشکال مختلف فرسايش در سطح حوضه………………………………………………………………..52
3-9-1- فرسايش شياري52
3-9-2- فرسايش کنار رودخانه اي53
3-9-3- فرسايش خندقي53
3-10- بافت جامعه روستايي منطقه مورد مطالعه54
3-11- مدل EPM55
3-11-1-محاسن روش مدلEPM 55
3-11-2- معايب روش مدل EPM56
3-12- مدل MPSIAC55
3-12-1- محاسن روش مدل MPSIAC58
3-12- 2- معايب روش مدل MPSIAC58
فصل چهارم
4-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………60
فهرست مطالب ث
4-2- تشريح مدل هاي تحقيق61
4-2-1- تشريح مدل EPM61
4-2-1-1- شدت فرسايش61
4-2-1-2-فرسايش ويژه65
4-2-1-3-تعيين ضريب رسوبدهي حوضه به روش EPM…………………………………………………66

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

4-2-1-4- دبي رسوب ويژه67
4-2-1-5- دبي رسوب کل67
4-2-2- مدلMPSIAC 68
4-2-2-1- عامل زمين شناسي68
4-2-2-2- عامل خاک70
4-2-2-3- عامل آب و هوا71
4-2-2-4-عامل رواناب72
4-2-2-5-عامل شيب74
4-2-2-6-عامل پوشش زمين74
4-2-2-7- عامل کاربري سرزمين75
4-2-2-8- عامل فرسايش مناطق بالا دست77
4-2-2-9- عامل فرسايش رودخانه اي77
4-2-2-10- تعيين ميزان فرسايش و رسوب با مدل MPSIAC82
4-3- نتايج……………………………………………………………………………………………………………………………..85
4-4- ارزيابي اعتبار مدل ها…………………………………………………………………………………………………91
4-5- حساسيت سنجي مدل ها…………………………………………………………………………………………93
فهرست مطالب ج

فصل پنجم
5-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………..95
5-2- نتيجه گيري96
5-3- پيشنهادات97
چکيده انگليسي99
منابع و مآخذ 100
فهرست جداول
جدول 2-1- نرخ رسوب گذاري در مخازن سدها در مناطق مختلف جهان20
جدول2-2- وضعيت رسوب در تعدادي از سدهاي مخزني ايران………………………………………….21
جدول 3-1- پارامترهاي مورفومتريک حوضه آبريز……………………………………………………………….41
جدول 3-2- مشخصات ايستگاههاي هواشناسي منطقه مورد مطالعه43
جدول 3-3- مقادير متوسط بارندگي و دماي ساليانه در حوضه مورد مطالعه48
جدول 3-4- شرايط سنگ شناسي و خاک شناسي منطقه مورد مطالعه50
جدول 3-5- عوامل موثر در مدل MPSIAC و نحوه امتياز دهي به آن ها57
جدول 4-1- مقادير ضريب حساسيت سنگ و خاک به فرسايش..62

جدول4-2- ضريب کاربري اراضي………………………………………………………………………………………….62
جدول4-3- مقادير ضريب فرسايش منطقه63
فهرست مطالب چ
جدول4-4- طبقه بندي کيفي فرسايش در روش EPM……………………………………………………64
جدول 4-5- تعيين عامل زمين شناسي در توليد رسوب68
جدول4-6- ارقام مدت و دوره بازگشت بارندگي در حوضه آبريز سد ماکو71
جدول 4-7- مقادير ضريب هرزآب با توجه به نوع پوشش گياهي، خاک و ميزان شيب73
جدول4-8- ارتفاع رواناب و دبي پيک ويژه سالانه 73
جدول 4-9- درصد زمين لخت و درصد پوشش گياهي حوضه هاي سد ماکو75
جدول4-10 نحوه امتياز دهي هفت عامل مورد نياز مدل BLM78
جدول 4-11- تعيين ميزان فرسايش و رسوب در حوضه هاي مورد مطالعه 81
جدول4-12 نتايج حاصل براي مدل EPM84
جدول4-13- نتايج حاصل براي مدل MPSIAC85
جدول 4-14 روند رسوب گذاري و کاهش حجم مخزن بوسيله MPSIAC86
جدول 4-15- روند رسوب گذاري و کاهش حجم مخزن بوسيله MPSIAC86
جدول 4-16- روند رسوب گذاري و کاهش حجم مخزن بوسيلهEPM78
جدول 4-17- روند رسوب گذاري و کاهش حجم مخزن بوسيلهEPM87
جدول4-18- مقادير سطح، حجم و ارتفاع مخزن در زمان احداث88
جدول4-19- مقادير سطح، حجم و ارتفاع مخزن براساس هيدرو گرافي 138289
جدول 4-20- مقادير سطح، حجم و ارتفاع مخزن براساس هيدرو گرافي 138790
جدول 4-21- اعتبار سنجي مدل ها براساس هيدروگرافي1382…………………………………….92
جدول 4-22- اعتبار سنجي مدل ها براساس هيدروگرافي1387……………………………………92
فهرست مطالب ح
جدول 4-23- اعتبار سنجي مدل ها براساس ميانگين دو هيدروگرافي………………………….. 92
جدول 4-23- حساسيت سنجي ميزان رسوب حاصل از دو مدل EPM و MPSIAC…….93
فهرست تصاوير
شکل3-1- موقعيت جغرافيايي منطقه مورد مطالعه………………………………………………………………….30
شکل 3-2- موقعيت جغرافيايي حوضه آبريز31
شکل 3-3- نمايي از درياچه سدماکو32
شکل3-4- نمايي از تاج سد ماکو33
شکل 3-5- نمايي از سرريز سد ماکو34
شکل 3-6- نمايي از تخليه کننده تحتاني35
شکل 3-7- واحدهاي هيدرولوژيک منطقه مورد مطالعه……………………………………………………………37
شکل 3-8-پروفيل طولي رودخانه قزلار چاي و امامقلي چاي38
شکل 3-9- نمودار اقليم نماي آمبرژه در منطقه مورد مطالعه45
شکل3-10- نمودار اقليم نماي دومارتين و دومارتين اصلاح شده منطقه مورد مطالعه46
شکل 3-11- نمودار اقليم نماي سيليانينف منطقه مورد مطالعه47
شکل 3-12- نقشه زمين شناسي منطقه مورد مطالعه51
شکل 3-13- نمونه اي از فرسايش شياري منطقه مورد مطالعه52
شکل 3-14- نمونه اي از فرسايش کنار رودخانه اي53
شکل4-1- نموگراف ويشماير..70
شکل4-2- نقشه پوشش گياهي حوضه آبريز سد ماکو…76
شکل 4-3- منحني نشان دهنده وضعيت سطح و نسبت توليد رسوب…83

فصل اول
مقدمه، بيان مسئله و اهداف تحقيق
مقدمه، بيان مسئله و اهداف تحقيق 2
1-1 مقدمه
سدهاي مخزني به عنوان پروژه هاي ملي و عظيم جز سرمايه هاي زير بنائي جهت توسعه پايدار محسوب مي شوند. رسوبدهي حوضه هاي آبخيز يکي از خصوصيات مهم هيدرولوژيکي آنهاست که در طراحي سازه ها آبي به عنوان يک مبحث اصلي مورد توجه طراحان مي باشد. با احداث سد بر روي رودخانه ها درياچه هايي در بالادست به وجود مي آيد. به دليل پس زدگي آب در محل اتصال رودخانه به مخزن از سرعت جريان آب کاسته مي شود، ظرفيت حمل رود خانه کم شده و پديده رسوب گذاري در مخزن آغاز مي شود در بعضي موارد پر شدن مخزن و بالا آمدن رسوبات در پشت سدهاي مخزني به قدري سريع است که عملا” عمر مفيد سد را نصف مي کند، از آنجايي که هزينه لايروبي و خارج کردن رسوبات از مخزن بسيار بالا بوده و با مشکلات خاص خود همراه است و همچنين باز نمودن دريچه هاي تحتاني به منظور خارج ساختن جريان حاوي رسوب موجب خالي شدن کامل مخزن از آب و ايجاد تنش ها و فشار هيدرو استاتيکي در بدنه سد مي شود و همچنين هدايت آب حاوي رسوب از سمت دريچه ها به سمت دره پايين دست سد، موجب وارد آمدن خسارت به تاسيسات احتمالي موجود در پايين دست سد مي شود. لذا عملا خارج نمودن کامل رسوبات از مخزن و استفاده از حجم کل آن در سدهاي کشوري کاري دشوار و تقريبا” غير عملي است اگر در طراحي سد مسئله رسوب مورد توجه قرار نگيرد پس از مدتي سازه هاي آبگيري و تاسيسات نيروگاههاي برق آبي با مشکل جدي مواجه مي گردند. لذا به نظر مي رسد که ميزان و وضعيت توزيع رسوب در مخزن بايد قبل از ساخت سد مورد توجه قرار گيرد، و بعد از طراحي نيز مورد ارزيابي قرار گيرد اگر لازم بود اقدامات مديريتي انجام شود.
مقدمه، بيان مسئله و اهداف تحقيق 3
1-2- بيان مسئله
روش هاي متعددي جهت تخمين بار رسوبي رود خانه ها در منابع ملي مختلف ارائه شده است که غالبا” تجربي بوده و بعضي نيز از روي اندازه گيري هاي رودخانه اي تدوين شده اند که آنها نيز بدون خطا نمي باشند. هيدروگرافي و رسوب سنجي مخازن، چنانچه با دقت انجام شود بهترين روش جهت برآورد پتانسيل توليد رسوب حوضه آبخيز بالادست سد مخزني مي باشد، در حين انجام عمليات هيدروگرافي مي توان، پروفيل رسوب گذاري در مخزن، محاسبه حجم و ارتفاع مخزن، وزن مخصوص نهشته ها و غيره را مورد بررسي قرار داد. نظر به اينکه سالانه مقدار قابل توجهي رسوب وارد مخزن سدها شده و باعث کاهش حجم کل و حجم مفيد مخزن مي گردد، لذا انجام عمليات هيدرو گرافي به صورت دوره اي جهت دستيابي به احجام واقعي مخزن به منظور استفاده از آن ها در مديريت منابع آب سدها و مصارف پايين دست ضروري مي باشد. اغلب رسوباتي که در مخازن سدها انباشته مي شوند از فرسايش حوضه آبريز سدها بوسيله آب هاي سطحي ناشي از ريزش هاي شديد جوي بوجود مي آيند. شدت فرسايش حوضه هاي آبريز و در نتيجه سرعت کاهش حجم مفيد مخزن سدها بستگي کامل به شرايط حوضه آبريز، توپوگرافي،پوشش گياهي ، مديريت بهره برداري از مراتع، اقليم منطقه، ميزان نزولات جوي و نوع آنها، پراکنش نزولات و غيره دارد. اغلب سدهايي که تاکنون با مشکل رسوب و کاهش عمر مفيد مواجه بوده اند مخصوصا” سدهاي کشورمان به علت عدم برنامه ريزي صحيح در مورد حوضه آبريز و يا بهتر بگوييم در نتيجه احداث سد قبل از مطالعه کامل و اصلاح حوضه مربوطه دچار چنين مشکلاتي شده اند، به گونه اي که در بعضي موارد مانند سد سفيد رود حجم مفيد مخزن در کمتر از 20سال بهره برداري به ميزان قابل ملاحظه اي کاهش يافته است. ته نشين شدن رسوبات در مخازن سدها علاوه بر اينکه به دليل کاهش حجم مخزن مشکلات زيادي در رابطه با توليد نيروي برق آبي و آبياري مزارع بوجود مي آورد، به دليل حرکت رسوبات به طرف دريچه هاي آبگيري و عبور ذرات رسوبي از درون دريچه ها مشکلات زيادي براي تاسيسات سد از قبيل دريچه ها، توربين ها و ساير تاسيسات بوجود مي آورد. از آنجايي که انباشته شدن رسوبات در مخزن سدها به دليل عمق زياد آب روي آنها منجر به تراکم فوق العاده زياد و چسبندگي ذرات مي شود، لذا خارج نمودن رسوبات از مخزن جهت تمديد ظرفيت آن با مشکل مواجه بوده و مستلزم صرف هزينه هاي زياد و ايجاد وقفه در بهره برداري سد مي گردد، به گونه اي که در بعضي موارد هزينه بازيابي حجم از دست رفته برابر و يا حتي بيشتر از احداث سد جديد مي باشد. لذا بهترين راه براي عدم مواجه شدن با چنين مشکلاتي برنامه ريزي و اجراي طرح هاي آبخيزداري و دقت در انتخاب محل مناسب سد قبل از اجرا مي باشد.
مقدمه، بيان مسئله و اهداف تحقيق 4
1-3- هدف تحقيق
هدف اصلي دراين تحقيق بررسي فرسايش حوضه آبريز سدماکو با مدل هاي تجربي EPM و MPSIACو برآورد ميزان رسوب وارد شده به مخزن سد با استفاده از دو مدل تجربي است و همچنين مقايسه ميزان رسوب بدست بوسيله مدل هاي تجربي EPM و MPSIAC با هيدروگرافي هاي انجام شده سد ماکو در سال1382 و 1387و در نهايت اعتبار سنجي مدل ها با استفاده از ميانگين قدر مطلق خطا، جذر ميانگين مربعات خطا و ميانگين قدر مطلق خطا نسبي، انتخاب و پيشنهاد بهترين مدل از بين دو مدل تجربي EPM و MPSIAC براي حوضه آبريز سد ماکو است. نتايج حاصل از اين تحقيق مي تواند در بهبود هر چه بيشتر مديريت منابع آب و مديريت بهره برداري سد مذکور مفيد واقع گردد.
1-4- فرضيه
در مطالعات مشاور طراح ميزان 55/0 ميليون تن در سال به عنوان متوسط رسوب ورودي به مخزن سد ماكو پيش بيني شده كه شواهد و آمار موجود نشان مي دهد كه مقادير واقعي خيلي بيشتر از اين ميزان بوده است. حال در اين مطالعه با استفاده از مدل EPM و MPSIAC به بررسي ميزان آورد رسوب بوسيله دو حوضه امامقلي چاي و قزلار چاي به مخزن سد ماکو خواهيم پرداخت. مدلEPM و MPSIAC فرسايش و رسوب را به صورت کمي برآورد مي کند. در ايران مدل EPM و MPSIAC نسبت به ساير مدل هاي تجربي بيشتر استفاده مي شود . مدل EPM و MPSIAC در ارزيابي فرسايش و رسوب حوزه هاي فاقد آمار و اطلاعات از دقت نسبتاً خوبي برخوردار است. همچنين در مدل EPM به عوامل موثر در توليد رسوب و فرسايش از قبيل رواناب و پوشش گياهي توجه نشده است
1-5- معرفي فصل هاي پايان نامه
در فصل اول که مقدمه اي بر گزارش حاضر است به بيان مسئله و اساس تحقيق پرداخته شده و فرضيه ها و اهداف تحقيق مشخص شده است. فصل دوم شامل شرح مفاهيم اساسي بحث و مروري برتحقيقات صورت گرفته در زمينه فرسايش و رسوب بوسيله دو مدل تجربي EPM و MPSIACدر داخل و خارج کشور مي باشد. در فصل سوم به معرفي منطقه مورد مطالعه پرداخته و روش ها و مدل هاي مورد استفاده براي انجام تحقيق شرح داده شده اند در فصل چهارم نتايج حاصل از کاربرد روش هاي مشروحه در فصل سوم براي حوضه سد ماکو بيان و نتايج حاصله با يکديگر مقايسه گرديده است، نهايتا” در فصل پنجم نتيجه گيري تحقيق پيش رو و پيشنهادات لازم ارائه گرديده است.
فصل دوم
مفاهيم و پيشينه تحقيق
مفاهيم و پيشينه تحقيق 6
مقدمه
خاک، يکي از مهم ترين منابع طبيعي هر کشور محسوب مي گردد. بشر در طي تاريخ تکاملي خود, همواره از خاک به عنوان بستري براي کشت و کار محصولات کشاورزي و تامين نياز هاي غذايي استفاده نموده است تا ادامه ي حيات خود را تضمين سازد. يکي از عواملي که در کشاورزي، بسيار مورد توجه قرار مي گيرد و عامل اصلي نابودي بسياري از زمين هاي حاصلخيز کشاورزي و تبديل آن ها به مکان هاي غير قابل کشت مي باشد، پديده”فرسايش خاک”است.
در مناطقي که فرسايش کنترل نمي شود عمق خاک به تدريج کاهش مي يابد و حاصل خيزي خود را از دست مي دهد. فرسايش خاک نه تنها سبب فقير شدن مزارع مي گردد واز اين راه خسارت هاي جبران ناپذيري بر جاي مي گذارد بلکه با رسوب گذاري در آبراهه ها، مخازن سد ها و بنادر و کاهش ظرفيت آبگيري آن ها زيان هاي فراواني را موجب مي گردد. اگر به ارزش اقتصادي خاک و اهميت زياد آن در حيات انسان توجه گردد معلوم مي شود که اين گوهر گرانبهاي طبيعت سر منشأ توليد تمامي مايحتاج اوليه بشر و تامين کننده نيازهاي کليه موجودات زنده مي باشد که زندگي انسان وابسته به آنان است. کيفيت آب در حوضه هاي آبريز تا حد بسيار زيادي به کميت و کيفيت فرسايش و رسوب وابسته است. بطور کلي عمده فرسايش مربوط به فرسايش خاک و رسوبات در بالا دست حوضه مي باشد که در نتيجه عملياتي مانند کشاورزي، بهره برداري هاي بي رويه از جنگل ها و مراتع صورت مي پذيرد.
مفاهيم و پيشينه تحقيق 7
فرسايش خاک همواره در طي قرن هاي مختلف يکي از خطرات جدي و تهديد کننده ي رفاه وآبادي هر جامعه محسوب مي شده است. بر پايه بر آورده هاي انجام شده ساليانه چندين ميليون هکتار از اراضي کشاورزي جهان بر اثر فرسايش خاک به کام نابودي کشيده مي شوند. فائو (1991)يش بيني نموده است که مقدار فرسايش در ايران در سال 1390به5/4ميليارد تن برسد. فعل و انفعالات فرسايش خاک و جايگزينى اراضي غير قابل کشت بجاي بسترهاي حاصلخيز خاک، تاسف انگيز است واين فرآيند، باعث مهاجرت هزاران نفر از روستاييان به سمت شهرها شده است. بنابراين ترديدي نيست که پيشرفت و دوام کشاورزي مستلزم به کار بردن روش هاي مناسب ومؤثر براي جلو گيري يا کم نمودن شست وشو و هدرروي خاک مي باشد. تلاش در جهت کاهش مقدار فرسايش با هدف نزديک نمودن آن به مقدارخاک تشکيل يافته از جمله اقدامات مؤثري است که خواهد توانست منابع آب و خاک کشور را در شرايط مطلوب خود حفظ نمايد. به عقيده ي عموم کار شناسان، مهم ترين علت فرسايش خاک عوامل انساني است. افزايش رشد جمعيت نيازهاي اقتصادي زيادي را به دنبال داشته است چرا که يکي از اساسي ترين نياز هاي جمعيت موجود در کشور تامين مسکن مي باشد و افراد سود جو، از اين نياز آگاهي دارند و به تخريب جنگل ها مي پردازند متأسفانه ناتواني مراکز ترويجي در اشاعه ي فرهنگ استفاده صحيح از جنگل ها و مراتع بر اساس اصول علمي و فقدان مدارس آموزش منابع طبيعي کافي براي روستاييان و عشاير از علل ديگر روند تصاعدي بالا مي باشد. بر مبناي دلايل فوق انسان از طريق برهم زدن تعادل طبيعي، گونه هاي گياهي با ارزش جاي خود را به گونه هاي کم ارزش و خشبي مي دهد، به تدريج نفوذپذيري خاک کاهش يافته و به تبع آن ميزان ضريب رواناب به شدت افزايش مي يابد. اين هرز آب ها به جاي نفوذ در زمين و تغذيه سفره هاي آب زير زميني، در سطح زمين جاري شده و بدليل مسدود و يا انباشته شدن آبراهه ها و کاهش ظرفيت آن ها، هرزآب ها در تمام سطح اراضي جاري شده و به سيل تبديل مي گردند. در واقع آب حاصل از بارش بويژه بارندگي که موهبتي الهي و مايه ي حيات محسوب مي شود، بواسطه ي فرسايش به بلايي خانمان سوز و زيان بار مبدل مي گردد. و همچنين انسان با افزايش تعداد دام در سطح مراتع و تخريب غير قانوني جنگل ها، عدم کاربري صحيح اراضي کشاورزي، استفاده نادرست از منابع آب وگاهي از طريق احداث خطوط جاده اي و بهره بر دارى غلط از معادن، فرسايش خاک را از حالت طبيعي و معمول خود خارج ساخته است و بر آن دامن زده است. علاوه بر اين مي توان به عدم تخصيص بودجه ي مناسب براي مبارزه با پيشرفت بيابان و هم چنين عدم توجه به حفظ زمين هاي زير کشت اشاره نمود.
مفاهيم و پيشينه تحقيق 8
با نيم نگاهي به تاريخچه ي کشاورزي کشور هاي توسعه يافته (مانند آمريکا ،فرانسه وژاپن) مي توان دريافت که اين کشورها داراي برنامه ريزي صحيح در بخش کشاورزي مي باشند وکمبود بودجه ي بخش صنعت خويش را از درآمدهاي بخش کشاورزي تامين مي کنند.
متاسفانه در کشور ما به دليل توجه بيشتر مسؤولان کشوري به بخش صنعت وعدم توجه آنان به بخش کشاورزي و ناديده گرفتن مشکلات آن باعث شده است که مسير قهقرايي تخريب اراضي کشاورزي در ساليان اخير سرعت بيشتري به خود بگيرد. بنابراين نبايد مسأله ى حفاظت خاک را کوچک و کم اهميت شمرد و توجه هر چه بيشتر و بهتر به اين موضوع مي تواند آينده جمعيت ايران را تامين سازد. در واقع به منظور جلوگيري از فرسايش خاک که به معني کاهش ميزان تلفات خاک مي باشند بايستي سرعت فرسايش تقريبا” برابر سرعت طبيعي تلفات خاک گردد و آيت امر بستگي به انتخاب راهکارهاي مناسب درجهت حفاظت خاک دارد.
تعريف فرسايش
کلمه فرسايش (اروژن1) از ريشه لاتين “ارودرى2” به معني “ساييدگي” گرفته شده است و عبارت از ساييدگي سطح زمين يا “کاهش تدريج مواد” مي باشد. به طور کلي فرسايش به فرآيندي گفته مي شود که طي آن ذرات خاک از بستر اصلي خود جدا مي شوند و به کمک يک عامل انتقال دهنده (مانند آب يا باد) به مکان ديگري حمل مي گردند در علم کشاورزي فرسايش خاک انتقال يا حرکت خاک از نقطه ي به نقطه ي ديگر درسطح زمين مي گويند که باعث تخريب اراضي وکاهش حاصلخيز ي خاک مي شود.
مفاهيم و پيشينه تحقيق 9


پاسخ دهید