?-?- برنامه تمريني ………………………………………………………………………………………………………………………..25
?-?- روش هاي آماري……………………………………………………………………………………………………………………26
فصل ?- تجزيه و تحليل آمار
?-?- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………….. 28
?-?- نتايج و يافتههاي پژوهش ……………………………………………………………………………………………………… 28
?-?-?- توصيف نتايج ……………………………………………………………………………………………………………………………………28
?-?-?-?- نتا?ج توصيفي براي متغيرهاي حرکتي ………………………………………………………………………………………………………. 28
?-?-?-?- ميانگين حجم کار…………………………………………………………………………………………………………………………………..29
? -?-?-?- سطوح هورمون تستوسترون……………………………………………………………………………………………………………………30
?-?-?- آمار استنباطي…………………………………………………………………………………………………………………………………….31
?-? -?-?- آزمون فرضيهها ……………………………………………………………………………………………………………………………..31
?-?-?-?-?- فرضيه اول ……………………………………………………………………………………………………………………………………….31
?-?-?-?-?- فرضيه دوم …………………………………………………………………………………………………………………………………………34
فصل ?- خلاصه، بحث و نتيجه گيري
?-?- خلاصه پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………37
?-2- بحث…………………………………………………………………………………………………………………………………….38
?-2-?- هورمون تستوسترون …………………………………………………………………………………………………………………………..38
?-2-2- حجم تمرين……………………………………………………………………………………………………………………………………40
?-?- نتيجهگيري…………………………………………………………………………………………………………………………….41
?-?- پيشنهادها………………………………………………………………………………………………………………………………42
?-? -?- پيشنهادهاي برآمده از پژوهش ………………………………………………………………………………………………………….42
?-? -?- پيشنهادهاي پژوهشي……………………………………………………………………………………………………………………….42
?- پيوستها
? -1- پيوست…………………………………………………………………………………………………………………………………44
?-1- اندازه گيري هورمون تستوسترون(پيوست 1)……………………………………………………………………..44
?-2- مشخصات جهت جمع آوري نمونه گيري(پيوست3)……………………………………………………………….45
?-3- رضايت نامه شركت و همكاري در طرح(پيوست 4)…………………………………………………………..46
?-4- دستورالعمل تغذيهاي و عملکردي داوطلبان (پيوست5)……………………………………………………..47
?-5- عکس تجهيزات آزمايشگاه (پيوست6)…………………………………………………………………………….48
7- فهرست منابع
7- منابع ……………………………………………………………………………………………………………………………..49

فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار ?-?: ميانگين توصيفي حرکت پرس تخت …………………………………………………………………………………….. 29
نمودار ?-?: ميانگين توصيفي حرکت اسکات …………………………………………………………………………………………… 29
نمودار ?-?: ميانگين توصيفي حرکت زير بغل سيمکش …………………………………………………………………………… 29
نمودار?-?: ميانگين توصيفي حرکت پشت پا با دستگاه ……………………………………………………………………………. 29
نمودار ?-?: ميانگين توصيفي حرکت سرشانه …………………………………………………………………………………………….. 30
نمودار?-?: مقايسه ميانگين هورمون تستوسترون …………………………………………………………………………………………. 31
نمودار4-7: ميانگين سه مرحله نمونهگيري هورمون تستوسترون (ANOVA) ………………………………………….33
نمودار?-8: مقايسه درصد تغييرات ميانگين کل براي حرکات مختلف ……………………………………………… 35
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول ?-?: اندازهگيري نمونههاي پژوهش …………………………………………………………………………………. 29
جدول?-?: مشخصات آزمودنيها ……………………………………………………………………………………………….. 30
جدول?-?: پروتکل سنتي و منتخب …………………………………………………………………………………………….. 33
جدول?-4: مشخصات اندازهگيري پسآزمون…………………………………………………………………………………. 33
جدول?-?. دادههاي توص?ف? حرکات …………………………………………………………………………………………. 36
جدول?-?: دادههاي توص?ف? تستوسترون………………………………………………………………………………………… 38
جدول?-?:خروجي آزمون کرويت موخلي…………………………………………………………………………………….. 32

جدول?-?: جدول آناليز واريانس براي عامل درون موردي………………………………………………………………..33 جدول?-5: نتايج آزمون کلموگروف اسميرنف براي فرض نرمال بودن…………………………………………….. 34 جدول ?-6: جدول خروجي آزمون t براي حرکات …………………………………………………………………………34 جدول ?-7: درصد تغييرات حرکات مختلف ………………………………………………………………………………… 46
تأثير ترتيب حرکت در تمرين مقاومتي بر پاسخ هورمون تستوسترون
چک?ده پژوهش
هدف تحقيق حاضر بررسي تأثيرات ترتيب حرکت در تمرين مقاومتي بر پاسخ هورمون تستوسترون بود. 15 مرد جوان فعال با ميانگين سني41/0±02/18 سال؛ قد 96/4±0/173 سانتيمتر؛ وزن 57/9±08/63 کيلوگرم به صورت داوطلبانه به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابتدا يک تکرار بيشينه حرکات (پرس تخت، اسکات پا، زير بغل با سيم کش، پشت پا با دستگاه و سرشانه) آزمودنيها مشخص و اولين نمونه خوني نيز از آزمودنيها گرفته شد. آزمودنيها به فاصله يک هفته پروتکلهاي سنتي و منتخب را انجام دادند. آزمودنيها ابتدا تمرين مقاومتي سنتي را به صورت ? دور با ?? تکرار با شدت 70 تا 85 درصد يک تکرار بيشينه و يک هفته بعد تمرين مقاومتي منتخب را به همان شکل انجام دادند. نمونههاي خوني ديگر نيز 48 ساعت بعد از هر يک از جلسات تمرين مقاومتي سنتي و منتخب از آزمودنيها گرفته شد. از آزمون تحليل واريانس با اندازهگيري مکرر براي مقايسه نتايج پيشآزمون و پسآزمون و همچنين از آزمون t زوجي براي مقايسه حجم کار انجام گرفته در دو روش سنتي و منتخب استفاده و سطح معناداري 05/0? ? در نظر گرفته شد. نتايج: سطح سرمي تستوسترون پس از روش سنتي و منتخب هردو افزايش معنادار داشت(00/0 p=). هم چنين حجم کار در روش منتخب به طور معناداري بيشتر بود(پرس تخت: ?01/?p =؛ اسکات پا: 00/0p=؛ زيربغل با سيمکش: 00/0p =؛ پشت پا: ?01/0p =؛ سرشانه: 00/0p =). نتيجهگيري: نتايج تحقيق نشان داد که تمرين مقاومتي با روش ترتيب حرکتي منتخب باعث افزايش حجم کار انجام شده و افزايش تستوسترون ميشود. بنابراين پيشنهاد ميشود که براي افزايش حجم تمرين و ديگر پاسخهاي مربوطه در تمرينات مقاومتي ميتوان از ترتيب حرکتي منتخب استفاده کرد.
لغات کليدي: ترتيب حرکت، تمرين مقاومتي، تستوسترون.
فصل ?
کليّات تحقيق
?-?- مقدمه
يکي از سازگاري هاي مهم فيزيولوژيک پس از فعاليت بدني، سازگاري هورموني است. پاسخ هورموني به فعاليت بدني تابع شدت، مدت ونوع برنامه تمريني است(1). تمرين مقاومتي ميتواند اثر متفاوتي بـر روي غلظت هورمون و فاكتورهاي عملکردي بگذارد. اگر چه اهمّيت فيزيولوژيكي بسياري از اين تغييرات در حال حاضر شناخته نشده است، اما در واقع پاسخ ايـن متغيرها نسـبت بـه فعاليتهاي ورزشي، داراي اهميت بسياري است، همچنين از اين تمرين مقاومتي به عنوان محرك اصلي براي افزايش حاد غلظت هورمونها ياد شده است(2، 7). امّا از آنجا که مشخصه تمرين مقاومتي ايجاد محيطي حاد براي پاسخهاي فيزيولوژيکي از جمله پاسخ هورموني بوده که نقش حياتي در فرآيند تغيير و تبديل سلولهاي پروتئيني تارچهاي ايفا ميکنند و عوامل هورموني جزو اثرگذار برکل?? جنبههاي تنظيم رشد هستند(18،17،8) و به همراه ترشح هورمونهاي آنابوليک اثرات فيزيولوژيکي مهمي خصوصاً براي مردان جوان وجود دارد، لذا روشهاي مختلفي براي افزايش تعامل بين فعاليتهاي مقاومتي و غدد درون ريز مورد مطالعه قرارگرفته است(1?،9). در اين بين مد نظر قرار دادن دستکاري متغيرات تمريني نظير: حجم، شدت، استراحت بين دورها و… توانسته بر اثر پاسخ هورموني، در چرخه واکنش پذيري سبب سازگاري بزرگ سنتز پروتئين شود(18،17،16،11). امّا با اين وجود که روشن است طراحي برنامههاي ويژه سبب پاسخ متفاوت هورموني ميشود، مشخص نيست تا چه اندازه اختلاف پاسخ هورموني در مداخله حاد تمرين مقاومتي پس از يک دوره تمرين رخ ميدهد(?3). گفته شده ترکيب نوع تمرينات توانسته تعادل آنابوليک و کاتابوليک هورمونها را تغيير دهد(1)، بنابراين به نظر ميرسد، شيوههاي تمريني متنوع بتواند حقايق بسياري درباره ماهّيت انواع تمرين مقاومتي آشکار کند. با اين تفاسير ارائه شده و ضمن اينکه پروتکلهاي تمرين علمي ميتواند در بهينه سازي و پاسخ مطلوب فرآيندهاي رشد ورزشکاران و مربيان را ياري کند(??،??،??،?) ما در پي بررسي تأثير ترتيب بکارگيري حرکات مشخص در تمرين مقاومتي بر پاسخ هورمون تستوسترون و مقدار تغييرات عملکردي انجام شده با دستورالعمل تجويز پروتکل تمريني مقاومتي به صورت سنتي و منتخب هستيم.
?-?- بيان مسئله
سيستم اندوکرين تعادل حياتي بدن را حفظ کرده و به انسان کمک مي کند تا به محرك خارجي پاسخ دهد. سيستم اندوکرين بخشي از راهبر بهينه سازي اعمال فيزيولوژيک بدن است . اين مکانيسمهاي کنترل شده بوسيله سيستم اندوکرين ميتواند در پاسخ به يک جلسه تمرين مقاومتي حاد فعال شود (4). مکانيسمهاي آنابوليک ويژهاي مانند ترشح هورمون رشد، و تستوسترون بر رشد و توسعه ي عضلاني تأثير ميگذارند. ورزش مقاومتي يک محرک براي توسعه ي قدرت و هيپرتروفي تار عضلاني است. اين موضوع ميتواند كمينه در بخشي به افزايش حاد ناشي از ورزش در هورمونهاي آنابوليک آندوژني مربوط باشد(3). با افزايش سن، عملکرد قدرتي، توده عضلاني تستوسترون يک هورمون آنابوليک است که از آندروژنC-19 استرول مشتق ميشود و مانند همه هورمونهاي استروئيدي ديگر به طور عمده در سلولهاي ليديگ بيضه ازکلسترول توليد ميگردد(10،9). گفته شده تستوسترون نقش مهمي در توسعه حجم عضلاني و قدرت بازي ميکند، که آن را به عنوان ميواستاتين تسهيل کننده براي رشد عضلات در تعامل براي تحريک سنتز پروتئين عضلاني ميشناسند. مشخص شده دورههاي تمرين حاد به سرعت باعث افزايش سطح تستوسترون در گردش خون ميشود(2،1). از طرفي آثار تمرين با توجه به نوع آن اختصاصي است. به علاوه انواع سازگاري هاي ايجاد شده در عضله در پاسخ به نوع تمرين نيز اختصاصي ميشود. نوع تمرين سازگارهاي متفاوتي را در بدن ايجاد ميكند كه برخي متضاد با هم هستند(1). يک بار تمرني براي تحريک سيستم عضلاني نه فقط با شدت ورزش، بلکه با نوع و زمان بازيافت بين انقباضهاي تناوبي يا تداومي ارتباط دارد(3). با اين وجود به نظر ميرسد ترتيب به کارگيري حرکات در تمرين مقاومتي شکل پاسخ هورموني را دستخوش تغييرات عمدهاي خواهد کرد.
امّا از آنجا که ممکن است به طور ظاهري يک تصميم ساده براي به کارگيري محرک مطلوب در تمرين مقاومتي به واقع يک انتخاب پيچيده باشد که تمام زنجيره رويداد در مسير سازگاري را تحت نفوذ قرار ميدهد. بنابراين آگاهي از اين قضيه که بدانيم چه نوع تمريني ميتواند پاسخ هورموني بهينهاي ايجاد کند بسيار حائض اهميت است(11)و در اين تحقيق جهت بررسي آثار متغيير ترتيب حرکت بر پاسخ هورموني و عملکردي در پي بررسي آثار تمرينات مقاومتي با دو ترتيب متفاوت به روش سنتي ومنتخب بر ميزان تغييرات هورمون تستوسترون هستيم.
?-?- ضرورت و اهميت تحقيق
به طورکلي توده عضلاني متناسب با قدرت عضلاني دستخوش تغيير ميگردد، بنابراين افزايش توده عضلاني يک هدف مهم براي تمرين مقاومتي به منظور افزايش قدرت عضلاني ميباشد(9،3)، همچنين دستکاري بهينه متغيرهاي تمرين مقاوتي براي به حداکثر رساندن عملکرد و درک مکانيسمهاي زير بنايي فيزيولوژيکي تمرينات قدرتي و تواني با مطالعه روي قدرت و هايپرتروفي از دستاوردهاي مورد علاقه محققين است، تا بارها تغييرات هورموني در پاسخ به تمرين مقاومتي را که نقش مهمي در يکپارچه سازي افزايش سنتز پروتئين، انتقال ايمپالس عصبي و توسعه قدرت دارد، مورد آزمايش قرار دهند(12). با وجود اين که دو مقوله قدرت و هايپرتروفي تمرينات مقاومتي را حائض اهميت قرار داده است محققان در پي رسيدگي و جستوجو براي تعيين روشهاي تمريني که حداکثر قابليت و نتيجه را در برنامه تمرين دارد و تسهيل کننده درک عمومي از مکانيسمهاي افزايش دهنده قدرت و هايپرتروفياند، بوده و هستند. گرچه نشان داده شده که طراحي برنامههاي ويژه، سبب پاسخهاي متفاوت هورموني ميشود، مشخص نشده تا چه اندازه اختلاف پاسخهاي هورموني در کشمکشهاي حاد تمرينات مقاومتي پس از يک دوره تمرين رخ ميدهد(13،3). همچنين تفاوت پاسخ هورموني توسط فعل و انفعال متغيرهاي تمريني تعيين ميشود، به عنوان مثال: شدت، حجم، مدت، دورههاي استراحت، توده عضلاني درگير و ويژگيهاي فردي مثل، سن، سلامت و تناسب اندام بخشي از اين متغييرات تمريني هستند(?4). از طرفي مد نظر قرار دادن دستکاري اين متغيرهاي تمريني ميتواند در اثر پاسخ هورموني در چرخه واکنش پذيري سبب سازگاري بزرگ سنتز پروتئين شود(1)
دستکاري بهينه متغيرهاي تمرين مقاوتي براي به حداکثر رساندن عملکرد و درک مکانيسمهاي زير بنايي فيزيولوژيکي تمرينات قدرتي و تواني با مطالعه روي قدرت و هايپرتروفي از دستاوردهاي مورد علاقه محققين است. تا بارها تغييرات هورموني در پاسخ به تمرين مقاومتي را که نقش مهمي در يکپارچه سازي افزايش سنتز پروتئين، انتقال دهنده عصبي، و توسعه قدرت بازي ميکند آزمايش کنند. هورمون هاي اصلي مورد مطالعه به طور معمول شامل تستوسترون(هر دو تام و آزاد) هورمون رشد انساني، و کورتيزول است. که بيشتر پاسخ حاد حجم و شدت تمرين با اين هورمونها مورد بررسي قرار گرفته است(15). بالسامو و همکاران1 (????) پس از بررسي مطالعاتي پيشنهاد کردند از طرحهاي مختلف تمرين بر پاسخ حاد و مزمن در مورد گروههاي مختلف عضله، قدرت عضله، پاسخ هورموني و … درآينده استفاده شود(16). از آنجا که تجزيه و تحليل پاسخ حاد بر تمرين مقاومتي از لحاظ مد نظر قرار دادن هر دوي پاسخ هاي آنابوليک وکاتابوليک مهماند به ويژه اينکه، نسبت تستوسترون به کورتيزول به عنوان يک نشانه تعادل آنابوليک/ کاتابوليک در ورزشکاران استفاده شده است. برخلاف کورتيزول، هورمون آنابوليک تستوسترون براي افزايش سنتز پروتئين و رشد عضله اسکلتي مفيد واقع ميگردد(1) و احتمالاً به اين دليل استروئيدهاي آنابوليک به وسيله افراد شرکت کننده در برنامههاي وزنهبرداري با فرض تقويت رشد عضله اسکلتي، مورد استفاده قرار ميگيرند(19). با تفاسير ذکر شده و ضمن اينکه جستوجو و مطالعات ما روي اثر ترتيب و اجراي حرکات بر پاسخ هورموني و شاخصهاي خاص آسيب به شکل مطالعه حاضر يافته خاصي را در برنداشت ميکوشيم تا متغير ترتيب به کارگيري حرکات در تمرين مقاومتي با دو روش سنتي(عمومي) و منتخب(با ترتيبي متفاوت) را مورد ارزيابي قرار دهيم. با توجه به احساس نياز جمعيت عمومي ورزشکاران تفريحي و حوزه پزشکي ورزشي، براي بهکارگيري شيوه تمرين بهينه جهت پاسخ مطلوب فيزيولوژيکي و عملکردي به تمرينات مقاومتي و شناسايي تغييرات هورموني، آنزيمي، و حرکتي بدن پس از آن، ميتوان شناخت و بينش درست از يک بازه تمريني مطلوب را براي طراحان تمرين و مربيان وسعت دهيم. انتظار داريم نتايج اين تحقيق بتواند علاوه بر تفهيم مسائل بنيادي علم تمرين، به تعميّم سلامتي و تداوم تمرينات مقاومتي و بالا بردن درک عمومي از مکانيسمهاي افزايش دهنده قدرت و هايپرتروفي کمک کند.

?-?- اهداف تحقيق
?-?-?- اهداف کلي
تأثير ترتيب حرکت در تمرين مقاومتي بر پاسخ ‌‌ّهورمون تستوسترون در مردان جوان فعال.
?-?-?- اهداف اختصاصي
?) تعيين اثر ترتيب حرکت در تمرين مقاومتي بر پاسخ ‌‌ّهورمون تستوسترون مردان جوان فعال.
?) تعيين “حجم کار انجام شده”2 براي هر حرکت در دو گروه منتخب و سنتي.
?-?- فرضيههاي تحقيق
فرضيه اصلي:
يک جلسه تمرين مقاومتي با ترتيب متفاوت اثر متفاوتي بر پاسخ سرمي ‌‌ّتستوسترون در مردان جوان فعال دارد.
فرضيههاي جانبي:
?) ترتيب متفاوت يک جلسه تمرين مقاومتي اثر متفاوتي بر پاسخ سرمي تستوسترون در مردان جوان فعال دارد.
?) بين حجم کار انجام شده براي هر حرکت در دو گروه منتخب و سنتي تفاوت وجود دارد.
?-?- محدوديت هاي تحقيق(غير قابل کنترل)
?. گرچه کنترل دقيق تغذيه آزمودنيها امکان پذير نبود با اين حال برنامه و دستورالعمل تغذيهاي در دسترس آزمودنيها قرار گرفت(پيوست 4).
?. كنترل ميزان انگيزش آزمودنيها به هنگام شركت در تمرين و آزمون امکان نداشت.
?. عدم كنترل ميزان فعاليت آزمودنيها در خارج از ساعات پژوهش، با وجود اينكه تأكيد شده بود به فعاليت ورزشي نپردازند.
?-?- تعريف واژه ها و اصطلاحات
?-?-?- هورمون تستوسترون
تستوسترون از آندروژنC-19 استرول مشتق ميشود و مانند همه هورمونهاي استروئيدي ديگر به طور عمده در سلولهاي ليديگ بيضه از کلسترول توليد ميگردد، هورمون آزادکننده گنادوتروپين‌ها GnRH به صورت طبيعي در بدن از نورونهاي هيپوتالاموس ترشح مي‌شود. اين هورمون باعث آزاد شدن هورمون محرکه فوليکولي(FSH) و هورمون لوتئينه کننده (LH) از غده هيپوفيز مي‌شود که اين هورمونها با تاثير بر سلولهاي بيضه سطح خوني تستوسترون را تنظيم ميکنند(20،10).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

?-?-? – ورزش مقاومتي (RT) 3
ورزش مقاومتي به ورزشهايي گفته مي‌شود که موجب انقباض عضله در مقابل يک عامل مقاومت خارجي مانند وزنه يا عامل ديگري مي‌شوند. پرداختن به تمرينات مقاومتي نقش مهمي در افزايش توده عضلاني، قدرت و توليد هورمون دارد. همچنين تمرينات مقاومتي با ايجاد فشار مکانيکي يا ” بار” سبب تحريک توسعه عضلاني و قدرت استخوان ميشود(2012، Acsm). همچنين ويليام برون (????)، به طور کلي نيروي گشتاور بيشينهي يک عضله يا گروهي از عضلات که ميتواند در يک الگوي حرکتي و با سرعت ويژه توليد شود را تمرين مقاومتي تعريف کرده است. تمرين مقاومتي نقش اساسي در توانمندي فيزيکي و بهبود برنامه فعاليّت روزمره دارد که توسط بسياري از سازمان هاي مهم بهداشتي توصيه شده است. مشاهده شده که پاسخهاي هورموني به ورزش وابستگي بالايي به تنوع تمرينات مقاومتي مانند ست، تکرار و تکرار در هر ست، استراحت متناوب بينستها، شدت تمرين، مقدار توده عضلاني درگير و اضافه بار دارد(23،22).
1-7-4- ترتيب حرکت در تمرين
به عبارت ساده انجام توالي حرکات در تمرين مقاومتي به عنوان ترتيب حرکت شناخته ميشود، و جزو متغيرهاي تمرين محسوب ميگردد. منظور از ترتيب حرکات سنتي ديکته تمرين به گروه عضلات بزرگ و يا چند مفصله قبل از گروه عضلاني کوچک يا تک مفصله است(23). در پژوهش حاضر روش سنتي که امروزه در اکثر سالنهاي کار با وزنه با تأکيد بر يک گروه عضلاني خاص به شکل متمرکز و تکرار حرکات متوالي در همان گروه عضله با پيش فرض تقسيم بندي بالاتنه، ميانتنه و پايينتنه بدون دستورالعمل موثق استفاده و به کار گرفته ميشود، در مقابل روش منتخب که در آن آزمودنيها به صورت متناوب با اجراي حرکات بدون تمرکز بر گروه عضله خاص، گروههاي عضلاني مشخصي را توسط وزنههاي آزاد و دستگاههاي تمرين مقاومتي در دسترس تمرين ميدهند، مقايسه خواهد شد. اخيراً، با هدف دستکاري محرکهاي تمرين، تکنيکهاي مختلفي ترتيب بکارگيري حرکت در ورزشهاي متنوع استفاده ميشود. امّا اولويت بيشتر اين تکنيکها بر روي سيستم به تعويق انداختن خستگي لحاظ شده است(24).
فصل ?
ادبيات تحقيق
2-?- مقدمه
در اين فصل نقش دستگاه درونريز و هورمون را به طور خلاصه شرح خواهيم داد. سپس عملکرد هورمون تستوسترون را با اطلاعات ارائه شده به طور کامل توضيح ميدهيم و در آخر تحقيقات انجام شده و نتايج آنها را بررسي خوايم کرد.
?-?- زمينههاي نظري
?-?-?- غدد درون ريز
غدد بدن را ميتوان به دو دسته درون ريز و برون ريز تقسيم کرد. غدد درون ريز مجاري ترشحي نداشته و ماده را مستقيم به درون خون ترشح ميکنند، اين مواد درون ريز که هورمون ناميده ميشود ميتواند به يكپارچگي و كنترل اعمال بدني كمك كند و ثبات يا تعادل حياتي محيط داخلي را فراهم سازد. هورمونها تقريبا بر همه جنبه هاي اعمال انساني موثرند. آنها تنظيم رشد و تكامل،‌ توليد مثل و افزايش توانايي بدن در مواجهه با فشارهاي جسماني و رواني را برعهده دارند(49،47). هورمونها نقش اساسي در عملکرد فيزيولوژيکي روزانه بدن انسان داشته و غلظت هورموني بر زمان شروع آبشارهاي مختلف فيزيولوژيکي تأثيرگذار هستند، غلظت هورموني همچنين به هيپرتروفي عضله، افزايش تراکم مويرگي و آغاز پيدايش حيات ميتوکندري کمک ميکند(?5).
?-?-?- هورمون:‍‍‍‍‍ ساختار، سنتز و انتقال در خون‌‌‌
سه نوع عمده از هورمون وجود دارد: استروئيدها، پپتيدها، و هورمونهاي آمينواسيد تغيير يافته، که آمين نيز ناميده ميشود. هر کدام از اين ساختار شيميايي خاص تعيين کننده چگونگي تعامل آن با گيرندههاي سلول هدف است. هورمونها از غدد درون ريز به داخل خون منتشر ميشوند، تا خون به عنوان يک سيستم حمل و نقل بزرگ هورمون را به سلول هدف خود، منتقل کند(49). از نمونه خون براي مشاهده تغيير در غلظت هورمون با ورزش و يا پس از يک دوره تمرين ورزشي، براي به دست آمدن بينشي از غلظت هورموني با توجه به ورزش حاد يا مزمن استفاده ميگردد. هورمونها ميتواند در اجزاي مختلف خون، از جمله پلاسما يا سرم يافت شوند. با اينکه غلظت هورمونها درخون اندک است اما اعمال زيادي بر بافتهاي بدن تحميل ميکند. ثابت شده که به جز غدد درون ريز واقعي، بافتهاي ديگر از جمله کبد موادي را ترشح کرده که عملکردي هورمون مانند دارند(48).
آزادسازي هورمونها از جايگاههاي سلولي خاص در اندامهاي مختلف و غدد توليد هورمون رخ ميدهد. به طور کلي هورمونها از طريق يک سري واکنشهاي شيميايي سنتز، ذخيره و سپس از مکان ذخيرهسازي مکانيکي، عصبي و يا سيگنال هورموني منتشر ميشود. سيگنالهاي تحريکي بسيار خاص کار کنترل آزاد سازي هورمون را بر عهده دارند. همانگونه که ذکر شد، غدد درون ريز يک تابع است که از طريق آن هورمون به طور مستقيم به خون ترشح ميشود. اما در غدد برون ريز هورمون به منطقهاي در نزديکي سلول هدف براي تعامل با آن بدون هرگونه حمل و نقل در خون، آزاد ميشود. افزايش در غلظت هورموني با تلفيقي از توابع فيزيکي ورزش براي تعمير و بازسازي بافت هاي بدن بسيار مهم است(49،48).
?-?-? – هورمون: نيمه عمر و حمل و نقل
هر هورمون داراي نيمه عمر خاص، يا مقدار زماني که طول ميکشد غلظت هورمون در خون به نيمي از مقدار ماکزيمم خود برسد است، نيمه عمر هورمون با تعيين قدرت آن براي ايجاد سيگنال به سلول هدف خود مشخص ميشود. بسياري از هورمونها به فاصله نيمه عمر خود به پروتئينهاي انتقال دهنده و يا مولکول ديگر، يا سلولهاي موجود در خون متصل ميشوند. که بعد از يک مقدار مشخصي از زمان، هورمون با پايان دادن به سيگنالهاي خود در بدن شکسته و تخريب ميشود. هنگامي که يک هورمون با يک گيرنده تعامل ايجاد کرد، آن را تجزيه و ساختار و عملکرد خود را از دست ميدهد، اين باعث ميشود گيرندههاي موجود با اتصال به مولکول هورمون ديگر، مدت زمان تحريک هورمون را محدود کند(48).
حدود ?? درصد از تستوسترون پس از ترشح از بيضه ها يا به سستي به آلبومين پلاسما متصل مي شود يا به طور قويتر به نوعي بتاگلوبين موسوم به گلبولين متصل شونده به هورمون جنسي اتصال مييابد تا بدين شکل نيمه عمري حدود?? دقيقه تا چندساعت درگردش خون پيدا کند، آنزيم ?- آلفا ردوکتاز در بافتها تستوسترون را به دي هيدروتستوسترون(DHT) که متابوليت فعالتري است تبديل ميکند(26،10).
هورمون جنسي متصل به گلوبولين اتصال(SHBG)، يک پروتئين حمل و نقل تستوسترون است که سطوح در حال گردش تستوسترون آزاد(FT) تأثير ميگذارد، همچنين با سندرم متابوليک ارتباط دارد(47). طيف گستردهاي از عوامل مختلف مانند: ترشح دورهاي، تنوع روزانه، مصرف گلوکز، تنوع هفته به هفته، تغييرات فصلي و نوع فعاليتهاي قبل از نمونهگيري خون بر تستوسترون سرم مردان تأثير ميگذارند(48). گفته شده چندين روش مختلف براي اندازهگيري سطح تستوسترون وجود دارد، ويژگيهاي عملکرد خطي بودن، تکرارپذيري، محدوديتهاي سطح پايين تشخيص و مورد نياز قبل از تحليل در ميان عاملهاي سنجش متفاوت است(26).
?-?-?- نقش تستوسترون بر سلامت
بيماري همواره از راههاي مختلف از جمله از طريق اثر بر هورمون رشد، منجر به کاهش هورمونهاي آنابوليکي و محور گناد هيپوتالاموس ميشود که کاهش سطح تستوسترون را در پي دارد(28). از طرفي ضعف، سندرم باليني است که با کاهش ذخيره فيزيولوژيک موثر بر سيستمهاي مختلف بدن و با افزايش خطر شکستگي استخوان، بستري شدن و حتي مرگ همراه است. ضعف که بيشتر با افزايش سن شکل ميگيرد با سارکوپنيا، اختلال در عملکرد سيستم ايمني و غدد درون ريز، سقوط سطح هورمون تستوسترون وکاهش حجم عضلاني و قدرت در ارتباط است. در ميان گزينههاي مختلف درماني در نظر گرفته شده براي اين مقوله مکمل تستوسترون به دليل اثرات آنابوليک آن بر عضلات تجويز ميشود(29). مطالعات اپيدميولوژيک شيوع فراوان سطوح پايين تستوسترون در مردان با بيماري هاي قلبي عروقي را نشان داده و خاطر نشان کردهاند که اين هورمون اثرات مفيدي بر روي عوامل خطر قلبي و عروقي که شامل کلسترول، اختلال عملکرد اندوتليال و التهاب واسطههاي کليدي آترواسکلروز دارد. علاوه بر اين، سطح تستوسترون کم در بعضي از وجود اما نه در تمام مطالعات با افزايش حوادث قلبي عروقي و مرگ و مير همراه است. بسياري از بيماري هاي مزمن از جمله، چاقي، ديابت نوع ?، بيماري مزمن انسدادي ريه، بيماري کبد و آرتريت روماتوئيد با سطوح پايين تستوسترون و سستي همراه است(31،27). هر چند برخي از مطالعات شواهد متضادي گزارش کردهاند، اکثر مطالعات اثر تستوسترون به عنوان يک هورمون وازواکتيو را عمدتاً گشاد کنندگي بستر عروق ذکر کردهاند. در واقع، کاهش ترشح تستوسترون با استرس، جراحي، شوکهاي الکتريکي و استرس رواني در ارتباط است(31). گفته شده ارتباط نزديکي بين تستوسترون سرم و فيبرهاي عضلاني در طول دوره رشد وجود دارد. مطالعات تأثير مثبت ورزش بر بهبود حساسيت به انسولين را به طور گستردهاي تأييد ميکند، که تا حدي به انتشار تستوسترون ناشي از ورزش مرتبط است. همچنين گفته شده توسعه سندرم متابوليک در دوران پيري با کاهش همزمان حساسيت به انسولين و کاهش ترشح تستوسترون در افراد مسن ارتباط دارد(??،?). به طور کلي هورمون آنابوليک تستوسترون، محرک رشد، افزايش دهنده آنابوليسم پروتئين، توسعه دهنده و نگهدارنده ويژگيهاي جنسي مردان است(32). بدون شک اثر ترکيبي انقباض عضلاني و افزايش موجوديت هورمونها و مواد مغذي، پتانسيلي براي افزايش ميزان برداشت اسيد آمينه و گلوکز و ترفيع محيط آنابوليکي بدن ميباشد(50)
از علايم کمبود هورمون تستوسترون در بدن ميتوان به موارد زير اشاره کرد(50،27):
> کاهش محسوس حجم و قدرت عضلاني: کاهش قدرت و حجم عضلاني.
> کاهش ميزان سنتز پروتئين در عضلات و کاهش حجم عضلات؛ در نتيجه کاهش قدرت انقباض تارهاي عضلاني.
> افزايش ميزان تجمع چربي در بدن، مخصوصا در اطراف شکم و پاها: کاهش ميزان ترشح هورمون تستوسترون در بدن علاوه بر افزايش ميزان تجمع چربي زايد در بدن.
> کاهش تراکم استخواني: تحقيقات نشان ميدهند که کاهش ميزان ترشح هورمون تستوسترون در مردان با کاهش تراکم استخوانها و در نتيجه با بروز عارضه پوکي استخوان رابطهاي مستقيم دارد.
> تحقيقات همچنين نشان داده است که کاهش ميزان ترشح هورمون استراديول و تستوسترون در زنان نيز موجب بروز عارضه پوکي استخوان مي گردد.
> با کم شدن ميزان ترشح طبيعي هورمون تستوسترون در بدن از کيفيت فعاليت به شدت کاسته مي شود.
> کاهش مهارتهاي ياد گيري و کاهش قدرت تمرکز؛ تحقيقات نشان ميدهند که کاهش ميزان ترشح هورمون تستوسترون با افت قواي يادگيري و همچنين با کم شدن قدرت حافظه در انسان ارتباط مستقيم و تنگاتنگي دارد.
?-?-? – ريتم شبانه روزي
بسياري از هورمونها متأثر از ريتم شبانه روزي هستند، که تأثير بزرگي بر پاسخ آنها براي ورزش در زمانهاي مختلف روز دارد. الگوهاي پاسخ شبانه روزي ميتواند حساس به چرخه نوري و تاريکي، الگوي خواب و تغييرات فصلي باشند، برخي از هورمونها ترشح کمي در اوايل صبح و سپس افزايش غلظت درطول روز و اواخر شب دارند(به عنوان مثال، هورمون رشد). برخي ديگراز هورمونها(به عنوان مثال، تستوسترون، کورتيزول) شروعي بالاتر در صبح و کاهشي را در طول روز تجربه ميکنند. همچنين بعضي از هورمونها نيز در طول روز نسبتاً ثابت باقي ميمانند و فقط در پاسخ به عوامل استرس زا حاد مانند ورزش افزايش مييابند(به عنوان مثال، IGFs و کاتکولآمينها)( 49،47). در اين بين سطح تستوسترون سرم در معرض تغييرات زماني؛ روزانه، فصلي و مربوط به سن قرار ميگيرد. همچنين بيماري و برخي از داروها مانند مواد مخدر و دگزامتازون، به طور موقت ميتواند بر غلظت تستوسترون از طريق اثرات مرکزي و محيطي تاثير بگذارد(34). در صبح زود سطوح تستوسترون سرم در اوج قرار دارد، پس از آن کاهش تدريجي در طول روز تا رسيدن به سطوح پايين آن در ساعات شب ادامه مييابد(35). ارزش پايينترين مقاديرحدود ??درصد کمتر از ارزش اوج در صبح است، اما اين ممکن است در حدود ??? در افراد جوان متفاوت باشد. در نظر گرفتن زمان نمونه برداري در مردان جوان در ساعت ? تا ?? صبح توصيه شده است، اما اين الگوي روزانه در مردان مسن تر و افراد زمينگير، کمتر مهم است. با توجه به ريتم شبانه روزي، کسر قابل توجهي از مردان مسن ?? تا ?? سال که تستوسترون سرم در بعدازظهر از آنها گرفته شده غلظت نرمال در مقايسه با اندازه تستوسترون در صبح را داشتند(31،29). برامبايلا و همکاران (????) اظهار کردند تنوع بيولوژيک در سطح تستوسترون هنگامي که نمونهها از فرد در همان زمان از روز در طي چند روز جمع آوري شده حدود 10درصداست.
?-?-?- عملكرد
هورمون‌ها ترکيباتي هستند که توسط غدد ريز بدن توليد مي‌شوند، تغييرات ساختماني و فيزيولوژيک آن منطقه را هماهنگ کرده و در بسياري از عوامل حياتي بدن نقش دارند. هورمونها پيام رسانهاي شيميايي عملکرد بدن بوده که براي کنترل و هماهنگي بسياري از فعاليتهاي بدن کارآمد ميباشد. توسعه عضلاني، رشد و بلوغ سيستم ايمني بدن و حتي فرايند پيري تنها بخشي از مقولههاي تاثير پذير از هورموناند(?). تستوسترون يک هورمون آندروژن مردانه است که در سلولهاي ليديگ بيضه از کلسترول سنتز ميشود. اثر بيولوژيکي قويي هورمون تستوسترون تحريک رشدي آن از بافتهاي جنسي است. که مرتبط با افزايش اشتها، وزن بدن، توليد گلوبولهاي قرمز، تراکم استخوان، برداشت گلوکز توسط عضله، ذخيره سازي گليکوژن عضله ، و سنتز پروتئين و افزايش قدرت عضلاني است(32). انتظار ميرود تستوسترون به منظور بهبود عملکرد در رويدادهاي از جمله وزنه برداري و حوادث وابسته به قدرت حداکثر موثر باشد، اين تعجب آور نيست که سوء استفاده از استروئيد آندروژني در ميان وزنه برداران قدرتي شايع تر است. گرچه مطالعات قبلي براي نشان دادن هرگونه پيشرفت در عملکرد ورزش استقامتي شکست خوردهاند. اما گفته شده ممکن است که تستوسترون عملکرد ورزشي در فعاليتهاي دو سرعت را با کاهش زمان واکنش بهبود دهد، نقش تستوسترون به عنوان تنظيم کننده انتقال عصبي نشان داده شده است. همچنين قابل تصور است که تستوسترون ممکن است عامل مهم تعيين کننده قدرت انفجاري، عملکرد در حداکثر سرعت دويدن و شنا کردن در مسافت و رويدادهاي کوتاه را بهبود بخشد(35).
هورمونهاي استروئيدي جنسي تحت تأثير عملکرد ارگانهاي مختلف از جمله سيستم عضلاني، دستگاه گوارش و قلب قرار دارند(31). گروهي از اين هورمونها مانند تستوسترون، که اثرات آنابوليکي را اعمال ميکنند، تنظيم کننده سنتز پروتئين هستند(35). نشان داده شده که سطح پايين تستوسترون با کاهش عملکرد فيزيکي و افزايش خطر مرگ و مير همراه است(31). مردان مبتلا به کمبود تستوسترون با کاهش قابل توجهي در تراکم استخوان، روبه رو هستند، به طوري که کمبود تستوسترون در بيش از نيمي از مردان سالمند با سابقه شکستگي لگن گزارش شده است. سي تي اسکن ارزيابي کمّي توزيع چربي نشان داده است که کمبود تستوسترون با تغيير در رسوب چربي و افزايش در مناطق زير جلدي و عضلاني همراه است(32).
به طور خلاصه، مزاياي جايگزيني با تستوسترون عبارتند از:
> توده عضلاني و قدرت عضلاني بهبود يافته
> کاهش توده چربي
> ظرفيت بهبود فضايي، شناخت، و حافظه
> بهبود تراکم استخوان


دیدگاهتان را بنویسید