عنوان صفحه
شکل 4-1: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب نوع کمپاني32
شکل 4-2: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب داخلي و وارداتي34
شکل 4-3: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب نوع موتور35
شکل 4-4: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب نوع سوخت36
شکل 4-5: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب نوع گاز37
شکل 4-6: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب يورو38
شکل 4-7 ميزانCO خروجي از اگزوز خودروهاي کمپاني سايپا در فاصله سال‌هاي 1383 تا
138939
شکل 4-8 ميزان CO خروجي از اگزوز خودرو پرايد در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138940
شکل 4-9 ميزان CO خروجي از اگزوز خودرو زامياد در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138940
شکل 4-10 ميزان CO خروجي از اگزوز خودروهاي کمپاني ايران خودرو در فاصله سال‌هاي1383 تا 138941
شکل 4-11 ميزان CO خروجي از اگزوز خودرو پژو 206 در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138942
شکل 4-12 ميزان CO خروجي از اگزوز خودرو پژو GLX در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138942
شکل 4-13 ميزان CO خروجي از اگزوز خودرو پارس در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138943
شکل 4-14 ميزان CO خروجي از اگزوز خودرو سمند در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138944
شکل 4-15 ميزان CO خروجي از اگزوز خودرو پيکان در فاصله سال‌هاي 1376 تا 138344
شکل 4-16 ميزان CO خروجي از اگزوز خودرو وانت پيکان در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138945
شکل 4-17 ميزان CO خروجي از اگزوز خودرو ال90 در فاصله سال‌هاي 1386 تا 138946
شکل 4-18 ميزان CO خروجي از اگزوز خودرو روآ در فاصله سال‌هاي 1385 تا 138946
شکل 4-19 ميزان COخروجي از اگزوز خودروهاي دو کمپاني ايران خودرو و سايپا در فاصله سال‌هاي 1383تا 138947
شکل 4-20 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو سايپا در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138948
شکل 4-21 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو پرايد در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138948
شکل 4-22 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو زامياد در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138949
شکل 4-23 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودروهاي کمپاني ايران خودرو در فاصله سال‌هاي 1383 تا138950
شکل 4-24 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو 206 در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138950
شکل 4-25 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو پژو GLX در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138951
شکل 4-26 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو پارس در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138952
شکل 4-27 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو سمند در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138952
شکل 4-28 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو پيکان در فاصله سال‌هاي 1376 تا 138353
شکل 4-29 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو وانت پيکان در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138954
شکل 4-30 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو ال90 در فاصله سال‌هاي 1386 تا 138954
شکل 4-31 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودرو روآ در فاصله سال‌هاي 1385 تا 138955
شکل 4-32 ميزان CO2 خروجي از اگزوز خودروهاي دو کمپاني ايران خودرو و سايپا در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138956
شکل 4-33 ميزان HC خروجي از اگزوز خودروهاي کمپاني سايپا در فاصله سال‌هاي 1383تا 138956
شکل 4-34 ميزان HC خروجي از اگزوز خودرو پرايد در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138957
شکل 4-35 ميزان HC خروجي از اگزوز خودرو زامياد در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138958
شکل 4-36 ميزان HC خروجي از اگزوز خودروهاي کمپاني ايران خودرو در فاصله سال‌هاي 1383تا 138958
شکل 4-37 ميزان HC خروجي از اگزوز خودرو 206 در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138959
شکل 4-38 ميزان HC خروجي از اگزوز خودرو پژو GLX در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138960
شکل 4-39 ميزان HC خروجي از اگزوز خودرو پارس در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138960

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

شکل 4-40 ميزان HC خروجي از اگزوز خودرو سمند در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138961
شکل 4-41 ميزان HC خروجي از اگزوز خودرو پيکان در فاصله سال‌هاي 1376 تا 138362
شکل 4-42 ميزان HC خروجي از اگزوز خودرو وانت پيکان در فاصله سال‌هاي 1383 تا 138962
شکل 4-43 ميزان HC خروجي از اگزوز خودرو ال90 در فاصله سال‌هاي 1386 تا 138963
شکل 4-44 ميزان HC خروجي از اگزوز خودرو روآ در فاصله سال‌هاي 1385 تا 138964
شکل 4-45 ميزان HC خروجي از اگزوز خودروهاي دو کمپاني ايران خودرو و سايپا در فاصله سال‌هاي 1383تا 138964
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
جدول 4-1: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب مدل خودرو31
جدول 4-2: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب نوع کمپاني32
جدول 4-3: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب سال33
جدول 4-4: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب داخلي و وارداتي34
جدول 4-5: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب نوع موتور35
جدول 4-6: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب نوع سوخت36
جدول 4-7: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب نوع گاز37
جدول 4-8: توزيع فراواني خودروهاي مورد بررسي بر حسب يورو38
جدول 4-9 خروجي ضريب همبستگي پيرسون براي آزمون رابطه سال ساخت خودرو با CO65
جدول 4-10 خروجي ضريب همبستگي پيرسون براي آزمون رابطه ضريب همبستگي پيرسون براي آزمون رابطه سال ساخت خودرو با CO266
جدول 4-11 خروجي ضريب همبستگي پيرسون براي آزمون رابطه ضريب همبستگي پيرسون براي آزمون رابطه سال ساخت خودرو با HC66
جدول 4-12 خروجي ضريب همبستگي پيرسون براي آزمون رابطه ضريب همبستگي پيرسون براي آزمون رابطه سال ساخت خودرو با O267
جدول 4-13 خروجي ضريب همبستگي پيرسون براي آزمون رابطه ضريب همبستگي پيرسون براي آزمون رابطه سال ساخت خودرو با LANDA67
جدول 4-14 خروجي آزمون تي براي مقايسه ميزان آلايندگي در خودروهاي توليدي شرکت‌هاي ايران خورو و سايپا68
جدول 4-15 خروجي آزمون تي براي مقايسه ميزان آلايندگي در خودروهاي بنزين سوز و گاز سوز
70
جدول 4-16 خروجي آزمون تي براي مقايسه ميزان آلايندگي در خودروهاي انژکتور و کاربراتور72
فصل اول
کليات
1-1- مقدمه
هوا مهمترين عنصر حياتي محيط زيست به شمار ميرود و آلودگي آن تندرستي و سلامتي انسانها را به خطر مياندازد. آلودگي هوا يکي از مشکلات قرن حاضر است که اکثر شهرهاي بزرگ جهان با اين پديده رو به رو هستند. در واقع يکي از مهم‌ترين مسائل زيست محيطي به شمار مي‌رود که به خودي خود مي‌تواند زمينهساز بسياري از خطرهاي زيست محيطي ديگر باشد (خزاعي و همکاران، 1391). گسترش بيرويه شهرها و شهرنشيني و نيز رشد بخش صنعت به خصوص در مجاورت شهرهاي بزرگ و پرجمعيت و ترکيب آنها با مجموعه عوامل طبيعي و اقليمي نه تنها باعث افزايش آلودگي هواي شهرها شده، بلکه تغييراتي را در اقليم جهاني به وجود آورده که در سالهاي اخير به شدت مورد توجه محققان و برنامهريزان قرار گرفته است. عوامل ايجاد آلودگي هوا زياد هستند و يکي از مهمترين آنها وسايل نقليه هستند که در زندگي ماشيني امروز به شدت مورد نيازند. لذا در طراحي، توليد و استفاده از آنها بايد طوري عمل شود که حداقل آلايندگي براي محيط زيست ايجاد گردد. امروزه سعي سازندگان خودرو بر توليد خودروهايي با کمترين ميزان آلايندگي است (صالحي تينوني و همکاران، 1391). پژوهش حاضر در 5 فصل (کليات، سوابق پژوهش، نتايج يافتهها و بحث و نتيجهگيري) به بررسي ميپردازد.
1-2- بيان مسئله
به دليل رشد فزاينده شهرنشيني يکي از معظلات زيست محيطي دنياي امروز وسايل نقليه هستند. بنابراين کيفيت اين وسايل در دنياي امروز از جهت کاهش آلايندگي بسيار مهم و ضروري است. هوا نيز مانند ساير منابع محيط زيست داراي ظرفيت محدود است و تحمل تخليه مواد زائد و سمي مختلف را در حدي که امروزه بشر به آن تحميل کرده است ندارد.
تغيير در ويژگيهاي فيزيکي و شيميايي عناصر تشکيل دهنده هوا، آلودگي هوا اطلاق ميشود که ميتواند منبع طبيعي و يا مصنوعي داشته باشد (نصرالهي و غفاري، 1389). شماري از آلايندههاي جو آلايندههاي اوليه به شمار ميروند زيرا مستقيماً از دودکشها، اگزوزها و غيره وارد جو ميشوند. دسته ديگر که آلايندههاي ثانويه نام دارند از ترکيب و بر هم کنش شيميايي يک آلاينده اوليه با بعضي از اجزا هوا از قبيل بخار آب و يا… آلايندههاي ديگر ايجاد مي شوند (ويکتوريا عزتيان و سادات هاشمي نسب، 1392).
بر اساس آمار سازمان بهداشت جهاني متأسفانه ايران از رتبه هشتمين کشور جهان از نظر آلودگي هوا به رتبه سوم رسيده است. مكانيسمهاي اثرات آلودگي هوا بر سلامتي انسان پيچيده است، پژوهشهاي اپيدميولوژيك نشان داده كه ارتباط منسجمي بين آلودگي هوا، سرطان ريه (پوپ1 و همکاران، 2002.، نيبرگ2 و همکاران، 2000.، چن3 و همکاران، 2007.، سان4 و همکاران، 2006.، بورجو5 و همکاران، 2006) حملات قلبي عروقي (پيترز6 و همکاران، 2004.، توني7 همکاران، 2007.، ميلر8 و همکاران، 2007.، آيونان و پان9، 2004،. بورنت و کريسکي10 1994.، جرت11 و همکاران، 2005) مشکلات تنفسي در کودکان (گايودرمن12 و همکاران، 2007.، مورگنسترن13 و همکارن، 2007.، هيوآنگ و لاندن14، 2012) وجود دارد.
بررسي‌ها نشان مي‌دهد حدود سه چهارم از آلودگي هواي شهرهاي بزرگ ناشي از تردد خودروهايي است كه در حال حاضر با اعمال سهميه بندي حدود 60 ميليون ليتر بنزين در روز مصرف ميکنند. براساس آمارهاي موجود بيش از ?? درصد خودروهاي كشور ما عمر بالاي بيست سال دارند. ميانگين سني بالا به همراه تكنولوژي پايين بكار گرفته شده در خودروهاي ساخت داخل سبب شده است تا ميانگين مصرف سوخت خودروها در ايران برابر ?? ليتر در هر ??? كيلومتر باشد در حالي كه متوسط مصرف سوخت خودروها در دنيا كمتر از ? ليتر براي ??? كيلومتر مي‌باشد. نتيجه اين مصرف بالا به دليل احتراق ناقص و تنظيم نبودن موتور بيشتر خودروهاي در حال تردد بنزيني، هيدروکربن‌هاي نسوخته و منواكسيدكربن مي‌باشد كه پارامترهاي مهم آلاينده هوا محسوب مي‌شوند (سياوش رضازاده، ????).
گازهاي خروجي از خودروها شامل طيف وسيعي از مواد سمي، شامل: کربن منواکسيد، نيتروژن دي اکسيد، دي اکسيد سولفور، بوتادين، بنزن، فرمالدهيد، هيدروکربن‌هاي چند حلقهاي، سرب و ذرات ريز معلق است. اين گازها فقط به صرف حضور مشكل ايجاد نمي‌کنند بلكه غلظت‌هاي بسيار زياد آن‌ها كه به علت فعاليت‌هاي انسان اتفاق ميافتند، مشكل جدي براي سلامت انسان هستند (خوش اخلاق و حسن شاهي، ????.، صادقيان و فضيلي، 1385).
منواکسيدکربن گازي است بيرنگ و بيبو كه عملاً حاصل احتراق ناقص سوختهاي فسيلي است که به جاي دياکسيدکربن تشکيل ميشود و در اثر يکي از اين کاستيها است :اکسيژن ناکافي و دماي پايين شعله، زمان ماند گاز مخلوط هوا و سوخت در دماي بالا و اغتشاش درون اتاقک احتراق. توجه به اين نکته ضروري است که وسايل نقليه موتوري بزرگترين سهم را در توليد اين آلاينده به خود اختصاص ميدهند. ميزان منواکسيدکربن با افزايش تعداد وسايل نقليه در مناطق مختلف شهر افزايش مييابد. مقدار توليد منواکسيدکربن در جهان توسط سازمان بهداشت جهاني به طور تقريبي معادل 2600 ميليون تن در سال برآورد گرديده است که 60 درصد از اين مقدار توسط فعاليتهاي انساني توليد ميشود (صالحي تينوني و همکاران، 1391).
دي اکسيدکربن گازي بيرنگ و بيبو ميباشد. دياکسيدکربن با اثر گلخانهاي طبيعي مانع از سرد شدن زمين ميشود. البته غلظتهاي بالاي دياکسيدکربن در جو، که از سوختهاي فسيلي حاصل ميشود به عنوان آلاينده جوي به شمار ميرود.
اصليترين ماده شيميايي موجود در بنزين و ساير فراوردههاي نفتي را هيدروکربنها تشکيل ميدهند. افزايش ميزان ابتلا به سرطان ريه در نواحي شهري به هيدروکربنهاي چند هستهاي خارج شده از اگزوز اتومبيلها نسبت داده شده است. توليد هيدروکربنهاي نسوخته يا ناقص سوخته، در نتيجهي کافي نبودن هواي احتراق است (عليزاده، 1380).
سه منبع اصلي آلودگي عبارتند از: مخزن سوخت و کاربراتور، محفظه لنگ‌ها و اگزوز (فيروزگان، 1387). به طورکلي 85% آلودگي هوا از لوله اگزوز و محل اتصال ميل لنگ ميباشد.60% هيدروکربن از لوله اگزوز خارج ميشود. تقريبا 25% هيدروکربنها از محل اتصال ميل لنگ به بيرون نشت ميکند (دهقاني، 1384). هرخودرو به متوسط در سال kg5000 مواد آلوده کننده جوي توليد ميکند يعني بازاء مصرف حدود 2000 ليتر بنزين در سالkg 4820گاز CO215 ،kg 186.6 گازCO16 ، kg 28 گازHC17 ،kg 26.5 گاز NOx18 وارد جو زمين ميشود (عجب شيرچي و عليزاده، 1384).
کاتاليست کنورتور قطعهاي متخلل و به شکل استوانه که بين موتور و انباري اگزوز خودرو نصب ميشود. ميزان هيدروکربن را 97 درصد و انواع اکسدکربن را 96 درصد کاهش ميدهد. خودرويي که کاتاليست دارد 03/0درصد آلودگي توليد ميکند. مبدل کاتاليستي تاريخ مصرف دارد و بعد از سه الي چهار سال از کار ميافتد و بايد تعويض شود (خان فکر و همکاران، 1388)
امروزه سعي سازندگان خودرو بر توليد خودروهايي با کمترين ميزان آلايندگي است. اما فقط با طراحي خوب، کاهش آلايندهها تضمين نميشود. بلکه بايد خودروها در زمان استفاده به صورت دورهاي تست و عملکرد سيستمهاي سوخت، احتراق و کنترل کنندههاي آلايندگي بررسي شوند تا در صورت بروز عيب هر چه زودتر نسبت به رفع عيوب اقدام گردد. اين کار بر عهده مراکز معاينه فني خودروها گذاشته شده تا آلايندگي خودروها در حين استفاده به حداقل برسد (صالحي تينوني و همکاران، 1389).
ايران در سال ???? در راستاي حفاظت از محيط زيست و جلوگيري از آلودگي هوا، جدول زماني استاندارد حد مجاز آلايندگي انواع خودروهاي بنزيني، گازوييلي و دوگانهسوز ساخت داخل و وارداتي و موتورسيکلتها را تعيين کرده است. بر اين اساس، استاندارد حد مجاز آلايندگي خودروهاي سبک، سنگين و نيمه سنگين در سالهاي ???? و ???? يورو ? بوده است. اما طي سالهاي ????، 1392 اين خودروها بايد استاندارد يورو 4 را کسب ميکردند. استانداردهاي آلايندگي اروپا ميزان بيشينه مجاز را براي انتشار گازهاي آلاينده خودروهايي که در کشورهاي اتحاديه اروپا فروخته ميشوند، تعريف ميکند. اين استاندارد، انتشار اکسيدهاي نيتروژن، هيدروکربنها، منواکسيدکربن و ذرات معلق را در بردارد. ميزان آلايندههاي NO و HC خودروهاي بنزيني در استاندارد يورو ? به صورت جمع اين دو آلاينده ذکر شده که در استاندارد يورو ? اين مقادير جداگانه اعلام ميشود. خودروهاي بنزين سوز در هر دو استاندارد از اندازه گيري آلاينده ذرات معلق 19PM معاف هستند.
در اين استاندارد حدود مجاز بر اساس ميزان آلودگي خروجي به تفکيک آلاينده (بر حسب گرم) بر مسافت (بر حسب کيلومتر) و بر اساس گروه خودرو و نوع سوخت مصرفي بيان ميشود (g/km) (سليماني و توکلي، ????). استاندارد يورو 2 بر اساس سال اجراي آن 1996 در اتحاديه اروپا به استاندارد EC96 نيز مشهور است. در استاندارد يورو 2 ميزانCO = 2.2 , NO + HC =0.5 گرم بر کيلومتر است.
گروه صنعتي ايران خودرو بزرگ‌ترين شرکت خودرو سازي ايران و خاورميانه‌است که به طور متوسط ?? درصد توليد خودرو ايران را به طور دائم به خود اختصاص داده‌است. اين شرکت مهم‌ترين شرکت خودروسازي ايراني است، که انواع خودروهاي سبک و سنگين را با همکاري شرکاي خارجي يا به تنهايي مونتاژ مي‌کند. ايران خودرو سالانه حدود ??? هزار دستگاه خودرو توليد مي‌نمايد. و شرکت سايپا پس از ايران خودرو با ?? درصد به‌عنوان دومين خودروساز ايران، شناخته شد. در سال ???? با توليد شمار ??????? دستگاه اتومبيل، معادل ?? درصد از سهم بازار خودروي ايران را به خود اختصاص داد.

1-3-ضرورت مسئله
شهر شيراز از جمله شهرهاي پرجمعيت است که دچار آلودگي هواست. به لحاظ شرايط جغرافيايي ويژه (محصور بودن در ميان كوهها) و رشد به نسبت بالاي جمعيت و همچنين تعداد و گوناگوني رو به افزايش آلاينده‌ها، به نظر مي‌رسد كه مشكل آلودگي در طول زمان روند صعودي و قابليت پيشگيري كمتري را به خود بگيرد (واثقي و همکاران، 1387). با توجه به مشکلات روزافزون آلودگي هوا و عواقب زيست محيطي آن به دليل عدم رعايت استانداردها در ساخت خودروها و سوخت مصرفي آنها، به‌ کارگيري و استفاده از استانداردهاي نوين دنيا، جهت جايگزيني با استانداردهاي قديمي الزامي ميباشد. از اين رو پژوهش حاضر قصد دارد به بررسي آلايندههاي خروجي از اگزوز (,O2 CO, CO2, HC) خودروهاي سبک بپردازد.

1-4-اهداف
در اين پروژه اهداف زير دنبال ميگردد:
بررسي ميزان آلايندگي خودروهاي داخلي
مقايسه ميزان آلايندگي خودروها بر اساس سال توليد آنها
مقايسه ميزان آلايندگي خودروها بر اساس نوع کمپاني آنها
مقايسه و بررسي ميزان آلايندگي خودروها از نظر نوع سيستم سوخت رساني
فرضيات پژوهشي
ميانگين توليد آلايندههاي خروجي از اگزوز خودرو بر حسب سال ساخت متفاوت است.
ميانگين توليد آلايندههاي خروجي از اگزوز خودرو بر حسب نوع سوخت (دوگانه و يکگانه) متفاوت است.
ميانگين توليد آلايندههاي خروجي از اگزوز خودرو بر حسب نوع موتور (کاربراتور و انژکتور) متفاوت است.
ميانگين توليد آلايندههاي خروجي از اگزوز خودرو بر حسب نوع کمپاني (ايران خودرو و سايپا) متفاوت است.

فصل دوم
پيشينه تحقيق
2-1- مقدمه
در مورد ميزان آلايندههاي خروجي از اگزوز برخي خودروهاي سبک پژوهشهاي مختلفي صورت گرفته است که در دو بخش پژوهشهاي داخلي و خارجي به چکيدهاي از آنها اشاره ميشود.

2-2 -پژوهشهاي داخلي
روشن ضمير و همکاران (1380) با بررسي آلودگي هواي تهران برنامه جامعي براي مبارزه با آلودگي هوا ارائه دادند. نتايج نشان داد که با اجراي اين برنامه، آلودگي هواي تهران به ميزان 16 درصد کاهش پيدا ميکند. بررسي اقدامات حاکي از آن بود که کم هزينهترين راه مبارزه با آلودگي هوا، پيشگيري از انتشار آلايندهها با بهرهگيري از فناوريهاي مناسب است. براي مبارزه با آلودگي هوا ناشي از حمل و نقل در شهرهاي بزرگ دو استراتژي متفاوت وجود دارد. يکي استفاده از خودروي برقي و ديگري استفاده از خودروهاي احتراق داخلي و سپس تلاش در جهت کنترل کردن و کاستن از آلودگي توليد شده توسط آنهاست.
جنيدي جعفري (1381) به بررسي آلايندههاي خروجي از اگزوز خودروهاي بنزيني و ديزلي در انگليس پرداخت. و براي اين منظور 300 خودرو پس از معاينه اوليه انتخاب شده و آلايندههاي خروجي از آنها با دستگاه آناليز گاز testoدر شرايط مختلف دماي محيط و موتور مورد بررسي قرار داد و به اين نتيجه رسيد که آلايندههاي CO , NO, HC خروجي از خودرو ناشي از موتورهاي ديزلي زمانيکه موتور گرم باشد کمتر از موتورهاي بنزيني بدون کاتاليست بوده است، در حالي که ميزان خروج اين آلايندهها در موتورهاي با سيستم کاتاليستي کنترل آلاينده سهگانه نزديک به موتورهاي ديزل است. نصب سيستمهاي کاتاليستي بر روي خودروهاي توليدي توسط سازندگان خودرو ميتواند تاثير مثبتي بر روي کاهش بسياري از آلايندههاي هواي خروجي از اگزوز خودرو داشته باشد.
بيات (1383) به بررسي سهم بندي منابع توليد آلودگي هواي شهر تهران با روشهاي تعيين ميزان سهم نسبي منابع شامل استفاده از ضرايب انتشار و محاسبه ميزان انتشار در منشاء توليد آلودگي پرداخت و به اين نتيجه رسيد که 90 درصد وزن كل آلايندههاي هواي شهر تهران از وسايل نقليه منتشر شده و 10 درصد مابقي مربوط به منابع ثابت ميباشد . بيش ازسه چهارم وزن آلايندههاي هوا را منواكسيدكربن تشكيل ميدهد كه 7/98 درصد آن مربوط به وسايل نقليه بوده است. آلاينده بعدي هيدروكربن 4/11 درصد است كه بيش از 70 درصد آن مربوط به منابع متحرك مي باشد.
کشاورزي شيرازي و همکاران (1385) به بررسي سنجش مقدار متيل ترشري بوتيل اتر (20MTBE) در جايگاههاي سوخت رساني در سطح تهران پرداختند و به اين نتيجه رسيدند که استفاده از MTBE موجب حذف سرب از بنزين ميشود که ابزاري مناسب براي کنترل آلودگي خروجي از اگزوز خودروهاست.
شفيع پور مطلق وکمالان (1385) با بررسي ميزان انتشار انواع آلايندههاي ناشي از ناوگان حمل و نقل شهر تهران به اين نتيجه رسيدند که سهم منابع متحرک در آلودگي هواي تهران در سال 81 ، (88.9 درصد) بوده که موتورسيکلتها، خودروهاي سبک و وسايل نقليه ديزلي سنگين در انتشار آلايندهها در بين منابع متحرک به ترتيب 22 ، 74 و 3 درصد بوده است.
رضازاده (1387) به بررسي وضعيت انتشار گازهاي آلاينده هوا درخودروهاي بنزيني شهر قزوين پرداخت. بدين منظور نمونه برداري به صورت تصادفي از خروجي اگزوز 63 خودرو پارامترهاي CO،CO2 ، HC، O2 اندازهگيري شد و دادههاي بدست آمده با استفاده از آزمون آماري t استيودنت مورد مقايسه و ارزيابي قرار گرفت. و به اين نتيجه رسيد که از نظر انتشار HC خودروي شورلت بيشترين اختلاف و تاکسي‌هاي پيكان كمترين اختلاف با حد استاندارد PPM ??? را دارند و خودرو پژو ??? در بهترين وضعيت بدون اختلاف مي‌باشد. از نظر انتشار CO پژو آردي بيشترين اختلاف و گروه سمند، پژو، پارس و… كمترين اختلاف با حد استاندارد ? درصد حجمي را دارند و خودروي پژو ??? در بهترين وضعيت بدون اختلاف مي‌باشد. بطور كلي ?? درصد از خودروهاي ارزيابي شده داراي خروجي بالاتر از حد استاندارد تعريف شده زيست محيطي مي‌باشند كه با تنظيم به موقع موتور، ضمن كاهش مصرف سوخت، نقش مهمي در كاهش آلودگي هوا خواهند داشت.
متصدي زرندي و همکاران (1388) به بررسي ميزان آلاينده CO در شهر تهران در خلال اجراي طرح جامع کاهش آلودگي هوا پرداختند. بدين منظور دادههاي آماري ايستگاههاي سنجش آلودگي هواي شهر تهران با استفاده از نرم افزار EXCEL مورد تحليل قرار گرفت به اين نتيجه رسيدند که اجراي طرح جامع کاهش آلودگي هواي تهران در کاهش ميزان اين آلاينده آنچنان که انتظار ميرفت موثر نبوده ولي تا حدودي توانسته است از افزايش اين آلاينده، با توجه به روند افزايشي ميزان وسايل نقليه موتوري که منبع اصلي توليد CO در سطح شهر ميباشد جلوگيري نمايد.
قلي زاده و همکاران (1388) با بررسي ارتباط آلودگي هوا با مرگ و مير جمعيت شهر تهران و با مطالعه دادههاي مربوط به مرگ و مير طي دوره 4 ساله به اين نتيجه رسيدند که بين آلودگي هوا و مرگ و مير در شهر تهران ارتباط معناداري وجود دارد. بيشترين همبستگي بين آلودگي هوا با مرگ و مير مربوط به فصل پاييز ميباشد که علت اين امر افزايش وارونگي دما و آلودگي هوا در اين فصل است.
مظفري و همکاران (1390) به بررسي انتشار آلايندههاي هوا ناشي از وسايل نقليه موتوري در شهر يزد پرداختند. بدين منظوربا استفاده از روش نمونهگيري تصادفي ساده به وسيله دستگاه دلت مقادير آلايندههاي خروجي از اگزوز وسايل نقليه بنزيني را مورد بررسي قرار دادند. و به اين نتيجه رسيدند که ميزان آلايندههاي HC ,CO ,NO , CO2 در فصل تابستان بيش از ساير فصول است و در مرتبه دوم فصل زمستان قرار دارد، و سنجش ميزان آلايندههاي خروجي از اگزوز خودروهاي بنزيني نشان داد که اتومبيلهاي ماتيز، هيوندا و انواع دوو نسبت به ساير گروهها در وضعيت بسيار خوب قرار داشته، و خودروهاي پژو، سمند و رنو استاندارد توسط شوراي عالي حفاظت محيط زيست را رعايت نموده و ميزان گازهاي خروجي ساير خودروها پاترول، پرايد، پيکان، آردي، جيپ و گالانت از استاندارد تعريف شده بسيار فاصله دارد.
منصوري و همکاران (1390) به بررسي کيفيت و رتبه بندي آلايندگي خودروهاي توليد داخل پرداختند که دادههاي مورد نياز اين تحقيق در مرکز معاينه فني کرمان با نمونهگيري تصادفي از 2200 خودروي مراجعه کننده در مدت 10 ماه با استفاده از دستگاه آناليز کننده دود اگزوز MGT5 انجام گرفت. در نتايج بدست آمده مشاهده شد که چهار خودروي هيونداي ورنا، ال90 ، پژو 206 و ريو رتبههاي اول تا چهارم را به لحاظ کيفيت آلايندگي خود اختصاص دادهاند همگي از نوع شانزده سوپاپ مي باشند، که اين امر نشان دهنده تاثير راندمان حجمي برکاهش آلاينده هاي خروجي اگزوز بوده و خودروي پيکان در رديف آخر از لحاظ کيفيت آلايندگي ميباشد
دامن کشيده و همکاران (1390) با بررسي آثار ناشي از جايگزيني خودروهاي فرسوده سبک بنزينسوز بر روي آلودگي هواي تهران به اين نتيجه رسيدند که در دوره زماني مورد بررسي چهار ساله نتايج حاصل از برآورد معادلات عوامل موثر بر آلودگي هواي شهر تهران نشان دهندهي کاهش آلودگي هوا با خارج کردن خودروهاي فرسوده سبک بنزينسوز از چرخه حمل و نقل شهري و جايگزين کردن خودروهاي جديد در هر کيلومتر پيمايش در دوره مورد بررسي به حد استاندارد هواي پاک ميباشد.
مهدي نژاد و همکاران (1390) با بررسي آلايندههاي هواي ناشي از خودروهاي بنزيني و ديزلي در شهر گرگان، براي سنجش آلايندهها 5 ايستگاه نمونه برداري انتخاب کردند و با استفاده از دستگاه دلت آناليزور اقدام به اندازهگيري گازهاي خروجي از خودورها شده و پس از تعيين مقدار آلايندهها ميزان آنها با استانداردهاي سازمان حفاظت محيط زيست كشور مقايسه گرديد در اين تحقيق خودروها در 7 دسته سواري، تاكسي، وانت، موتور، اتوبوس، ميني بوس، كاميون قرارگرفتند به اين نتيجه رسيدند که در خودروهاي بنزيني، وانتها بيشترين آلودگي را دارند، بطوريکه بيشتر از 59% منواکسيدکربن و 50% هيدروکربنهاي منتشره در هوا در خودروهاي بنزيني توسط آنها توليد ميشود. لذا توصيه ميشود در راستاي کنترل آلايندههاي هوا، تغيير مصرف سوخت، تغيير اجزا سوخت بنزيني و ديزل و جايگزيني خودروهاي نو با خودروهاي فرسوده انجام شود.
درگاهي و همکاران (1391) به بررسي ميزان آلايندههاي خروجي از اگزوز اتومبيلهاي شهر کرمانشاه و تاثير آن بر سلامت انسان پرداختند که براي انجام اين تحقيق 207 خودرو ساخت داخل و خارج کشور به روش نمونهگيري سرشماري انتخاب و اندازهگيري پارامترهاي خروجي از اگزوز به وسيله دستگاه MEXA انجام شد. نتايج نشان داد که غلظت متوسط CO، CO2 و HC در اتومبيلهاي ساخت خارج کشور به ترتيب 68/0، 21/12 و 73 و در اتومبيلهاي ساخت داخل کشور به ترتيب 98/3 ،53/14، 370 بوده است. نتيجه بررسي نشان داد که اتومبيلهاي ساخت خارج کشور از نظر توليد آلايندههاي HC و CO در وضعيت بسيار مطلوبتري قرار دارند، ولي از نظر توليد آلاينده CO2 اتومبيلهاي ساخت داخل کشور در وضعيت مناسبي نسبت به خودروهاي خارجي قرار دارند.
صالحي تينوني و همکاران (1391) به بررسي تاثير معاينه فني بر بهبود عملکرد موتور خودروها و کاهش آلودگي هوا پرداختند که با جمع آوري نتايج تست آلايندههاي 1013خودرو در دور آرام و و اندازهگيري پارامترهاي خروجي از اگزوز به وسيله دستگاه MGT5 و تجزيه و تحليل آنها با نرم افزار SPSS به اين نتيجه رسيدند که تقريبا يک چهارم از کل خودروهاي سبک مراجعه کننده به مرکز معاينه در شهر کرمان مشکل آلايندگي دارند که با انجام معاينه فني کاهش چشمگيري در منواکسيدکربن و هيدروکربنهاي نسوخته خروجي ازاگزوز خودروهاي سواري حاصل ميشود. متغير منواکسيدکربن در کل خودروهاي ورودي به مرکز معاينه فني (مجموع خودروهاي سالم و اصلاح شده) داراي ميانگين 26/2 درصد حجمي گازهاي اگزوز بوده و پس از اصلاح خودروهاي معيوب ميانگين منواکسيدکربن درکل خودروهاي خروجي به 06/1 درصد حجمي گازهاي اگزوز رسيده است که کاهش 53 درصدي در منواکسيدکربن کل خودروهاي مراجعه کننده به مرکز معاينه فني را نشان ميدهد. متغير هيدروکربنهاي نسوخته درکل خودروهاي ورودي داراي ميانگين ppm 260 بوده که پس از تعمير خودروهاي معيوب ميانگين آن در کل خودروهاي خروجي (مجموع خودروهاي سالم و اصلاح شده) به ppm 174 رسيده است و کاهش 33 درصدي هيدروکربنهاي نسوخته در کل خودروهاي مراجعه کننده به مرکز معاينه فني را نشان ميدهد.
علي نيا و نجيبي (1392). به بررسي و مقايسه ميزان انتشار منواكسيدكربن ناشي از بخش حمل و نقل در شهر زنجان پرداختند. در اين پژوهش از ضرايب انتشار محاسبه شده توسط شركت كنترل كيفيت هوا كه بر مبناي ضرايب موجود در طرح جامع آلودگي هواي تهران ميباشد، استفاده شده است. نتايج حاصل از اين تحقيق بيانگر اين است كه با توجه به آمار موجود درباره تعداد و انواع وسايل نقليه بنزيني و ديزلي در شهر زنجان و ميزان مصرف سوخت هر يك آنها و همچنين ضريب انتشار هريك از انواع سوختها، بالاترين ميزان انتشار متعلق به سواريها با ميزان انتشار 17774 تن در سال ميباشد، در رده بعدي انتشار آلاينده مونواكسيد كربن، موتور سيكلتها با 12719 تن انتشار در سال قرار دارند، در رده بعدي تاكسيهاي درون شهري، با 12456 تن در سال و بالاخره وانت بارها با ميزان انتشار 2118 تن در سال در رده آخر قرار دارند. با مقايسه نتايج به دست آمده از محاسبات ميتوان نتيجهگيري كرد كه، بيشترين ميزان آلايندگي ناشي از وسايل نقليه در رابطه با آلاينده منواكسيدكربن متعلق به وسايل نقليه بنزينسوز ميباشد و ميزان انتشار منواكسيدكربن ناشي از احتراق خودروهاي ديزلي نسبت به وسايل بنزين سوز بسيار كمتر ميباشد.
منصوري و همکاران (1392) با سنجش ميزان غلظت منواکسيدکربن در فضاي داخل کابين تاکسي در محدودهي مرکزي شهر تهران که با بررسي غلظت منواکسيدکربن در فضاي داخل کابين ناکسيهاي سمند، پژو، پرايد و پيکان با شرايط مختلف حرکتي توسط دستگاه CO متر در بهار و تابستان اندازهگيري شد، به اين نتيجه رسيدند که خودروهاي تاکسي به دليل کوچک بودن بدنه و نزديکي اگزوز به اتاقک خودرو، باعث باز شدن مجدد آلودگي به داخل کابين شده و غلظت منواکسيدکربن را بالا ميبرد و همچنين به دليل بنزين سوز بودن، تاکسيها منواکسيدکربن بيشتري توليد ميکند. و خودروهاي فرسوده بالاتر از 10 سال داراي آلودگي داخل کابين بيش از 3 برابرخودروهاي غير فرسوده ميباشد.
دهقاني و همکاران (1392) با بررسي تاثير آلايندههاي هوا بر بيماران قلبي – تنفسي پذيرش شده در بيمارستانهاي منتخب شيراز که با جمع آوري اطلاعات در طي يک دوره 6 ماهه و تجزيه و تحليل با نرم افزار SPSS و آزمون آماري تي تاثير آلايندههاي هوا بر تعداد مراجعه کنندگان به بيمارستانهاي آموزشي شيراز به اين نتيجه رسيدند که مواد معلق با قطر کمتر از 10 ميکرون مهمترين عامل آلاينده هوا در شيراز است وليکن بيشترين ارتباط بيماران قلبي – تنفسي پذيرش شده در بيمارستانهاي منتخب شيراز مربوط به آلاينده منواکسيدکربن است.

2-3- پژوهشهاي خارجي
الکوردي21 و همکاران (2013) با مطالعه خصوصيات، غلظت و ميزان انتشار هيدروکربنهاي آروماتيک چند حلقهاي در انتشار گازهاي خروجي از وسايل نقليه در دمشق به اين نتيجه رسيدند که موثرترين سيستم پس تصفيه براي كاهش آلايندههاي خروجي از موتور، تبديل كننده كاتاليزوري است، كه بر روي اكثر خودروها يافت ميشود.
فايز22 و همکاران (2006) به اثرگذاري بازرسي و تعمير وسايل نقليه بر کاهش ميزان آلودگي هوا در کشور نپال پرداخته اند. در اين راه انواع مختلفي از خودروها را مورد بررسي و آزمايش قرار دادند و پارامترهاي مهم آلايندگي مانند CO و HC را مورد اندازهگيري قرار دادند. همچنين آنها به اندازهگيري ميزان اين آلايندهها در خروجي اگزوز خودروها قبل و بعد از تعميرات لازم پرداختند که مشاهده کردند پس از تعميرات لازم، ميزان آلايندگي کاهش چشمگيري دارد.


دیدگاهتان را بنویسید