مربيان بايد نوع فناوري اي كه در مدرسه يا منطقه استفاده مي شود ، در نظر بگيرند و سپس تعيين كنند كه آيا هدف خاص فناوري ، اهداف مدرسه را براي يادگيري دانش آموز در بر مي گيرد يا خير ؟ تنها در اين صورت است كه مي توان براي خريد تجهيزات و مواد مربوط به فناوري ، برنامه ريزي كرد و تاثير فناوري را در انجام اهداف مورد ارزيابي قرار داد. ( همان منبع ، 49 )
ارزيابي پيشرفت دانش آموز :
عامل دوم اين است كه ارزيابي تاثير فناوري روي پيشرفت دانش آموز مساله اي پيچيده است.
در تحقيق روي فناوري و پيشرفت دانش آموز ، بيشتر از ارزيابي هاي استاندارد شده سنتي استفاده شده است تا تغييرات عملكرد دانش آموز را مورد ارزيابي قرار دهند. اين تحقيق بيشتر روي دانش دانش آموزان درباره ي حقايق مجزا تمركز مي كند و به چگونگي فكر كردن دانش آموزان ، كمتر توجه كرده است. در اين تحقيق و طي پانزده سال سال اخير ، بيشتر روي روش هاي معني دار و جديدي تاكيد شده است كه از آنها براي ارزيابي كردن مطالبي كه دانش آموزان مي دانند و درك كرده اند استفاده مي شود. براي ارزيابي تاثيرات فناوري هاي خاص در پيشرفت دانش آموز بايد ابزارها و روش هاي ارزيابي با بازده يادگيري ارتقاء داده شده و به وسيله ي آن فناوري ها متناسب باشند. ( گروه فناوري آموزشي اصفهان ، 1388 )
ماهيت پيچيده تحقيق:
عامل سومي كه در تاثير فناوري روي پيشرفت دانش آموز موثر مي باشد اين است كه بايد بين تغييرات فناوري به كار برده شده در كلاس درس و تغييرات عوامل آموزشي همبستگي وجود داشته باشد.
در ابتدا تعيين پيشرفت دانش آموز بر اساس روش هاي سنتي كه شامل بررسي علمي و اجتماعي بود انجام مي شود به اي طريق كه در اين روش ها اين سوال مطرح شد كه ايا يك رابطه ي علت و معلولي خاص بين يك مورد يعني فناوري و مورد ديگر يعني پيشرفت دانش آموز وجود دارد يا خير ؟ اما چون مدارس ، محيط هاي اجتماعي پيچيده اي مي باشند تغيير دادن تنها يكي از دو مورد ذكر شده فناوري و پيشرفت دانش آموز – غير ممكن است.
اگر يك فناوري جديد در كلاس درس ارائه شود موارد ديگر نيز تغيير مي كنند. به عنوان مثال ، هنگامي كه فناوري در كلاس تلفيق مي شود برداشت هاي معلمان درباره ي قابليت هاي دانش آموزان نيز تغيير مي كند. ( ماهنامه آموزشي و اطلاع رساني ، 1388 )
همچنين معلمان بيشتر خودشان را به عنوان مربي و كمتر به عنوان مدرس مي بينند.
مثال ديگر اينكه ، استفاده از فناوري باعث مي شود همكاري ميان دانش آموزان افزايش يابد و همين مورد تاثيري مثبت روي پيشرفت دانش آموز دارد. اين سه عامل نشان مي دهند كه اكنون ارتباط بين فناوري و پيشرفت دانش آموز ، و اصلاح كردن مهارت هاي فكري بسيار دشوار است و مدارسي ه به روش هاي مختلف ، فناوري را تلفيق مي كنند در حال تغيير هستند. با وجود اين پژوهش هاي خاص درباره ي فناوري و يادگيري دانش آموز ثابت مي كنند كه انجام تحقيقات براساس سه عامل مذكور ،‌امكان پذير است و همچنين استفاده از فناوري كه در بافت كلاس درس ، تلفيق شده است تاثيري مثبت روي پيشرفت دانش آموز دارد. ( همان منبع )
محققان به يافته هايي درباره ي استفاده از فناوري دست پيدا كرده اند . اين موارد عبارتند از : اهداف آموزشي خاص و مشاهده ي يادگيري از طريق فناوري(6) ، توسعه ي حرفه ا ي دايم ، تغييرات ساختاري در برنامه ي مدرسه ، زيربناي محكم و پشتيباني فني و ارزيابي دايم.
فناوري اطلاعات و ارتباطات :
فناوري اطلاعات و ارتباطات امروزه در جاي جاي زندگي افراد رسوخ كرده است و شواهد به دست آمده از بررسي هاي تحقيقاتي، نشان از آن دارد كه فنون تدريس و نوع تفكر معلمان روي به كارگيري فناوري اطلاعات و در نتيجه پيشرفت دانش آموزان تاثير بسزايي دارد. روش به كارگيري فناوري اطلاعات IT)) در كلاس درس تحت تاثير دانش معلمان درباره موضوع مورد تدريس و نيز ارتباط فناوري اطلاعات با آن موضوع است به اين صورت كه بعضي از معلمان منابع فناوري اطلاعات را كه به موضوع درسي خاصي مربوط است انتخاب مي كنند و اين در حالي است كه بعضي ديگر فناوري اطلاعات را براي اين به كار مي گيرند كه با يك روش نوآورانه كار دانش آموزان را ارائه كنند، بدون اينكه ارتباط مستقيمي با عنوان درس داشته باشد.( تاروردي ممقاني ، 1387 : 91 )

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

شواهد نشان مي دهد وقتي معلمان دانش خود را در زمينه موضوع درس و شيوه يادگيري دانش آموز به كار مي بندند، به كارگيري فناوري اطلاعات بيشترين اثر مستقيم را بر پيشرفت شاگردان دارد. هنگامي كه دانش آموزان در فهم و درك خود در به كارگيري نرم افزارهاي خاص در كار فردي يا گروهي يا كلاسي به كنجكاوي كشيده مي شود، شاهد اين پيشرفت خواهيم بود. در مورد اثرات به كارگيري فناوري اطلاعات در كار دانش آموزان و ارائه كار آنها، پژوهش هاي كمي صورت گرفته است. اما باورها و ارزش هاي مربوط به فن آموزش يا روش تدريس معلم، نقش مهمي در شكل دادن به فرصت هاي يادگيري از طريق فناوري ايفا مي كند. بررسي سوابق تحقيقاتي به روشني بيان نمي كند كه آيا اين باورها و ارزش ها سبب خواهد شد از فناوري به عنوان وسيله يي جهت تقويت رويكردهاي رايج تدريس استفاده شود يا اينكه فناوري هاي جديد باعث ايجاد تحول در شيوه تعامل معلمان با دانش آموزان و فعاليت آنها مي شود. معلمان به دانش وسيعي از فناوري اطلاعات نياز دارند تا بتوانند منابع مناسب را انتخاب و از آنها در تدريس خود به نحو مناسب استفاده كنند. بنابراين استفاده از روش هاي جديد آموزش كه در آن از فناوري هاي جديد و مناسب تدريس استفاده شده است، نياز بيشتري به معرفي و تجربه دارد چرا كه معلمان ممكن است مجبور شوند فنون آموزش جديد را فرابگيرند تا به اين فهم و توانايي برسند. دامنه كاربردهاي آموزشي IT بسيار وسيع است. در يك طرف آن فعاليت هاي بسيار محدود است كه عمدتاً بر پايه روش هاي سنتي قرار دارد و در طرف ديگر آن، تغييرات اساسي در رويكردهاي تدريس قرار مي گيرد. به عنوان مثال، بعضي از معلمان از وايت بورد تعاملي در نمايش دادن محتوا و نظريات در مباحث كلاسي به روش سنتي استفاده مي كنند، در حالي كه معلمان ديگر اجازه مي دهند دانش آموزان براي نشان دادن نمايشنامه هايي كه خودشان طراحي و فيلمبرداري كرده اند، در كلاس از اين وسيله استفاده كنند. مطالعات نشان مي دهد موثرترين كاربرد IT آن است كه معلم و برنامه هاي نرم افزاري، فهم و فكر دانش آموز را به چالش بكشد و اين كار از طريق شركت (7)تمامي دانش آموزان در بحث كلاسي با استفاده از وايت بورد تعاملي يا كار دانش آموزان با رايانه به صورت فردي و گروه هاي دونفره صورت مي گيرد و اگر معلم مهارت سازماندهي دانش آموزان را بر مبناي فعاليت هاي مبتني بر فناوري اطلاعات داشته باشد، آنگاه كارايي كلاسي و فردي دانش آموزان مي تواند به موازات هم موثر باشد. گفتني است دسترسي به منافع فناوري اطلاعات موضوع مهم در دسترس معلمان است: جايي كه تعداد معدودي كامپيوتر در كلاس هست- عمدتاً در مدارس ابتدايي- اين موضوع استفاده از فناوري را محدود مي كند، زيرا هر شاگرد فقط چند دقيقه مي تواند از كامپيوتر استفاده كند. كاربرد يك وايت بورد الكترونيكي توسط تمامي دانش آموزان يك كلاس، اثرات مثبت و منفي به همراه دارد. ( علي دوستي ، 1387 : 112 )
اين روش باعث مي شود دانش آموزان در فعاليت تدريس شركت و مفاهيم و فرآيندهاي پيچيده را مشاهده (8)كنند. اگرچه بعضي از معلمان فقط روي جنبه ارائه مطالب(9) تكيه مي كنند و نسبت به شبيه سازي و مدل سازي كه ممكن است براي دانش آموزان بيشتر چالش به وجود آورد، بي تفاوتند و فقط تعداد كمي از معلمان، گزارش به كارگيري نرم افزارهاي ويژه مربوط به محتوا و اهداف برنامه درسي را ارائه كرده اند. گفته مي شود به رغم اينكه معلمان اغلب در مورد منابع در دسترس فناوري اطلاعات دچار محدوديت هستند، اما نمونه هاي زيادي در تحقيقات انجام شده پيشين وجود دارد كه نشان مي دهد در ميان معلمان، فهم خوبي از منابع فناوري اطلاعات وجود دارد. با اين وجود، هر چه ميزان دانش معلمان از منافع فناوري اطلاعات كم باشد، از ميزان قرار دادن موقعيت مناسب ايجادشده توسط فناوري اطلاعات براي دانش آموزان كاسته مي شود.( همان منبع ، 114 )
اعتماد معلمان در به كارگيري فناوري اطلاعات يك نكته كليدي محسوب مي شود به اين صورت كه معلمان به انتخاب خود در به كارگيري فناوري اطلاعات اطمينان دارند البته تعداد كمي از معلمان نسبت به به كارگيري وسيع منابع فناوري اطلاعات اطمينان دارند كه اين عدم اعتماد بر روش ارائه دروس اثر مي گذارد. بسياري از معلمان هنوز از بعضي از شكل هاي فناوري ترس دارند و اين موجب به كار نبردن فناوري در تدريس آنان مي شود. مطالعات نشان مي دهد موثرترين كاربرد فناوري اطلاعات آن است كه معلم و برنامه هاي نرم افزاري، فهم و فكر دانش آموز را به چالش مي كشد و اين كار از طريق شركت تمامي دانش آموزان در بحث كلاس با استفاده از وايت بورد تعاملي يا كار دانش آموزان با رايانه به صورت فردي و گروه هاي دونفره صورت مي گيرد. اگر معلم مهارت سازماندهي دانش آموزان را بر مبناي فعاليت هاي مبتني بر فناوري اطلاعات داشته باشد، آنگاه كارايي كلاس و فردي دانش آموزان مي تواند به موازات هم موثر باشد. اگر معلمان نتوانند تشخيص دهند كه اتخاذ رويكردهاي تدريس جديد، طرح درس و برنامه درسي از جمله ضروريات تعامل است، تاثير به كارگيري IT روي يادگيري محدود خواهد شد. ( ماهنماه آموزشي و اطلاع رساني ، 1388 )
برخي از معلمان، برنامه درسي غيرمتمركز را درك مي كنند، اما بسياري از معلمان ازIT جهت اضافه كردن به فعاليت هاي جاري خود يا ارتقا استفاده مي كنند. معلمان نياز دارند راهبرد و راهكارهايي را كه فعاليت هاي يادگيري مناسب را تسهيل كرده و مورد حمايت قرار مي دهد، به كار بگيرند. به كارگيري فناوري اطلاعات توسط دانش آموزان به صورت دونفره، گروهي يا كلاسي، (مثلاً استفاده از وايت بورد تعاملي) معلمان را قادر مي سازد از طريق گوش دادن به توضيحات دانش آموزان بازخوردهاي فراواني را به دست آورند كه از اين نكته، معلمان مي توانند ديد عميق تري را از پيشرفت دانش آموزان و شناخت آنها به دست آورند. مشاركت دانش آموزان به صورت دونفره يا تيمي در استفاده از منابع فناوري اطلاعات، در موضوعات به خصوصي باعث مي شود آنان بتوانند فهم يكديگر را از يادگيري به چالش بكشند و از طريق مشاركت، مطالب بيشتري را فراگيرند. ( مؤمني زاده ، 1388 : 72 )
گفتني است به رغم نياز به فنون تعليم و تربيت جديد با استفاده از فناوري اطلاعات، كه باعث مي شود معلمان در پاره يي اوقات نقش تسهيل كننده را ايفا كنند، معلمان بايد در زمينه برنامه ريزي آماده سازي و مطالعه خارج از كلاس نقش داشته باشند، زيرا در اين صورت كار كلاسي دانش آموزان رضايت بخش خواهد بود.
در مجموع بايد گفت اثرات فعاليت هاي آموزشي روي پيشرفت دانش آموزان بسيار زياد است تا آنجا كه مدارك جامعي مبني بر تاثير يا كمك كردن فناوري اطلاعات روي پيشرفت دانش آموزان وجود دارد. اين مدارك نشان مي دهد اين ويژگي و مزايا به روشي كه معلم براي انتخاب كردن سازماندهي استفاده از منابع فناوري اطلاعات اتخاذ مي كند، بستگي دارد و اين فعاليت ها با كارهاي كلاسي و فعاليت هاي خارج كلاس تلفيق مي شود. در حال حاضر انواع منابع فناوري اطلاعاتي موجود در دسترس نشان مي دهد به كارگيري فناوري اطلاعات هميشه روي اهداف ويژه يي از برنامه درسي متمركز است. دو زمينه مشخص و شفاف وجود دارد كه نشان مي دهد معلمان از فناوري اطلاعات در تدريس خود استفاده مي كنند كه شامل فعاليت هاي كلاسي و خارج از آن است.( همان منبع ، 73 )
– زبان انگليسي و سوادآموزي از طريق پردازشگر واژه و نرم افزار ارائه مطالب
– رياضي و علوم از طريق نمايش شبيه سازي، مدل سازي و ديگر منابع ويژه فناوري اطلاعات و روش هاي آموزشي موثر با استفاده از فناوري اطلاعات . بررسي پيشينه ادبيات فناوري اطلاعات، روش هايي را كه بايد معلم به طور موثر با منافع فناوري اطلاعات تلفيق كند و در چارچوب آموزش در روش ياددهي- يادگيري و برنامه درسي به كار گيرد، مشخص مي كند. اين روش ها شامل مطالب زير است.
– درك ارتباط بين منافع فناوري اطلاعات، محتوا، فرآيند و مهارت هاي موضوعي مربوط به درس
– استفاده از تجربيات موضوعي در انتخاب متناسب منابع فناوري اطلاعات كه به فهم اهداف ويژه يادگيري(10) كمك مي كند. اين مورد شامل نرم افزارهاي خاص موضوعات درسي گوناگون و منابع عمومي است.
– آگاهي از توانمندي منابع فناوري اطلاعات در كمك به مهارت دانش آموزان در ارائه مطالب و نيز در نقش آنها در به چالش كشيدن فكر و يادگيري هاي موضوعي دانش آموزان

– افزايش ميزان اعتماد افراد نسبت به به كارگيري IT از طريق افزايش فراواني استفاده و استفاده از منابع بيشتر به جاي اكتفا به يك يا دو منبع رايج
– پذيرفتن اينكه بعضي از كاربردهاي فناوري اطلاعات باعث تغيير روش ارائه دانش و روش ارائه موضوع درسي به دانش آموزان و درگير كردن آنها در فعاليت هاي آموزشي است.
– شناخت در مورد اينكه در جايي كه از فناوري اطلاعات براي به چالش كشيدن فهم و درك دانش آموزان و تفكر مراحل بالاتر آنان استفاده مي شود، چگونه مي توانيم تدريس را طراحي و آماده كنيم.
– اينكه كدام شيوه از سازماندهي كلاس بيشترين تاثير را هنگام استفاده از فناوري اطلاعات روي راه هاي يادگيري دارد.( فايقي ، 1386 : 65 )
به عنوان مثال براي فعاليت دانش آموزان به صورت تك نفره، دونفره و فعاليت هاي گروهي از چه نوع سازماندهي بايد استفاده شود. اكثريت معلمان كه شامل خلاق ترين آنها مي شوند، به دانش و اطمينان و فهم بهتري از توانمندي فناوري اطلاعات در يادگيري دانش آموزان احتياج دارند.
اين موضوع اين بحث را مطرح مي كند كه پشتيباني و حمايت اساسي از معلمان براي توسعه حرفه يي به منظور اينكه معلمان، پيشرفت دانش آموزان را با كاربرد فناوري اطلاعات تلفيق مي كنند، يك ضرورت است. اگر درصدد آن هستيم كه معلمان به كارگيري IT را در برنامه جاري خود تلفيق كنند و پيشرفت تحصيلي دانش آموزان را ارتقا دهند، بايد از ارتقاي سطح تحصيلي معلمان حمايت بيشتري صورت گيرد.( همان منبع، 20 )
بررسي تاثير فناوري IT در بهبود آموزش معلمان :
در ده سال گذشته با رشد و توسعه نقش فناوري اطلاعات IT در کشور ما و با توجهي که به آماده کردن بسترهاي لازم براي توسعه آن شده است، اين پديده در آموزش و پرورش نيز جاي خود را باز کرده و به خوبي خودنمايي مي کند. اين که اين موضوع چه مقدار تاثيرگذار بوده، قابل اندازه گيري نيست. ولي مي توان به جرات گفت که از معدود پديده هايي است که در عمر کوتاه خود توانسته تاثير گسترده اي بگذارد و توجه بسياري را به خود معطوف کند. ( محقق زاده ، 1387 : 94 )
کشور ما نيز به دليل تعاملي که با محيط پيرامون خود دارد، از تحولات جهاني بي نصيب نيست و با توجه به رويکرد جهاني در مباحثي مثل آموزش براي همه، آموزش مادام العمر، آموزش براي زندگي بهتر، يادگيري براي انجام دادن و … که مي تواند زمينه هايي را براي همکاري هاي آموزشي مشترک ميان کشورهاي جهان مهيا نمايد، مي بايست از روش هاي خاصي براي تحت پوشش درآوردن هر چه بيشتر جمعيت لازم التعليم و يا افزايش کيفيت آموزش و پرورش و يا حتي کاهش هزينه هاي آموزش استفاده کند.
لازم است به اين نکته اشاره کنيم که در حال حاضر بنا به همين تاثير فناوري در آموزش، رويکردي به سوي استفاده از فناوري در آموزش (تدريس دبيران) به وجود آمده که آهسته و انبوه کار خود را به پيش مي برد. نمود اين رويکرد برگزاري جشنواره هاي توليد محتواي الکترونيکي در آموزش هاي فني و حرفه اي و همچنين جشنواره هاي روش تدريس با استفاده از IT است که در دوره متوسطه و در دروسي مثل شيمي و جغرافي توسط وزارت آموزش و پرورش در حال اجراست. از جمله اهداف مشترک اجراي اين جشنواره ها عبارتند از: ترغيب، تشويق و ايجاد باور در بين معلمان در امر استفاده از نرم افزارها و توليد محتواي الکتريکي؛ توسعه و گسترش فرهنگ توليد محتواي الکتريکي و استفاده از IT در فرآيند ياددهي و يادگيري. اين موضوع مي تواند علائمي باشد براي اين که نقطه اوج تلفيق IT در آموزش و بکارگيري خردمندانه آن توسط معلمان و دبيران است. پس معلمان در بکارگيري فناوري اطلاعات نقش محوري دارند. ( همان منبع ، 62 )
در مورد بکارگيري IT در آموزش و پرورش بحث هاي زيادي شده و عموما از IT به عنوان يک ابزار تکنيکي براي بالابردن سطح آموزش سخن رفته است. اين امر نکته روشن و قابل توجهي را پيش روي ما قرار مي دهد که نياز مبرم به پيشرفت و حرفه اي شدن معلمان در زمينه IT دارد. در زمينه ارتباط معلمان با IT مطالبي فراهم شده که در پي مي آوريم: ( جمالي نيا ، 1387 ، 92 )
براي ايجاد يادگيري هاي موثر،جايي که تکنولوژي در اختيار اهداف يادگيري در مدرسه است، تنها معلمان هستند که در مواقعي حساس مبتني بر پايه احتياجات و شيوه هاي يادگيري دانش آموزان، تکنيک هاي IT را در برنامه ريزي تحصيلي به کار مي برند.
با توجه به اين که IT در آموزش، مراحل بلوغ خود را مي گذراند؛ بايد توسط مسئولين آموزش و پرورش چشم اندازهاي آن ترسيم و اهداف آن مشخص شود تا بتوان تکليف برنامه درسي را مشخص کرد:
ـ IT چه تاثيري بر برنامه درسي دارد؟
ـ مولفه هاي برنامه درسي چگونه تاثير مي پذيرند؟
ـ روش هاي تدريس، محتواي کتاب هاي درسي و ارزشيابي به چه صورت خواهند بود؟


دیدگاهتان را بنویسید