2-5-2 تغذيه صحيح14
2-5-3 تمرينات ورزشي15
2-5-4 فاصله‌ گذاري مناسب بين تغذيه و خواب15
2-6- نقش هاي کاتابوليکي هورمون رشد15
2-7- پاسخ هورمون رشد به ورزش16
2-8- گرلين19
2-8-1 گرلين به عنوان يك پپتايد معده‌اي- مغزي20
2-8-2 تعادل انرژي و گرلين20
2-8-3 گرلين و تنظيم دريافت غذا22
2-8-4 گرلين و چاقي24
2-9- پيشينه پژوهش25
2-10- جمع بندي29
فصل سوم: روش شناسي پژوهش
3-1- مقدمه31
3-2- روش پژوهش31
3-3- جامعه و نمونه آماري پژوهش31
3-4- متغيرهاي پژوهش31

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3-4-1 متغير مستقل32
3-4-2 متغيرهاي وابسته32
3-5- ابزارها و روش هاي جمع آوري اطلاعات32
3-6- روش اجراي پژوهش32
3-6-1 روش ELISA33
3-6-2 انجام تست الايزا به منظور اندازه گيري هورمون رشد و گرلين34
3-6-3 الگوي برنامه ي تمريني36
3-7- روش هاي آماري37
فصل چهارم: تجزيه و تحليل يافته هاي پژوهش
4-1- مقدمه39
4-2- توصيف داده هاي پژوهش39
4-3- آمار استنباطي41
4-3-1 آزمون KS41
4-3-2 آزمون لون42
4-3-3 آزمون فرضيه هاي پژوهش42
4-3-3-1 فرضيه اول42
4-3-3-1 فرضيه دوم43
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري
5-1- مقدمه45
5-2- خلاصه پژوهش45
5-3- بحث46
5-4- نتيجه گيري47
5-5- پيشنهادات47
5-5-1 پيشنهاد کاربردي47
5-5-2 پيشنهادات برخواسته از تحقيق47
منابع و مآخذ48
فهرست منابع فارسي48
فهرست منابع انگليسي49
چکيده انگليسي51

فهرست جداول
عنوان شماره صفحه
جدول 3-1: ويژگي هاي فردي آزمودني ها (ميانگين ± انحراف معيار)33
جدول 3-2: الگوي برنامه تمريني36
جدول 4-1: ويژگي هاي فردي آزمودني‌ها در دو گروه پژوهش40
جدول 4-2: مقادير غلظت هورمون رشد و گرلين سرمي در پيش و پس از تمرين دو گروه پژوهش41
جدول 4-3: نتايج آزمون KS41
جدول 4-4: نتايج آزمون لون42
جدول 4-5: نتايج تحليل کوواريانس تغييرات هورمون رشد سرمي در دو گروه تمرين و کنترل42
جدول 4-6: نتايج تحليل کوواريانس تغييرات گرلين در دو گروه تمرين و کنترل43
چکيده
هدف از پژوهش حاضر بررسي اثر 6 هفته تمرين پرحجم تناوبي شديد بر سطوح سرمي هورمون رشد و گرلين مردان داراي اضافه وزن مي باشد. به اين منظور 20مرد داري اضافه وزن به شکل تصادفي به دو گروه ( تجربي=10،کنترل=10)تقسيم شدند. پيش و پس از دوره تمرين تناوبي شديد پرحجم از آزمودني ها نمونه خوني جمع اوري شد.گروه تجربي 3جلسه تمرين تناوبي شديد را در هفته انجام داد که شامل 3ست برنامه ي پرحجم تناوبي شديد (4دقيقه با شدت90 درصد ضربان قلب ذخيره با دو دقيقه ريکاوري فعال) در هفته اول و به گونهي فزاينده تا هفته چهارم هر هفته يک ست اضافه مي شود. تست الايزا براي سنجش هورمون رشد و گرلين مذکور با استفاده از کيت تجاري اختصاصي اندازه گيري مورد بررسي (boster.usa) انجام شد. براي متغييرهاي پژوهش در دو گروه کنترل و تجربي از ازمون تحليل کوواريانس استفاده گرديد. براي بررسي آزمون فرضيهها و تصميم گيري در مورد پذيرش يارد فرضيه ها سطح معناداري (الفا=05/0) در نظر گرفته شد. پژوهش نشان داد در بين دو گروه تجربي وکنترل اختلاف معنا داري در سطوح سرمي هورمون رشد وگرلين وجود دارد (05/0=P) اين نتايج بيانگراين است که يک دوره تمرين تناوبي شديد پر حجم موجب افزايش سطوح سرمي هورمون رشد و گرلين افراد داري اضافه وزن مي شود.
واژه هاي کليدي: تمرين پرحجم تناوبي شديد،هورمون رشد،گرلين،افراد داري اضافه وزن

فصل اول:
کليات تحقيق

1-1- مقدمه
در دههي اخير پژوهشگران علوم ورزشي با استفاده ترکيب تمرينات سرعتي (ST)1 و تمرينات تناوبي (IT)2 يک شيوه جديدي از تمرينات را با نام تمرين تناوبي شديد (HIT)3 ابداع کردند که هر دو سيستم هوازي و بيهوازي را بهبود ميبخشد. تمرين تناوبي شديد به وهلههاي تکراري با فعاليتهاي تناوبي به نسبت کوتاه با شدتي نزديک به شدتي که VO2peak بهدست ميآيد (VO2peak90% ?) نسبت داده ميشود. با توجه به شدت تمرينات، يک تلاشHIT ممکن است از چند ثانيه تا چندين دقيقه طول بکشد که وهلههاي گوناگون به وسيله چند دقيقه استراحت يا فعاليت باشدت کم ازهم جدا ميشوند (جيبالا4 و همکاران 2008، 63-58؛ لارسن5 و همکاران 2002، 73-53).
سازوکار اينگونه تمرينات به اين شرح ميباشد که يک وهله HIT غلظت سوبستراهاي انرژيکي و فعاليت آنزيمهاي مرتبط با متابوليسم بيهوازي را افزايش ميدهد، حال با افزايش تواتر تکرارهاي شديد و اجراي آن به صورت متناوب با ريكاوري بين وهلههاي فعاليت، نياز سلول عضلاني و مسيرهاي متابوليکي را تغييرداده، بهگونهي که همزمان دستگاههاي توليد انرژي هوازي و بيهوازي را درگير بازسازي ATP ميکند. بنابراين با به کارگيري اين تمرينات ميتوان دامنهي وسيعي ازسازگاريهاي متابوليکي و عملکردي را انتظار داشت (داوسون6 و همکاران 1998، 169-163).
با توجه به اين که هورمونهاي رشد و گرلين نقش مهمي در وضعيت چاقي و رشد وترکيب بدني افراد ايفا ميکند و همچنين تمرينات HIT با حجم بالا نقش مهم سوخت و سازي دارند. بنابراين ارتباط مهمي ميان اين هورمون رشد و گرلين و افراد داراي اضافه وزن وجود دارد.
1-2- بيان مسئله پژوهش
با توجه به دامنه وسيع مطالعات در موردHIT که در آنها پژوهشگران از وهلههاي 5 ثانيهاي تا 4 دقيقه فعاليت به عنوانHIT استفاده کردهاند. انواعي مختلفي از تمرينات HIT وجود دارد که در افراد چاق تمرينات با حجم بالا بيشتر کاربرد بيشتري دارد.
سازوکار اينگونه تمرينات به اين شرح ميباشد که يک وهله HIT غلظت سوبستراهاي انرژيکي و فعاليت آنزيمهاي مرتبط با متابوليسم بيهوازي را افزايش دهد، حال با افزايش تواتر تکرارهاي شديد واجراي آن به صورت متناوب با ريكاوري بين وهلههاي فعاليت، نياز سلول عضلاني و مسيرهاي متابوليکي را تغيير داده، بهگونهي که همزمان دستگاههاي توليد انرژي هوازي و بيهوازي را درگير بازسازي ATP ميکند. بنابراين با بکارگيري اين تمرينات ميتوان دامنه وسيعي ازسازگاريهاي متابوليکي وعملکردي را انتظار داشت (داوسون و همکاران 1998، 169-163).
شواهد نشان ميدهند که اگر زمان ريكاوري بين وهلههاي شديد کاهش يابد، سهم گليکوليز نيز براي تامين انرژي کاهش پيداميکند و در نتيجه سوخت و ساز هوازي براي جبران اين کسر انرژي افزايش پيدا ميکند. لينوسير7 و همکاران (1993) پيشنهاد کردند که سوخت و ساز هوازي در طول دورههاي ريكاوري تمرينات شديد براي بازسازي فسفوکراتين و اکسيداسيون اسيد لاکتيک (حذف لاکتات) نقش مهمي دارند. اين آشکار خواهد کرد که HIT، به سمت سوخت و ساز هوازي سوق پيدا ميکند که اين امرظرفيت سوخت وساز هوازي را افزايش ميدهد (لينوسير و همکاران 1993، 414-408).
با توجه به دامنهي وسيع مطالعات درموردHIT که در آنها پژوهشگران از وهلههاي 5 ثانيهاي تا 4 دقيقه فعاليت به عنوانHIT استفاده کردهاند، که بر پايهي زمان وهلههاي فعاليتها به دو دسته تقسيم ميشوند:
HIT با حجم کم: وهلههاي فعاليت کمتر و يا برابر 60 ثانيه که با شدتي برابر با حداکثر و يا نزديک به حداکثر توان و يا سرعت انجام ميشود را به عنوان تمرينات تناوبي شديد با حجم کم در نظرميگيريم (جيبالا و همکاران 2012، 1084-1077). به عنوان مثال ميتوان به برنامه تمريني پژوهش ليتل و همکاران (2010) در اين زمينه اشاره کرد: 10 تکرار 60 ثانيهاي با 75 ثانيه ريکاوري فعال بين هر تکرار (ليتل8 و همکاران 2010، 1011-22).
HIT با حجم بالا: فعاليتهايي با وهلههاي طولانيتر، از 1 تا 4 دقيقه که بهعنوان HIT شناخته شدهاند ولي با شدتي کمتري نسبت به HIT با وهلههاي فعاليت کوتاه مدت، انجام ميشوند (جيبالا و همکاران 2012، 1084-1077). بهعنوان مثال ميتوان به برنامه تمريني پژوهش گورد9 و همکاران (2010) در اين زمينه اشاره کرد: 10 تکرار 4 دقيقهاي با 2 دقيقه ريکاوري فعال بين هر تکرار (گورد و همکاران 2010، 357-350).
گرلين موثر بر رفتار دريافت غذا اثرگذار است. از اينرو بر متابوليسم و عملکرد بسياري از اندامها و بافتها از جمله عضله، کبد، عروق و مغز اثر ميگذارد (قنبري نياکي و همکاران 2006، 966-70).
گرلين اولين بار توسط كوجيما و همكاران (1999) بهعنوان يك ليگاند درون‌زاي GHS-R معرفي شد. هيچ شباهت ساختاري بين گرلين و ليگاندهاي اکسينتيك10 آن (GHSs) وجود ندارد. گرلين يك پپتايد حاوي 27 يا 28 اسيدآمينه بوده كه توالي آن بين گونه‌هاي مختلف به خوبي حفظ شده است (كوجيما و کان گاوا 2005، 522-495).
گرلين عمدتاً در معده و از سلول‌هاي غده اكسينتيك موكوس فوندوس11 ترشح مي‌شود. البته گرلين به مقادير زياد در روده كوچك، بيضه‌ها، هيپوفيز و بافت‌هاي متعدد ديگري ترشح مي‌شود. گرلين به داخل گردش خون ترشح شده و در كنترل رهايي هورمون رشد (GH)12 شركت مي‌كند. از طرف ديگر GH مي‌تواند در تنظيم ترشح گرلين از طريق مهار فيدبك معده‌اي- هيپوفيزي دخالت كند. نشان داده شده كه GH تظاهر گرلين را در معده مهار مي‌كند. بهعلاوه سطح گرلين گردش خون در موش‌هاي صحرايي با تزريقGH كاهش مي‌يابد. مشخص شده است كه هورمون‌هاي ديگري هم بر عمل گرلين اثر مي‌گذارند. گزارش شده كه سوماتواستاتين نه تنها ترشحGH ناشي از گرلين را سركوب مي‌كند، بلكه سطح پلاسمايي گرلين را، مستقل از غلظت پلاسمايي GH، كاهش مي‌دهد (كوجيما و کان گاوا13 2005، 522-495). بهعلاوه وضعيت تيروئيد ممكن است بر سطح سرمي گرلين اثر داشته باشد. در موش‌هاي صحرايي بر عكس پركاري تيروئيد، كم‌كاري تيروئيد به طور معني‌داري بيان گرلين معده را افزايش مي‌دهد (كوجيما و کان گاوا 2005، 522-495).
گرلين عمدتاً در معده و از سلول‌هاي غده اكسينتيك موكوس فوندوس14 ترشح مي‌شود. البته گرلين به مقادير زياد در روده كوچك، بيضه‌ها، هيپوفيز و بافت‌هاي متعدد ديگري ترشح مي‌شود. گرلين به داخل گردش خون ترشح شده و در كنترل رهايي هورمون رشد (GH)15 شركت مي‌كند. از طرف ديگر GH مي‌تواند در تنظيم ترشح گرلين از طريق مهار فيدبك معده‌اي- هيپوفيزي دخالت كند. نشان داده شده كه GH تظاهر گرلين را در معده مهار مي‌كند. بهعلاوه سطح گرلين گردش خون در موش‌هاي صحرايي با تزريقGH كاهش مي‌يابد. مشخص شده است كه هورمون‌هاي ديگري هم بر عمل گرلين اثر مي‌گذارند. گزارش شده كه سوماتواستاتين نه تنها ترشحGH ناشي از گرلين را سركوب مي‌كند، بلكه سطح پلاسمايي گرلين را، مستقل از غلظت پلاسمايي GH، كاهش مي‌دهد (سيولي16 و همکاران 2008، 5-4). بهعلاوه وضعيت تيروئيد ممكن است بر سطح سرمي گرلين اثر داشته باشد. در موش‌هاي صحرايي بر عكس پركاري تيروئيد، كم‌كاري تيروئيد به طور معني‌داري بيان گرلين معده را افزايش مي‌دهد (کوجياما17 و همکاران 2005، 522-495).
يافته‌هاي مطالعات نشان داده‌اند كه گرلين به عنوان يك شاخص تعادل انرژي كوتاه مدت تلقي مي‌شود و ممكن است به عنوان يك آغازگر سيگنالهاي غذايي در نظر گرفته شود. به طوريكه گرلين پس از ترشح از معده و روده از طريق گردش خون بر مركز سيري و گرسنگي در هيپوتالاموس اثرگذاشته، دريافت غذا و اكتساب توده بدن را تحريك مي‌كند. در واقع اين موارد با تنظيم تعادل انرژي مركزي بدن در ارتباط است (کوجياما و همکاران 2005، 522-495). از جمله اثرات گرلين ميتوان به افزايش اشتها، رفتار دريافت غذا و هايپرفاژيا اشاره کرد (کوجياما و همکاران، 2005، 522-495). بررسيها نشان ميدهد که گرلين پلاسمايي ميتواند به وسيله برخي از هورمونها از جمله انسولين، پپتيد شبيه گلوکاگن (GLP) وگلوکاگن و متابوليتها مثل گلوکز و برخي از اسيدهاي آمينه و دستگاه عصبي خودکار تنظيم شود. ازطرفي ديگر بررسيها نشان ميدهد که تمرينات ورزشي و فعاليت بدني با شدت متوسط و بالا و همراه با ناشتايي به تحليل انرژي سلولي و بافتي و غلبه تعادل انرژي به سمت منفي منجر ميشود (قنبري نياکي و همکاران 2006، 966-70؛ کوجياما و همکاران 2005، 522-495). با اين وجود به نظر ميرسد که پاسخ گرلين به تمرينات مختلف بدني (حاد و مزمن) با روشهاي مختلف تمريني متفاوت باشد. از طرفي نتايج برخي مطالعات علمي نشان دادكه سطوح پلاسمايي گرلين در برخي شرايط تغذيهاي و تعادل انرژي تغيير ميکند. تغييراتي که در انرژي سلولي مثل كبد و عضلات اسكلتي در حين تمرينات مختلف ورزشي و فعاليت بدني روي مي‌دهد، به طور مثال سطوح پلاسمايي گرلين در چاقي مزمن، پس از تزريق انسولين، بعد از دريافت غذا، پس ازمصرف مواد قندي (گلوكز و فروكتوز) تقليل يافته يا به تأخير مي‌افتد. بنابراين سطوح پلاسمايي گرلين در شرايط تعادل مثبت انرژي، كاهش و در شرايط تعادل منفي انرژي، افزايش مي‌يابد. مواردي از قبيل سوءتغذيه، روزه‌داري، محروميت غذايي، كاهش قندخون،كم ‌وزني مزمن،كاهش توده بدن (تغذيه‌اي يا تركيب غذايي و تمرين بدني) و بوليميا موجب افزايش ميزان سطوح گرلين ميشوند، همچنين سطح گرلين با افزايش يا كاهش در شاخص توده بدن (BMI)18 نيزتغيير مييابد (کوجياما و همکاران 2005، 522-495).
دال و همكاران19 (2002) اثر يك آزمون فزاينده ركاب‌زني روي چرخ كارسنج را تا واماندگي بر سطوح گرلين پلاسمائي در افراد سالم و بيماران با نقص در ترشح هورمون رشد مورد مطالعه قرار دادند. در اين پژوهش افراد به مدت 45 دقيقه با شدت آستانه لاكتات (5/2 ميلي مول بر ليتر) معادل 65 درصد اكسيژن مصرفي اوج خود تمرين كردند، غلظت هورمون رشد در پايان 45 دقيقه به اوج خود رسيد، اما سطوح گرلين پلاسمائي در بيماران با نقص هورمون رشد در مقايسه با گروه سالم به طور معنا‌داري پائين‌تر بود. عليرغم اين که کاهش سطح گرلين پلاسمايي در بيماران با نقص هورمون رشد به تزريق ممتد اين هورمون نسبت داده شده است. بر اين اساس, اظهار داشته‌اند که تغييرات مربوط به هورمون رشد مستقل از تغييرات در سطوح گرلين پلاسمائي رخ مي‌دهد (وسترگارد20 و همکاران 2007، 303-297).
حال آن که با وجود عدم شناخت کامل از سازوکارهاي سلولي – مولکولي HIT نياز است که به مطالعه نقاط مبهم و ناشناخته آن پرداخته شود. همچنين با جمعبندي يافتههاي پژوهشي ازمطالعات متعدد مشخص است که تغييرات گرلين و هورمون رشد در تمرينات تناوبي شديد کم و متناقض بوده و مطالعهاي که سازگاري به 6 هفته تمرين پر حجم تناوبي شديد (تغييرات سطوح استراحتي) روي غلظت سرمي گرلين و هورمون رشد يافت نشد. براين اساس پژوهشگر در تلاش است به اين سوال پاسخ دهد که آيا اثر 6 هفته تمرين پر حجم تناوبي شديد بر غلظت سرمي گرلين و هورمون رشد مردان داراي اضافه وزن اثر دارد؟
1-3- ضرورت و اهميت پژوهش
حال آن که با وجود عدم شناخت کامل از سازوکارهاي سلولي – مولکولي HITنياز است که به مطالعه نقاط مبهم و ناشناخته آن پرداخته شود. همچنين با جمعبندي اندک يافتههاي پژوهشي مشخص است که تغييرات هورمون رشد و به خصوص گرلين در تمرينات تناوبي شديد متناقض بوده و مطالعهاي که سازگاري به 6 هفته تمرين پر حجم تناوبي شديد (تغييرات سطوح استراحتي) روي غلظت سرمي هورمون رشد و گرلين صورت نگرفته است. براين اساس پژوهشگر در تلاش است به بررسي اثر 6 هفته تمرين پر حجم تناوبي شديد بر غلظت سرمي هورمون شد و گرلين مردان داراي اضافه وزن بپردازد.
1-4- اهداف پژوهش
1-4-1 هدف کلي
بررسي اثر 6 هفته تمرين پرحجم تناوبي شديد بر غلظت سرمي هورمون رشد وگرلين مردان داراي اضافه وزن.
1-4-2 اهداف اختصاصي
تعيين اثر 6 هفته تمرين پر حجم تناوبي شديد بر سطوح سرمي هورمون رشد مردان داراي اضافه وزن
تعيين اثر 6 هفته تمرين پر حجم تناوبي شديد بر سطوح سرمي گرلين مردان داراي اضافه وزن
1-5- فرضيههاي پژوهش
6 هفته تمرين پر حجم تناوبي شديد بر سطوح سرمي هورمون رشد مردان داراي اضافه وزن اثر دارد.
6 هفته تمرين پر حجم تناوبي شديد بر سطوح سرمي گرلين مردان داراي اضافه وزن اثر دارد.
1-6- پيشفرضهاي پژوهش
همه شرکت کنندگان تحت شرايط محيطي يکسان مورد مطالعه قرار گرفتند.
آزمودنيها به بيماريهاي عفوني يا اختلالات ايمني مبتلا نبودند.
شرکت کنندگان در پژوهش از سلامت نسبي برخوردار بودند.
1-7- محدوديتهاي پژوهش
کنترل استرس و اضطراب ناشي از خونگيري در آزمودنيها براي پژوهشگر امکان پذير نبود.
کنترل سطح انگيزش شرکت کنندگان در پژوهش براي انجام فعاليت ميسر نبود.
کنترل دقيق رژيم غذايي آزمودنيها امکانپذير نبود.
1-8- تعاريف اصطلاحات و واژهها
HIT با حجم بالا: فعاليتهايي با وهلههاي طولانيتر، از 1 تا 4 دقيقه که بهعنوان HIT شناخته شدهاند ولي با شدتي کمتري نسبت به HIT با وهلههاي فعاليت کوتاه مدت، انجام ميشوند (جيبالا و همکاران 2008، 63-58). بهعنوان مثال ميتوان به برنامه تمريني پژوهش گورد و همکاران21 (2010) در اين زمينه اشاره کرد: 10 تکرار 4 دقيقهاي با 2 دقيقه ريکاوري فعال بين هر تکرار (گورد و همکاران 2010، 357-350).
گرلين: گرلين يک پپتيد 28 اسيد آمينه‌اي، مترشّحه از سلولهاي درون ريز فوندوس معده است و نقش مهمّي در تعادل انرژي، چاقي و رفتار دريافت غذا دارد (كوجيما و کان گاوا 2005، 522-495).
هورمون رشد: هورموني است که از قسمت قدامي هيپوفيز سنتز و ترشح ميشود و بوسيله جريان خون به بافتهاي مختلف ميرسد.
مردان داراي اضافه وزن: مرداني که شاخص توده بدني آنها 25 تا 9/29 بود.
فصل دوم:
مباني نظري و پيشينه پژوهش
2-1- مقدمه
در فصل حاضر در بخش اول به مباني نظري متغيرهاي پژوهش و در بخش دوم به پيشينه پژوهش خواهيم پرداخت.
2-2- تمرين تناوبي شديد
تمرينتناوبي شديد به وهلههاي تکراري با فعاليتهاي تناوبي به نسبت کوتاه با شدت تمام يا شدتي نزديک به شدتي که VO2peak بهدست ميآيد (90%ofVO2peak?) نسبت داده ميشود. با توجه به شدت تمرينات، يک تلاش HIT ممکن است از چند ثانيه تا چندين دقيقه طول بکشد که وهلههاي گوناگون بهوسيلهي چند دقيقه استراحت يا فعاليت با شدت کم از هم جدا ميشوند (بارگومستر22 و همکاران 1998، 98: 6). ويژگي بارز اينگونه تمرينات حجم خيلي کم آن ميباشد (جيباد23 و همکاران 2008، 26)، که در يک مطالعه تنها با 6 جلسه تمرين در طول 2 هفته بهبود قابل توجهي در عملکرد ورزشي مشاهده شد (گورد و همکاران 2010، 357-350). يک وهله فعاليت شديد نياز به ميزاني از بازسازي ATP از هر يک از دستگاههاي انرژي دارد.
حال با افزايش تواتر تکرارهاي شديد و اجرا آن به صورت متناوب با ريكاوري بين وهلههاي فعاليت، نياز سلول عضلاني و مسيرهاي متابوليکي را تغيير داده، بهگونهي که سهم بازسازي انرژي از سيستم بيهوازي به سمت سيستم هوازي تغيير کرده و در نتيجه همزمان دستگاههاي توليد انرژي هوازي و بيهوازي را درگير بازسازي ATP ميشود. بنابراين با به کارگيري اين تمرينات ميتوان دامنهي وسيعي از سازگاريهاي متابوليکي و عملکردي را انتظار داشت (ليتل24 و همکاران 2010، 1011-22).
2-2-1 انواع تمرينات شديد تناوبي
با توجه به دامنهي وسيع مطالعات در موردHIT که در آنها پژوهشگران از وهلههاي 5 ثانيهاي تا 4 دقيقه فعاليت بهعنوانHIT استفاده کردهاند، اين تمرينات برپايهي زمان وهلههاي فعاليتها به دو دسته تقسيم ميشوند: 1- HITبا حجم کم، 2- HIT با حجم بالا.
2-2-1-1 HIT با حجم کم
وهلههاي فعاليت کمتر و يا برابر 60ثانيه که با شدتي برابر با حداکثر و يا نزديک به حداکثر توانو يا سرعت انجام ميشود را به عنوان تمرينات تناوبي شديد با حجم کم در نظر ميگيريم،جيبادا و همکاران 2012). به عنوان مثال ميتوان به برنامه تمريني پژوهش ليتل و همکاران (2010) در اين زمينه اشاره کرد: 10 تکرار 60 ثانيهاي با 75 ثانيه ريکاوري فعال بين هر تکرار (ليتل و همکاران 2010، 1011-22).
2-2-1-2 HIT با حجم بالا
فعاليت هايي با وهله هاي طولاني تر، از 1 تا 4 دقيقه که به عنوان HIT شناخته شدهاند ولي با شدتي کمتري نسبت به HIT با وهلههاي فعاليت کوتاه مدت، انجام ميشوند (جيبادا و همکاران 2012، 177-163). بهعنوان مثال ميتوان به برنامه تمريني پژوهش گورد و همکاران25 (2010) در اين زمينه اشاره کرد: 10 تکرار 4 دقيقهاي با 2 دقيقه ريکاوري فعال بين هر تکرار (گورد و همکاران 2010، 357-350).
2-3- سازوکار HIT
سازوکار اينگونه تمرينات به اين شرح است که يک وهله HIT غلظت سوبستراهاي انرژيکي و فعاليت آنزيمهاي مرتبط با متابوليسم بيهوازي را افزايش ميدهد، حال با افزايش تواتر تکرارهاي شديد و اجراي آن به صورت متناوب با ريكاوري بين وهلههاي فعاليت، نياز سلول عضلاني و مسيرهاي متابوليکي را تغيير داده، بهگونهاي که همزمان دستگاههاي توليد انرژي هوازي و بيهوازي را درگير بازسازي ATP ميکند. بنابراين با به کارگيري اين تمرينات ميتوان دامنهي وسيعي از سازگاريهاي متابوليکي و عملکردي را انتظار داشت (داوسون و همکاران 1998، 169-163).

شواهد نشان ميدهند که اگر زمان ريكاوري بين وهلههاي شديد کاهش يابد، سهم گليکوليز نيز براي تامين انرژي کاهش پيدا ميکند و در نتيجه سوخت و ساز هوازي براي جبران اين کسر انرژي افزايش پيدا ميکند. لينوسير و همکاران26 (1993) پيشنهاد کردند که سوخت و ساز هوازي در طول دورههاي ريكاوري تمرينات شديد براي بازسازي کراتين فسفات (PCr)27و اکسيداسيون اسيد لاکتيک (حذف لاکتات) نقش مهمي دارند. اين آشکار خواهد کرد که HIT، به سمت سوخت و ساز هوازي سوق پيدا ميکند که اين امر ظرفيت سوخت و ساز هوازي را افزايش ميدهد (لينوسر و همکاران 1993، 414-408).
2-4- هورمون رشد
توليد استخراج از جسد: قبل از توسعه فنون مهندسي ژنتيک و کاربرد فنون نوترکيبي ژنتيکي در توليد محصولات و فرآورده هاي مختلف، هورمون رشد از جسد استخراج مي شد و بيشتر در درمان کودکاني که رشد کندي داشتند کاربرد داشت. بيش از 27000 کودک در سراسر دنيا به وسيله اين نوع هورمون مورد معالجه قرار گرفتند ولي به علت کمبود اين هورمون معالجه به طورکامل نمي توانست صورت بگيرد و بايد مقدار کمتري به کار برده مي شود و لذا رشد کودک به کندي مي گراييد. يکي ديگر از معايب ا ستفاده از اين نوع هورمون رشد که سبب شد از سال 1985 در آمريکا و بسياري از کشورهاي اروپايي کاربرد آن ممنوع شود پيدايش بيماري کروتزفلذجاکوب (GJD) بود. بيماري GJD سلولهاي عصبي ومغزي را آلوده ميسازد.
لذا در مرحله استخراج هورمون رشد از غده هيپوفيز اين هورمون نيز ممکن است آلوده به عامل بيماري GJD (پريون نام دارد و ساختمان آن پروتئيني است) شود. به همين دليل امروزه هورمون رشد نوترکيب براي معالجه استفاده ميشود. 2- استفاده از محرک ها28: محققاني مانند سندي شاو29 و دارک پيرسون30 که بر روي افزايش طول عمر کار ميکردند پيبردند که ميتوان به وسيله اسيدهاي آمينه مشخصي، غده هيپوفيز را در جهت توليد هورمون رشد تحريک کرد (فلورين و همکاران 1996، 517-481). با استفاده از اين روش، ديگر لازم نيست که هورمون رشد را چه به طريق تزريقي چه خوراکي وارد بدن کرد بلکه اين مواد به صورت کپسولهاي خوراکي مورد استفاده قرار ميگيرند از معايب اين روش اين است که اسيدهاي آمينهاي که به عنوان محرک استفاده ميشوند در معده به وسيله مواد صفراوي تجزيه ميگردند. لذا زماني که اين اسيدها وارد جريان خون ميشوند تغيير شکل مي يابند و يا اثر اوليه را از دست ميدهند. بعضي از هورمونهاي رشد را ميتوان با افشانه به زير زبان زد تا بدون اين که به معده برود از طريق زبان جذب شود. ولي اين محرکها را نميتوان به اين طريق استفاده کرد زيرا مولکول اسيد آمينه مورد نظر آن قدر بزرگاند که قابل جذب شدن نيستند (بروم31 و همکاران 2007، 2171-2165؛ راسموسن32 و همکاران 2010، 153-147).
تعريف پروتئينها و اسيدآمينه: ساختار پروتئين، و يا ساختمان پروتئين به ساختاري گفته مي‌شود که پروتئين به خود مي‌گيرد. پروتئين داراي چهار ساختار مي‌باشد (بروم و همکاران 2007، 2171-2165؛ فلورين33 و همکاران 1996، 517-481؛ راسموسن و همکاران، 2010، 153-147).
2-5- چگونه ترشح هورمون رشد را افزايش دهيم؟
برخي از عوامل در افزايش ترشح هورمون رشد موثر‌ند و در سنين رشد مي‌توانند باعث بلندي قد كودك و نوجوانان شوند كه به آنها اشاره ميكنيم.
2-5-1 خواب كافي و منظم
اولين قدم براي تحريك ترشح هورمون رشد، خواب كافي و البته منظم است. بيشترين ميزان ترشح هورمون رشد پس از به خواب رفتن و در 2 ساعت اول خواب است و به استخوان‌ها مي‌رسد، بنابراين بهتر است كودكان و نوجوانان شب‌ها تا دير وقت بيدار نمانند و اگر مي‌توانند هنگام بعد از ظهر، خوابي هر چند كوتاه مدت داشته باشند (فلورين و همکاران 1996، 517-481).
2-5-2 تغذيه صحيح
مصرف غذاهايي كه پروتئين كم و قند بالا دارند، منجر به كوتاهي قد و تاخير در رشد مي‌شوند. بنابراين مصرف پروتئين به خصوص پروتئين‌ هايي كه كيفيت بالايي دارند، براي رشد و افزايش قد لازم است.زياده‌ روي در مصرف قند‌ها و شيريني ‌جات، سبب افزايش ميزان گلوكز (قند) خون به صورت ناگهاني مي‌شوند كه اين امر خود باعث كاهش ميزان ترشح هورمون رشد مي‌شود. غذاهاي چرب نيز حجم عضلات بدن را كاهش ميدهند و مانع رسيدن پروتئين كافي به بدن ميشوند (گائيني و همکاران 1387، 123-110).
2-5-3 تمرينات ورزشي
انجام روزانه ورزش‌هاي كششي و نرمشي، اثر مستقيمي بر افزايش ميزان هورمون رشد دارند و فعاليت‌هاي ورزشي شديد سبب كاهش قند خون مي‌شوند و متعاقب اين امر، ترشح هورمون رشد افزايش مي‌يابد (هاپکين34 و همکاران 1890، 165-153).
پزشكان معتقدند كه مصرف غذاهاي حاوي پروتئين، 2 ساعت قبل از ورزش و نيز پس از ورزش باعث افزايش قابل توجهي در ميزان هورمون رشد و نيز هورمون تستوسترون در آقايان مي‌شود. انجام ورزش‌هاي كششي مرتب، با تقويت عضلات پشت و تقويت ستون فقرات باعث راست قامتي بيشتر و افزايش قد تا حدود 5/2 تا 5 سانتيمتر ميشوند. بنابراين در هر سني كه هستيد، روزي 20 تا 30 دقيقه وقت براي ورزش بگذاريد تا از فوايد آن همچون افزايش متابوليسم (سوخت و ساز) بدن، كاهش حجم چربي بدن و تقويت سيستم ايمني بدن بهره ببريد (هاپکين و همکاران1890، 165-153؛ فلورين و همکاران 1996، 517-481).
2-5-4 فاصله‌ گذاري مناسب بين تغذيه و خواب
مصرف غذاهاي سنگين پيش از خواب باعث مي‌شود كه در هنگام خواب ميزان انسولين خون افزايش يابد و اين مساله باعث كاهش ترشح هورمون رشد ميشود. بنابراين اگر ميخواهيد از خوابتان بهره كافي ببريد، حداقل 2 ساعت قبل از خواب، مواد غذايي سنگين و چرب و دير هضم نخوريد.
2-6- نقشهاي کاتابوليکي هورمون رشد
هورمونهاي هيپوفيزي GH و آدرنوکورتيکوتروپين (ACTH)35 در فعاليتهاي ورزشي نسبتاً شديد و در پاسخ به ديگر انواع استرس رها ميشوند. نقش آنها در متابوليسم فعاليت ورزشي بيشتر کمکي است تا ضروري، زيرا توقف عمل کاتهکول آمينها و توليد انرژي وابسته به آنها هنگام فعاليت ورزشي شديد، تحريک افزايش جبراني ترشح GH و ACTH را غير ممکن ميسازد. آدرنوکورتيکوتروپين در برخي گونهها به جز انسان تاثير ليپوليزي قوي بر بافت چربي دارد. افزايش ناچيز غلظت GH هنگام فعاليت ورزشي شديد ميشود که اوج پاسخ ترشحي اين هورمون پس از توقف فعاليت ورزشي رخ دهد که معمولا با اوج برونريزي اسيدهاي چرب آزاد از بافت چربي همراه است (گاييني و همکاران 1389، 123-110).
هورمون رشد همچنين در پاسخ به هايپوگليسمي، کاهش پلاسمايي غلظت اسيدهاي چرب آزاد و ديگر مواقع که انرژي مورد نياز است رها و با افزايش غلظت پلاسمايي گلوکز و اسيدهاي چرب آزاد سرکوب ميشود. يک نوبت ترشح ضرباني GH ليپوليز پايه را به خصوص در موقع شب افزايش ميدهد. هورمون رشد ليپوليز، کتوژنز و اکسيداسيون ليپيد را پس از تاخيري که دامنه آن از 20 دقيقه تا 3 ساعت متفاوت است، تحريک ميکند. افزايش مصرف ليپيدها هنگام بازيافت پس از فعاليت ورزشي شديد را به افزايش همزمان غلظت GH و اسيدهاي چرب آزاد در پلاسما نسبت دادهاند. هورمون رشد ضمناً حساسيت بافت چربي به ليپوليز ناشي از کاتهکول آمينها را با تحريک سنتز گيرندههاي آدرنرژيکي بتا افزايش ميدهد. همچنين فعاليت HSL را نيز تحريک ميکند که دليل آن در بخشي ممانعت از عمل ضد ليپوليزي آدنوزين و مهار آدنيل سيکلاز ناشي از پروتيين Gi است. هورمون رشد ضمنا سنتز چربي را با فعال ساختن پروتيين کيناز C و فسفوليپاز C مهار ميکند. هورمون رشد و ACTH با تحريک فعاليت ليپوپروتيين ليپاز عضلاني، ورود ليپيدها به عضلات را ممکن ميکنند و با مهار فعاليت ليپوپروتيين ليپاز بافت چربي، ليپيدها را از ورود به بافت چربي باز ميدارند (گاييني و همکاران 1389، 123-110).
هورمون رشد مستقيماً ليپوليز را بواسطهي فعالسازي آدنيليل سايکلاز و متعاقب آن بوسيله فعالسازي پروتيين کيناز وابسته به cAMP و فسفوريلاسيون و فعالسازي ليپاز حساس به هورمون تحريک ميکند. مطالعات بر روي سلولهاي چربي و مدلهاي حيواني نشان دادهاند که به علاوهي اثرات ليپوليزي مستقيم هورمون رشد بر بافت چربي (که بوسيله تحريک ليپوليز پايه نشان داده شده)، GH همچنين به گونهي غير مستقيم با تغيير اثر سلولهاي چربي براي پاسخ نسبت به فاکتورهاي ليپوليزي مانند کاتهکولآمينها ليپوليز را افزايش ميدهد (ويدداوسون36 و همکاران 2009، 308-19).
2-7- پاسخ هورمون رشد به ورزش
از نظر حفظ سلامتي نيز انجام ورزش مقاومتي دو فايده عمده دارد: نخست آنکه سبب ميشود فعاليتهاي روزمره زندگي که نيازمند قدرت عضلاني بالايي است به راحتي و با فشار فيزيولوژيک کمتري انجام شود. دوم سبب پيشگيري از بروز بيماريهايي نظير استئو پروز،ديابت نوع 2 و چاقي شده و به درمان اين بيماريها کمک مي‌کند. به همين دليل بر خلاف تصور عموم اهميت انجام ورزش مقاومتي با افزايش سن نه تنها کاهش نمييابد بلکه برعکس افزايش يافته و لزوم بکارگيري اصول علمي کار با وزنه را بيش از پيش نشان مي‌دهد. پيشگيري از بيماريهاي مذکور تا حدودي مرهون افزايش هورمون رشد در تمرينات ورزشي است (کرايج37 و همکاران 1989، 159-69).
توجه به تکنيک صحيح کار با وزنه و دستگاههاي بدنسازي از جهت پيشگيري از آسيب اهميت زيادي دارد که هر يک از حرکات مورد نظر بايد برطبق دستورالعمل مربوطه از جهت وضعيت درست بدن در هنگام اعمال نيرو و توجه به موارد ذيل انجام شود: الف-قبل از انجام ورزش مقاومتي بدن گرم شود که گرم کردن بدن را ميتوان با انجام ورزش هوازي سبک و حرکات کششي در مدت 10 تا 15 دقيقه انجام داد (کرايج و همکاران 1989، 159-69).
هم‌چنين جلسات تمرين 2 تا 3 بار در هفته بايد باشد به‌نحوي که عضلات تمرين شده حداقل 48 ساعت فرصت استراحت و ترميم داشته باشند. حرکات انجام شده دربرگيرندة عضلات بزرگ بدن شامل گروه عضلات قفسه سينه، شانهها، عضلات قسمت فوقاني و تحتاني ناحيه پشت، شکم، ران و پاها باشد. افزايش ترميم و رشد در نتيجه رهايش هورمون IGF-1 و هورمون رشد است (قليپور و همکاران 2014، 37-29).
تمرينات HIT همراه با مصرف مکمل سبب افزايش رهايش هورمون رشد ميشوند. اين نوع تمرين همراه با وزنه سبب افزايش حساسيت به هورمون رشد ميشود (اکرمان و همکاران 2014، 155-124).
هر جلسه تمريني شامل چند ست (توالي تکرار) از حرکاتي است که بايد با فاصلة کوتاهي از هم (معمولاً 2 تا 3 دقيقه) انجام شود. براي هر گروه عضلاني 2 تا 4 ست حرکت تمريني انجام ميشود. اين تمرينات ممکن است يکسان يا متفاوت باشد (يک گروه عضلاني را ميتوان با تمرينات متفاوتي تقويت کرد ولي بايد توجه داشت که مجموعاً حداکثر 4 ست باشد. استفاده از تمرينات متفاوت ممکن است از لحاظ ايجاد تنوع در حرکات انجام شده و پيشگيري از خستگي فکري ورزشکار کمک کننده باشد. چنين تمريناتي با شدتهاي مختلف سبب افزايش رهايش هورمون رشد در کودکان با رژيم غذايي کنترل شده خواهد شد (قليپور و همکاران 2014، 37-29).


دیدگاهتان را بنویسید