4-1- روش‌هاي ارزيابي استفاده شده و توجيه استفاده از آنها:26
4-2- چرخه مورد استفاده در تحقيق:28
4-3- پرسشنامه:28

4-3-1- انتخاب شرکت کنندگان:30
4-4- مراحل انجام تحقيق:30
4-4-1- انجام ارزيابي مکاشفه اي:30
4-4-2- تست کاربر:35
4-4-3- اندازه گيري ميزان موفقيت و سختي:43
4-4-4- بررسي ميزان کارايي بر اساس معيار زماني:44
4-4-1- مشاهده ميداني:46
فصل 5- بحث و نتيجه‌گيري48
فصل 6- پيشنهادها و فرصت‌هاي پژوهشي آينده51
6-1- پيشنهادها:51
6-2- فرصت‌هاي پژوهشي آينده:52
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شکل 1: نحوه تعامل و ارتباطات بين شبکه‌هاي اجتماعي13
شکل 2: ارتباط بين شبکه هاي اجتماعي و دنياي وب14
شکل 3: Twitte21
شکل 4: نمودار مراحل انجام کار37
شکل 5: بخشي از چک ليست طراحي شده براي انجام ارزيابي مکاشفه اي43
شکل 6: بخشي از سناريو مورد استفاده در تست کاربر45
شکل 7: ايجاد حساب کاربري46
شکل 8: کامل کردن اطلاعات کاربر47
شکل 9: بارگزاري عکس48
شکل 10: اضافه کردن يک نفر به دوستان49
شکل 11: اضافه شدن به يک گروه50
شکل 12: تنظيمات Notification50
شکل 13: درخواست recommendation51
شکل 14: خروج از سيستم52
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1: ليست ارزيابي مکاشفه‌اي Nielson27
جدول 2: جامعه آماري مورد مطالعه39
جدول 3: خلاصه نتايج به دست آمده از ارزيابي مکاشفه اي40
جدول 4: ميزان موفقيت انجام عمليات در تست کاربر51
جدول 5: نحوه تعامل کاربر با وب سايت بر اساس معيار زمان52
جدول 6: جامعه آماري مورد مطالعه55
جدول 7: مشکلات مطرح شده در ارزيابي مکاشفه اي56
فهرست فرمول ها
عنوان صفحه
معادلة 1: فرمول اندازه گيري ميزان موفقيت51
فهرست پيوست‌ها
پيوست A – منابع و مآخذ59
پيوست B – سناريو مربوط به تست کاربر61
پيوست C – چک ليست ارزيابي مکاشفه اي63
فصل نخست:
مقدمه
فصل 1- مقدمه
1-1- تاريخچه تعامل انسان با کامپيوتر:
تحقيقات در زمينه تعامل انسان و کامپيوتر باعث ايجاد تغييرات اساسي در دنياي کامپيوتر شده است. تعامل انسان با کامپيوتر مطالعه و تحقيق در زمينه کاربردپذيري1 است و بيشتر در مورد درک و توليد نرم‌افزارها و ديگر تکنولوژي‌هايي است که افراد از آنها استفاده مي‌کنند. در طول دو دهه گذشته تعامل انسان و کامپيوتر مرکز توجه تحقيقات علوم کامپيوتر و علوم اجتماعي و رفتارشناسي قرار گرفته است. بررسي رفتار کاربر در مقابله با تغييرات ايجاد شده در رابط کاربري يا ساير تنظيمات از شاخه‌هاي علم تعامل انسان با کامپيوتر(Human Computer Interaction-HCI) است که با رويکرد روانشناسي در بهبود سيستم‌هاي طراحي شده براي کاربران به کار مي رود. علم “تعامل انسان و كامپيوتر” اولين باردر سال 1975 مطرح و شناخته شد. در سال 1980 به عنوان شاخه اي مستقل از علم مطرح شد و نيز اولين كتاب در اين زمينه در سال 1983 چاپ شد.[2] اين مبحث پس از مطرح شدن اين شاخه از علم توجه گروه بسيار زيادي از متخصصان سيستم و برنامه نويسان و طراحان رابط كاربري به آن جلب شد زيرا تا آن زمان در طراحي سيستم‌هاي كامپيوتري به نقش كاربر توجه زيادي نشده بود. هدف از پرداختن به اين علم ميان رشته اي ايجاد متدولوژي‌ها و پروسه‌هاي طراحي رابط کاربري، ايجاد متد‌هاي براي تغيير رابط‌هاي کاربري جديد، تکنيک‌هاي سنجش و مقايسه رابط‌هاي کاربري،پياده سازي رابط‌هاي کاربري جديد و تکنيک‌هاي تعامل، پياده سازي مدل‌هاي توصيفي و پيشگويانه2و تئوري‌هاي تعامل بوده است. هدف طولاني مدت تعامل انسان و کامپيوتر نيز طراحي و ساخت سيستم‌هايي است که کمترين مانع و مشکل را براي مدل شناختي کاربران و آنچه کاربران از کار کردن با سيستم طراحي شده مي دانند، ايجاد نمايد.[3] کاربرد پذيري، ثبات، امنيت، سادگي ارتباط با شبکه اجتماعي و رابط کاربري همه از مواردي است که در طراحي و حتي بازبيني و اعمال تغييرات در اين بستر ارتباطي بايد مورد توجه قرار گيرد. در بخش‌هاي بعدي به تفصيل به اين موضوع پرداخته خواهد شد. برخي از دلايل موفقيت اين علم کاملاَ ريشه در تکنولوژي دارد: تعامل انسان با کامپيوتر مشکلات زيادي را تشخيص داده و براي حل آنها راه حل‌هاي مناسبي در حوزه علوم کامپيوتر ارئه کرده است. براي مثال در ايجاد تغيير در واسط کاربري، سيستم‌هاي مديريت واسط کاربري، راهنما‌هاي سيستم .
ساير دلايل به طور عمده فرهنگي است: اين علم موجب شده است که در صورت استفاده افراد غير فني از کامپيوتر و ساير تکنولوژي‌هاي وابسته، تاثيرشان بر زندگي فرد مشخص باشد.
بررسي رفتار کاربر در مقابله با تغييرات ايجاد شده در رابط کاربري يا ساير تنظيمات از شاخه‌هاي علم تعامل انسان با کامپيوتر(Human Computer Interaction-HCI) است که با رويکرد روانشناسي در بهبود سيستم‌هاي طراحي شده براي کاربران به کار مي رود. علم “تعامل انسان و كامپيوتر” اولين باردر سال 1975 مطرح و شناخته شد. در سال 1980 به عنوان شاخه اي مستقل از علم مطرح شد و نيز اولين كتاب در اين زمينه در سال 1983 چاپ شد.[2] اين مبحث پس از مطرح شدن اين شاخه از علم توجه گروه بسيار زيادي از متخصصان سيستم وبرنامه نويسان و طراحان رابط كاربري به آن جلب شد زيرا تا آن زمان در طراحي سيستم‌هاي كامپيوتري به نقش كاربر توجه زيادي نشده بود. هدف از پرداختن به اين علم ميان رشته اي ايجاد متدولوژي‌ها و پروسه‌هاي طراحي رابط کاربري، ايجاد متد‌هاي براي تغيير رابط‌هاي کاربري جديد، تکنيک‌هاي سنجش و مقايسه رابط‌هاي کاربري،پياده سازي رابط‌هاي کاربري جديد و تکنيک‌هاي تعامل، پياده سازي مدل‌هاي توصيفي و پيشگويانه3و تئوري‌هاي تعامل بوده است. هدف طولاني مدت تعامل انسان و کامپيوتر نيز طراحي و ساخت سيستم‌هايي است که کمترين مانع و مشکل را براي مدل شناختي کاربران و آنچه کاربران از کار کردن با سيستم طراحي شده مي دانند، ايجاد نمايد.[3] کاربرد پذيري، ثبات، امنيت، سادگي ارتباط با شبکه اجتماعي و رابط کاربري همه از مواردي است که در طراحي و حتي بازبيني و اعمال تغييرات در اين بستر ارتباطي بايد مورد توجه قرار گيرد.
1-2- شبکه‌هاي اجتماعي:
شبکه‌هاي اجتماعي متشكل از گروهي از افراد يا سازمان‌هاي داراي سليقه يا منافع مشترک هستند که براي دستيابي به اهداف خاص گرد هم مي آيند. پيشينه اولين ارتباطات و شبکه‌هاي مجازي به کاربران ايميل مي رسد. اولين شبکه‌هاي اجتماعي در غالب گروه‌هاي Usenet براي افراد با علايق يکسان شکل گرفت که افراد عضو گروه که در آن زمان استفاده کنندگان از اينترنت غالباً برنامه نويسان و همگي دغدغه‌هاي يکساني در مورد بکارگيري تکنولوژي داشتند. از امکانات منحصر به فرد اين شبکه‌هاي اجتماعي امکان برقراري ارتباط بين افراد از طريق چت روم‌ها بود. از آنجايي که اولين شبکه‌هاي اجتماعي کاربران مختص خود را داشتند، در بين مردم عادي و کاربران کامپيوتر شناخته شده نبودند.[1]

شکل 1: نحوه تعامل و ارتباطات بين شبکه‌هاي اجتماعي
اولين شبکه اجتماعي که به کاربران امکان نمايش دادن و ايجاد ليست دوستان4 را داد Live Journal بود که علاوه بر امکانات مذکور امکان ايجاد بلاگ توسط کاربران و مشاهده آن توسط ساير کاربران را داشت. برخي از اين سايت‌ها همچنان هم فعاليت مي کنند. از سال 2003 تعداد و انواع شبکه‌هاي اجتماعي مجازي افزايش يافتند و ميليون‌ها نفر براي استفادها از شبکه‌هايي چون Friendster, LinkedIn وMyspace ثبت نام کردند. در سال 2003 هنگامي که Friendster از کاربران حق عضويت5 دريافت کرد، کاربران به فکر استفاده از سايت‌هاي مشابه با خدمات رايگان افتادند. تمايل کاربران به استفاده از شبکه‌هاي اجتماعي رايگان با امکانات مورد نظر، باعث ايجاد رقابت شديدي در شبکه‌هاي اجتماعي به هدف جلب رضايتمندي کاربران شد.[2]
با توجه به مدت زماني که کاربران براي استفاده از شبکه‌هاي اجتماعي صرف مي کنند، رضايت کاربران از سرويسي که از شبکه اجتماعي مورد نظرشان اهميت ويژه اي دارد.
شکل 2: ارتباط بين شبکه هاي اجتماعي و دنياي وب
1-2-1- چرا کاربران عضو شبکه‌هاي اجتماعي مي‌شوند؟
دليل اصلي عضويت افرد در شبکه‌ها احتماعي، ارتباط برقرار کردن با ساير افرادي است که کاربران به نحوي آنها را مي‌شناسند: همانند دوستان، اقوام، همکاران و ديگر آشنايان. همچنين کاربران براي دنيال کردن اخبار خاص و اتفاقات مورد علاقه شان از شبکه‌هاي اجتماعي استفاده مي‌کنند. افراد بسيار زيادي براي در داشتن تعامل با سايرين وارد شبکه‌هاي مجازي مي‌شوند، و معمولاً در هنگام استفاده از شبکه‌هاي اجتماعي، به چک کردن نوشته‌هاي سايرين، ديدن عکس‌ها و يا ارسال پيغام براي دوستانشان مي‌پردازند. گاهي اوقات دليل استفاده از شبکه‌هاي اجتماعي، ترجيح افراد به داشتن رابطه مجازي به حاي صحبت يا ملاقات حضوري با دوستان است.
اغلب، راه ارتباطي افرادي که در خارج مرزها زندگي مي‌کنند با دوستان، آشنايان و نيز افراد فاميل، شبکه‌هاي اجتماعي است. همچنان بسياري از کاربران براي اعلام اتفاقاتي که در زندگي آنها در جريان است، از شبکه‌هاي اجتماعي استفاده مي‌کنند همانند شروع کار جديد و … .
برخي از کاربران براي دنبال کردن هنرپيشه‌ها و يا خواننده‌هاي مورد علاقه شان از شبکه‌هاي اجتماعي استفاده مي‌کنند. تعداد اندکي از کاربران شبکه‌هاي اجتماعي براي مقاصد شغلي از شبکه‌هاي اجتماعي استفاده مي‌کنند. افرادي که از شبکه‌هاي احتماعي براي مقاصد شغلي استفاده مي‌کنند عمدتاً دو دسته‌اند: دسته اول افرادي که جوياي کار بوده و صفحات مرتبط با شرکت‌ها را براي دست يافتن به موقعيت شغلي جديد دنيال مي‌کنند. دسته دوم افرادي هستند که خود صاحب کسب و کار بوده و براي ارائه خدمات و يا بازاريابي محصولات از بستر شبکه‌هاي اجتماعي استفاده مي‌کنند.
معمولا کساني به عنوان اعضاي ثابت شبکه‌هاي احتماعي شناخته مي‌شوند که هر روز و يا هفتگي وارد حساب کاربري خود شده و بر اساس علاقه و نياز به دنبال کردن افراد يا مطالب بپردازند.
1-2-2- انواع شبکه‌هاي اجتماعي:
فضاهاي شبکه‌هاي اجتماعي در حال حاضر بسيار پر رونق است، و دليل و انگيزه کاربران از عضويت در آنها به سختي قابل تفکيک است. شبکه‌هاي اجتماعي مي‌تواند در گروه‌هاي بسيار متفاوتي دسته بندي شوند، ولي همگي هدف متحدي را دنبال مي‌کنند: همه آنها براي‌ايجاد ارتباطات محکم بين افراد به وجود آمده‌اند. برخي براي کمک به افراد براي يافتن اشخاص و اطلاعات به وجود آمده‌اند‏، برخي به طور کامل و جدي بر روي ارتباطات تمرکز کرده‌اند و برخي مبتني بر خلاقيت فردي هستند. هر يک از انواع نام برده بر اساس ماهيتشان‏، در برگيرنده مشخصات مختص به خودشان هستند.
به طور کلي مي‌توان شبکه‌هاي اجتماعي را به سه دسته متفاوت تقسيم بندي کرد:
* شبکه‌هاي شخصي:
اين نوع از شبکه‌هاي اجتماعي‏‏، قديمي‌ترين شبکه‌هاي اجتماعي به وجود آمده هستند و براي بازي‌هاي ديجيتال و مبتني بر وب طراحي شده‌اند و به راحتي با توجه به طبيعت آنها‏، از ساير انواع شبکه‌هاي اجتماعي قابل تشخيص‌اند. بعدها‌اين شبکه‌ها‏، براي‌ايجاد ارتباطات شخصي و يا برقراري ارتباط مجدد بين افراد با به اشتراک گذاري وقايع مهم افرادي که در دايره دوستان قرار مي‌گيرند‏، استفاده شدند. همانطور که از نام‌اين شبکه‌ها بر مي‌آيد‏،‌اين نوع از شبکه‌هاي اجتماعي بر اساس محتواي توليدي توسط کاربران شکل مي‌گيرد همانند به اشتراک گذاشتن ديدگاه‌ها، مقالات و نوشته‌هاي جذاب و يا اعلام ورود به يک مکان به همراه دوستان.
اين شبکه‌ها براي کاربران جنبه کاملاً شخصي داشته و همه انواع اطلاعاتي که شخص بخواهد مي‌تواند در صفححات شخصي خود به اشتراک بگذارد.
* شبکه‌هاي به اشتراک گذاري محتوا:
اين نوع شبکه‌هاي اجتماعي معمولا در برگيرنده مکالمات بسيار حجيم و معمولا به روز رساني شده است. با‌اينکه شبکه‌هاي به کاربران در جهت‌ايجاد ارتباط عميق تر بين دوستان و يا‌ايجاد رابطه با افراد جديد، ولي به نظر مي‌رسد که بيشتر براي‌ايجاد روابط جديد و جذب مخاطب به کار مي‌رود. در‌اينگونه از شبکه‌هاي اجتماعي از ترکيب اطلاعات شخصي و حرفه‌اي استفاده مي‌شود تا ابعاد متفاوتي از شخصيت و علاقه مندي‌هاي کاربر را نمايش دهد.
* شبکه‌هاي اجتماعي بر اساس به اشتراک گذاري علايق:
اين دسته از شبکه‌هاي اجتماعي، جامعه محور و ذاتاً در برگيرنده اطلاعات هستند و توسط هر دو دسته افراد حرفه‌اي و افرادي که بر اساس علاقه از شبکه‌هاي اجتماعي استفاده مي‌کنند، مورد توجه قرار مي‌گيرند. کاربران معمولاً اينگونه شبکه‌هاي اجتماعي را براي، به اشتراک گذاري توانمندي‌ها، نشان داده آنچه که آموخته‌اند و يا براي در ارتباط ماندن با افراد حرفه‌اي در حوزه‌هاي مختلف ، به کار مي‌گيرند.‌اينگونه فضاها مي‌بايستي فضاي سالمي‌براي ترکيب محتواي حرفه‌اي و شخصي‌ايجاد و حفظ گردد. مثال:LinkedIn، Flickr
1-3- تعاريف تجربه کاربري و اهميت پرداختن به آن:
1-3-1- تعريف تجربه کاربري:
– تجربه کاربري، دربرگيرنده تمامي‌جنبه‌هاي نحوه تعامل افراد و کاربران با محصول تعاملي است: نحوه در دست گيري محصول، نحوه مشاهده کارکردن با محصول، احساس کاربر در به کارگيري و استفاده از محصول نهايي،‌اينکه محصول مورد نظر چگونه به رسيدن به اهداف کاربر کمک مي‌کند و نيز ميزان هماهنگي محصول توليدي در برطرف کردن نياز کاربران است. (Alben-1996)
– تمامي‌جنبه‌هاي تعامل کاربر نهايي با توليد کننده، سرويس و يا محصول نهايي است. شناخت نياز کاربر اولين فاکتور در اندازه‌گيري تجربه کاربري يک کاربر فرضي است. سپس سادگي و ظرافت در توليد محصولات است که باعث‌ايحاد حس رضايت و نيز تجربه کاربري متفاوتي مي‌گردد. ( Nielsen-Norman Group- 1991)
– تجربه کلي و يا خاص توسط کاربر يا مشتري از به کارگيري يک محصول، خدمت يا رويداد.‌اين تجربه معمولا در سهولت استفاده خلاصه مي‌گردد.( Shedroff- 1998)
1-3-2- اهميت تجربه کاربري:
در دهه‌هاي اخير تجربه کاربري در طراحي تعاملي6، نقش مهمي ‌را ‌ايفا مي‌کند. کاربر منبع بسيار ارزشمندي براي ايجاد تغيير و يا بهبود سيستم است.
1-4- ارزيابي مکاشفه اي7 :
ارزيابي مکاشفه اي يکي از روش‌هاي اندازه‌گيري ميزان کاربردپذيري8 و نيز مشجص کردن مشکلات طراحي واسط کاربري است که در واقع بخشي از طراحي تکرار شونده9 محسوب مي‌شود. ارزيابي مکاشفه اي، شامل مجموعه‌اي کوچکي از آزمون‌هاي ارزيابي واسط کاربري و معيارهايي براي شناخت و قبول کردن مشکلات کاربردپذيري است.
فصل دوم:
مروري بر ادبيات تحقيق و مباني نظري
فصل 2- مروري بر ادبيات تحقيق و مباني نظري
هنگام استفاده از شبکه‌هاي اجنماعي و به طور کلي صفحات وب يکي از مهمترين معيارهاي کاربران سهولت استفاده و نيز واسط کاربري است. براي طراحي مناسب شبکه‌هاي اجتماعي شناخت کاربر و نيز نحوه تعامل کاربر با شبکه اجتماعي مذکور بسيار حائز اهميت است.
در طراحي شبکه‌هاي اجتماعي با توجه به نتيجه تحقيقات انجام شده 7 فاکتور مهم در طراحي اوليه مي‌بايستي مد نظر قرار گيرد که عبارتند از:
2-1- سادگي طراحي واسط کاربري10:

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

قبل از هر اقدامي‌در طراحي شبکه‌هاي اجتماعي لازم است که‌اين موضوع مد نظر قرار گزفته شود که با توجه به ماهيت و استفاده عموم از شبکه‌هاي اجتماعي لازم است رنگ‌ها و گرافيک به کار رفته در‌اين صفحات تا جاي ممکن ساده و به دور از پيچيدگي باشد.
رنگ‌هاي به کار رفته عمدتاً محدود و ساده بوده و تغييرات رنگ‌ها جزئي است. پس زمينه صفحات معمولاً سفيد بوده و ساير برگه‌ها در نواري با رنگ بسيار ملايم قرار مي‌گيرند و به روزرساني‌ها با رنگ متفاوتي اعلام مي‌شوند. گرافيک به کار رفته در صفحات بسيار ساده و با کمترين طراحي صورت مي‌گيرد. دليل طراحي ساده و به کارگيري کمترين گرافيک مناسب نبودن طراحي بصري زنده براي شبکه‌هاي اجتماعي است. زيرا استفاده از شبکه‌هاي اجتماعي معمولا به دليل به اشتراک گذاري مطالب و نيز‌ايجاد محلي براي تبادل نظر و اطلاعات است. در صورت استفاده از طراحي‌هاي بصري پيچيده‏‏‏- باهث‌ايجاد سربار اضافه و برهم خوردن تمرکز کاربر از هدف اصلي يعني‌ايجاد ارتباط گردد.
براي مثال توييتر يکي از طراحي‌هاي حداقلي11 را براي واسط کاربري به کار برده است. ‏
شکل 3: Twitte
به عبارت ديگر با توجه به‌اينکه براي اکثر کاربران استفاده از شبکه‌هاي اجتماعي در برگيرنده حجم ريادي از اطلاعات براي تبادل و به اشتراک گذاري است استفاده از واسط کاربري پيچيده و با طراحي‌هاي سنگسن باعث سردرگمي- اشتباه و احساس ناراحتي در کاربر مي‌گردد. رنگ‌هاي به کار رفته در شبکه‌هاي اجنماعي نيز همواره ملايم و هماهنگ است و معمولا در موارد بسيار خاص از رنگ‌هاي متضاد استفاده مي‌گردد.
2-2- جستجوي برجسته و تابعي12 :
اوج استفاده از طراحي واسط خوب کاربري‌ايجاد امکان جستجوي خوب است. همانطور که پيشتر اشاره شد، با توجه به حجم زياد اطلاعات کاربران، امکان جستجو داشته باشند به همين دليل يکي از مهم‌ترين المان‌هاي مورد استفاده در طراحي واسط کاربري شبکه‌هاي اجتماعي داشتن قسمتي براي جستجو است. يکي از روش‌هاي بهينه‌ايجاد نوارجستجو در شبکه‌هاي اجتماعي استفاده از فيلتر و نيز باز شدن يک منوي بازشونده13مرتبط با مورد جستجو شده است.
2-3- طراحي دکمه‌هاي برجسته14 :
شبکه‌هاي اجتماعي نيازمند در بر گرفتن لينک‌ها و دکمه‌هاي متفاوت براي انجام وظايف مشخص است.
2-4- جدايي عناصر15 :
در طراحي واسط کاربري شبکه‌هاي اجتماعي و تعامل با ساير صفحات بسته‌هاي محتوايي مي‌بايستي به صورت بصري از هم جدا بوده و به راحتي با چشم قابل تفکيک باشند.
2-5- فرم‌هاي ساده و قابل استفاده16 :
فرم‌ها مهمترين عناصر در طراحي رسانه‌ها و شبکه‌هاي اجتماعي است. فرم‌هاي مربوط به ورود و خروج در شبکه‌هاي اجتماعي مهم‌ترين فرم‌هاي مورد استفاده کاربران شبکه‌هاي اجتماعي هستند.
2-6- به روز رساني به موقع17 :
در شبکه‌هاي اجتماعي ماهيتاً تبادل اطلاعات بين کاربران از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در واقع براي هر کاربر شبکه اجتماعي‌اين که در گراف ارتباطي و دايره دوستان، چه اتفاقي در حال جريلن است از اهميت ويپه‌اي بر خوردار است. مدت زماني که طول مي‌کشد تا‌اين اتفاقات و ارتباطات به روزرساني شود از اهمت ويژه‌اي برخوردار است و يکي از مهمترين فاکتورها براي کاربران‌اين قبيل شبکه‌ها، است. براي طراحان واسط کاربري‌اين بدان معنا است که کاربر بايد امکاني18داشته باشد که تغييرات و به روزرساني‌هاي اعمال شده توسط دوستان خود را در کمترين زمان ممکن دريافت کند. به روزرساني خودکار و چشمگير باعث مي‌شود که کاربر براي استفاده از شبکه اجتماعي باقي بماند و معمولاً به طور روتين به استفاده از امکانات موجود بپردازد.
2-7- کاربرمحور بودن واسط کاربري :
شبکه‌هاي اجتماعي با توجه به ماهيت ارتباطي که دارند بايد بر روي علاقمندي‌هاي کاربران تمرکز کنند و از‌اين حيث تاثير کاربر بر شبکه‌هاي اجتماعي اهميت ويپه‌اي يافته است. همچنين فاکتور موفقيت و برقراري شبکه‌ها و رسانه‌هاي اجتماعي، کاربران و تداوم استفاده کاربران از آهاست به همين دليل کاربر محور بودن شبکه‌هاي اجتماعي عجيب نيست. تمامي‌شبکه‌هاي اجتماعي موفق همانند فيسبوک و توييتر کاربران خود را در مرکز قرار داده و بر اساس نياز و خواست و علاقه مندي کاربر به طراحي پرداخته‌اند. طراحان واسط کاربري با بررسي پروفايل کاربري کاربران خود و با توجه به جزئيات موجود، به طراحي امکاناتي همانند پيشنهاد دوستان جديد، گروه‌ها و وقايع پرداخته‌اند.
به طور مثال صفحه اصلي فيسبوک نمونه يک طراحي کاملا مبتني بر کاربر است،‌اين صفحه در بر گيرنده اطلاعات و جزئيات، اخطارها، به روزرساني‌ها است و همچنين به کاربر‌اين امکان را مي‌دهد که تنها با يک کليک بخضي از اطلاعات را پنهان کرده و يا به روزرساني‌هاي يک گروه و يا کاربر مشخص را پنهان کند.
2-8-
فصل سوم
پيشينه پژوهشي
فصل 3- پيشينه پژوهشي
بحث ايجاد تغييرات در واسط کاربري و ايجاد برنامه‌ها از اتصال قطعات19 کوچکتر برنامه يکي از گسترده ترين مباحث مورد علاقه مهندسين کامپيوتر و طراحان صفحات وب در 30 سال گذشته بوده است. به طور علمي ايجاد تغييرات در رابط کاربري مي بايد بر اساس سناريوهاي مشخص و داستان پردازي و همچنين چک کردن خروجي‌ها بر اساس پرتوتايپ‌ها صورت گيرد. در بررسي تغييرات واسط کاربري معمولا به طور عمده از دو روش استفاده مي شود:[5]
استفاده از ابزارهاي بازبيني20( استفاده از روش محاسباتي) و يا اعمال تغييرات بدون استفاده از آنها.
ايجاد تغييرات با استفاده از ابزارهاي بازبيني و ايجاد تغييرات بدون آنها نتايج متفاوتي در بر خواهد داشت.
يکي از ابزارهاي بازبيني که در اين موضوع توسط پژوهشگران دانشگاه برکلي و استنفورد استفاده شده، d.note است که براي ايجاد تغييرات واسط کاربري و براي کنترل جريان دياگرام‌ها از آن بهره برده اند. [6] اين ابزار از دو جهت به بررسي تغييرات اعمال شده مي پردازد:
در تحقيقات مشخص شده است که استفاده از ابزارهاي بازبيني بر روي نوع و تعداد تغييرات پيشنهادي تاثير مي گذارد.
استفاده از ابزارهايي از اين قبيل، نياز به شفاف سازي کمتر و اضافه کردن تکنيک‌هاي استخراج کمتري دارد.
براي بررسي عميق ساختار گراف شبکه‌هاي اجتماعي براي طراحي شبکه‌هاي اجتماعي جديد لازم است که ساختار شبکه‌هاي آنلاين اجتماعي به خوبي ارزيابي و تحليل گردد. تحليل شبکه‌هاي اجتماعي (SNS) نقشه برداري و اندازه گيري ارتباطات و جريان‌هاي ميان افراد، گروه‌ها، سازمان‌ها، کامپيوترها و URLها و ساير اطلاعات و دانش مرتبط و موجود است. در تحليل شبکه‌هاي اجتماعي معمولا از روش‌هايي همچون تحليل گراف‌هاي تعامل استفاده مي گردد تا بر اساس نوع ارتباط کاربر با ساير کاربران الگوي تعاملي کاربر مشخص گردد. استفاده از ابزارهاي مذکور در کنار روشهاي ديگر – همچون مشاهدات ميداني، پرسشنامه- براي استخراج اطلاعات مورد نياز براي اعمال تغييرات مي تواند نتايج قابل توجهي در اختيار کاربر قرار دهد.[7] تغييرات و نيز نحوه تعامل کاربر با شبکه‌هاي اجتماعي از اهميت ويژه اي برخوردار است. زيرا بر خلاف وب که محتوا محور مي باشد، شبکه‌هاي اجتماعي کاربر محورند. کاربران شبکه‌هاي اجتماعي، به ايجاد حساب کاربري پرداخته و پروفايل خود را ايجاد مي کنند و بدون محدوديت مي توانند هر گونه ارتباطي از طريق پروفايل کاربري خود با ساير کاربران ايجاد کنند. نتيجه استفاده از شبکه‌هاي اجتماعي، ايجاد و بهبود روابط اجتماعي، ايجاد دانش و اطلاعات و به اشتراک گذاري آنها و ايجاد روابط جديد با کاربراني با علاقه مندي‌هاي مشترک است. شبکه‌هاي اجتماعي انواع بسيار متفاوتي دارند. تکنيک‌هاي ارزيابي رابط کاربري به دو دسته اتوماتيک و جانشين دسته بندي مي شنود.[8]تکنيک‌هاي اتوماتيکي که براي ارزيابي رابط کاربري و ارزيابي کاربردپذيري رابط کاربري به طور کلي استفاده مي شوند عبارتند از:
* Heuristic Evaluation
* Usability Testing
اين تکنيک‌ها هر يک به کشف مشکلاتي از طراحي کمک مي کنند.
تکنيک‌هاي جانشيني هم در اين مورد وجود دارد. همانند: سنجش رضايت کاربر. فرق اصلي روش‌هاي اتوماتيک و جانشين اين است که مشکلات مشخص شده در روش جانشين همانند مشکلات مشخص شده در تکنيک‌هاي اتوماتيک قابل پيش بيني نيستند.
تکنيک موفقي که در ارزيابي ميزان کاربردپذيري رابط کاربري صفحات وب به کار برده مي شود مشتمل بر فعاليت‌هاي زير است:[9]
* تعيين اهداف انجام ارزيابي کاربردپذيري
* تعيين جنبه‌هاي UI براي ارزيابي
* شناسايي کاربران هدف
* انتخاب معيارهاي کاربردپذيري
* انتخاب روش ارزيابي
* انتخاب کارها
* طراحي سناريو
* جمع آوري اطلاعات
* تحليل داده‌هاي کاربردپذيري
* نقد کردن واسط کاربري و پيشنهاد ارتقا
* تکرار چرخه ارزيابي در صورت لزوم
* نتيجه گيري
هر يک از مراحل ذکر شده خود شامل قسمت‌هايي است که در بررسي کاربرد پذيري رابط کاربري نرم افزارها از آنها استفاده مي شود. براي بررسي ميزان کاربرد پذيري شبکه‌هاي آنلاين اجتماعي نيز از اين روش به همراه تلفيقي از ساير روش‌هاي مطرح در اين حوزه استفاده خواهد شد.
Nielson در سال 1991 به عنوان يکي از اولين کساني که به بررسي واسط کاربري و نرم افزار به روش ارزيابي مکاشفه اي پرداخت و ليستي مشتمل بر 10 عنوان را براي اين کار ايجاد کرد. اين ليست در حال حاضر نيز به عنوان يکي از بهترين و معتبرترين ليست‌هاي ارزيابي مکاشفه‌اي استفاده مي‌شود. اين ليست در جدول 1 به قرار زير است[10]:
Nielson Heuristics1. Visibility of system status2. Match between system and real world3. User control and freedom4. Consistency and standards5. Error prevention6. Recognition rather than recall7. Flexibility and efficiency of use8. Aesthetic and minimalist design9. Helps users recognize, diagnose, and recover from errors10. Help and documentationجدول 1: ليست ارزيابي مکاشفه‌اي Nielson

در ادامه به تفضيل به توضيح ليست موجود در جدول1 خواهيم پرداخت:
3-1- ديده شدن وضعيت سيستم21 :
سيستم طراحي شده بايد همواره به کاربر اطلاع دهد که در چه وضعيتي قرار دارد و چه کاري در حال انجام شدن است و در صورت نياز، به کاربر پيام خطا دهد و يا بازخوردي از سيستم به کاربر داده شود.
3-2- ايجاد ارتباط يک به يک بين سيستم و دنياي واقعي22:
سيستم مي‌بايستي به زيبان کاربر صحيت کند و از کلمات و عبارات دنياي واقعي کاربر استفاده شود نه عباراتي که مختص سيستم هستند. بهتر است عبارات و کلمات استفاده شده در طراحي سيستم در دنياي واقعي مصداق داشته باشد و به صورت منطقي و طبيعي در کنار هم قرار گيرند.
3-3- کنترل کاربر و آزادي23 :
کاربران در برخي مواقع خطاهايي در کار با سيستم‌ايجاد مي‌کنند و در‌اينگونه مواقع، نياز به خروج از سيستم است. به همين منظور معمولا در طراحي‌ها امکان بازگشت به حالت قبل وجود داشته باشد.
3-4- رعايت استاندارد و سازگاري24 :
تمامي‌عبارات و‌ايکون‌ها و اصطلاحات به کار رفته در طراحي واسط کاربري بايد قانونمند، تابع استاندارد و يکسان باشد.
3-5- جلوگيري از خطا25 :
بهتر از طراحي پيام‌هاي خطاي کامل، طراحي سيستم‌ها و واسط‌هاي کاربري با احتمال کمترين ميزان بروز خطاست.
3-6- شناخت به جاي دوباره فراخواني26 :
کاهش و حداقل شدن استفاده از حافظه کاربر با استفاده از طراحي اشيا، عبارات و‌ايکون‌هاي داراي مفهوم قابل ديدن.
3-7- انعطاف‌پذيري و کارايي27 :
سيستم بايد به گونه‌اي طراحي شود که براي کاربران حرفه‌اي و کاربران تازه وارد قابل استفاده و انعطاف پذير باشد.
3-8- طراحي زيبا و حداقلي28 :
طراحي نبايد در برگيرنده اطلاعات بي ربط و يا المان‌هايي که به ندرت مورد استفاده قرار مي‌گيرد باشد. هر واحد اضافي در طراحي، باعث کاهش ميزان ديده شدن المان‌هاي ضروري مي‌گردد.
3-9- کمک به کاربران براي تشخيص و رفع خطا و بازگشت به حالت قبل از خطا29:
پيام‌هاي خطا بايد به زبان ساده باشد و در برگيرنده خطا و دليل آن باشد.
3-10- راهنما و مستندات سيستم30:
در طراحي سيستم بايد مدارک و مستنداتي تعبيه شود که در صورت نياز کاربر بتواند در سيستم جستجو کرده و مشکل را حل کرده و يا يادگيري داشته باشد.
در اين تحقيق نيز از چک ليست Nielson اصلاح شده و طراحي شده مختص شبکه‌هاي اجتماعي براي ارزيابي ميزان کاربردپذيري واسط کاربري استفاده شده است.
فصل چهارم:
روش انجام پژوهش
فصل 4- روش انجام پژوهش
هدف‌ اين تحقيق ارزيابي ميزان کاربردپذيري شبکه اجتماعي LinkedIn و بحث و بررسي نتايج به دست آمده و نيز پيشنهاد کردن روش‌هاي بهبود وضع موجود براي طراحان شبکه‌هاي اجتماعي و برنامه نويسان براي بهبود وب سايت‌ها بر اساس مشکلات پيدا شده در هنگام کار کردن افراد مختلف(کاربران و افراد متخصص) با سيستم است. LinkedIn براي ارزيابي در نظر گرفته شده است زيرا به عنوان يک شبکه اجتماعي کاري محسوب مي‌شود. فقط يک وي سايت مورد بررسي قرار گرفته است تا امکان ارزيابي کاملي فراهم‌ايد و در مورد امکانات اصلي شبکه‌هاي اجتماعي بحث و بررسي شود.
براي به دست آوردن نتيجه بهتر، از دو روش به طور همزمان استفاده شده است:
– ارزيابي مکاشفه‌اي
– تست کاربر(شامل پرسشنامه و مصاحبه)
4-1- روش‌هاي ارزيابي استفاده شده و توجيه استفاده از آنها:
روش‌هايي که در‌اين تحقيق از آنها استفاده شده است ارزيابي مکاشفه‌اي و تست کاربر(مبتني بر مصاحيه و پرسشنامه) مي‌باشد. از روش ارزيابي مکاشفه‌اي براي يافتن مشکلات کاربردپذيري وب سايت LinkedIn از منظر کاربران حرفه‌اي استفاده شده است.‌اين روش از زواياي مختلف مشکلات احتمالي و ممکن در سيستم همانند ناسازگاري، روش‌هاي مختلف ساپورت در هنگان کار کردن، نمايان بودن اطلاعات و زبان مورد استفاده را نشان مي‌دهد. همچنين امکان نمايان شدن پيام‌هاي خطا را نيز مي‌دهد و به طور کامل مي‌تواند‌اين پيام‌ها بررسي گردد. طراحي رابط کاربري ضعيف، تجربه کاربري را به شدت تحت تاثير قرار مي‌دهد.,[11] محققان مدل مکاشفه‌اي Nielson با‌ايجاد چک ليستي براي بررسي اختصاصي LinkedIn ، به منظور بهبود تغيير داده اند. در‌اين چک ليست هر يک از بندهاي دهگانه نلسون به زير دسته‌هايي تقسيم کرده اند که باعث روشن تر شدن پروسه ارزيابي شده است. تست کاربران نهايي با ساده ترين روش براي تست کاربردپذيري و کمترين ملزومات انجام شده است. [12] طراحي واسط کاربري، ظاهر و طراحي بصري وب سايت و بخشي که کاربر با آن به طور مستقيم تعامل مي‌کند را در بر مي‌گيرد. [11]‌اين روش به مهندسان کاربردپذيري‌اين امکان را مي‌دهد که به طور دقيق و فرکانس برخورد مشکلات ، تعداد خطاهاي ‌ايجاد شده و زماني که صرف يافتن مشکلات کاربردپذيري مي‌شود، توسط کاربران تازه کار را مشخص مي‌کند.[13]
همچنينNielson پيشنهاد کرده است که تست کاربردپذيري را به همراه ارزيابي مکاشفه‌اي انجام داده تا مکمل يکديگر باشند. هدف از تست کاربر ، با کاربران تازه کار و افراد حرفه‌اي ، مشخص نمودن مشکلات کاربري شبکه اجتماعي بر اساس واسط کاربري با توجه به تجربه کاربري افراد مبتدي و حرفه‌اي مي‌باشد. [14]
روش بلند فکر کردن يکي از روش‌هاي معول در تست کاربردپذيري است. در هنگام انجام تست، جايي که کار مورد نظر در خلال پروسه ، ارزيابان از کاربر مي‌خواهند تمام اتفاقات در جريان و پروسه انجام کار را با صداي بلند بازگو کنند و احساس خود ، مشکلات موجود و نيز نظر خود در مورد سيستم را بيان کنند.‌اين روال توسط هر دو دسته افراد حرفه‌اي و مبتدي انجام مي‌پذيرد و به ارزيابان امکان ارزيابي شبکه اجتماعي مذکور را مي‌دهد. [15]
همچنين روش مشاهده براي مشاهده رفتار کاربر در مواجهه با سناريوهاي مشخص شده انتخاب شده است.اين روش موجب مي‌شود تا مطمئن شويم که کسي که تحقيق مي‌کند از تمامي‌اموري که مشاهده کرده است يادداشت برداري کرده است. همه وقايع توسط برنامه‌اي که بر روي لپ تاپ محل ارزيابي نصب است ضيط مي‌گردد و در صورت نياز مجدد بازبيني مي‌گردد. به همه کاربران در ابتدا که سناريو‌ها داده مي‌شود اعلام مي‌گردد که فعاليت‌هايشان ضيط مي‌شود. از فيلم‌هاي ضبط شده براي اندازه‌گيري ميزان موفقيت در به اتمام رساندن امور توسط کاربران استفاده مي‌گردد.[16]


دیدگاهتان را بنویسید