در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

فصل اول
مقدمه

گل رز
1-1-1-گياه‌شناسي و پراکنش اکولوژيکي رز
رز با نام علمي Rosa hybrida L. از خانواده Rosaceae با دامنه وسيعي از عادات رشد در آسيا، امريکاي شمالي، افريقا و اروپا است که براي مصارف مختلفي از قبيل گلداني، فضاي آزاد، شاخه بريده و … کشت و کار مي‌شود (مرتضوي و همکاران، 2007). درختچه‌هاي رز داراي ساقه راست يا خزنده، خاردار يا بدون خار و داراي برگ‌هاي متناوب و دراي برگچه دندانه‌دار و متقابل است (بنائي‌محمدي و همکاران، 1377).

شکل 1-1- گل رز

اهميت اقتصادي و سطح زير کشت گل رز
گل رز يکي از مهمترين گل‌هاي شاخه بريده در سطح جهان است که به دليل تنوع و زيبايي همواره در صدر تجارت جهاني گل و گياه قرار دارد ( معماران کاشاني و نادري، 1375). صادرات گل‌هاي شاخه بريده بيش از 5/1 ميليارد دلار است که گل بريده رز يکي از مهمترين آن‌هاست. سطح زير کشت گل رز در کل دنيا (2600000 هکتار )، در هلند (52000 هکتار) و سطح زير کشت آن در ايران (4200 هکتار) گزارش شده است (بي‌نام، 1389).

عوامل موثر در کاهش عمر پس از برداشت گل بريده رز
ماندگاري گل رز با پژمردگي گلبرگ، ريزش يا تغيير گلبرگ‌ها و نمايان شدن عارضه خميدگي گردن همراه است (ياداما و همکاران، 2003). عمر پس از برداشت اين گل در اثر ظهور علايم پيري زودرس مانند انسداد سيستم آوندي و گاز اتيلن کوتاه مي‌شود. انسداد آوندها توسط ميکروارگانيسم‌ها و هوا در گل بريده رز سبب تخريب سيستم آوندي و در نتيجه کاهش عمر پس از برداشت مي‌شود. هورمون اتيلن تسريع کننده تغييرات فيزيولوژيکي و بيوشيميايي مرتبط با پيري است (شهري و طاهر، 2011؛ امگلاسون و همکاران، 1975). جنس‌هاي مختلف گياهان به اتيلن حساسيت متفاوتي نشان مي‌دهند بطوري‌که گل رز، گاز اتيلن کمي توليد مي‌کند اما حساسيت زيادي به اين هورمون پيري نشان مي‌دهد (ون‌دورن، 2001؛ الگيمابي و احمد، 2009 ).

1-2- گل داودي
1-2-1- گياه‌شناسي و پراکنش اکولوژيکي داودي
داودي با نام علمي Denderanthema grandiflorun L. متعلق به خانواده کلاپرک‌سانان1 است که کشت و کار آن امروز در سراسر دنيا متداول است (نبي‌گل و همکاران، 1385؛ خليقي، 1389). داودي داراي گل‌هاي دو جنسه و خود گرده افشان است. گل داودي داراي دو فرم گل استاندارد (تک گل و بيشتر براي مصارف گل بريدني استفاده مي‌شود) و پمپون2 (گل‌هاي ريز مجتمع که مصارف گلداني دارد) است. جنس داودي داراي 160 گونه است که موطن آن چين، ژاپن و اروپا ذکر شده است (خوشخوي، 1387؛ شيراوند و رستمي، 1388).
در شرايط طبيعي داودي با کوتاه شدن طول روز در پاييز و زمستان گل مي‌دهد اما امروزه ارقام زيادي از داودي را در گلخانه براي مصارف مختلف در تمام طول سال توليد مي‌کنند (ادريسي، 1388).

شکل1-2- گل داودي

1-2-2- اهميت اقتصادي و سطح زير کشت گل داودي
گل داودي يکي از مهمترين گل‌هاي گلداني و شاخه بريده است که در بازارهاي جهاني داد و ستد مي‌شود. داودي امروزه در دنيا پس از گل رز رتبه‌ي دوم را از نظر اقتصادي و کشت و کار دارد. اين گياه به دليل تنوع رنگ گل و ماندگاري زياد در بازارهاي جهاني خريداران زيادي دارد (نبي‌گل و همکاران، 1385؛ خليقي، 1389).
از نظر سطح زير کشت ايران جزو کشورهاي مهم توليدکننده گل داودي محسوب مي‌شود. ميزان توليد گل داودي در ايران 158 ميليون شاخه در سال است که بيشترين سهم توليد آن به استان تهران و مابقي (حدود 6% ) به استان مرکزي تعلق دارد (بي‌نام، 1389).

1-2-3- عوامل موثر در کاهش عمر پس از برداشت گل بريده داودي
گل داودي به علت عدم حساسيت به اتيلن يک گل بريده با عمر طولاني است. يکي از مشکلات عمده اين گل انسداد سيستم آوندي و برهم خوردن تعادل آبي است. گل داودي به باکتري انتهاي ساقه حساس بوده و اين امر با زردي و پژمردگي زودرس برگ‌ها و گلبرگ‌ها ظهور مي‌کند و نهايتا باعث انسداد آوندي، تنش آبي و کاهش ماندگاري اين گل بريده مي‌شود (نبي‌گل و همکاران، 1385).

1-3- گل ژربرا
گياه‌شناسي و پراکنش اکولوژيکي ژربرا
ژربرا با نام علمي Gerbera jamesonii يکي از مهمترين گل‌هاي بريده خانواده کاسني و بومي آفريقاي جنوبي است (اعتمادي و شمس، 1390). از لحاظ گياه‌شناسي ژربرا يک گياه علفي چند ساله با برگ‌هاي طويل، گل‌هاي بسيار درشت کم‌پر يا پرپر است (شکل 1-1). گل‌ها داراي گلچه‌هاي طبق مانند بوده و هر گلچه داراي 1 تخمدان و 5 پرچم مي‌باشد. گل‌ها به رنگ‌هاي قرمز، نارنجي، صورتي، زرد و سفيد ديده مي‌شوند (خليقي، 1389؛ سوجاتا و همکاران، 2003؛ مهدوي، 2007).

شکل 1-3- گل ژربرا

اهميت اقتصادي و سطح زير کشت گل ژربرا
گل بريده ژربرا به دليل داشتن رنگ و شکل متنوع از نظر تجاري در جهان محبوبيت زيادي دارد. اين گل جايگاه چهارم را در بين ده گل برتر دنيا به خود اختصاص داده است (هي و همکاران، 2006؛ صفا و همکاران، 1392). گل ژربرا از نظر ميزان توليد و مصرف يکي از گل‌هاي شاخه بريده مهم در ايران و دنيا محسوب مي‌شود و در حال حاضر در 25 کشور دنيا پرورش مي‌يابد که در حدود 1200 – 1100 هکتار سطح زير کشت گلخانه دارد. پنجاه درصد سطح زير کشت دنيا در کشور هلند و ايتاليا است. در سال 1379 سطح زير کشت ژربرا در ايران 1516 هکتار گزارش شده است (بي‌نام، 1389).

عوامل موثر در کاهش عمر پس از برداشت گل بريده ژربرا
علي‌رغم افزايش توليد و تقاضاي گل بريده ژربرا، ماندگاري اين گل به دليل پژمردگي زودرس گلبرگ‌ها و خميدگي گردن بسيار کوتاه است. افت کيفيت پس از برداشت در اغلب گياهان زينتي از جمله گل‌هاي بريده ژربرا در نتيجه يک يا چند عامل از جمله پژمردگي و ريزش گلبرگ‌ها و خميدگي ساقه است. پژمردگي در اثر تنش آبي، بسته شدن مقطع برش ته‌ساقه، مصرف و در نتيجه کمبود کربوهيدرات‌ها و وجود ميکروارگانيسم‌ها در محلول گلجايي از دلايل اصلي کاهش عمر پس از برداشت گل‌هاي بريدني از جمله ژربرا است. بطور متوسط ماندگاري گل بريده ژربرا 8-7 روز گزارش شده است (مرتضوي و همکاران، 1386).

1-4- بيان مسئله و هدف از انجام تحقيق
از آنجا که گل‌هاي بريده رز، داودي و ژربرا از مهمترين گل‌هاي بريده در دنيا محسوب مي‌شوند و مصرف‌کنندگان بسيار زياد دارند لذا بايد راهکارهايي جهت بالا بردن طول عمر گلجايي اين گل‌ها انجام گيرد که کم هزينه باشد، به راحتي انجام گيرد، احتياج به تخصص زياد نداشته باشد، در همه مکان‌ها قابل انجام باشد، تابع زمان خاصي نباشد و نياز ما را نيز برآورده کند. در قرن حاضر که کمبود آب و توليد غذا در جامعه جهاني اهميت ويژه‌اي پيدا کرده و ضرورت استفاده از آب به بهترين وجه ممکن، مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. همانطور که مي‌دانيم يکي از نگراني‌هاي مناطق کم باران خشکسالي و کمبود آب است. در دهه 1950 بازيافت آب 4 برابر بيشتر از دهه قبلش بود. اين افزايش سريع، ناشي از اثرات توسعه تکنولوژي خصوصاً افزايش زمين‌هاي آبي، رشد صنعت، انرژي و ساخت سدهاي بزرگ بود.
دانشمندان به2 راهکار مهم (تغيير ساختار فيزيکي و تغيير شيميايي آب) روي آورده‌اند. يکي از تغييرات در ساختار فيزيکي آب استفاده از آب مغناطيسي است.
هدف اين آزمايش که شايد براي اولين بار انجام مي‌شود مقايسه آب‌هاي مختلف بخصوص آب مغناطيسي بر روي عمر پس از برداشت گل‌هاي شاخه بريده رز، داودي و ژربرا و معرفي برترين تيمارهاست.

فصل دوم
بررسي منابع

2-1- شرايط دوام گل
بازرساني گل‌هاي شاخه بريده به وسيله کاهش کيفيت گل‌ها محدود مي‌گردد. اگر چه کيفيت ظاهري گل‌هاي شاخه بريده انگيزه مشتري جهت انتخاب را افزايش مي‌دهد، عمر پس از برداشت يا عمر گلجايي، عامل کليدي جهت متقاعد شدن وي به خريد مجدد گل‌هاي شاخه بريده خواهد بود (عبدالله زاده و همکاران، 1390).
در سال 1389 بيش از يک ميليارد گل شاخه بريده در کشور توليد شد که 40% اين ميزان ضايعات بوده است (رستمي و راحمي، 1390). عليرغم اين که گل‌هاي شاخه بريده در بين محصولات باغي ارزش اقتصادي زيادي دارند، اما جزو فسادپذيرترين آن‌ها به حساب مي‌آيند. تنفس بالا، حساسيت به آسيب‌ديدگي و فسادپذيري سريع آن‌ها باعث گرديده که به مراقبت بيشتري در مرحله پس از برداشت نياز داشته باشند (چاسوت و همکاران، 2003).
دلايل عمده‌اي که سبب کوتاه شدن عمر پس از برداشت گل‌هاي بريده مي‌شوند عبارتند از: کمبود مواد غذايي، حمله‌ي باکتري‌ها و قارچ‌ها، بلوغ معمول و پير شدن گياه، پژمردگي در اثر تنش آبي و بسته شدن آوندهاي چوبي، صدمات فيزيکي شديد، تجمع اتيلن و مواد ديگر (هاشم آبادي و همکاران، 1386؛ کلاته‌جاري و همکاران، 1387؛ علايي و همکاران، 2011). از بين عوامل محدود کننده عمر گلجايي گل‌هاي بريده، انسداد سيستم آوندي و تامين آب مهمترين مشکل محسوب مي‌شود که در ذيل به‌طور مختصر به بررسي اين عوامل مي‌پردازيم:

2-1-1- تامين آب
آب مهمترين جز محلول نگهدارنده گل‌هاي شاخه بريده است و تا سال 1970 تنها ماده جهت نگهداري گل‌هاي شاخه بريده در امريکا بود. حفظ شادابي و تازگي گل‌هاي بريده مهمترين مسئله در طول عمر پس از برداشت گل‌هاي بريدني است. در طول مدت نگهداري گل‌ها در محلولهاي نگهدارنده، اگر جذب آب کافي نباشد، گل‌ها دچار پژمردگي شده و بازارپسندي خود را از دست مي‌دهند. بنابراين جهت حفظ ماندگاري گل‌هاي بريده بايد جذب و انتقال آب توسط ساقه بدون اختلال صورت گيرد (ون‌دورن، 1997؛ نل و ريد، 2000؛ ادريسي، 1388).
شدت جذب آب به کشش حاصل از تعرق، دما و ترکيبات محلول در آن بستگي دارد. خالص نبودن آب‌هاي مورد استفاده روي شادابي و جذب آب توسط گل‌ها تاثير سوء دارد. ترکيبات محلول در آب، دما و pH آب روي شادابي و جذب آب توسط گل‌ها تاثير مي‌گذارند (گاست‌کارن، 1997).
بطور طبيعي آب داراي مقداري نمک‌هاي غير محلول است که در اکثر موارد موجب افزايش pH و سختي آب مي‌شوند. از آنجا که جذب آب سنگين توسط ساقه بسيار کند بوده و علاوه بر اين آب‌هاي سنگين با تغيير پتانسيل اسمزي موجب کاهش جذب آب مي‌شوند. بنابراين بهتر است مقدار نمک‌هاي محلول در آب کم باشد تا جذب آب با مشکل مواجه نشود ( گاست‌کارن، 1997).
دما و pH آب نيز از عوامل تاثير گذار بر ماندگاري گل‌هاي بريده هستند. آبي با دماي 38 درجه سانتيگراد بهترين آب براي نگهداري گل‌هاي بريده است. pH اسيدي در حدود 5-5/3 براي محلول نگهدارنده مناسب بوده و موجب جذب راحت و سريع آب توسط گل بريده مي‌شود (گاست‌کارن، 1997).
پس از تامين آب مناسب براي نگهداري گل‌هاي بريده، انسداد آوندهاي چوبي موجب بروز مشکل در جذب آب توسط ساقه‌هاي بريده مي‌شوند که در ذيل به‌طور مختصر به توضيح اين مهم مي‌پردازيم:

2-1-2- انسداد آوندي
بيشتر گل‌هاي بريده حتي وقتي در داخل آب قرار مي‌گيرند علائم کمبود آب و پژمردگي را نشان مي‌دهند. اين تنش آبي نتيجه‌ي انسداد آوندي و يا افزايش ميزان تبخير و تعرق است. انسداد آوندي عمدتا به دليل رشد ميکروارگانيسم‌ها و قطع شدن جريان پيوسته آب داخل آوندها توسط حباب‌هاي هوا3 ايجاد مي‌شود (ادريسي، 1388؛ داسيلوا، 2003؛ هي و همکاران، 2006؛ هالوي و ماياک، 1981؛ ون دورن، 1997).

2-1-2-1- انسداد آوندها توسط هوا
وقتي جريان پيوسته آب داخل آوندهاي چوبي گل‌هاي بريده توسط هوا قطع مي‌شود هوا كشيدن آوندها يا انسداد آوندي توسط هوا رخ داده است که نقش مهمي در كاهش جذب آب در گل‌هاي بريده و ايجاد تنش آبي دارد. اين مشكل اغلب در هنگام بريدن ساقه در هوا اتفاق مي‌افتد و حرکت روبه بالاي محلول در ساقه را با مشکل مواجه مي‌کند و سرانجام موجب پژمردگي گل‌هاي بريده مي‌شود (ادريسي، 1388؛ ريد، 2009).
براي حذف و مقابله با حباب‌هاي هوا در ساقه گل‌هاي بريده استفاده از بازبرش ساقه زير آب، استفاده از محلول‌هاي اسيدي (pH در حدود 3 تا 4)، فرو بردن ساقه‌ها در محلول يا آب گرم با دماي 40 درجه سانتي‌گراد يا آب سرد با دماي صفر درجه سانتي‌گراد و تيمار كوتاه مدت با يك ماده ضدعفوني كننده پيشنهاد شده است (ريد، 2009).

2-1-2-2- انسداد آوندها توسط ميکروارگانيسم‌ها
رشد ميکروب‌ها و پاتوژن‌ها در محلول نگهدارنده گل‌هاي بريده موجب انسداد سيستم آوندي و در نتيجه ايجاد تنش آبي مي‌شود. عمده‌ترين ميکروارگانيسم‌هاي موجود در محلول نگهدارنده گل‌هاي بريده باکتري‌ها هستند که علاوه بر اختلال بر جذب آب با رهاسازي متابوليت‌هاي سمي، توکسين‌ها و آنزيم‌هاي مضر موجب افزايش مقاومت هيدروليکي ساقه و در نتيجه تحريک توليد اتيلن و القاي واکنش‌هايي مي‌شوند که نهايتا منجر به پژمردگي يا مرگ برنامه‌ريزي شده سلول مي‌گردد (ادريسي، 1388).
گستردگي انسداد ساقه با تعداد باكتري‌ها در ساقه ارتباط دارد. گل‌هاي بريده با بستن روزنه‌ها و کاهش تعرق مي‌توانند مقاومت در مقابل جذب و در نتيجه كمبود آب را جبران كنند. بنابراين كاهش محسوس تورژسانس نشانه تعداد بسيار زياد باكتري‌ها و محدوديت شديد در جذب آب است (ادريسي، 1388).
راهكارهايي براي مقابله با انسداد آوندها توسط ميكروارگانيسم‌ها پيشنهاد شده است كه با رعايت آن‌ها مي‌توان اين مشكل را تا حدودي رفع نمود از جمله اين موارد مي‌توان به استفاده از آب مقطر براي ساختن محلول‌هاي نگهدارنده، ضدعفوني كردن ظروف گلجا، استفاده از ظروف گلجا با رنگ روشن كه آلودگي در آن‌ها به راحتي قابل تشخيص باشد، افزودن مواد ضدعفوني‌كننده و ميكروب‌كش‌ها به محلول گلجا اشاره کرد (ادريسي، 1388؛ ريد، 2009).

2-2- تيمار با ترکيبات تمديد کننده عمر گلجايي
در ادامه با توجه به تمرکز اين تحقيق روي انواع آب جهت افزايش ماندگاري گل‌هاي بريده به بررسي اين آب‌ها مي‌پردازيم:

2-2-1- آب
آب خالص مايعي بي‌رنگ ، بي بو و عملاً بدون طعم است. در 100درجه سانتيگراد (در فشار يک جو) مي‌جوشد و در صفر درجه سانتيگراد منجمد مي‌شود. دماهاي ذوب و جوش آب به ميزان قابل توجهي از ساير مواد مولکولي بيشتر است. علّت آن را بايد در ساختار و پيوندهاي مولکولي آب جستجو کرد.
آب يک ترکيب قطبي است. فرمول ساختاري مولکول آب به صورت OH – OH نشان مي‌دهد که داراي دو پيوند يگانه O-H است آب داراي خاصيت قطبي مي‌باشد. يکي از خواص جالب آن قابليت حل کردن مواد ديگر است (ويکي‌پديا، 1392).
2-2-2- آب آشاميدني (شهري)
براي تأمين نياز مصرفي آب مورد نياز انسان که آب شيرين است بيشتر از انباشت آب رودخانه‌ها در پشت سدها استفاده مي‌گردد. آب رودخانه‌ها نيز از ذوب شدن برف و يخ و جريان عبور آب باران از زمين‌هاي مجاور تأمين مي‌گردد. در نتيجه جريان آب در هنگام عبور از زمين با نفوذ در آن با مقداري از املاح ترکيب مي‌شود و وارد مسير رودخانه‌ها و در نهايت در جريان آب قرار مي‌گيرد (عليزاده و همکاران، 1392).
آبي که ما مورد استفاده قرار مي‌دهيم حاوي کاتيون و آنيون مي‌باشد که مهمترين آنها کلسيم، منيزيم، سديم، بي کربنات، سولفات، کلر و نيترات است. همچنين EC و pH نيز اهمّيت فراواني دارد. غلظت يون‌هاي موجود کيفيّت آب را تعيين مي‌کند. آبي که در شهرها مورد استفاده قرار مي‌گيرد رسوب‌زدايي و مورد استفاده قرار مي‌گيرد و از سختي آن کاسته نمي‌شود (عليزاده و همکاران، 1392).

2-2-3- آب ديونيزه
آب ديونيزه يا آب يون‌زدوده4 آب مقطري که علاوه بر گذراندن مراحل تقطير، توسط رزين‌هاي تبادلگر يوني يا روش‌هاي ديگر (مثل اسمز معکوس5) يون‌زدايي نيز شده باشد. در واقع آب يون‌زدوده همان آب مقطر است که قبل يا طي تقطير و يا حتي بعد از آن، با افزودن مراحلي مثل گذراندن از رزين تبادلگر يوني ميزان يون‌هاي آن به کمترين مقدار رسيده باشد (ويکي‌پديا، 1392).

شکل 2-1- سيستم تهيه آب ديونيزه
2-2-4- آب مقطر
آب مقطر آبي است که ناخالصي آن توسط تقطير گرفته شده باشد. در اثر حرارت آب جوش مي‌آيد و تبخير مي‌شود، بخار آب در اثر عبور از ستون مبرد و تماس با آب سرد مايع شده و وارد ظرف جمع‌آوري مي‌شود. معمولاً عمل تقطير به منظور افزايش خلوص دوبار صورت مي‌گيرد تا آب مقطر بدست آيد.
پس از تبخير آب، مواد آلي غير فرّار و يون‌ها در ظروف اوّليه باقي مي‌ماند، ولي ممکن است مقدار کمي يون‌هاي کلر و گازهاي فرّار در آب محصور و وارد آب مقطر شده باشند (ويکي‌پديا، 1392).

شکل 2-2- سيستم تهيه آب مقطر

2-2-5- آب مغناطيسي
آبي که از يک ميدان مغناطيس طبق محاسبات معيّن عبور کند و در نتيجه آن خواص فيزيکي و شيميايي آب تغيير و بهبود يابد به آن آب مغناطيسي گويند. مدّت زمان ماندگاري آب از 8 الي 48 ساعت است. واحد اندازه گيري آن تسلا و دستگاه اندازه گيري آن تسلامتر مي‌باشد.

شکل 2-3- سيستم تهيه آب مغناطيسي
2-3- تحقيقات انجام شده در زمينه تاثير آب‌هاي مختلف روي عمر گلجايي و خصوصيات کيفي گل‌هاي بريده
ون‌ميترن و همکاران (1999) در پژوهشي روي گل بريده داودي نشان دادند که حذف يون‌هاي مضر از آب شهري ميزان جذب آب را در گل‌هاي شاخه بريده افزايش مي‌دهد و موجب تاخير در پژمردگي گل‌ها مي‌شود. اين پژوهشگران استفاده از آب ديونيزه را جهت نگهداري گل بريده داودي و ساير گل‌هاي بريده و همچنين به‌عنوان آب مورد استفاده در ساخت محلول‌هاي تمديد کننده عمر گلجايي توصيه کردند.
پژوهشگران گزارش نمودند که استفاده از آب ديونيزه يا آب مقطر نسبت به آب شهري با بهبود جذب آب موجب حفظ شادابي و افزايش عمر پس از برداشت گل بريده داودي مي‌شود ( استابي و آروين، 1978).
واسع و اسرار (1998) در پژوهشي آب شهري، آب معدني و آب ديونيزه را روي ماندگاري گل بريده رز مورد ارزيابي قرار دادند و گزارش دادند که گل‌هاي تيمار شده با آب ديونيزه داراي ماندگاري بيشتري نسبت به دو منبع ديگر بودند و در اين تيمار گل‌ها از قطر بيشتري نسبت به تيمار آب معدني و آب شهري برخوردار بودند.
محققين معتقدند که هر چه املاح موجود در آب کمتر باشد تاثير مثبتي روي ماندگاري گل‌هاي بريده دارد. در آزمايشي اثر آب‌هاي مقطر، چاه و شهري روي ماندگاري سه رقم گل رز بررسي و نتايج نشان داد که استفاده از آب مقطر در مقايسه با آب شهري و آب چاه تيمار بسيار مناسبي براي افزايش عمر پس از برداشت و حفظ شادابي گل شاخه بريده رز است ( پيشکاري و همکاران، 1390).
افشاري و همکاران (1390) در پژوهشي اثر آب‌هاي مختلف (آب چاه، آب شهري و آب مقطر) را روي ماندگاري ارقام مختلف گل بريده ليليوم رقم ‘رويال ترينتي’ بررسي و گزارش دادند که آب‌هاي شهري و مقطر نسبت به آب چاه از ماندگاري، درصد شکوفايي و مقدار کلروفيل بيشتري برخوردار بودند.

فصل سوم
مواد و روش‌ها

3-1- مواد گياهي
در تير ماه 1392 گل‌هاي شاخه بريده رز، ژربرا و داودي از بازار گل تهران خريداري و بلافاصله با حفظ شرايط استاندارد براي انجام تيمار و ارزيابي صفات به آزمايشگاه پس از برداشت دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت با دمايC? 2±20، رطوبت نسبي 70-60 درصد و فتوپريود 12 ساعت روشنايي با شدت نور 12 ميکرومول بر ثانيه بر متر مربع منتقل شدند و تمامي گل‌ها پس از يکسان کردن اندازه زير آب بازبرش شدند و پس از توزين داخل محلول گلجا قرار گرفتند (شکل 3-1).
شکل 3-1- قرار دادن گل‌هاي بريده در محلول گلجا پس از بازبرش
3-2- پياده کردن طرح آزمايشي
اين مطالعه به‌صورت آزمايش فاکتوريل با 12 تيمار در 3 تکرار، 36 پلات و در هر پلات 4 شاخه گل انجام شد. تيمارهاي آزمايشي شامل فاکتور اول: انواع آب (آب مغناطيسي، آب مقطر، آب ديونيزه و آب شهري) و فاکتور دوم: انواع گل ( گل رز، داودي و ژربرا) بودند.
3-3- سنجش و اندازه‌گيري عناصر آب
به منظور بررسي انواع آب و همچنين اندازه‌گيري ميزان عناصر موجود در آن‌ها، در آزمايشگاه آب و خاک دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت به روش‌هاي ذکر شده آب‌ها مورد آزمايش قرار گرفتند. خصوصيات و عناصر آب‌هاي مورد استفاده در اين مطالعه در جدول (3-1) ذکر شده است.
جدول 3-1- خصوصيات آب‌هاي مورد استفاده در آزمايش
خصوصيات آب
نوع آبpHEC
dS/m))Cl
ppm))NH2
ppm))HCO3
ppm))Mg
ppm))Ca
ppm))CaCO3
ppm))شهري31/616604/3125/08/40280160440مغناطيسي21/616304/3125/08/40240120360ديونيزه7/6238/5602/0000مقطر7/65/52/8502/0000
3-4- نحوه‌ي آماده‌سازي محلول‌ها و انجام تيمارها
در ابتداي آزمايش براي هر تيمار 500 سي‌سي محلول از انواع آب به‌همراه 3 درصد ساکارز و 30 ميلي‌گرم در ليتر 8- هيدروکسي کينولين سولفات تهيه شد و گل‌ها تا پايان عمر گلجايي داخل آن قرار گرفتند (شکل 3-2).
شکل 3-2- انتقال محلول استوک به گلجاها
3-5- ارزيابي صفات
3-5-1- عمر گلجايي
طول عمر گلجايي با شمارش روزها از زمان اعمال تيمارها تا زمان پژمردگي گل و زردي برگ‌ها محاسبه شد.
3-5-2- ماده خشک
بدين‌منظور بعد از پايان عمر گلجايي گل‌ها، وزن‌تر آن‌ها اندازه گيري شد و گل‌ها درون آون 70 درجه‌ سانتي‌گراد به مدت 24 ساعت قرار گرفتند. بعد از 24 ساعت مجددا تورين شدند و درصد ماده خشک آن‌ها اندازه گيري شد.
3-5-3- روند تغييرات جذب آب
ميزان جذب آب بر طبق فرمول زير بر حسب ميلي‌ليتر در هر گرم وزن تر محاسبه گرديد.

آب جذب=(500-(آخر روز در باقيمانده محلول مقدار+تبخير مقدار ))/(آزمايش ابتداي در گل هاي شاخه تر وزن ميانگين)

جهت محاسبه روند تغييرات جذب آب، ابتدا ميانگين جذب آب روز سوم و ششم و آخر براي تيمارها محاسبه و سپس با کسر ميانگين روز سوم از ميانگين روز اول، ميانگين جذب آب روز ششم از روز سوم و ميانگين جذب آب روز آخر از روز ششم روند تغييرات جذب آب محاسبه و با رسم نمودار نشان داده شد.

3-5-4- روند تغييرات وزن تر
وزن تر شاخه‌هاي گل در پايان عمر گلجايي به کمک ترازو اندازه‌گيري شد. باتوجه به وزن اوليه گل و وزن برش‌هاي مجدد، کاهش وزن تر شاخه‌هاي گل محاسبه گرديد (شکل 3-3).
جهت محاسبه روند تغييرات وزن تر، ابتدا ميانگين وزن تر روز اول، سوم و ششم و آخر براي تيمارها محاسبه و سپس با کسر ميانگين وزن تر روز سوم از ميانگين روز اول، ميانگين وزن تر روز ششم از روز سوم و ميانگين وزن تر روز آخر از روز ششم روند تغييرات وزن تر محاسبه و با رسم نمودار نشان داده شد.

شکل 3-3 – اندازه‌گيري وزن‌ تر

3-5-5- کاهش درجه بريکس (درصد ساکارز موجود در ساقه گل)
براي اين کار از برش‌هاي کوچک انتهاي شاخه‌ها استفاده شد. يک يا دو قطره از آب موجود در قطعات مذکور، روي صفحه شيشه‌اي رفرکتومتر مدل N-1? ساخت شرکت ATAGO کشور ژاپن ريخته و درجه بريکس آن خوانده شد و با کسر درجه بريکس روز آخر از درجه بريكس روز اول، كاهش درجه بريكس محاسبه گرديد (شکل 3-4).

شکل 3-4- اندازه گيري درجه بريکس
3-5-6- کاروتنوئيد گلبرگ
براي اندازه‌گيري کاروتنوئيد، گلبرگ‌ها در روز پنجم آزمايش جدا و داخل فويل پيچيده شدند و سپس به کمک روش مزمودار و مجومدار (2003) پروسه اندازه‌گيري کاروتنوئيد انجام شد.

3-5-7- اندازه‌گيري کلروفيل a، b و کل
به‌منظور اندازه‌گيري کلروفيلa ، b و کل در روز پنجم، يک شاخه گل از هر پلات خارج و مقدار کلروفيل a، b و کل از روش مزمودار و مجومدار (2003) اندازه‌گيري شد. لازم به ذکر است گل شاخه بريده ژربرا فاقد برگ بوده و صفات کلروفيل a، b و کل براي اين گياه اندازه‌گيري نشده است.
3-5-8- پروتئين گلبرگ
در روز پنجم آزمايش يک شاخه گل از هر تکرار خارج شد و سپس اندازه‌گيري نيتروژن به روش کجلدال انجام گرفت. عدد حاصل در ضريب 25/6 ضرب و مقدار پروتئين به درصد محاسبه و گزارش شد (شکل 3-5).

شکل 3-5- دستگاه اندازه گيري پروتئين
3-5-9- فعاليت آنزيم پراکسيداز
براي سنجش فعاليت آنزيم پراکسيداز در روز هفتم آزمايش يک شاخه گل از هر پلات خارج شد و سپس به روش يين و همکاران (2007) فعاليت آنزيم پراکسيداز اندازه‌گيري شد.
3-5-10- پراکسيده شدن ليپيدها (مالونديآلدئيد)
براي اندازهگيري پراکسيده شدن ليپيدها، مالونديآلدئيد (MDA) با استفاده از روش هيت و پارکر (1968) به‌عنوان محصول واکنش پراکسيده شدن اسيدهاي چرب غشاء اندازهگيري گرديد.
3-6- تجزيه و تحليل داده‌ها
آناليز داده‌ها به کمک نرم افزار SPSS ، مقايسه ميانگين داده‌ها به روش LSD و رسم نمودارها به کمک نرم افزار اکسل انجام شد.

فصل چهارم
نتايج و بحث
4-1- عمر گلجايي
نتايج تجزيه واريانس تيمارها نشان داد که اثر انواع آب، انواع گل و همچنين اثر متقابل تيمارها روي عمر گلجايي در سطح احتمال 1 درصد معني‌دار است (جدول4-1). بررسي مقايسه ميانگين داده‌ها نشان داد که در بين تيمارهاي انواع آب، تيمار آب مغناطيسي با 86/12 روز برترين تيمار بود. در بين تيمارهاي انواع گل، بيشترين عمر گلجايي مربوط به گل داودي با 37/14 روز بود (جدول 4-2).
نتايج مقايسه ميانگين داده‌هاي مربوط به اثر متقابل تيمارها نشان داد که بيشترين عمر گلجايي در تيمار آب شهري×گل داودي با 5/15 روز و پس از آن در تيمار آب مغناطيسي×گل داودي با 8/14 روز و کمترين عمر گلجايي در 3 تيمار آب مقطر×گل ژربرا، آب ديونيزه×گل ژربرا و تيمار آب شهري×گل رز با 10 روز مشاهده شد (جدول 4-2، شکل 4-1).

AD: آب مغناطيسي × گل داودي
AG: آب مغناطيسي × گل ژربرا
AR: آب مغناطيسي × گل رز
BD: آب مقطر × گل داودي
BG: آب مقطر × گل ژربرا
BR: آب مقطر × گل رز
CD: آب ديونيزه × گل داودي
CG: آب ديونيزه × گل ژربرا
CR: آب ديونيزه × گل رز
ED: آب شهري × گل داودي
EG: آب شهري × گل ژربرا
ER: آب شهري × گل رز
شکل 4-1- تاثير تيمارهاي مختلف روي عمر گلجايي

جدول 4-1- تجزيه واريانس اثر تيمارهاي مختلف روي صفات اندازه‌گيري شده


دیدگاهتان را بنویسید