3- هدف و برنامه ( شاخص هاي ارزيابي اقتصادي بيانگر ميزان حصول به اهداف و اجراي صحيح برنامه
ها است ) ؛
4- نكات كليدي ( نكاتي است كه كنترل آنها ، موجب كارايي و اثر بخشي بيشتري مي شود)؛
5- انعطاف ( با تغييرات و دگرگوني ها منطبق باشد )؛
6- مقرون به صرفه ( هزينه جمع آوري داده ها و محاسبات شاخص هاي ارزيابي اقتصادي به مراتب كمتر از فوايد حاصل از آثار آنها است )؛
7- تناسب ( شاخص هاي ارزيابي اقتصادي تناسب بين كارايي و اثر بخشي را با ميزان مصرف منابع نشان مي دهند).
8- مقبوليت ( آسان و موثر بودن آموزش شاخص هاي ارزيابي اقتصادي به كارشناسان و مسئولين ذيربط مد نظر قرار گرفته است ).
9- توجه به اهداف سازماني ( شاخص ها بر مبناي هدف هاي بخش بهداشت طراحي شده است )؛
10- اطلاعات مفيد ( شاخص هاي ارزيابي اقتصادي ، ابزاري مفيد براي تصميم گيرندگان است )،
11- كشف كنندگي ( شاخص هاي ارزيابي اقتصادي كاشف انحراف ها از معيارها و استاندارد است )
طبقه بندهاي ديگري در زمينه شاخص هاي ارزيابي اقتصادي و كنترل به شرح زير در اين پژوهش مورد نظر قرار گرفته است .
– شاخص هاي ارزيابي اقتصادي و كنترل الهي و بشري ،
– كنترل سازماني از طريق شاخص هاي ارزيابي اقتصادي
– ارزيابي اقتصادي و كنترل نتيجه گرا و روند گرا ؛
– شاخص هاي ارزيابي اقتصادي از نظر كنترل زماني ؛
– شاخص هاي ارزيابي اقتصادي و كنترل كمي و كيفي ؛
– شاخص هاي ارزيابي اقتصادي و نظام كنترل

شاخص هاي ارزيابي اقتصادي و بهره وري
الف – ارزيابي
ارزيابي يك جريان ، باز خورد نتيجه فعاليت ها و مقايسه آن با استانداردها و معيارهاي تعيين شده است . با اين كه ارزيابي مربوط به مقطع معيني از زمالن در گذشته و يا حتي حال است . اما تاثير گذاري آن متوجه زمان آينده است .

ب- بهره وري
بهره وري به معني قدرت و توانايي توليد كردن است . محاسبه بهره وري از طريق خارج قسمت بازده به يك يا مجموعي از عوامل توليد است . بهره وري عالبا تركيبي از كارايي و اثر بخشي مي باشد . هدف از بهره وري استفاده حداكثر از منابع مادي ، نيروي انساني و ساير عوامل توليد است . به اين ترتيب شاخص هاي طراحي شده در اين پژوهش بر مبناي هريك از عوامل توليد و يا استفاده از عوامل توليد طراحي شده است .
از سوي ديگر ، ارزيابي به سنجش مستمر و مداوم نتايج فعاليت ها و برنامه ها از نظر تناسب ، تكافو ، پيشرفت ، كارايي و اثر بخشي در جهت اهداف تعيين شده در اين پژوهش مورد نظر قرارگرفت .
كاربرد شاخص هاي ارزيابي اقتصادي
كاربرد شاخص هاي ارزيابي اقتصادي بخش بهداشت در هفت مرحله و به شرح زير است (9).
1 – سياست گذاري (Policy Making)
2- برنامه ريزي كلي (Macroplanning )
3 – برنامه ريزي تفصيلي يا برنامه ريزي خرد(Microplanning or Detaialed Planning )
4-اجرا (Implementation )
5-پايش (Monitoring )
6- ارزشيابي (Evaluation )
7- تجديد نظر در برنامه (Reprogramming )
بهره گيران از پژوهش
از نتايج اين پژوهش ، سازمان ها ، افراد و نهادهاي مختلف به شرح زير مي توانند بهره برداريكنند.
1- وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي ؛
2- پژوهشگران و طراحان سيستم هاي اطلاعات ارزيابي اقتصادي بخش بهداشت و درمان ؛
3- سازمان مديريت و برنامه ريزي جهت ارزشيابي و پايش خدمات و برنامه هايي كه بودجه آن را تامين كرده اند؛
4- نمايندگي سازمان هاي بين المللي و ساير سازمان ها جهت ارزيابي فعاليت ها و مقايسه آن با كشورهاي ديگر بر حسب مورد و يا براي پروژه هايي كه بودجه آن را تامين كرده اند.
يافته هاي پژوهش
شاخص هاي ارزيابي اقتصادي بر مبناي راهكارها، مدل ها و اهدافي كه مورد طراحي شاخص هاي مذكور به آن اشاره شد، با نظر خواهي از صاحب نظران ذيربط و آگاه به بخش بهداشت و درمان ، 92 شاخص با ذكر فرمول آنها در قالب طبقه بندي هاي زير ارائه گرديد. استفاده هرچه سريعتر از شاخص هاي طراحي شده كه در حال حاضر در دستور كار وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي براي ارزيابي اقتصادي از منابع بخش بهداشت وجود ندارد توصيه و تاكيد مي شود.
شاخص هاي هزينه اي بخش بهداشت
سهم بخش دولتي ، خصوصي ، تعاوني ، خيريه و كمك هاي بين المللي از هزينه هاي بخش بهداشت ؛
شاخص هزينه هاي سطوح مختلف مراقبت هاي پيشگيري در بخش بهداشت و درمان ؛
شاخص هزينه هاي بخش بهداشت و درمان برحسب منطقه جغرافيايي يا محل اقامت گروههاي هدف ؛
سهم هزينه هاي بخش بهداشت و درمان برحسب هزينه متغيير و ثابت ؛
شاخص هزينه هاي بخش بهداشت و درمان بر حسب نوع خدمت ؛
سهم هزينه هاي جاري و عمراني يا سرمايه اي بخش بهداشت و درمان ؛
شاخص هزينه هاي بخش بهداشت و درمان برحسب گروههاي سني ؛
سهم هزينه هاي بخش بهداشت و درمان بر حسب جنس ؛
سهم هزينه هاي بخش بهداشت و درمان بر حسب ميزان يا سطح تحصيلات ؛
سهم هزينه هاي بخش بهداشت و درمان بر حسب نوع سازمان ؛
سهم هزينه هاي بخش بهداشت و درمان بر حسب برنامه ؛
سهم هزينه هاي بخش بهداشت و درمان برحسب نوع منابع ؛
سهم هزينه هاي بخش بهداشت و درمان برحسب نوع فن آوري ها ؛
شاخص هزينه هاي بخش بهداشت و درمان برحسب نوع واحد عرضه كننده خدمت ؛
سرانه هزينه هاي بخش بهداشت و درمان .
شاخص قيمت در بخش بهداشت
شاخص قيمت و سنجش تورم و اثر آن بر سلامت ؛
نمونه اي از شاخص قيمت تعرفه هاي پزشكي ؛
تعرفه هاي مصوب ؛
ويزيت پزشكان ؛
مقايسه شاخص قيمت خرده فروشي كالاها و خدمات و تعرفه ويزيت پزشكان ؛
شاخص كيفيت زندگي و عدالت در بخش بهداشت
شاخص سال هاي زندگي سالم ؛
سال هاي زندگي سالم ( بدون ناتواني و مرگ زود رس ) ؛
شاخص دالي ؛
محاسبه شاخص دالي ؛
بار بيماري ؛
ديدگاه جديد ارزش انسان سالم و مولد؛
شاخص هاي عدالت در بخش بهداشت ؛
بيكاري نيروي انساني در بخش بهداشت
شاخص بيكاري در بخش بهداشت ؛
فرمول كلي و عمومي نرخ بيكاري در جامعه ؛
فرمول نرخ بيكاري پزشكان ؛
انواع بيكاري در بخش بهداشت در مقايسه با ساير بخش ها؛
عوامل موثر بر اشتغال و بيكاري در بخش بهداشت .
شاخص هاي هزينه اي برحسب طبقه بندي كلي
– شاخص هزينه نيروي انساني ؛
– شاخص هزينه كالاها و تجهيزات بادوام ؛
– شاخص هزينه فضاهاي فيزيكي و زمين ؛
– شاخص هزينه هاي مواد مصرفي و قراردادها؛
ساير شاخص ها
محاسبه خطر قابل انتساب به جمعيت ؛
مشاركت در پرداخت ؛
شاخص تعادل در درآمد و هزينه هاي ( نقطه سر به سر ) ؛
شاخص وابستگي بخش بهداشت و درمان به خارج از كشور .
بحث و نتيجه گيري
– نتايج حاصل در مورد هزينه ها نشان ميدهد كه حقوق و مزاياي پرداختي به نيروي انساني قابل توجه بوده و ضروري است به مسئله آموزش نيروي انساني در زمينه به كارگيري شاخص هاي ارزيابي اقتصادي براي كنترل هزينه ها توجه ويژه مبذول شود.
– بكار گماري كارشناسان ارشد اقتصاد بهداشت و درمان براي به كارگيري شيوه ها، مدل ها و شاخص ها ي ارزيابي اقتصادي در واحدهاي ستادي و اجرايي بخش بهداشت ؛
– كاهش تعداد روزهاي از دست رفته كاري يا كاهش مشاركت اقتصادي از دست رفته افراد در بخش بهداشت بعلت عدم بكار گيري و اجراي دقيق شاخص هاي ارزيابي اقتصادي .
– برقراري سيستم هاي تشويق و تنبيه در جهت افزايش بهره وري از منابع با به كار گيري شاخص هاي ارزيابي اقتصادي در واحدهاب بهداشت و درمان كشور.
با بكار گيري صحيح و به موقع شاخص هاي ارزيابي اقتصادي مي توان نتايج و آثار زير را براي بخش بهداشت و درمان انتظار داشت.
– كشف انحراف ها و نقاط ضعف در واحدهاي بهداشتي و درماني ؛
– اطمينان از صحت عملكرد مطابق اهداف ، برنامه ها ، شاخص ها، معيارها و استانداردهاي از قبل تعيين شده ؛
– تصحيح انحرافات و اصلاح برنامه ها ، تصميم ها و اقدامات مديريت ،
– جلوگيري از اتلاف منابع ( مالي ، اناني ، فيزيكي و اطلاعاتي ) و افزايش بهره وري منابع ،
– اصلاح رفتارهاي نامطلوب كاركنان ، مطابق خواست ها و اهداف سازمانب بر مبناي شاخص هاي ارزيابي اقتصادي ؛
– تامين به موقع اطلاعات و گزارش هاي مورد نياز كليه كاركنان در سطوح مختلف ؛
– برقراري نظام تشويق و تنبيه كاركنان از طريق شاخص هاي ارزيابي اقتصادي ؛
– افزايش اثر بخشي فعاليت هاي سازمان و رضايت مشتريان ؛
– اجراي صحيح قوانين و مقررات اقتصادي سازماني ؛
– دستيابي به اهداف و تحقق برنامه هاي سازمان ؛
– توانايي انجام ارزيابي عملكرد اقتصادي در سطوح مختلف و كل سازمان ؛
– دستيابي به راه حل هاي جديد ؛
– افزايش دقت با به كارگيري شاخص هاي ارزيابي اقتصادي ؛

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

– اطمينان از صحت انجام امور با انجام كنترل از طريق شاخص هاي ارزيابي اقتصادي ؛
– منطقي كردن هزينه ها و افزايش بهره وري ؛
– كمك به توسعه اهداف سازماني بر مبناي شاخص هاي ارزيابي اقتصادي ؛
– اجراي آزمايشي شاخص هاي ارزيابي اقتصادي به منظور آزمودن كاربرد اين شاخص ها در تصميم گيري مديران و مسئولين بخش بهداشت .
– طراحي شاخص هاي سنجش اثر بخشي ؛
– ارزيابي اقتصادي و حذف استراتژي هاي هزينه بر و كم اثر با آزمودن از طريق شاخص هاي ارزيابي اقتصادي با لحاظ كردن موارد زير.
– راه حلي كه با اعتبارات قابل دسترسي مقدور نيست ؛
– روشي كه برمبناي برآورد هزينه ها و اثرات آن ، آشكارا فاقد كارايي است ؛
– راهي كه از نظر فني و سياسي ، عملي به نظر نمي رسد؛
– راه حلي كه تحليل آن دشوار ، هزينه آن سنگين و تاثير آن بر تصميم گيران جاي ترديد دارد؛
– اراده سياسي(بايد زمينه آن را فراهم كرد) براي اجراي شاخصهاي ارزيابي اقتصادي در سطح ملي و در تمامي زمينه ها
پژوهش حاصر عمدتا به طراحي و تعيين شاخص هاي ارزيابي اقتصادي در بخش بهداشت و درمان پرداخته است . اين مطالعه از نظر اهداف و دامنه پژوهش، با محدوديت هاي خاص خود روبه رو بوده است كه نياز به انجام پژوهش هاي ديگري مي باشد براي اين منظور در ارزيابي اقتصادي بخش بهداشت در زمينه توزيع بهينه منابع ، حداكثر بهره وري از منابع موجود در واحدهاي اجرائي استانها نيز پيشنهاد مي شود.
فهرست منابع
1-Sorkin, Alan L.,” Health Economics in Developing Countries,” (D.c.Health and Company,Lexington,Massachusetts,1976).
2- Drummond Michacl F. et al. Methods for Economic Evaluation of Health Care programmes 2nd ed. (New York: Oxford University Press, 1977).
3- WHO: Commission on Macreconomics and Health : investing in health for economic development Geneva 2001.
4- The World Health Report 2002, Reducing risks, promoting Healthy Life, Geneva, October 2002.
5- The World Health Organization, The World Health Report, 2003.
6- Getzen, T.e.Health Economics Fundamentals And flow of Funds, John Wiley And Sons Ins., USA, 1997.
7- Karimi Iraj, Application of Cost – Effectiveness Analysis & Resource Allocation Techniques in family planning programs, the Jogn Hopkins University, 1984.


دیدگاهتان را بنویسید