در اين پژوهش سعي کرديم به شاخص‌هايي دست پيدا کنيم که بتوان به وسيله آن در قالب‌هاي برنامه‌سازي کودک، مفاهيم اخلاقي را به موفقيت آميزترين شکل ممکن به مخاطب کودک منتقل کنيم. در اين پژوهش ابتدا فکر مي‌کرديم به قالب يا قالب‌هايي دست پيدا خواهيم کرد که وظيفه پيام‌رساني مفاهيم اخلاقي به کودکان را انجام خواهند داد ولي در انتها به اين نتيجه رسيديم که همه قالب‌ها ظرفيت پيام‌رساني را دارند ليکن اين ظرفيت با توجه به ايده و موضوع و ويژگي‌هاي مخاطب متفاوت خواهد بود.
براي دست‌يابي به پاسخ اين پرسش به سراغ برنامه‌سازان و کارشناسان حوزه کودک و رسانه رفتيم و با طرح سؤالاتي از نظرات و تجربيات آنها در خصوص اين موضوع مطلع شديم و با استفاده از روش داده بنياد به استخراج نتايج اقدام کرديم و سپس از نتايج به دست آمده به شاخص‌هايي براي محک برنامه‌ها و رسيدن به درصد موفقيت آنها دست پيدا کرديم. و با توجه به همين شاخص‌ها جدولي طراحي شد که با توجه به ميزان نمره کسب شده هر برنامه طبق آن ويژگي‌ها، درصد موفقيتش در انتقال مفاهيم اخلاقي به مخاطبين کودک و نوجوان مشخص گرديد.
از جمله نتايج به دست آمده اين بود که اگر برنامه‌اي بخواهد موفق باشد بايد بر اساس اصول برنامه‌سازي توليد شود كه لازمه‌اش اين است كه مورد تأييد كارشناسان فن باشد و از عوامل متخصص در توليد براي آن برنامه استفاده شود. و نيز بايد پژوهش صحيح هم داشته باشد. و پژوهش صحيح جز با شناخت صحيح از ويژگي‌ها و نيازهاي مخاطب امكان پذير نمي‌باشد.
در انتها هشت برنامه از برنامه‌هاي کودک دو شبکه قرآن سيما و ست سون پارس را با جدول استخراج شده بررسي کرديم که مشخص شد شبکه قرآن سيما با ميانگين 5/73 درصد نسبت به کانال sat7pars با ميانگين 25/58 درصد، عملکرد موفق‌تري براي انتقال مفاهيم اخلاقي داشته است.
کلمات کليدي : قالب‌هاي موفق برنامه‌سازي کودک، مفاهيم اخلاقي دين، انتقال مفاهيم اخلاقي دين، شاخصه‌هاي موفقيت يک برنامه براي انتقال مفاهيم اخلاقي دين، کودک رسانه و دين، ژانرهاي مورد علاقه کودکان، عناصر جذاب برنامه‌سازي کودک.
فهرست مطالب:
عنوان……………………………………………………………………………………………………………….صفحه
فصل اول: کليات تحقيق
ديباچه:……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..2
1-1 طرح مساله:………………………………………………………………………………………………………………………………………5
1-2 ضرورت تحقيق:………………………………………………………………………………………………………………………………..6
1-3 اهداف تحقيق:………………………………………………………………………………………………………………………………….6
1-3-1 هدف اصلي : ………………………………………………………………………………………………………………..6
1-3-2 اهداف فرعي :……………………………………………………………………………………………………………….6
1-4 سؤال‌هاي تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………..7
1-4-1 سوال اصلي ………………………………………………………………………………………………………………….7
1-4-2 سوالات فرعي ………………………………………………………………………………………………………………7
1-4 تعريف نظري مفاهيم ………………………………………………………………………………………………………………….7
1-4-1 قالب‌هاي برنامه‌سازي …………………………………………………………………………………………………………..8
1-4-2 برنامه‌سازي کودک ……………………………………………………………………………………………………………..10
1-4-3 موفق…………………………………………………………………………………………………………………………………..12
1-4-4 اخلاق ………………………………………………………………………………………………………………………………….13
1-4-5 انتقال مفاهيم ……………………………………………………………………………………………………………13
فصل دوم: مباني نظري تحقيق
‌1-2 بررسي تحقيقات پيشين : …………………………………………………………………………………………………………. 16
1-1-2 مقالات………………………………………………………………………………………………………………………..16
2-1-2 پايان‌نامه‌ها ………………………………………………………………………………………………………………..18
3-1-2 طرح‌هاي پژوهشي ……………………………………………………………………………………………………22
2-2 چهارچوب نظري تحقيق ……………………………………………………………………………………………………………..25
2-2-1 فرضيه تحقيق …………………………………………………………………………………………………………..25
فصل سوم: روش تحقيق
3-1 روش تحقيق ………………………………………………………………………………………………………………………………..27
3-1-1کليات …………………………………………………………………………………………………………………………27
3-2 تئوري داده بنياد ………………………………………………………………………………………………………………………….28
3-2-1 مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………….28
3-2-2 انتخاب نظريه داده بنياد به عنوان روش تحقيق ……………………………………………………..29
3-2-3 ويژگي‌هاي داده بنياد ……………………………………………………………………………………………….30
3-2-4 اجزاء و مراحل در فرآيند تحقيق داده بنياد …………………………………………………………….31
3-2-4-1 سؤال تحقيق …………………………………………………………………………………………32
3-2-4-2 نمونه گيري …………………………………………………………………………………………..33
3-2-4-3 نقش محقق …………………………………………………………………………………………..34
3-2-4-4 جمع‌آوري داده‌ها ………………………………………………………………………………….35
3-2-4-5 تحليل داده‌ها ………………………………………………………………………………………..35
3-2-4-5-1 شکل گيري مفهوم ……………………………………………………………35
3-2-4-5-2 کدگذاري …………………………………………………………………………..36
فصل چهارم: يافتههاي تحقيق
4-1 گزارش نويسي مراحل تحقيق . ……………………………………………………………………………………………………39
4-1-1 استخراج سؤالات تحقيق ………………………………………………………………………………………….39
4-1-1-1 سؤالات نهايي تحقيق ……………………………………………………………………………43
4-1-2 نمونه‌گيري ………………………………………………………………………………………………………………..45
4-1-2-1 آشنايي با مصاحبه‌شوندگان ………………………………………………………………….48
4-1-3 نحوه پرسش سؤالات از مصاحبه‌شوندگان ……………………………………………………………….49
4-1-4 گزيده‌اي از صحبت‌هاي شرکت کنندگان در مصاحبه …………………………………………….50
4-1-4-1 مرتضي گوهري‌پور ………………………………………………………………………………..50
4-1-4-2 محمد مسلمي ……………………………………………………………………………………..51
4-1-4-3 مهدي نيک روش ………………………………………………………………………………..52
4-1-4-4 پروين شمشکي …………………………………………………………………………………….53
4-1-4-5 الهه بهبودي ………………………………………………………………………………………….55
4-1-4-6 علي زارعان …………………………………………………………………………………………..56
4-1-4-7 محمود سلاميان …………………………………………………………………………………..57
4-1-4-8 عليرضا رحيمي ……………………………………………………………………………………..58
4-1-4-9 رضا حبيبي ………………………………………………………………………………………….58
4-1-4-10 گيتي‌فر شفايي ………………………………………………………………………………….60
4-1-4-11 رودابه حمزه‌اي ………………………………………………………………………………….60
4-1-4-12 مجيد قناد …………………………………………………………………………………………..62
4-1-4-13 مهناز آذين ………………………………………………………………………………………….63
4-1-4-14 اسدالله اعلايي ……………………………………………………………………………………..64
4-1-4-15 رحمان حاصلي ……………………………………………………………………………………65
4-1-4-16 پرويز اميري ………………………………………………………………………………………..66
4-1-4-17 محمد ميرکياني …………………………………………………………………………………66
4-1-4-18 احسان نيلي ………………………………………………………………………………………..68
4-1-4-19 نگين حسيني …………………………………………………………………………………… 68
4-1-5 بررسي سؤالات و کدگذاري ………………………………………………………………………………………69
4-1-5-1 کدگذاري مرحله اول …………………………………………………………………………….70
4-1-5-2 کدگذاري مرحله دوم …………………………………………………………………………129
4-1-5-2-1 سؤال اول : برنامه موفق ………………………………………………….129
4-1-5-2-2 سؤال دوم : ضوابط انتقال مفاهيم اخلاقي ……………………..132
4-1-5-2-3 سؤال سوم : دسته‌بندي مفاهيم اخلاقي ………………………..134
4-1-5-2-4 سؤال چهارم : قرابت قالب‌ها براي ………………………………….137
4-1-5-2-5 سؤال پنجم : تفاوت قالب‌ها ………………………………………… 138
4-1-5-2-5-1 پژوهش‌هاي انجام شده ………………………………142
4-1-5-2-5-1-1 پژوهش اول …………………………….142
4-1-5-2-5-1-2 پژوهش دوم …………………………….142
4-1-5-2-5-1-3 پژوهش سوم ……………………………143
4-1-5-2-5-1-4پژوهش چهارم ………………………….143
4-1-5-2-5-1-5 پژوهش پنجم ………………………….144
4-1-5-2-5-1-6 پژوهش ششم ………………………….144
4-1-5-2-5-1-7 پژوهش هفتم ………………………….145
4-1-5-2-5-1-8 پژوهش هشتم …………………………146
4-1-5-2-5-1-9 پژوهش نهم ……………………………..146
4-1-5-2-5-1-10 پژوهش دهم ………………………..147
4-1-5-2-5-1-11 پژوهش يازدهم …………………….147
4-1-5-2-5-1-12 پژوهش دوازدهم …………………..148
4-1-5-2-5-1-13 پژوهش سيزدهم …………………..148
4-1-5-2-5-1-14 پژوهش چهاردهم…………………149
4-1-5-2-5-1-15 پژوهش پانزدهم ……………………149
4-1-5-2-5-1-16 پژوهش شانزدهم …………………..150
4-1-5-2-5-1-17 پژوهش هفدهم …………………….150
4-1-5-2-5-1-18 پژوهش هجدهم ……………………151
4-1-5-2-5-1-19 پژوهش نونزدهم ……………………151
4-1-5-2-5-1-20 نتيجه پژوهش‌ها …………………..151
4-1-5-2-6 سؤال ششم :ژانرهاي مود علاقه کودکان …………………….. 153
4-1-5-2-6-1 نتيجه …………………………………………………………154
4-1-5-2-6-1-1 همه مخاطبان ……………………….154
4-1-5-2-6-1-2 مخاطبين خردسال………………….155
4-1-5-2-6-1-3 مخاطبين کودک …………………….156
4-1-5-2-6-1-4 مخاطبين نوجوان ……………………156
4-1-5-2-7 سؤال هفتم :عناصر جذاب برنامه ………………………………… 156
4-1-5-2-8 سؤال هشتم : قالب‌هاي برنامه‌سازي در تجربه …………… 160
4-1-5-2-8-1 قالب عروسكي ………………………………………….160
4-1-5-2-8-2 قالب ترکيبي (جُنگ) …………………………………162
4-1-5-2-8-2-1 ترکيبي نمايشي ……………………..162
4-1-5-2-8-2-2 ترکيبي غير نمايشي ………………165
4-1-5-2-8-3 قالب انيميشن ……………………………………………..168
4-1-5-2-8-4 قالب مسابقه ……………………………………………….169
4-1-5-2-8-5 قالب کليپ و سرود ……………………………………172
4-1-5-2-8-6 قالب مستند ………………………………………………..173
8-8-2-5-1-7 ساير قالب‌ها ………………………………………………..173
4-1-5-2-8-8 نتيجه …………………………………………………………..173
4-1-5-2-9 سؤال نهم : سنجش صحت ادعاي مطروحه…………………. 177
4-1-5-2-9-1 نتيجه : ……………………………………………………….181
4-1-5-2-10 سؤال دهم : جذابيت مفاهيم اخلاقي ……………………….. 182
4-1-5-2-10-1 نتيجه ………………………………………………………..186
4-1-5-2-11 ساير پاسخ‌ها : بُرد رسانه …………………………………………… 186
4-2مقايسه برنامه‌هاي کودک کانال sat7pars و کانال قرآن سيما ……………………………………………. 187
4-2-1 چرا اين دو کانال ……………………………………………………………………………………………………187
4-2-2 درباره کانال sat7pars ………………………………………………………………………………………..188
4-2-2-1 معرفي برنامه‌هاي کودک کانال sat7pars بر اساس قالب…………….190
4-2-3 درباره کانال قرآن سيما …………………………………………………………………………………………191
4-2-3-1 معرفي برنامه‌هاي کودک کانال قرآن سيما بر اساس قالب ……………..192
4-2-4 دليل انتخاب برنامه‌هاي نقد شده از دو کانال ……………………………………………………….192
4-2-5 نحوه امتياز دهي به برنامه‌هاي منتخب …………………………………………………………………193
4-2-5-1 تناسب قالب با ايده …………………………………………………………………………….193
4-2-5-2 انتخاب ژانر مناسب …………………………………………………………………………..193
4-2-5-3 رعايت اصول برنامه‌سازي …………………………………………………………………..194
4-2-5-4 رعايت ويژگي‌هاي مخاطب ………………………………………………………………..196
4-2-5-5 نحوه انتقال مفاهيم …………………………………………………………………………..196
4-2-5-6 اعتقاد برنامه‌ساز …………………………………………………………………………………197
4-2-6 نقد برنامه‌هاي منتخب دو کانال ……………………………………………………………………………198
4-2-6-1 برنامه خاله اورانوس …………………………………………………………………………..198

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

4-2-6-2 برنامه صبح بخير کوچولو ……………………………………………………………………204
4-2-6-3 برنامه باغچه گردونه ……………………………………………………………………………208
4-2-6-4 برنامه سريال نمايشي هرا و نبات ……………………………………………………….214
4-2-6-5 برنامه جوانه ………………………………………………………………………………………..218
4-2-6-6 برنامه هدهد و خاله هدي …………………………………………………………………..221
4-2-6-7 برنامه بيشه سبز ………………………………………………………………………………….226
4-2-6-8 برنامه راه من؛راه تو …………………………………………………………………………….234
فصل پنجم: نتيجهگيري
5-1 خلاصه‌اي از نتايج پژوهش‌ها …………………………………………………………………………………………………. 240
5-1-1 قالب‌هاي موفق برنامه‌سازي …………………………………………………………………………………..240
5-1-2 موفقيت برنامه ……………………………………………………………………………………………………….240
5-1-3 توجه به ظرفيت و بُرد رسانه ……………………………………………………………………………….241
5-1-4 نوآوري و خلاقيت …………………………………………………………………………………………………241
5-1-5 پديده مناسبتي زندگي کردن ………………………………………………………………………………242
5-1-6 عناصر برنامه‌اي ……………………………………………………………………………………………………..242
5-2 خلاصه‌اي از بررسي برنامه‌هاي کودک دو کانال sat7pars و کانال قرآن سيما ……………….. 242
5-3 پيشنهادات …………………………………………………………………………………………………………………………….. 243
5-3-1 موزه ………………………………………………………………………………………………………………………243
5-3-2 ساخت شهرک سينمايي و تلويزيوني …………………………………………………………………..244
5-3-3 تاسيس رشته دکتراي تهيه‌کنندگي گرايش کودک و نوجوان …………………………..244
فهرست منابع و مآخذ:‌ ………………………………………………………………………………………………………………………246
ضمائم : متن مصاحبه با شرکت کنندگان در مصاحبه …………………………………………………………………….249

فهرست جداول:
جدول 1-1 : قالب‌هاي برنامه‌اي…………………………………………………………………………………………………………..10
جدول 2-1 : محبوب‌ترين برنامه‌هاي مورد علاقه کودکان………………………………………………………………….19
جدول 3-1 : نمونه يادداشت عرصه و کدگذاري آن……………………………………………………………………………35
جدول 4-1 : کدگذاري مرحله اول ……………………………………………………………………………………………………..70
جدول 4-2 : کدگذاري مرحله دوم سؤال اول …………………………………………………………………………………..129
جدول 4-3 : کدگذاري مرحله دوم سؤال دوم ………………………………………………………………………………….132
جدول 4-4 : کدگذاري مرحله دوم سؤال سوم …………………………………………………………………………………134
جدول 4-5 : کدگذاري مرحله دوم سؤال چهارم ……………………………………………………………………………..138
جدول 4-6 : کدگذاري مرحله دوم سؤال پنجم ……………………………………………………………………………….139

جدول 4-7 : تفکيک قالب‌ها براساس سن ……………………………………………………………………………………….141
جدول 4-8 : تفکيک قالب‌ها براساس جنسيت ………………………………………………………………………………..141
جدول 4-9 : ميزان علاقه کودکان به قالب‌هاي برنامه کودک ………………………………………………………..142
جدول 4-10 : ژانرهاي مورد علاقه کودکان ……………………………………………………………………………………153
جدول 4-11 : عناصر جذاب برنامه …………………………………………………………………………………………………156
جدول 4-12 : سنجش صحت ادعاي مطروحه ……………………………………………………………………………….178
جدول 4-13 : امتياز ژانرها براساس مخاطب ………………………………………………………………………………….194
جدول 4-14 : امتياز آيتم‌هاي برنامه‌سازي در يک برنامه جُنگ نمايشي ………………………………………195
جدول 4-15 : امتياز آيتم‌هاي رعايت ويژگي مخاطب ……………………………………………………………………196
جدول 4-16 : نحوه انتقال مفاهيم ………………………………………………………………………………………………….197
جدول 4-17 : جدول نهايي امتياز دهي برنامه‌ها ……………………………………………………………………………198
جدول 4-18 : ارزيابي برنامه قصه‌هاي خاله اورانوس ……………………………………………………………………..201
جدول 4-19 : حاصل امتيازات برنامه قصه‌هاي خاله اورانوس ……………………………………………………….202
جدول 4-20 : ارزيابي برنامه صبح بخير کوچولو ……………………………………………………………………………206
جدول 4-21 : حاصل امتيازات برنامه صبح بخير کوچولو ……………………………………………………………..208
جدول 4-22 : ارزيابي برنامه باغچه گردونه ……………………………………………………………………………………212
جدول 4-23 : حاصل امتيازات برنامه باغچه گردونه ……………………………………………………………………..214
جدول 4-24 : ارزيابي سريال نمايشي زهرا و نبات ………………………………………………………………………..215
جدول 4-25 : حاصل امتيازات سريال نمايشي زهرا و نبات ………………………………………………………….217
جدول 4-26 : ارزيابي برنامه جوانه …………………………………………………………………………………………………219
جدول 4-27 : حاصل امتيازات برنامه جوانه …………………………………………………………………………………..221
جدول 4-28 : ارزيابي برنامه هدهد و خاله هدي ……………………………………………………………………………..224
جدول 4-29 : حاصل امتيازات برنامه هدهد و خاله هدي ……………………………………………………………….226
جدول 4-30 : ارزيابي برنامه بيشه سبز ……………………………………………………………………………………………232
جدول 4-31 : حاصل امتيازات برنامه بيشه سبز ……………………………………………………………………………..234
جدول 4-32 : ارزيابي برنامه راه من؛ راه تو ……………………………………………………………………………………..236
جدول 4-33 : حاصل امتيازات برنامه راه من؛ راه تو ……………………………………………………………………….238
فهرست نمودارها:
نمودار 3-1 : نمودار تجزيه و تحليل گراندد تئوري ايوز……………………………………………………………………….37
نمودار 4-1 : موفقيت برنامه ………………………………………………………………………………………………………………132
نمودار 5-1 : فراواني کانال‌هاي کودک در کشورهاي مختلف دنيا …………………………………………………..245
فهرست اشکال:
شکل 3-1 : شکل فرآيند تحقيق داده بنياد ……………………………………………………………………………………….32
شکل 4-1 : مراحل رسيدن به قالب ……………………………………………………………………………………………………63
شکل 4-2 : مراحل ساخت صحيح يک کليپ …………………………………………………………………………………….65
شکل 4-3 : عناصر توليد برنامه …………………………………………………………………………………………………………..67
شکل 4-4 : نسبت بين قالب و محتوا ………………………………………………………………………………………………182
فهرست تصاوير :
تصوير 4-1 : مسابقه مختلط خاله اورانوس ……………………………………………………………………………………….199
تصوير 4-2 : در آغوش کشيدن کودکان …………………………………………………………………………………………..199
تصوير 4-3 : رقص و آواز در برنامه خاله اورانوس …………………………………………………………………………….200
تصوير 4-4 : رنگي …………………………………………………………………………………………………………………………….203
تصوير 4-5 : ريحانه …………………………………………………………………………………………………………………………..203
تصوير 4-6 : لبخند مجري ……………………………………………………………………………………………………………….204
تصوير 4-7 : دکور و لباس در برنامه صبح بخير کوچولو …………………………………………………………………204
تصوير 4-8 : تيتراژ ابتدايي برنامه صبح بخير کوچولو ……………………………………………………………………205
تصوير 4-9 : همه فن حريف و پرستو …………………………………………………………………………………………….208
تصوير 4-10 : دکور برنامه باغچه گردونه ………………………………………………………………………………………….208
تصوير 4-11 : آواز و رقص ملايم برنامه باغچه گردونه …………………………………………………………………….209
تصوير 4-12 : فرق بين دکور سال 91 با سال 93 با تغيير کارگردان و تهيه‌کننده برنامه……………..210
تصوير 4-13 : قورقوري …………………………………………………………………………………………………………………….210
تصوير 4-14 : زهرا ……………………………………………………………………………………………………………………………214
تصوير 4-15 : قانقاري ………………………………………………………………………………………………………………………215
تصوير4-16 : نبات …………………………………………………………………………………………………………………………….215
تصوير4-17 : مادر زهرا …………………………………………………………………………………………………………………….215
تصوير4-18 : مادربزرگ زهرا ……………………………………………………………………………………………………………215
تصوير4-19 : کسرا ……………………………………………………………………………………………………………………………218
تصوير 4-20 : يسرا ……………………………………………………………………………………………………………………………218
تصوير 4-21 : دکور برنامه جوانه ………………………………………………………………………………………………………218
تصوير4-22 : خاله هدي ……………………………………………………………………………………………………………………222
تصوير 4-23 : هدهد خان …………………………………………………………………………………………………………………222
تصوير 4-24 : راوي برنامه بيشه سبز ……………………………………………………………………………………………….227
تصوير 4-25 : بوبي، غوکي و خرسي ………………………………………………………………………………………………..227
تصوير 4-26 : سرسبز پيردانا ……………………………………………………………………………………………………………228
تصوير 4-27 : آرم صليب سرخ در دکور برنامه بيشه سبز ………………………………………………………………228
تصوير 4-28 : تيتراژ برنامه بيشه سبز ……………………………………………………………………………………………..231
تصوير 4-29 : تيتراژ ابتدايي برنامه راه من؛ راه تو …………………………………………………………………………..235
تصوير 4-30 : نمونه اي فضاي حاکم در برنامه راه من؛ راه تو ………………………………………………………..235
فصل اول:
کليات تحقيق

ديباچه
كودكان از اثرپذيرترين مخاطبان برنامه‌هاي تلويزيون هستند1، تأثير برنامه‌هاي اين رسانه بر جنبه‌هاي مختلف اجتماعي، فرهنگي و رواني کودکان غير قابل انکار است. يکي از مهمترين تأثيراتي که کودکان از تلويزيون مي‌گيرند، تأثيرات ديني است که ممکن است همراه با برداشت‌هاي خاصي از دين باشد. صرف تاکيد بر اين واقعيت که کودکان و بزرگسالان موجوداتي فعال و اثرپذيري هستند که به آنچه مي‌بينند، مي‌شنوند و يا مي‌خوانند معني مي‌دهند، خود مبين آن است که ما به شکل غير هدفمندانه تحت نفوذ و تاثير رسانه‌ها نيستيم. تاثير رسانه‌ها مي‌تواند هم مفيد باشد و هم مضر، اين به نوع انتخاب ما از رسانه‌ها و همچنين تا حد زيادي به محتوا و آنچه هر رسانه عرضه مي‌کند بستگي دارد.
برخي از تحقيقات مربوط به کودکان و رسانه ها، يافته‌هاي بسياري از تاثيرات رسانه‌ها بر کودکان، پيامدها و نتايج مخرب و مضر متمرکز است؛ پيامدهايي که به دليل نگراني والدين، معلمان و ديگر افراد جامعه موضوع بحث و گفتگوهاي بسياري در اين زمينه شده است تا آنجا که بيش از يک هزار تحقيق مشهور و معروف به بررسي خشونت رسانه‌اي پرداخته‌اند. طبق اين مطالعات، خشونت موجود در فيلم‌ها و برنامه‌هاي تلويزيوني تاثيرات چند برابري بر بينندگان دارند. تحقيقات بعضي از کشورها نشان مي‌دهد، به جز برخي تاثيرات مطلوب، خشونت رسانه‌اي اغلب موجب ترس‌هاي نامطلوب و تا حدودي پرخاشگري‌هاي مخرب مي‌شود، البته در صورتي که عوامل تعيين کننده ديگري نيز در محيط کودک باشد که به تقويت اين پرخاشگري‌هاي مخرب، بينجامد. در عين حال برخي از تحقيقات انجام گرفته در مناطق مختلف، حاکي از آن است که اين نتايج را نمي‌توان به راحتي به ساير مليت‌ها تعميم داد.
البته همه تحقيقات مربوط به تاثيرات زيان بار رسانه‌ها مربوط به خشونت نمي‌شود. به عنوان مثال مطالعاتي هم در زمينه تصورات کودکان راجع به نقش زن و مرد، افراد مسن و سالخورده، خانواده، اقليت‌هاي قومي، ساير مردم جهان، ديگر کشورهاي جنگ و صلح وجود دارد و يا مطالعاتي که مربوط به ديگر اثرات زيان بار رسانه هاست از قبيل آن که آيا رسانه‌ها و محتواي آنها کودکان را به انزوا، بي توجهي به تکاليف مدرسه و ديگر فعاليت‌هاي بيرون از خانه، بي نظمي و اختلال در تغذيه و يا مصرف گرايي سوق مي‌دهند.
به عنوان يک قانون کلي، محتواي رسانه‌ها به ندرت تاثير مستقيم و يا انحصاري بر اعمال ما دارند. در عوض ما از رسانه‌ها تأثيرات ذهني، تصورات، ايده ها، انديشه ها، احساسات و تجربياتي را دريافت مي‌کنيم که با ديگر تصورات، هنجارها، ارزش‌ها و احساساتي که از تجربيات شخصي خود، خانواده، مدرسه و گروه‌هاي همسالان (که اغلب نيز مهم‌تر هستند) برگرفته‌ايم ترکيب و عجين مي‌شود. مجموعه اين تاثيرات برگرفته از رسانه‌ها، اشخاص و تجربياتمان در زندگي واقعي به افزايش و يا کاهش ميزان تمايل ما به عمل مي‌انجامد. به اين ترتيب تنها رسانه‌ها نيستند که به تصورات ما نسبت به نقش‌هاي زن و مرد در جامعه و يا بي عدالتي‌هاي مربوط به سن، جنس و يا ميزان پذيرش فرهنگي – اجتماعي شکل مي‌دهند و يا ما را به سوي نژاد پرستي، اختلالات و بي‌نظمي غذايي، مصرف‌گرايي، انزوا، آزارهاي جنسي، فقر، پرخاشگري، خشونت و غيره مي‌کشاند. اما اگر ساير عوامل محيطي در يک جهت حرکت کنند، رسانه‌ها نيز در آنها موثر واقع مي‌شوند و مشارکت مي‌يابند. نقش رسانه‌ها به ويژه در مواقعي که شخص تجربه چنداني ندارد و يا اطلاعات مناسب و درست از جايي دريافت نمي‌کند و قادر نيست از محيط شخصي خود، عقيده‌اي براي خود پيدا کند، برجسته‌تر مي‌شود.
همچنين بايد گفت که رسانه‌ها نمي‌توانند به تنهايي عامل تغييرات مثبت اجتماعي (نظير کاهش اختلاف و شکاف‌هاي اطلاعاتي انقلاب آموزشي، مداراي اجتماعي، دموکراسي و صلح) باشند. با اين حال اگر در همان جهت حرکت کنند، مي‌توانند در ايجاد اين تغييرات مثبت مشارکت داشته باشند.2
به يقين، شالوده تفکر ديني كودكان را مي‌توان در همين مفاهيم و برداشت‌هاي گوناگون جستجو کرد؛ اما به شرط آنکه شيوه‌هاي طرح اين مفاهيم ديني، متناسب با درک و فهم کودکان با قالب‌هاي مناسب برنامه‌سازي انجام گيرد تا به درستي اين مفاهيم در ذهن کودکان نقش ببندد.
ساخت هر برنامه‌اي نياز به محتوا و قالبي براي ارائه دارد. باتوجه به هدفي كه توليد‌كننده برنامه در نظر دارد محتوا و قالبي مناسب انتخاب مي‌شود تا بتوان راحت‌تر و سريع‌تر به هدف رسيد. و اگر هدف با محتوا و قالب هم‌خواني نداشته باشد هدف دقيق منتقل نمي‌شود و گاه برداشت معكوس، باعث شكست در هدف توليد كننده خواهد شد. محتواي يك پيام در قالب دكوپاژي است كه از صدا و تصوير تلفيق شده با ساختار، ارائه مي‌گردد. و نمي‌توان به راحتي محتوا را از قالب جدا كرد چرا كه هر ساختار و قالبي محتواي خاصي را مي‌طلبد. توليد‌كنندگان برنامه كودك براي ساخت برنامه نياز به قالب و محتوايي خاص دارند كه دانش و تجربه بالايي را مي طلبد.
اما برنامه‌سازي براي كودكان خود از كارهاي بسيار خطير مي‌باشد چرا كه قدرت فراگيري كودك در اين دوره بسيار بالا بوده و گاهي آموختن مطلبي، در رقم زدن سرنوشت كودك موثر خواهد افتاد. در ارتباط با فراگيري در كودكي در آثار اسلامي احاديث فراواني از حضرات معصومين (ع) نقل شده است كه به چند نمونه از آنها اشاره مي‌شود:
قال رسول الله (ص) : مَنْ تَعَلَّم في شبابه كان بمنزلة الرَّسم في الحَجَر3.
كسي كه در جواني علم بياموزد، مانند نقش روي سنگ است.
قال علي بن ابيطالب (ع): الْعِلْمُ مِنَ الصِّغَرِ كَالنَّقْشِ فِي الْحَجَرِ.4
يادگيري در كودكي مانند كند و كاري روي سنگ است.(ماندگار است)
قال علي بن ابيطالب (ع): إنَّما قَلبُ الحَدَثِ كَالأرضِ الخالِيَةِ مَهما أُلقِيَ فيها مِن كُلِّ شَيءٍ قَبِلَتهُ ؛5
قلب نوجوان ، همچون زمين ناكشته است كه هرچه در آن افكنده شود، مى پذيرد .
در كودكي است كه تمام شاكله شخصيتي كودك شكل گرفته و پايه زيربناي شخصيت هر فرد مشخص مي‌شود. و بهتر است از اين فرصت به نحو مطلوبي جهت شكوفا كردن فطرت انساني كودك بهره جست و او را در مدار اخلاق متعالي قرار داد. يكي از پتانسيل‌هاي مهم براي انتقال مفاهيم اخلاقي به كودكان از طريق توليد برنامه‌هاي تلويزيوني براي كودكان است. به ويژه كه در عصر حاضر كودك مدت بيشتري را براي تماشاي برنامه‌هاي كودك سپري مي‌كند و والدين به خاطر مشغله‌هاي فراوان كمتر با كودك هم‌بازي و هم‌داستان مي‌شوند و ديگر مادربزرگ دلسوز و مهربان، زير كرسي گرم و صميمي خانواده داستان و متيلي پندآموز را نقل نمي‌كند بلكه خاله‌هاي مجازي در فضايي سرد داستان‌هايي با ذائقه بيگانه با فرهنگ ايراني را بر بالين كودك مي‌خوانند.
1-1 طرح مساله:
ساختار هر برنامه‌اي متشكل از فرم (قالب، ساختار) و محتوايي ويژه است. اهداف فراسوي هر برنامه تعيين كننده نوع ساختار و محتواي آن برنامه است كه هماهنگي ساختار و محتوا درصد موفقيت آن را رقم مي زند.
برنامه‌هاي كودك و نوجوان اگر چه پيشينه‌اي قابل اعتنا دارند، اما از نظر پشتوانه نظري بسيار ضعيف بوده و گونه‌شناسي (Typology) مخاطبان اين نوع سينما، ‌با بي‌توجهي جامعه علمي – پژوهشي مواجه است؛ وكمبود منابع معتبر در حوزه برنامه‌سازي براي كودك و نوجوان ايفاي نقش تهيه كنندگي اين برنام‌ها را، با مشكل جدي در زمينه علمي بودن مواجه مي‌كند.
فقر دانشي در حوزه توليد برنامه‌هاي ديني براي كودك و نوجوان را مي‌توان با نتايج حاصل از پژوهش‌هايي كه پژوهشگران در حوزه روانشناسي دين و پژوهش‌هاي ديني در رسانه و واحد تحقيقات كانال‌هاي كودك در سرتاسر دنيا انجام داده‌اند تا حدودي مرتفع كرد. بررسي مؤلفه‌ها و عناصري كه در پردازش مفاهيم ارائه شده در توليدات كانال‌هاي موفق كودك استفاده مي‌شود راهكارهايي را جهت توليدات بهتر براي سازندگان داخلي برنامه‌هاي كودك فراهم مي‌آورد.
كانال‌هاي ديني براي كودكان، خود براي احراز اين كرسي نيازمند تأييد و ارزش‌گذاري توسط مراجع و مخاطبان اين برنامه‌ها هستند كه در اين پژوهش و بررسي كانال‌هاي ديني براي كودكان با لحاظ‌هاي مورد تاييد انتخاب شده‌اند. برنامه‌هاي كودك شبكه قرآن از آن جهت كه با هدفگذاري آموزش مهارت‌هاي زندگي قرآني توليد مي‌شوند و از پخش برنامه‌هاي غيرقرآني خودداري مي‌كنند. به عنوان يك شبكه ديني شيعي قابل توجه است. شبكه ست 7 پارس (sat7pars) نيز يك شبكه تبليغي مسيحي است كه يكي از شعبات شبكه ست 7 كيدز است. ست 7 كيدز (sat7kids) كه به زبان عربي براي كودكان خاورميانه و شمال آفريقا برنامه به زبان عربي برنامه پخش مي‌كند تحت نظارت كليساي مركزي خاورميانه در قبرس قرار دارد. اين شبكه دو شبكه فارسي زبان و ترك زبان براي فارس زبانان و ترك زبانان منطقه دارد كه كانال مورد نظر ما كانال فارسي زبان آن است. در سايت اين شبكه ادعا شده است كه اين شبكه از متخصصين آشنا با روحيه كودك و داراي تجربه در امر تبليغ براي توليد برنامه‌هاي خود استفاده مي‌برند. و تلاش آنان تنها گسترش دادن ارزش‌هاي مسيحي همراه با محتواي سرگرمي ، آموزشي، فرهنگ و دانش است.
اما سؤالي كه اكنون اين پژوهش در صدد پاسخگويي به آن برآمده است اين است كه: كدام ويژگي‌هاي يک قالب برنامه‌سازي باعث موفقيت در انتقال مفاهيم اخلاقي دين در برنامه‌ها ي كودك مي‌شوند.
1-2 ضرورت تحقيق:
امروزه کودکان در سپهر بيکران اطلاعات و ارتباطات و در معرض پيامهاي بيشمار ديني قرار دارند که اين مسأله هشياري دربارهي اين مخاطبان کم سن و سال را وظيفهاي مهم ميسازد. ساختار نوپا و ظريف و بي‌تجربه ذهن کودک در مقابل ظرفيت بزرگي مانند رسانه تصويري بسيار شکننده و حساس خواهد بود اگر به صورت ناروا و غير علمي مورد هجمه اطلاعات قرار بگيرد. ادراک پانگرفته و نوزاد ذهن يک کودک قدرت تحليل ،استنباط ، جداسازي و مبهم‌‌پردازي‌ها و ضمني‌گويي‌هاي برنامه‌هاي غيراصولي را ندارد و استفاده نابجاي مفاهيم و ساختار، اثرات مخرب روحي و جسمي شديد و گاه دائمي را بر کودک وارد مي‌آورد. اثرپذيري ذهن يک کودک در اين دوران همچون نقوش حکاکي شده بر روي سنگ ماندگار است و تغيير مفهوم آموخته شده از ذهن در بزرگسالي بسيار دشوار و گاه غير ممکن خواهد بود. ذهن کودکي که در حال شکل‌گيري شاکله و شخصيت خويش است و آينده خويش را با آموخته‌هاي اين دوران رقم مي‌زند و خلاقيت او باروري خود را از آموخته‌هاي اين دوران دارد، نياز به تغذيه صحيح علمي و فکري دارد تا در آينده مفيد به حال خود و جامعه خويش باشد. پژوهش‌هاي مفيد و رصدهاي چند ساله توليدات ديني برنامه‌هاي كودك و كسب موفقيت توسط كانال‌هايي كه تجربه و توان علمي بالاتري در انتقال مفاهيم ديني دارند مي‌تواند پايه و ستوني براي برپا كردن خيمه توليدات داخلي بر اساس تجربيات علمي و مستند باشد و درصد ناكامي‌ها و ناروايي‌ها را در توليدات داخلي به حداقل برساند. پيشينه‌يابي و كمك از راه رفته افراد موفق همواره الگوي اهل منطق و عقلاي عالم بوده است. لذا شايسته است گام‌هاي توليدي خود را در مسير آزمون شده ديگران- به صورت بومي شده- بر‌داريم.
1-3 اهداف تحقيق:
1-3-1 هدف اصلي:
1. ارائه ويژگي‌هاي موفق يك قالب در انتقال مفاهيم اخلاقي دين که در برنامه كانال‌هاي ديني كودك مذكور به كار مي‌رود
1-3-2 اهداف فرعي:
1. تعيين ملاك هاي ديني بودن يك كانال ديني كودك
2. برشمردن قالب‌هاي مورد استفاده برنامه‌سازي در اين دو كانال ديني كودك
3. برشمردن مؤلفه‌هاي ديني كه معمولا در برنامه‌هاي كانال‌هاي ديني كودك بيشتر مورد تاكيد قرار مي‌گيرند
4. برشمردن قالب‌هاي برنامه‌سازي كه براي انتقال اين مفاهيم ديني در هر يك از شبكه‌ها به كار رفته است.
5. تعيين تاثيرگذارترين قالب‌هاي برنامه‌سازي در انتقال مفاهيم ديني در شبكه‌هاي مذكور
1-4 سؤال‌هاي تحقيق
1-4-1 سؤال اصلي:
1. ويژگي‌هاي يك قالب موفق برنامه‌سازي در انتقال مفاهيم اخلاقي دين در برنامه‌هاي كودك شبکه قرآن سيما با کانال ست 7 پارس (sat7pars) کدامند؟
1-4-2 سؤال هاي فرعي:
1. مفاهيم ديني چيست و مصاديق آن در كانال هاي ديني كودك شبکه هاي قرآن سيما و ست 7 پارس (sat7pars) کدامند؟
2. كدام قالب‌هاي برنامه‌سازي در انتقال مفاهيم ديني در كانال ديني كودك شبکه قرآن سيما استفاده مي‌شود؟
3. كدام قالب‌هاي برنامه‌سازي در انتقال مفاهيم ديني در كانال ديني كودك شبکه ست 7 پارس (sat7pars) استفاده مي‌شود؟
4. چه مفاهيمي در در برنامه‌ها ي كودك شبکه قرآن سيما بيشتر مورد توجه قرار مي‌گيرند؟
5. چه مفاهيمي در در برنامه‌ها ي كودك شبکه ست 7 پارس (sat7pars) بيشتر مورد توجه قرار مي‌گيرند؟
6. چه انطباقي ميان شيوه‌هاي انتقال مفاهيم ديني در برنامه‌ها ي كودك شبکه قرآن سيما با کانال ست 7 پارس (sat7pars) وجود دارد؟
7. چگونه مي‌توان با توجه به روش‌هاي انتقال مفاهيم ديني در برنامه‌ها ي کودک اين شبکه ها به تهيه برنامه‌هايي براي شبکه تخصصي کودک و نوجوان اقدام نمود؟
1-4 تعريف نظري مفاهيم
1-4-1 قالب‌هاي برنامه‌سازي
“شکل” ‌ (form)يک فيلم از ساختار يا نحوه روابط بين اجزاي صوتي و تصويري آن بوجود مي‌آيد. بنابراين شکل نتيجه عملکردهاي عناصر ساختار است و اين شکل است که نهايتاً بر عواطف، انديشه و يا ذهنيت مخاطب تأثير مي‌گذارد.6
عناصر ساختاري يک فيلم عبارتند از:
الف: آنچه که به شيوه‌هاي فيلمبرداري يک نما مربوط مي‌شود (مثل رنگ، نور، ترکيب‌بندي، حرکت درون قاب، قاب‌بندي ، زاويه، فيلمبرداري).
ب: آنچه که به ترتيب نمايش، نماها و نحوه پيوند آنها و رابطه صداها و نماها مربوط مي‌شود که آن را “فنون يا شيوه‌هاي تدوين” مي ناميم.
اتحاد اين عناصر که بر پايه موضوع و محتواي يک فيلم يا يک برنامه ساماندهي و طراحي مي‌شوند ساختار “اناطم فرمال” برنامه است که هدف از طراحي و تنظيم آن انتقال و تأثير بر ذهنيت و نگرش مخاطب نسبت به يک موضوع معين است. پس شکل ظاهري و چارچوب اصلي و قواعد ساختاري هر قالب را “فرم” مي‌گويند.حال بايد مقداري در خصوص قالب‌ها و فرم‌هاي موجود سخن بگوييم و سپس استفاده از هر کدام را در رسانه تصويري براي ارائه مفهوم ديني بررسي کنيم. گرچه در ابتداي اين سخن بايد گفت نمي‌توان قالب عام و کلي را يافت که همه آمال ديني ما را محقق کند و يا اينکه با يک يا دو فرم خاص مستغني از ديگر قالب‌ها شويم. همچنين بايد متذکر شد که بايد قالبي را استفاده کنيم که کمترين اثر انحراف محتوايي را تحميل کند و از سوي ديگر بيشترين بار کلام محتوايي را حمل نمايد.در تعريفي که صداوسيما از “ساختار” نموده آورده است. “چگونگي استقرار و ارتباط عوامل و عناصر ديداري و شنيداري تشکيل دهنده هر برنامه، ساختار آن برنامه است. “7
به طور کلي قالب‌هاي برنامه‌اي در جدول شماره يک به اختصار معرفي شده است:
جدول 1-1: قالب‌هاي برنامه‌اي
رديفقالبتعريفانواع اين نوع قالب1مستندمستند عبارت است از ثبت، تصوير و باز آفريني و تفسير قابل استفاده يک واقعه يا مجموعه‌اي از وقايع به شکل تصويري‌أ- مستند محض
‌ب- مستند گزارشي
‌ج- مستند بازسازي
‌د- مستند آرشيوي2نمايش و برنامه‌هاي نمايشيبرنامه‌هايي که ايده يا موضوعي را با استفاده از عناصر خيالي يا واقعي به شيوه‌اي دراماتيک بيان مي‌کند.‌أ- فيلم سينمايي (حداقل َ75)
‌ب- فيلم داستاني (داستان واحد حداقل در 60َ)
‌ج- فيلم کوتاه (داستان واحد در يک قسمت حداکثر 30َ)
‌د- فيلم نيمه بلند (داستان واحد در يک قسمت 30َ تا 60َ)
‌ه- مجموعه‌ها (سري‌هاي ناپيوسته َ30 تا 60َ)
‌و- سريال‌ها (سري پيوسته)3انيميشنپويانمايي واقعيت‌از طريق روش‌هاي مختلف نقاشي عروسکي، کامپيوتري و غيره که با خلق شخصيت‌ها و ايجاد فضاي مختلف به انتقال مفاهيم و ايجاد سرگرمي مي‌پردازد‌أ- سل انيميشن (با نقاشي يا طلق)
‌ب- کات اوت
‌ج- عروسکي (انواع نخي، دستکشي، سايه، آبي، ماسکي و ميله‌اي)
‌د- کامپيوتري وربوتيک
‌ه- کپشن (قصه نقاشي)
و- …4برنامه‌هاي گزارشيبرنامه‌اي که طي آن نظرات و ديدگاه‌هاي افراد در مورد يک پديده، موضوع يا رويداد ثبت و ضبط و منعکس مي‌شود
5مسابقهبرنامه‌اي که با منظور ايجاد در قالب در توانايي‌ها، مهارت‌هاي ذهني يا فيزيکي شرکت کنندگان حضوري و غير حضوري توسط يک يا چند مجري توليد مي‌شود.6سخنراني يا درسبرنامه‌هايي که با هدف آموزشي مستقيم با حضور معلم يا استاد به صورت گفتار و اجراي آن فرد ساخته مي‌شود7گفتگوبرنامه‌اي مرکب از چند کارشناس و يک مجري يا مجري کارشناس در زمان واحد درباره يک موضوع رابحث و تبادل نظر کنند‌أ- گفتگوي دو نفره
‌ب- ميزگرد
‌ج- تله کنفرانس (کارشناسان در مکانهاي مختلف باشند)
‌د- گفتگوي ترکيبي8مصاحبهانعکاس نظرات بدون نتيجه گيري9جُنگبرنامه‌هايي متشکل از آيتم‌هاي گوناگون با مضامين واحد و قالب‌هاي مختلف10کليپبرنامه‌اي که ايده، موضوع يا پيامي را با انتخاب يا توليد تصاويري مناسب با موضوع در زمان کوتاه و به صورت هنري به تصوير کشد‌أ- ويدئو کليپ
‌ب- فتو کليپ11ميان برنامهقطعه مستقل و کوتاه براي پر کردن فواصل برنامه‌اي‌أ- آنونس (معرفي برنامه)
‌ب- تيزر (معرفي کالا ياخدمات)
‌ج- آوانما
‌د- ميان پرده12موسيقي يا سرود
1-4-2 برنامه‌سازي براي كودك
برنامه تلويزيوني (يا سينمايي و غيره)
ديکشنري فارسي به انگليسي
Programme , program
تلويزيون : [تِ لِ ين] (فرانسوي اِ8) تله ويزيون، دستگاهي است که به وسيله آن مي‌توان حوادثي را که در صفحه مخصوص (جايگاه فرستنده) از مسافت چندين کيلومتري روي مي‌دهد مشاهده کرد و صدايي که نزديک صحنه عمل ايجاد مي‌گردد شنيد.9
منظور از ساختار، اسکلت يا دورنماية يک برنامه است. يعني اينکه يک برنامه يا يک فيلم ويژه کودک و نوجوان از جهت ساختار به گونه‌اي باشد که بتوان تفاوتي بين آن و يک برنامه مخصوص بزرگسالان قائل شد. قصة فيلم، موضوع برنامه، ريتم، کادر‌بندي، استفاده از رنگ، وسائل و ابزار صحنه، تابلوهاي خاص هر برنامه و به طور کلي هر چيزي که به فيلم يا برنامه لطافتي مي‌بخشد که تماشايش را براي بچه‌ها دلپذير مي‌کند در حيطة “ساختار” مي‌گنجد.
اگر چه عده‌اي معتقدند که مسائل تکنيکي برنامه‌سازي مانند شيوة فيلمبرداري، تدوين، گريم، دکور و … در زمرة ساختار نيست و عده‌اي ديگر اين مسائل را جزء حيطة ساختار مي‌دانند و به آن پاي فشاري مي‌کنند؛ اما هيچکس منکر اين مسأله نيست که آنچه که فيلم يا برنامة کودکانه را از ديگر انواع فيلمها و برنامه‌ها متمايز مي‌کند، نگاه کودکانة فيلمساز و حضور حس کودکانة او در بند بند فيلم است.
در داستان نويسي، اصطلاحي به نام “زاوية ديد” مطرح است، زاوية ديد يعني جايگاه و زاويه‌اي که نويسنده از آن به داستان، ماجرا‌ها و قهرمانان آن نگاه مي‌کند و داستان را روايت مي‌کند. اين اصطلاح در بحث ساختار نيز مي‌تواند کارساز و مفيد باشد. به مفهومي ديگر، زاويه ديد در فيلمسازي براي کودکان و نوجوانان نيز مطرح است. فيلمساز مي‌تواند يکي از اين سه زاويه ديد را برگزيند. 1- از موضع بزرگترها به دنياي کوچکترها نگاه کند؛ 2- از موضع کوچکترها به دنياي بزرگترها نگاه کند؛ 3- از موضع کوچکترها به دنياي کوچکترها نگاه کند. هر کدام از اين سه موضع خصوصاً دوّمي و سوّمي و شناخت حس و حال و سليقة کودکان مي‌تواند در کيفيت کار تأثير زيادي بگذارد. مثلاً فيلم “دکتر‌هاي کوچولو” که نگاهي طنز آميز از دنياي کودکان به دنياي بزرگان (آن هم بزرگان صاحب قدرت و مقام) دارد، فيلم بسيار موفقي است و همواره مورد استقبال فراوان بچه‌ها قرار گرفته است، زيرا زاوية ديد مطلوبي را براي روايت قصه برگزيده است10.

1-4-3 موفق
لغت نامه دهخدا
موفق . [ م ُ وَف ْ ف ِ ] (ع ص ) توفيق ده و کسي که ارشاد مي‌کند و راهنمايي مي‌کند و بهره مند مي‌سازد و دستگيري مي‌کند و ياري مي‌دهد: وا?الموفق المعين ؛ خداوند عالم توفيق ده و راهنماي و ياري کننده است . (ناظم الاطباء). توفيق ده . (غياث ). توفيق دهنده . کامياب کننده . توفيق بخش . (از يادداشت مؤلف ) : و هو سبحانه ولي ذلک و المتفضل والموفق . (تاريخ بيهقي چ اديب ص 333). انه خير موفق ومعين . (تاريخ بيهقي چ اديب ص 217). وا? الموفق لاتمام ما في نيتي بفضله و کرمه . (تاريخ بيهقي چ اديب ص 275). وا?الموفق لمايرضي . (تاريخ بيهقي چ اديب ص 191).
فرهنگ فارسي معين
(مُ وَ فَّ) [ ع . ] (اِمف .) کامروا، بهره مند.
فرهنگ فارسي معين
(مُ وَ فِّ) [ ع . ] (اِ فا.) 1 – مدد کننده . 2 – به مقصود رساننده . 3 – خداي تعالي.
براساس يافته‌هاي تحقيق :
ديگر برنامه موفق برنامه‌اي است كه تعداد مخاطبين بيشتري دارد و اين مخاطبين نيز به دليل پاسخگويي برنامه به نيازهايشان جذب آن گشته‌اند. و اين هم جز به دليل پژوهش قبل از برنامه نبوده است كه به شناخت ويژگي‌ها و نيازهاي مخاطب پرداخته است و آن نيازها را به صورت اهدافي در برنامه گنجانده است كه به مخاطب انتقال پيدا كرده است. كه اگر توانسته باشد نيازها را نيز در راستاي تأثيرگذاري صحيح تربيتي پاسخ داده باشد كه مخاطب با آن همراهي كرده باشد دوچندان موفق بوده است و اگر بتواند اين مسير را ادامه دهد بر توفيقات آن برنامه صدچندان افزوده خواهد شد.
1-4-4 اخلاق
لغت نامه دهخدا
اخلاق . [اَ ] (ع اِ) ج ِ خُلق . خويها : بعثت لاتمم مکارم الاخلاق (حديث )؛ برانگيختند مرا به پيامبري تا کامل کنم مکارم اخلاق را. قرقرخان ، ناحيتي است ا …
1-4-5 انتقال مفاهيم
انتقال مفاهيم: انتقال، مصدر باب افتعال از ماده “ن ق ل” به معناي از جايي به جايي شدن (رفتن) و نقل کردن است.11 پس عبارت انتقال مفاهيم را مي‌توان اينگونه تعريف کرد:
نقل دادن يا رسانيدن هرگونه پيام، خبر يا معني
واژه‌هاي التبليغ12، الاعلان13، الدعوه14، معادل‌هاي عربي15 و واژه‌هايadvertising16 و Prepaganda.17، معادلهاي انگليسي انتقال مفاهيم هستند.
انتقال مفاهيم ديني: در اين فصل برآنيم تا تبليغ اسلامي را در اصطلاح علم ارتباطات تعريف کنيم که تا اندازهاي با عبارت “انتقال مفاهيم به کودکان به وسيله تلويزيون” يکسان است. پيش از آن، دو واژه ارتباط و تبليغ اسلامي را معنا مي‌کنيم.
“تبليغ اسلامي” عبارت است از:
“فراگرد [فرآيند ] انتقال پيام از سوي فرستنده (با شرايط و ويژگي‌هايي که اسلام تعيين کرده است) براي گيرنده (همه مردم، مسلمانان، مؤمنان و…) با هدف آموزش، امتناع، يا برانگيختن مخاطب براي انجام يک عمل معين، به شرط آنکه در گيرنده پيام با معني مورد نظر فرستنده پيام، مشابهت معني ايجاد شود.”18
“ارتباط” را نيز چنين تعريف کردهاند:
فراگرد انتقال پيام از سوي فرستنده (با شرايط خاص) براي گيرنده به شرط آنکه در گيرنده پيام با معناي مورد نظر فرستنده پيام، مشابهت معني ايجاد شود.
اين تعريف از تبليغ اسلامي در واژگان ارتباطات را مي‌توان معادل “انتقال مفاهيم ديني” به وسيله رسانه و برقراري ارتباط دو سويه دانست. افزون بر آن بايد گفت: “وجود مشابهت معني ميان فرستنده و گيرنده” شرطي است که دوام آن به ايجاد ارتباطي دو سويه مي‌انجامد. بنابراين بحث برگرفته از کتاب ياد شده که به تبليغ اسلامي مربوط است، به ارتباط با رسانه تعميم مي‌دهيم و با عنوان جايگزين “انتقال مفاهيم ديني” بيان مي‌کنيم.
کودک: کوچک – صغير (فرهنگ فارسي معين) – پهلوي، کوتک به معني صغير ( از حاشييه برهان چ معين) صورت ديگر آن کوچک است (يادداشت به خط مرحوم دهخدا).19
مفاهيم ديني: مفاهيم جمع مکسر مفهوم است. مفهوم در لغت به معناي دانسته شده و به دل دريافت شده آمده است.20 معناي اصطلاحي مفاهيم ديني نيز عبارت است از آموزه‌ها و گزاره‌هاي موجود در هر دين مفاهيمي همچون: نماز، امام، قيامت و … و مفاهيمي چون خداوند، فرشتگان و …

فصل دوم:
مباني نظري تحقيق


دیدگاهتان را بنویسید