3-2-4-1-3-2- نظريه خرده فرهنگ بزهکارانه آلبرت کوهن76
3-2-4-1-3-3- نظريه فرهنگ طبقه پايين والتر ميلر77
3-2-4-1-3-4- نظريه فرصت افتراقي ريچارد کلووارد و لويد اهلين79
3-2-4-1-3-5- نظريه کد(رمز) خيابان الياه اندرسون80
3-2-4-2- نظريه هاي فرآيند اجتماعي81
3-2-4-2-1- نظريه يادگيري اجتماعي83
3-2-4-2-1-1- نظريه همنشيني افتراقي ادوين ساترلند84
3-2-4-2-1-2- نظريه هويت پذيري افتراقي دانيل گليزر87
3-2-4-2-1-3- نظريه تقويت افتراقي رانلد آکرز و رابرت بورگس88
3-2-4-2-1-4- نظريه خنثي سازي ديويد ماتزا و گرشام سايکز90
3-2-4-2-2- نظريه کنترل اجتماعي92
3-2-4-2-2-1- نظريه بازداري والتر ريکلس93
3-2-4-2-2-2- نظريه پيوند اجتماعي تراويس هيرشي94
3-2-4-2-2-3- نظريه شرمنده سازي جان بريث ويت96
3-2-4-2-2-4- دکترين بازدارندگي97
3-2-4-2-3- نظريه واکنش اجتماعي يا برچسب زني98
3-2-4-2-3-1- نظريه نمايش شر فرانک تاننبائوم100
3-2-4-2-3-2- نظريه انحراف اوليه و ثانويه ادوين لمرت101
3-2-4-2-3-3- نظريه بيگانگان هوارد بکر104
3-2-4-2-3-4- نظريه عدم مداخله راديکال ادوين شور106
3-2-4-2-3-5- نظريه فريبندگي هاي جرم جک کاتز107
3-2-4-3- نظريه تضاد اجتماعي108
3-2-4-3-1- نظريه تضاد کارل مارکس109
3-2-4-3-2- نظريه تضاد گروهي جورج ولد110
3-2-4-3-3- نظريه واقعيت اجتماعي جرم ريچارد کوئيني111
3-2-4-3-4- نظريه جرم و نظم قانوني آستين ترک112
3-2-4-3-5- نظريه مارکسيسم ساختاري ويليام چامبليس و رابرت سيدمن113
3-2-4-3-6- نظريه واقع گرايي چپ جان لي و جوک يانگ114
3-2-4-3-7- نظريه کنترل قدرت جان هاگان115
3-2-4-4- نظريه هاي تکاملي(تلفيقي)117
3-2-4-4-1- نظريه هاي دوره زندگي118
3-2-4-4-1-1- نظريه درجه بندي سني رابرت سامپسون و جان لاب119
3-2-4-4-1-2- مدل تکامل اجتماعي ريچارد کاتالانو و ديويد هاوکينز121
3-2-4-4-1-3- نظريه تلفيقي دلبرت اليوت، سوزان ايجتون و راچل کانتر122
3-2-4-4-1-4- نظريه تعاملي ترنس ثورنبري، ماروين کرون، آلن ليزوت و مارگرات فارنورث122
3-2-4-4-1-5- نظريه عمومي جرم و بزهکاري رابرت آگنيو123
3-2-4-4-1-6- نظريه حمايت اجتماعي فرانسيس کالن124
3-2-4-4-2- نظريه هاي خصلت پنهان125
3-2-4-4-2-1- نظريه يادگيري – سرشتي جيمز ويلسون و ريچارد هرنشتاين125
3-2-4-4-2-2- نظريه عمومي جرم ميشل گاتفريدسون و تراويس هيرشي127
3-2-4-4-2-3- نظريه پتانسيل ضد اجتماعي شناختي تلفيقي ديويد فارينگتون129
3-2-4-4-2-4- نظريه اجبار افتراقي مارک کالوين130
3-2-4-4-2-5- نظريه تعادل کنترل چارلز تيتل131
3-2-4-4-3- نظريه هاي خط سير133
3-2-4-4-3-1- نظريه مسيرهاي بزهکاري رالف لوبر134
3-2-4-4-3-2- نظريه تاکسونومي دوگانه تخلف تري موفيت135
3-2-4-4-3-3- نظريه تخلف زودهنگام و ديرهنگام جرالد پترسون و کارن يوئرگر136
3-2-4-4-4- نظريه هاي رفتارهاي پرخطر137
3-2-4-4-4-1- نظريه رفتار مشکل آفرين ريچارد جسور137
3-2-4-4-4-2- نظريه زمان بندي بلوغ چارلز اروين138
3-2-4-4-4-3- نظريه استرس اجتماعي جان رودز139
3-3- نظريه هاي مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي140
3-3-1- نظريه هاي روانشناختي مهارت اجتماعي و ارتباطي140
3-3-2- نظريه هاي اجتماعي مهارت اجتماعي و ارتباطي141
3-4- چارچوب نظري پژوهش142
3-5- مدل مفهومي پژوهش150
3-6- مدل تجربي پژوهش152
3-7- فرضيات پژوهش154
فصل چهارم: روش شناسي پژوهش
4-1- روش پژوهش157
4-2- تکنيک جمع آوري اطلاعات157
4-3- جامعه آماري158
4-4- حجم نمونه160
4-5- روش نمونه گيري160
4-6- واحد تحليل161
4-7- تعريف مفاهيم162
4-8- روايي و پايايي ابزار سنجش166
4-9- روش هاي تجزيه و تحليل داده ها167
فصل پنجم: تجزيه و تحليل داده ها
5-1- مقدمه169
5-2- داده هاي توصيفي169
5-3- يافته هاي استنباطي216
5-3-1- تحليل هاي آماري دو متغيره (بررسي فرضيات)217
5-3-2- تحليل هاي آماري چندمتغيره231
5-3-2-1- تحليل رگرسيون چندمتغيره231
5-3-2-2- تحليل مسير242
فصل ششم: بحث و نتيجه گيري
6-1- يافته ها249
6-2- بحث و تحليل نتايج259
6-3- پيشنهادها285
6-3-1- پيشنهادهاي اجرايي285
6-3-2- پيشنهادهاي پژوهشي287
6-4- محدوديت هاي پژوهش287
منابع و مأخذ:
الف: منابع فارسي290
ب: منابع لاتين298
فهرست جداول
عنوان و شماره جدول صفحه
جدول 1-3- سنخ شناسي شيوه هاي سازگاري فردي67
جدول 1-4- توزيع جمعيت در مناطق ده گانه شيراز و تعداد پرسشنامه هاي پر شده در هر منطقه161
جدول 2-4- ضريب آلفاي کرونباخ گويه هاي متغيرهاي پژوهش167
جدول شماره 1-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس سن و ميزان مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي170
جدول شماره 2-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس جنسيت و ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي171
جدول شماره 3-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس تحصيلات و ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي172
جدول شماره 4-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس وضعيت تأهل و ميزان مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي172
جدول شماره 5-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس قوميت و ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي173
جدول شماره 6-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس نوع مسکن و ميزان مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي174
جدول شماره 7-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس طبقه اجتماعي و ميزان مهارت اجتماعي و ارتباطي174
جدول شماره 8-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ساختار خانواده و ميزان مهارت اجتماعي و ارتباطي175
جدول شماره 9-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس درآمد و ميزان مهارت اجتماعي و ارتباطي176
جدول شماره 10-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس نحوه گذران اوقات فراغت و ميزان مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي177
جدول شماره 11-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف سيگار و ميزان مهارت اجتماعي و ارتباطي177
جدول شماره 12-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف قليان و ميزان مهارت اجتماعي و ارتباطي178
جدول شماره 13-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف الکل و ميزان مهارت اجتماعي و ارتباطي179
جدول شماره 14-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف شيشه و ميزان مهارت اجتماعي و ارتباطي179
جدول شماره 15-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف ماري جوانا و ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي180
جدول شماره 16-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف حشيش و ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي180
جدول شماره 17-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف کراک و ميزان مهارت اجتماعي و ارتباطي181
جدول شماره 18-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف قرص اکس و ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي182
جدول شماره 19-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف هروئين و ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي182
جدول شماره 20-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف ترياک و ميزان مهارت اجتماعي و ارتباطي183

جدول شماره 21-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس رابطه جنسي و ميزان مهارت اجتماعي و ارتباطي184
جدول شماره 22-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس استفاده از کاندوم و ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي184
جدول شماره 23-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان دلبستگي و مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي185
جدول شماره 24-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان تعهد و مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي186
جدول شماره 25-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان باور و مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي186
جدول شماره 26-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان مشارکت و مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي187
جدول شماره 27-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان خود-کنترلي و مهارت اجتماعي و ارتباطي188
جدول شماره 28-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان خودپنداره و مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي188
جدول شماره 29-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان همنشيني با دوستان بزهکار و مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي189
جدول شماره 30-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان نظارت والدين بر فرزندان و مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي190
جدول شماره 31-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان رانندگي خطرناک و مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي191
جدول شماره 32-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان رفتار خشونت آميز و مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي192
جدول شماره 33-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان تمايل و اقدام به خودکشي و مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي192
جدول شماره 34-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان مصرف سيگار و قليان و مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي193
جدول شماره 35-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان مصرف الکل و مواد مخدر و مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي194
جدول شماره 36-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان رفتار جنسي و مهارت اجتماعي و ارتباطي195
جدول شماره 37-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان رفتار پرخطر فضاي مجازي و مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي196
جدول شماره 38-2-5: توزيع فراواني افراد براساس سن و ميزان رفتارهاي پرخطر196
جدول شماره 39-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس جنسيت و ميزان رفتارهاي پرخطر197
جدول شماره 40-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس تحصيلات و ميزان رفتارهاي پرخطر198
جدول شماره 41-2-5: توزيع فراواني افراد براساس وضعيت تأهل و ميزان رفتارهاي پرخطر198
جدول شماره 42-2-5: توزيع فراواني افراد براساس قوميت و ميزان رفتارهاي پرخطر199
جدول شماره 43-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس نوع مسکن و ميزان رفتارهاي پرخطر199
جدول شماره 44-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس طبقهي اجتماعي و ميزان رفتارهاي پرخطر200
جدول شماره 45-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ساختار خانواده و ميزان رفتارهاي پرخطر201
جدول شماره 46-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس درآمد و ميزان رفتارهاي پرخطر201
جدول شماره 47-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس نحوه گذران اوقات فراغت و ميزان رفتارهاي پرخطر202
جدول شماره 48-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف سيگار و ميزان رفتارهاي پرخطر203
جدول شماره 49-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف قليان و ميزان رفتارهاي پرخطر203
جدول شماره 50-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف الکل و ميزان رفتارهاي پرخطر204
جدول شماره 51-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف شيشه و ميزان رفتارهاي پرخطر204
جدول شماره 52-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف ماري جوانا و ميزان رفتارهاي پرخطر205
جدول شماره 53-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف حشيش و ميزان رفتارهاي پرخطر205
جدول شماره 54-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف کراک و ميزان رفتارهاي پرخطر206
جدول شماره 55-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف قرص اکس و ميزان رفتارهاي پرخطر206
جدول شماره 56-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف هروئين و ميزان رفتارهاي پرخطر207
جدول شماره 57-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس مصرف ترياک و ميزان رفتارهاي پرخطر207
جدول شماره 58-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس رابطه جنسي و ميزان رفتارهاي پرخطر208
جدول شماره 59-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس استفاده از کاندوم و ميزان رفتارهاي پرخطر208
جدول شماره 60-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان دلبستگي و رفتارهاي پرخطر209
جدول شماره 61-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان تعهد و رفتارهاي پرخطر209
جدول شماره 62-2-5: توزيع فراواني افراد براساس ميزان باور و رفتارهاي پرخطر210

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جدول شماره 63-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان مشارکت و رفتارهاي پرخطر211
جدول شماره 64-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان خود-کنترلي و رفتارهاي پرخطر211
جدول شماره 65-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان خودپنداره و رفتارهاي پرخطر212
جدول شماره 66-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان همنشيني با دوستان بزهکار و رفتارهاي پرخطر213
جدول شماره 67-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان نظارت والدين بر فرزندان و رفتارهاي پرخطر213
جدول شماره 68-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان مهارت اجتماعي و رفتارهاي پرخطر214
جدول شماره 69-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان مهارت ارتباطي و رفتارهاي پرخطر215
جدول شماره 70-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان مهارت جرأت ورزي و رفتارهاي پرخطر215
جدول شماره 71-2-5: توزيع فراواني افراد مورد مطالعه براساس ميزان مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي و رفتارهاي پرخطر216
جدول 1-3-5: همبستگي بين سن، تحصيلات و درآمد و مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي217
جدول 2-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي افراد با توجه به جنسيت218
جدول 3-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي افراد با توجه به وضعيت تأهل218
جدول 4-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي افراد با توجه به قوميت219
جدول 5-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي افراد با توجه به نوع مسکن219
جدول 6-3-5 : آزمون تفاوت ميانگين ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي افراد با توجه به وضعيت طبقاتي220
جدول 7-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي افراد با توجه به ساختار خانواده220
جدول 8-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي افراد با توجه به نحوه گذران اوقات فراغت221
جدول 9-3-5: همبستگي بين متغيرهاي کنترل اجتماعي و همنشيني افتراقي با متغير مهارت اجتماعي و ارتباطي223
جدول 10-3-5: همبستگي بين مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي و انواع رفتارهاي پرخطر223
جدول 11-3-5: همبستگي بين سن، تحصيلات و درآمد و رفتارهاي پرخطر224
جدول 12-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان رفتارهاي پرخطر افراد با توجه به جنسيت225
جدول 13-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان رفتارهاي پرخطر با توجه به وضعيت تأهل225
جدول 14-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان رفتارهاي پرخطر افراد با توجه به قوميت226
جدول 15-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان رفتارهاي پرخطر افراد با توجه به نوع مسکن226
جدول 16-3-5 : آزمون تفاوت ميانگين ميزان رفتارهاي پرخطر با توجه به وضعيت طبقاتي227
جدول 17-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان رفتارهاي پرخطر با توجه به ساختار خانواده227
جدول 18-3-5: آزمون تفاوت ميانگين ميزان رفتارهاي پرخطر افراد با توجه به نحوه گذران اوقات فراغت228
جدول 19-3-5: همبستگي بين متغيرهاي کنترل اجتماعي و همنشيني افتراقي با متغير وابسته(رفتارهاي پرخطر)230
جدول 20-3-5: همبستگي بين متغير مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي با متغير وابسته(رفتارهاي پرخطر)230
جدول 21-3-5- عناصر اصلي تحليل چندمتغيره متغيرهاي زمينه اي به روش گام به گام از مرحله اول تا مرحله سوم براي پيش بيني متغير مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي232
جدول 22-3-5- عناصر متغيرهاي درون معادله(متغيرهاي زمينه اي) براي پيش بيني متغير مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي در مرحله سوم232
جدول 23-3-5- عناصر اصلي تحليل چندمتغيره متغيرهاي کنترل اجتماعي به روش گام به گام از مرحله اول تا مرحله ششم براي پيش بيني متغير مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي233
جدول 24-3-5- عناصر متغيرهاي درون معادله(متغيرهاي کنترل اجتماعي) براي پيش بيني متغير مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي در مرحله ششم234
جدول 25-3-5- عناصر اصلي تحليل چندمتغيره متغيرهاي همنشيني افتراقي به روش گام به گام از مرحله اول تا مرحله دوم براي پيش بيني متغير مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي234
جدول 26-3-5- عناصر متغيرهاي درون معادله(متغيرهاي همنشيني افتراقي) براي پيش بيني متغير مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي در مرحله دوم235
جدول 27-3-5- عناصر اصلي تحليل چندمتغيره به روش گام به گام از مرحله اول تا مرحله هفتم براي پيش بيني متغير مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي در سطح کل235
جدول 28-3-5- عناصر متغيرهاي درون معادله براي پيش بيني متغير مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي در سطح کل در مرحله هفتم236
جدول 29-3-5- عناصر اصلي تحليل چندمتغيره متغيرهاي زمينه اي به روش گام به گام از مرحله اول تا مرحله چهارم براي پيش بيني متغير وابستهي رفتارهاي پرخطر237
جدول 30-3-5- عناصر متغيرهاي درون معادله(متغيرهاي زمينه اي) براي پيش بيني متغير وابستهي رفتارهاي پرخطر در مرحله چهارم238
جدول 31-3-5- عناصر اصلي تحليل چندمتغيره متغيرهاي کنترل اجتماعي به روش گام به گام از مرحله اول تا مرحله سوم براي پيش بيني متغير وابستهي رفتارهاي پرخطر238
جدول 32-3-5- عناصر متغيرهاي درون معادله(متغيرهاي کنترل اجتماعي) براي پيش بيني متغير وابسته رفتارهاي پرخطر در مرحله سوم239
جدول 33-3-5- عناصر اصلي تحليل چندمتغيره متغيرهاي همنشيني افتراقي به روش گام به گام از مرحله اول تا مرحله دوم براي پيش بيني متغير وابستهي رفتارهاي پرخطر239
جدول 34-3-5- عناصر متغيرهاي درون معادله(متغيرهاي همنشيني افتراقي) براي پيش بيني متغير وابستهي رفتارهاي پرخطر در مرحله دوم240
جدول 35-3-5- عناصر اصلي تحليل چندمتغيره مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي به روش گام به گام از مرحله اول تا مرحله دوم براي پيش بيني متغير وابستهي رفتارهاي پرخطر240
جدول 36-3-5- عناصر متغيرهاي درون معادله(مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي) براي پيش بيني متغير وابستهي رفتارهاي پرخطر در مرحله دوم241
جدول 37-3-5- عناصر اصلي تحليل چندمتغيره به روش گام به گام از مرحله اول تا مرحله ششم براي پيش بيني متغير وابستهي رفتارهاي پرخطر در سطح کل241
جدول 38-3-5- عناصر متغيرهاي درون معادله براي پيش بيني متغير وابستهي رفتارهاي پرخطر در سطح کل در مرحله ششم242
جدول 39-3-5- اثرات مستقيم، غير مستقيم و کل متغيرهاي مستقل بر رفتارهاي پرخطر245
جدول 40-3-5- کميت خطاي e مدل تحليل مسير245
فهرست شکلها
عنوان و شماره شکل صفحه
شکل 3-1- شاخه هاي نظريه ساختار اجتماعي54
شکل 3-2- عناصر نظريه بي سازماني اجتماعي59
شکل 3-3- نظريه فعاليت هاي روزمره: ارتباط بين عوامل سه گانه61
شکل 3-4- عناصر اصلي نظريه فشار62
شکل 3-5- عناصر نظريه فشار عمومي70
شکل 3-6- مدل تحليلي ارتباط بين سازمان اجتماعي کلان و جرم72
شکل 3-7- عناصر نظريه انحراف فرهنگي74
شکل 3-8- شاخه هاي نظريه فرآيند اجتماعي .82
شکل 3-9- نظريه يادگيري اجتماعي بزهکاري83
شکل 3-10- ميراث بوم شناختي نظريه همنشيني افتراقي85
شکل 3-11- پيوندهاي افتراقي87
شکل 3-12- فنون خنثي سازي ماتزا92
شکل 3-13- عناصر نظريه پيوند اجتماعي هيرشي96
شکل 3-14- فرآيند برچسب زني100
شکل 3-15- فرآيند شکل گيري انحراف ثانويه103
شکل 3-16- مدل مفهومي پژوهش152
شکل 3-17- مدل تجربي پژوهش153
شکل 5-1- نمودار تحليل مسير246
شکل5-2- مدل نهايي استخراج شده از پژوهش247
شکل 6-1- عوامل خطر و محافظت کننده در سطح فردي265
شکل 6-2- عوامل خطر و محافظت کننده در سطح خانواده267
شکل 6-3- عوامل خطر و محافظت کننده در سطح مدرسه268
شکل 6-4- عوامل خطر و محافظت کننده در سطح گروه همسالان269
شکل 6-5- عوامل خطر و محافظت کننده در سطح محيط اجتماعي271
فصل اول
کليات
1-1- مقدمه
انسان موجودي اجتماعي و نيازمند برقراري ارتباط با انسانهاي ديگر براي رفع نيازهاي خود ميباشد. زندگي اجتماعي انسان خيلي پيچيدهتر از موجودات ديگر است. در اثر زندگي گروهي، روابط اجتماعي انتزاعي و مجموعهي مشترکي از مفاهيم که معاني مشترک دارند، تبديل به نماد ميشوند، و انسانها از طريق اين نمادها با هم ارتباط برقرار ميکنند. روابط اجتماعي گروه حاصل کنش متقابل اجتماعي مکرري است که تبديل به اشکال گوناگون نظم، وظايف و انتظارات متقابل ميگردد. در اين فرآيند کنش متقابل، انسان اعمالش را با در نظر گرفتن انتظارات ديگران انجام ميدهد. بنابراين، زندگي اجتماعي به شکل مستمر در حال تغيير و دگرگوني است و اشکال جديدي از جامعه ظهور ميکند که در ابعاد مختلف با جامعهي گذشته داراي تفاوتهايي ميباشد. گذر جوامع از سنتي به مدرن همراه با آثار و پيامدهاي مختلفي در سطوح خرد و کلان ميباشد. بخشي از اين پيامدها مربوط به رفتارهاي اجتماعي است که دچار تحولات و دگرگونيهايي گرديدند. رفتار و روابط اجتماعي از طريق هنجارها تنظيم ميشود. يک هنجار تعيين ميکند که فرد در شرايط گوناگون چه رفتاري بايد يا نبايد داشته باشد. اما هميشه اين امکان وجود دارد که رفتار فرد با هنجارها مطابقت نداشته باشد. در جوامع ابتدايي و کوچک، هنجارها مشخصتر و محدودتر هستند و ميزان همنوايي با آنها بيشتر است. در جوامع مدرن، به علت وجود تمايز ميان گروهها و طبقات و تعلق به زمينههاي طبقاتي، قومي و نژادي گوناگون، هنجارها متنوعتر شده و ميزان پيروي از آنها کمتر ميشود. به تدريج که جوامع به سمت صنعتيشدن و شهرنشيني پيش رفتند، بروز رفتارهايي که همنوا و سازگار با هنجارها و ارزشهاي جامعه نبودند، بيشتر شد. اين ناهنجاريها و ناسازگاريها به تدريج زمينهي تخريب نظم و انسجام موجود در جامعه را فراهم نمود. جامعهشناسي در اصل براي مطالعه و بررسي اين بينظميها و ناهنجاريها پديدار گرديد. با گسترش اين ناهنجاريها، حوزهاي از جامعهشناسي به نام جامعهشناسي انحرافات به شکل تخصصي بر روي رفتارهاي انحرافي و بزهکارانه متمرکز شد، تا با شناسايي علل و عوامل مؤثر بر رفتارهاي انحرافي و بزهکارانه، راهکارهايي براي بهبود وضع موجود بيابد.
رفتارهاي انحرافي و بزهکارانه به نوبهي خود انواع مختلفي از رفتارها را در برميگيرند. نکته مهم در رابطه با اين رفتارها، پيامدهاي مخرب و ويرانگر آنها است که نيازمند توجه جدي و عميق از سوي نهادهاي مسؤول و دستاندرکار و همچنين محققان و پژوهشگران ميباشد. در اين راستا، با توجه به شرايط کنوني و افزايش هرچه بيشتر رفتارهاي انحرافي و بزهکارانه، بخشي از اين رفتارها بايد مورد توجه بيشتري قرار بگيرد که نسبت به ساير رفتارهاي انحرافي، داراي آثار و نتايج مهلک و مخربتري مي باشد. به همين منظور، مقولهي رفتارهاي پرخطر جوانان که بخشي از رفتارهاي انحرافي ميباشد، در اين پژوهش مورد بررسي قرار ميگيرد.
1-2- بيان مسأله
براي درک و فهم کجرفتاري لازم است که جامعه و هنجارهاي اجتماعي آن را شناخت، تفاوت ميان گروهها و خردهگروههاي جامعه را در نظر گرفت و به اين نکته توجه نمود که ادراک واقعيت اجتماعي و فرهنگي در ميان همهي بخشهاي جامعه يکسان نيست. جامعهشناسي در مطالعهي کجرفتاري، عوامل اجتماعي را مدنظر قرار ميدهد و جامعهشناس علاقهمند به بررسي کجرفتاري، به دنبال شناخت مسأله و عوامل تأثيرگذار بر آن ميباشد.
مسألهي مهم مورد توجه جامعهشناسان، نظم و انسجام اجتماعي بوده است. اما بايد اين واقعيت را در نظر داشت که هميشه همهي افراد جامعه با هنجارهاي اجتماعي که موجد نظم اجتماعي هستند، همنوا نميگردند و مرتکب رفتار انحرافي1 خواهند شد(احمدي، 1377). يک عمل زماني انحراف2 تلقي ميشود که به لحاظ اجتماعي رفتار انحرافي تعريف شده باشد و فرهنگ عمومي جامعه اين عمل را انحراف دانسته، افرادي را که مرتکب چنين عملي شدهاند مجازات نمايد(احمدي، 1384: 6). انحراف اجتماعي3 را غالباً شيوهي رفتاري ميدانند که برخلاف وفاق جامعه است و آن را عدم همنوايي با يک هنجار يا مجموعهاي از هنجارهاي مورد پذيرش اکثريت اعضاي جامعه تعريف نمودند(همان: 4). بنابراين، از ديدگاه جامعهشناسي انحرافات، انحراف اجتماعي يک پيوستاري از رفتار است که هم به تخلف از قانون نظير قتل و اختلاس، و هم به تخلف از هنجارهاي اجتماعي و فرهنگي بدون قانون شکني رسمي نظير فرار جوانان از خانه ارجاع داده ميشود(احمدي، 1377).
برخي از رفتارهاي انحرافي مربوط به گروه سني خاصي است. به رفتار انحرافي جواناني که هنوز به سن قانوني نرسيدهاند(زير 18 سال)، رفتار بزهکارانه4 ميگويند و جوانان مرتکب اين رفتارها، بزهکاران جوان نام دارند. اين اصطلاح به طور رسمي و قانوني در سال 1899 تدوين گرديد و در همين زمان، اولين قانون بزهکاري جوانان5 در شهر شيکاگو آمريکا به کار گرفته شد(شوميکر6، 1389: 15-16).
جواني ساخت جمعيت و تأخر فرآيند جامعهپذيري نسبت به نظم نوين جهاني در جامعهي در حال گذار ايران معاصر، منجر به رشد مسألهي بزهکاري جوانان و نوجوانان شده است. در اين زمينه، جواناني که نميتوانند به خاطر ضعف عملکرد کارگزاران و عوامل جامعهپذيري و نابساماني فضاي ساختي حاکم بر نظام اجتماعي، تمايلات خود را به سوي رفتارهاي همنوا و بهنجار هدايت نمايند، ناگزير به ناهمنوايي کشيده شده و رفتارهاي انحرافي و بزهکارانه از خود بروز ميدهند(محمدي اصل، 1385: 11).
هيچ روزي نيست که خبري از جرايم جوانان در رسانهها منعکس نشود. رفتار مجرمانهي جوانان طيفي از انواع فعاليتها را شامل ميشود و جوانان با هر پيشينه و زمينهاي مرتکب آن رفتار ميشوند. توجه جامعهشناسي انحرافات به مطالعهي بزهکاري جوانان از زماني آغاز شد که طيف وسيعي از رفتارهاي نابهنجار نظير مصرف داروهاي مخدر، تخريب اموال عمومي و خصوصي، اوباشگري بعد از مسابقات فوتبال، مصرف بيش از اندازهي مشروبات الکلي، رفتار نامشروع جنسي و فرار از خانه و مدرسه در بين جوانان شيوع پيدا کرد. اين قبيل رفتارها نه فقط به دليل اينکه اشکال جديدي از انحرافات در جامعه تلقي ميشوند اهميت دارند، بلکه ارتکاب چنين رفتارهايي، مقدمهي ارتکاب جرايم شديدي مانند سرقت مسلحانه و قتل ميباشد و بزهکار امروز را به مجرم فردا تبديل ميکند(احمدي، 1384: 129).
رفتارهاي انحرافي جوانان انواع مختلفي دارد که بر حسب عمق، شدت و پيامدهاي آن به بزهکاريهاي شديد مانند تجاوز به عنف، سرقت مسلحانه، سوء مصرف الکل و مواد مخدر و بزهکاريهاي ملايم نظير فرار از خانه و مدرسه، تخريب اموال عمومي و خصوصي و دزديهاي کوچک تقسيم ميشوند. در اين پژوهش به بخشي از رفتارهاي انحرافي که با عنوان رفتارهاي پرخطر7 ناميده ميشوند، پرداخته ميشود.
مفهوم رفتار پرخطر به عنوان رفتاري تعريف ميشود که ميتواند بهزيستي، سلامتي و مسير زندگي را به خطر بيندازد و داراي نتايج منفي و پيامدهاي مضر ميباشد. براي مثال، مصرف مواد مخدر ميتواند منجر به آزار و اذيت والدين شود، فعاليت زودهنگام جنسي ميتواند منجر به بچهزايي ناخواسته گردد، يا پيامد ترک تحصيل، بيکاري مزمن ميباشد. در اين جا بايد به دو مسأله توجه نمود؛ يک مسأله، پيامدها و نتايج مخرب ناشي از درگيري نوجوانان و جوانان در رفتارهاي پرخطر ميباشد، و مسألهي دوم اين است که چرا نوجوانان و جوانان اقدام به رفتارهاي پرخطر ميکنند(جسور8، 1998: 2-3). رفتارهاي پرخطر به رفتارهايي گفته ميشود که احتمال نتايج منفي و مخرب جسمي، روانشناختي و اجتماعي را براي فرد افزايش دهد. خطرپذيري9 و انجام رفتار پرخطر دقيقاً معادل هم نيستند. خطرپذيري علاوه بر اينکه دربرگيرندهي انجام رفتارهاي پرخطر ميباشد، به آسيبپذيري و در معرض خطر بودن فرد از سوي محيط، نزديکان و نيز گرايشها، تمايلات و باورهاي نادرست و تهديد کنندهي فرد در مورد رفتارهاي پرخطر اشاره دارد(زاده محمدي و احمدآبادي، 1387: 88-89).
علل عمدهي مرگ و بيماري هم در کشورهاي صنعتي و هم در حال توسعه به تعداد نسبتاً محدودي از رفتارهاي پرخطر برميگردد که عمدتاً از سنين نوجواني و جواني شروع ميشود(آنتقيني و همکاران10، 2001: 1). نوجوانان و جوانان يکي از مهمترين گروههاي در معرض رفتارهاي پرخطر مانند رانندگي خطرناک(بخشاني و همکاران، 1386)، ايدز(اعتماد و همکاران، 1390؛ رحمتي نجارکلائي و همکاران، 1390؛ مظفرزاده و وحداني نيا، 1387؛ سيچارين و همکاران11، 2011)، خودکشي(عليوردي نيا و همکاران، 1390؛ بخشاني و همکاران،1386؛ پنا و همکاران12، 2012؛ هارل-فيش و همکاران13، 2012؛ وانگ و همکاران14، 2009)، فعاليتهاي جنسي(والتون و همکاران15، 2011؛ جيمز و همکاران16، 2009)، مصرف الکل(اسنيپس و بنوتش17، 2013)،خشونت(لانگندرفر18، 2013) و مواد مخدر هستند(شفيعي و همکاران، 1391؛ فيضي و همکاران، 1389؛ علايي خرايم و همکاران، 1389؛ هزارجريبي و همکاران، 1389؛ باسکين-سامرز و سامرز19، 2006؛ فليشر و چالتون20، 2001؛ کانتربري و همکاران21، 1995). از آنجايي که عوامل اجتماعي، خانوادگي و اقتصادي نقش مهمي در سوگيري رفتاري افراد و به ويژه نوجوانان و جوانان ايفا ميکنند، در صورتي که اين عوامل نتوانند نقش خود را به شکل مطلوبي ايفا نمايند، نوجوانان و جوانان دچار چالش شده و ممکن است فشار ناشي از اين چالشها و مشکلات، فرد را به سمت رفتارهاي پرخطر بکشاند. دورهي جواني دورهي تجربه آموزي است و از اين رو با خطرهاي گوناگوني در مسير کسب تجربه مواجه ميشوند(باريکاني، 1387: 192-193).
نوجوانان و جوانان به اندازهي بزرگسالان بهداشت و سلامتي را موضوع مهمي در زندگي قلمداد نميکنند. اين گروه اغلب رفتارهايي انجام ميدهند که معمولاً آنها را در معرض بيماريهاي تهديد کنندهي زندگي قرار ميدهند(سليماني نيا، 1386: 74). به همين دليل، بزرگترين و شايعترين علل مرگ نوجوانان و جوانان انجام رفتارهاي پرخطري مانند رانندگي پرخطر، خودکشي، سوء مصرف مواد و الکل و شرکت در فعاليتهاي پرخاشگرانه ميباشد. براساس بررسيهاي مرکز کنترل و پيشگيري از بيماريهاي22 آمريکا(2010)، شش رفتار پرخطر شامل صدمات عمدي و غيرعمدي، سيگار کشيدن، استفاده از الکل و مواد مخدر، رفتارهاي جنسي، تغذيهي نامناسب و عدم فعاليت جسماني باعث مرگ و مير جوانان و نوجوانان ميشوند. همچنين، مطابق با آمار سازمان پزشکي قانوني شايعترين علل مرگ جوانان و نوجوانان زير 25 سال در ايران، در مرتبهي اول تصادفات رانندگي و سپس به ترتيب مسموميتهاي ناشي از الکل، مواد مخدر، خودکشي و در نهايت بيماري سرطان بوده است. آمار به دست آمده در رابطه با روسپيگري نيز نشان ميدهد که 50 درصد از زنان روسپي ارجاع شده به مراکز بازپروري، جزء گروه سني 15 تا 24 ساله و 24 درصد از گروه سني 20 تا 24 ساله بودهاند(گرمارودي و همکاران، 1388: 14).
بسياري از رفتارهاي پرخطر مانند سيگار، الکل، مواد مخدر و روابط جنسي نامطمئن در سنين نوجواني و جواني اتفاق ميافتد. مطالعات نشان دادند که اغلب رفتارهاي پرخطر مانند مصرف سيگار، الکل، مواد و رفتارهاي جنسي نامطمئن در سنين قبل از 18 سالگي شروع ميشوند(برگمن و اسکات23، 2001). در ايران اکثر موارد بي مبالاتي جنسي(6/55 درصد) در سنين 16 تا 21 سالگي رخ ميدهند. ميانگين سن شروع سيگار در ايران 6/16 سال بوده و بالاترين نسبت معتادان کشور (7/45 درصد) در فاصلهي 17 تا 22 سال مصرف مواد را آغاز کردهاند(زاده محمدي و احمدآبادي، 1387: 89).
وقوع رفتارهاي پرخطر در سنين نوجواني و جواني و شيوع آنها در بين جوانان ناشي از عوامل اجتماعي متعددي ميباشد. يکي از اين موارد، مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي است. امروزه داشتن مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي رکن لازم و اساسي زندگي اجتماعي بوده و بهره مندي از آن ميتواند نقش مهمي در بازدارندگي24 رفتارهاي پرخطر به ويژه در بين جوانان داشته باشد زيرا دورهي جواني يک دورهي گذار و همراه با بحرانهاي مختلفي است.
مهارت اجتماعي25 عبارت است از رفتارهاي انطباقي آموخته شده که فرد را قادر ميسازد با افراد مختلف روابط متقابل داشته باشد، واکنشهاي مثبت بروز دهد و از رفتارهايي که پيامد منفي دارد، اجتناب نمايد(کارتلج و ميلبرن26، 1369). مهارتهاي اجتماعي رفتارهايي هستند که تحول آنها ميتواند بر روابط بين افراد از يک سو و بهداشت رواني آنان و نيز عملکرد مفيد در اجتماع از سوي ديگر، مؤثر باشد(ماتسون27، 1990؛ به نقل از حسين چاري و دلاورپور، 1385: 126). در واقع، کسي داراي مهارت اجتماعي است که با ديگران طوري رفتار کند که بتواند به حقوق، الزامات، رضايت خاطر و انجام وظايف خود در حد معقولي نايل آيد، بدون آن که حقوق، الزامات، رضايت خاطر يا وظايف ديگران را ناديده بگيرد و در عين حال مبادلهاي آزاد با ديگران داشته باشد(فيليپس28، 1978؛ به نقل از فاتحي زاده و همکاران، 1384). از نظر هارجي29، مهارت اجتماعي عبارت است از مجموعه اي از رفتارهاي هدفمند، به هم مرتبط و متناسب با وضعيت که آموختني بوده و تحت کنترل فرد مي باشند(هارجي و همکاران، 1392: 13). ضعف در مهارتهاي اجتماعي موجب بروز رفتارهايي مانند بزهکاري، ناسازگاري، افت تحصيلي(نصر اصفهاني و همکاران، 1383)، مصرف مواد و اعتياد(قاسم زاده و همکاران، 1386) ميگردد. دارا بودن مهارتهاي اجتماعي و ارتباطي زمينهي مشارکت فعال فرد در اجتماع را فراهم نموده و باعث ميشود وي در رويارويي با وضعيتهاي دشوار اجتماعي واقعي، واکنشهاي اجتماعي مؤثري از خود بروز دهد. در واقع، داشتن مهارتهاي اجتماعي، تواناييهاي بالقوهي فرد را به بالفعل تبديل ميکند و براي ايجاد، حفظ و سازماندهي يک رابطهي انساني ضروري ميباشد.
مهارتهاي اجتماعي بسيار متنوع بوده و تقسيمبندي واحدي دربارهي آنها وجود ندارد. فتحي و همکاران(1384) آنها را در نه دسته تقسيم بندي کردهاند. اين ابعاد نه گانه به اين شرح ميباشند: مهارتهاي ارتباطي، مهارتهاي جرأت ورزي، مهارتهاي مربوط به پرورش حس همکاري، مسؤوليت پذيري و نوع دوستي، مهارتهاي خودگرداني، مهارتهاي درک اجتماعي و شناسايي ارزشهاي جامعه، مهارتهاي مربوط به قوانين اجتماعي، مهارتهاي شغل يابي و حفظ شغل، مهارتهاي گذران اوقات فراغت و مهارتهاي مقابلهاي.
مهارتهاي ارتباطي30 در برخي از تقسيم بنديها زيرمجموعهي مهارتهاي اجتماعي قلمداد شدهاند(فتحي و همکاران، 1384)، اما در اين پژوهش جداگانه در نظر گرفته شده است. مهارتهاي ارتباطي بخشي از مهارتهاي زندگي هستند و توانايي و ظرفيت ايجاد ارتباط، منجر به موفقيت در زندگي ميشود(حسين چاري و دلاورپور، 1385: 126).


دیدگاهتان را بنویسید