مباني نظري
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………34
2-1- شهر کوچک، تعاريف، مفاهيم، کارکردها………………………………………………………………………………………………….35
2-1-1- تعريف شهر کوچک………………………………………………………………………………………………………………………………………35
2-1- 2-نقش جايگاه شهرهاي کوچک در تعادل بخشي به نظام اسکان جمعيت……………………………………………………………….38
2-1-3- نقش و کارکردهاي شهرهاي کوچک در فرآيند توسعه………………………………………………………………………………………39
2-1-4- شهرهاي کوچک وتوسعه پايدار……………………………………………………………………………………………………………………..40
2-1-5- ضرورت هاي توجه به شهرهاي کوچک در فرآيند پايداري………………………………………………………………………..41
2-1-6- نقش شهرهاي كوچك در تعادل منطقه‌اي…………………………………………………………………………………………………………42
2-1-7- جايگاه شهرهاي کوچک درنظام شهري کشور و ضرورت توجه به پايداري توسعه آنها………………………………………….40
2-2- توسعه پايدار و پايداري شهري…………………………………………………………………………………………………………………………..46
2-2-1- توسعه پايدار: تبيين مفاهيم و مباني انديشه اي………………………………………………………………………………………………..47
2-2-2- ديدگاههاي موجود درباره توسعه پايدار……………………………………………………………………………………………………….49
2-2-2-1- ديدگاه مدرن…………………………………………………………………………………………………………………………………………50
2-2-2-1-1- محيط گرايي با محوريت بازار………………………………………………………………………………………………………………50
2-2-2-1-2- نوگرايي اکولوژيک………………………………………………………………………………………………………………………………51
2-2-2-2- ديدگاههاي ميانه رو…………………………………………………………………………………………………………………………………53
2-2-2-2-1- محيط گرايي مردم نوين……………………………………………………………………………………………………………………….53
2-2-2-2-2- توسعه مردمي……………………………………………………………………………………………………………………………………..54
2-2-2-3- ديدگاههاي ساختارگرا…………………………………………………………………………………………………………………………….57
2-2-2-3-1- نگرش نئومالتوسين ها…………………………………………………………………………………………………………………………57
2-2-2-3- 2- توسعه سبز انتقادي……………………………………………………………………………………………………………………………..58
2-2-2-3-3- ديدگاه راديکال…………………………………………………………………………………………………………………………………..60
2-2-3- رويکردهاي پايداري……………………………………………………………………………………………………………………………………..61
2-2-4- سطوح پايداري…………………………………………………………………………………………………………………………………………..62
2-2-5- پايداري شهري و ضرورت آن……………………………………………………………………………………………………………………….64
2-2-6- نظريه هاي مرتبط با توسعه پايدار شهري………………………………………………………………………………………………………..68
2-2-6-1- نظريه مديريت شهري……………………………………………………………………………………………………………………………..69
2-2-6-2- نظريه شهر سالم………………………………………………………………………………………………………………………………………69
2-2-6-3- توسعه پايدار انساني…………………………………………………………………………………………………………………………………69
2-2-6-4- نظريه نياز سنجي شهري…………………………………………………………………………………………………………………………..70
2-2-6-5- نظريه توسعه پايدار شهري ……………………………………………………………………………………………………………………..71
2-2-6-6- نظريه تقويت و توسعه شهرهاي کوچک(مبتني برتوسعه فضايي پايدار)………………………………………………………….71
2-2-7-مقايسه بين ديدگاههاي توسعه پايدار و انتخاب ديدگاه غالب…………………………………………………………………………….72
2-2-8- جمع بندي مباني نظريه اي و ارايه چارچوب مفهومي……………………………………………………………………………………..75
فصل سوم
روش شناسي تحقيق
مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………80
3-1- روش انجام تحقيق………………………………………………………………………………………………………………………………………80
3-2- روش و ابزار گرد آوري اطلاعات……………………………………………………………………………………………………………………80
3-3- روايي ابزار اندازه گيري………………………………………………………………………………………………………………………………….81
3-4- پايايي ابزار اندازه گيري………………………………………………………………………………………………………………………………….81
3-4-1- ضريب آلفاي کرونباخ………………………………………………………………………………………………………………………………..82
3-5- محدوده مکاني تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………………………83
3-6- جامعه آماري تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………………83
3-7- جامعه نمونه و واحد تحليل تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………83
3-8- روش تجزيه و تحليل فرضيات تحقيق…… …………………………………………………………………………………………………….85
3-9- تعريف عملياتي مفاهيم: ……………………………………………………………………………………………………………………………….85
3-9-1- پايداري……………………………………………………………………………………………………………………………………………………85
3-9-2- تعريف عملياتي پايداري شهري………………………………………………………………………………………………………………….86
3-10- ارزيابي پايداري………………………………………………………………………………………………………………………………………..91
3-11- ارزيابي و کاربرد آن در تدوين استراتژيهاي توسعه پايدار……………………………………………………………………………….92
3-12- مدل هاي ارزيابي و ارتباط آنها با نظريه هاي توسعه اي…………………………………………………………………………………94
3-13- سنجش پايداري ………………………………………………………………………………………………………………………………………97
3-14- روش ها و ابزارهاي سنجش پايداري…………………………………………………………………………………………………………..98
3-15- مدل هاي اندازه گيري پايداري بر مبناي شاخص ها……………………………………………………………………………………….100
3-16- شاخص هاي توسعه پايدار…………………………………………………………………………………………………………………………103
3-17- ويژگي شاخص ها …………………………………………………………………………………………………………………………………..105
3-18- شاخص هاي پژوهش و فرايند انتخاب آنها…………………………………………………………………………………………………107
3-18-1- گام اول: شناسايي اصول و معيارهاي توسعه پايدار شهري……………………………………………………………………………109
3-18-2- گام دوم: تبيين معيارهاي طراحي و انتخاب شاخص هاي پايداري………………………………………………………………..110
3-18-3- گام سوم: مؤلفه هاي مبنايي توسعه پايدار شهرهاي کوچک………………………………………………………………………….111
3-18-4- گام چهارم: رهيافت ها و چارچوب سازماندهي و توسعه شاخص هاي پايداري شهرهاي کوچک…………………….112
3-18-5- گام پنجم: سنجش شاخص ها از ديد خبرگان کشور………………………………………………………………………………….113
3-18-6- گام ششم: محاسبه ي ارزش نهايي شاخص ها بر اساس نظريات خبرگان علمي…………………………………………….115
3-18-7- گام هفتم: استخراج شاخص هاي نهايي براي سنجش و ارزيابي پايداري………………………………………………………116
3-19- روش شناسي تحليل داده هاي پايداري……………………………………………………………………………………………………..124
فصل چهارم
شناخت منطقه مورد مطالعه
مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………128
4-1- مطالعات طبيعي استان………………………………………………………………………………………………………………………………..128
4-1-1- موقعيت جغرافيايي استان……………………………………………………………………………………………………………………….128
4-1-2- ويژگيهاي اقليمي ………………………………………………………………………………………………………………………………….130
4-1-3- نقش عوامل طبيعي در استقرار و توزيع سکونتگاههاي شهري استان ……………………………………………………………131
4-1-3-1- توزيع و استقرار سکونتگاههاي شهري بر اساس منابع آبي………………………………………………………………………..132
4-1-3-2- توزيع و استقرار سکونتگاههاي شهري بر اساس ويژگي هاي ژئومورفولوژيک…………………………………………….133
4-1-3-2-1- قابليت اراضي، جنس خاک و پراکنش شهرها……………………………………………………………………………………….135
4-1-3-2-2- توزيع و استقرار شهرها بر اساس ويژگي هاي توپوگرافي……………………………………………………………………..137
4-2- ساختار اجتماعي استان………………………………………………………………………………………………………………………………….138
4-2-1- تحليل ساختار جمعيت……………………………………………………………………………………………………………………………..138
4-3- تحليل نظام شهري استان و جايگاه شهرهاي کوچک ………………………………………………………………………………………140
4-3-1- تحليل پراكندگي جمعيت شهري استان بر حسب اندازه گروه هاي جمعيتي……………………………………………………..141
4-3-2- شبکه شهري استان مازندرانوجايگاه شهرهاي کوچک…………………………………………………………………………………..152
4-3-3- سلسله مراتب شهري براساس طبقات جمعيتي و جايگاه شهرهاي کوچک……………………………………………………155
4-4-4- سلسله مراتب شهري براساس الگوي رتبه- اندازه و نوع تعديل يافته آن………………………………………………………..157
4-4-5- تعادل فضايي استقرار جمعيت و تعداد شهرها در شبکه شهري استان مازندران………………………………………………169
4-4-6- تحليل عوامل موثر بر شکل گيري نظام شهري استان………………………………………………………………………………….169
4-4-6-1- عوامل اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي……………………………………………………………………………………………………169
4-4-6-2- ساختار قومي، تاريخي و سياسي…………………………………………………………………………………………………………170
4-4-6-3- تأثير مرکز استان بر مناطق پيراموني……………………………………………………………………………………………………..171
4-5- سطح بندي شهرهاي استان مازندران بر حسب کارکردهاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي…………………………………. 173
4-5-1- سطح بندي شهرهاي استان مازندران بر حسب کارکردهاي مختلف و جايگاه شهرهاي کوچک………………………..173
4-5-2- بررسي کارکرد شهرهاي استان براساس خدمات کلان موجود و جايگاه شهرهاي کوچک………………………………173
4-6- جمع بندي و نتيجه گيري…………………………………………………………………………………………………………………………..194
فصل پنجم
تجزيه و تحليل اطلاعات و يافته هاي تحقيق
مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………198
5-1- يافته هاي توصيفي………………………………………………………………………………………………………………………………………198
5-2- يافته هاي استنباطي……………………………………………………………………………………………………………………………………..200
5-2-1- سنجش و تحليل پايداري زيست محيطي…………………………………………………………………………………………………..201
5-2-2- سنجش و تحليل پايداري اجتماعي……………………………………………………………………………………………………………207
5-2-3- سنجش و تحليل پايداري اقتصادي……………………………………………………………………………………………………………214
5-2-4- سنجش و تحليل پايداري کالبدي……………………………………………………………………………………………………………..220
5-2-5- پايداري شهرهاي کوچک و ويژگي هاي مكاني- فضايي……………………………………………………………………………….227
5-3- تحليل و راستي آزمايي فرضيه اول………………………………………………………………………………………………………………..229
5-4- آزمون فرضيه دوم تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………………….233
5-4-2- وضعيت شاخص ها و مولفه ها در پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران………………………………………………….233
5-4-2- بررسي وضعيت ابعاد در پايداري شهرهاي کوچک مورد مطالعه……………………………………………………………………235
5-5- آزمون فرضيه سوم تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………237
5-6- آزمون فرضيه چهارم تحقيق:………………………………………………………………………………………………………………………..239
5-6-1- مرحله اول: مرحله ورودي(شناسايي نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهديدها)…………………………………………………240
5-6-2- مرحله دوم: مرحله تطبيق و مقايسه و ارائه استنراتژيهاي پايداري………………………………………………………………….251
5-6-3- جمع بندي نهايي از آزمون فرضيه چهارم………………………………………………………………………………………………….259
فصل ششم
جمع بندي، نتيجه گيري و ارائه پيشنهادات
مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..261
6-1- نتايج نظري و تجربي سنجش ابعاد پايداري……………………………………………………………………………………………………..261
6-2- نتايج نظري و تجربي تبيين ابعاد موثر در پايداري شهرهاي کوچک استان…………………………………………………………….265
6-3- نتايج راهبرد مطلوب پايداري شهرهاي کوچک…………………………………………………………………………………………………268
6-3-1- اولويت بندي استنراتژيهاي پيشنهادي توسعه پايدار شهرهاي کوچک…………………………………………………………………270
6-4- برنامه هاي عملي پايداري شهرهاي کوچک بر اساس الگو برنامه ريزي استراتژيک مشخص شده……………………………..282
سخن آخر………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………286
فهرست جداول، شکل، نمودار و نقشه ها
جدول1-1 طبقه بندي تعداد شهرهاي کشور در طبقات مختلف جمعيتي طي سالهاي 1390-1365………………………………… 9 جدول1-2: چگونگي توزيع شهرهاي کوچک کل کشور و استان مازندران در سال1390(به درصد)…………………………………..9
جدول2-4: مقايسه تطبيقي استراتژي هاي مدرن و غير مدرن……………………………………………………………………………………….60
جدول2-2: تاکيدات اصلي و فرعي ديدگاههاي مطرح شده…………………………………………………………………………………………73.
جدول2-3: مزيت ها و کاستي هاي ديدگاههاي مطرح شده ………………………………………………………………………………………74
جدول2-4: آثار احتمالي بکارگيري ديدگاه توسعه و تقويت شهرهاي کوچک مبتني بر توسعه فضايي پايدار…………………… 76
جدول(3-1): فهرست شهرهاي نمونه در هر ناحيه…………………………………………………………………………………………………….85
جدول3-2: طبقه بندي پايداري از ديدگاه پرسکات و آلن…………………………………………………………………………………………..76
جدول3-3: جدول بارومتر پايداري پرسکات و آلن…………………………………………………………………………………………………..76
جدول (3-4): رهيافت و چارچوب سازماندهي شاخص ها (ابعاد، مؤلفه ها، معيارها و شاخص ترکيبي)…………………………113
جدول (3-5):چک ليست انتخاب شاخص هاي توسعه پايدار شهرهاي کوچک…………………………………………………………. 113
جدول (3-6): تعداد شاخص هاي منتخب در ارتباط با هر كدام از معيارها و ابعاد پايداري……………………………………………115
جدول (3-7): فهرست شاخص هاي منتخب پايداري زيست محيطي شهرهاي کوچک استان مازندران………………………..117
جدول (3-8): فهرست شاخص هاي منتخب پايداري اقتصادي شهرهاي کوچک استان مازندران………………………………….118
جدول (3-9): فهرست شاخص هاي منتخب پايداري اجتماعي شهرهاي کوچک استان مازندران……………………………….120
جدول (3-10): فهرست شاخص هاي منتخب پايداري کالبدي-زيرساختي شهرهاي کوچک استان مازندران………………..121
جدول (3-11):متوسط ارزش نهايي شاخص ها در ابعاد چهارگان? پايداري از ديدگاه خبرگان…………………………………….122
جدول4-1: توزيع نقاط سکونتي و تعداد جمعيت آنها بر اساس پهنه هاي توپوگرافي…………………………………………………136
جدول (4-2): جمعيت استان مازندران به‌تفکيک نقاط شهري و روستايي (به نفر و درصد)………………………………………..138 جدول(4-3): تعداد و نرخ رشد جمعيت استان مازندران در سال هاي 1375تا1390………………………………………………….139
جدول(4-4): شاخص‌هاي جمعيتي استان ازندران…………………………………………………………………………………………………139
جدول(4-5): رتبه و جمعيت شهرهاي گروه اول…………………………………………………………………………………………………..141
جدول(4-6): رتبه و جمعيت شهرهاي گروه دوم…………………………………………………………………………………………………..142
جدول(4-7): رتبه و جمعيت شهرهاي گروه سوم………………………………………………………………………………………………….144
جدول(4-8): رتبه و جمعيت شهرهاي گروه چهارم……………………………………………………………………………………………….146
جدول(4-9): رتبه و جمعيت شهرهاي گروه پنجم…………………………………………………………………………………………………147
جدول(4-10): رتبه و جمعيت شهرهاي گروه ششم………………………………………………………………………………………………148

جدول (4-11): تعداد و درصد جمعيت شهري و تراکم جمعيتي استان مازندران در طي سال هاي 1335-1390………….151
جدول(4-12): الگوي سلسله مراتب استان و جايگاه شهرهاي کوچک طي سال هاي 1375 تا 1390…………………………..154
جدول(4-13): رتبه-اندازه واقعي و تئوريک شهرهاي استان مازندران در سال 1375………………………………………………..157
جدول شماره 4- 14 : رتبه- اندازه واقعي و تئوريک شهرهاي استان مازندران در سال 1385……………………………………160
جدول 4- 15 رتبه- اندازه واقعي و تئوريک شهرهاي استان مازندران در سال 1390……………………………………………….164
جدول 4-16 شاخص آنتروپي توزيع تعداد شهرها در استان مازندران طي سالهاي 1375 تا 1390…………………………….168
جدول 4-17: شاخص آنتروپي توزيع استقرار جمعيت شهري در استان مازندران طي سالهاي 1375 تا 1390……………..168
جدول(4-18)، تعداد شاخص هاي اجتماعي و فرهنگي در شهرهاي استان مازندران………………………………………………..174
جدول(4-19)، تعداد شاخص هاي خدماتي به تفکيک شهر………………………………………………………………………………….176
جدول(4-20)، تعداد شاخص هاي اقتصادي در شهرهاي استان مازندران……………………………………………………………….178
جدول(4-21)، تعداد گره هاي ارتباطي به تفکيک سکونتگاههاي شهري………………………………………………………………..180
جدول(4-22): ارزش نهايي شاخص هايبه کار رفته درتعيين کارکردهاي شهرهاي استان…………………………………………..183
جدول(4-23): سطح بندي تعداد شاخص هاي به کار رفته درتعيين کارکردهاي شهرهاي استان…………………………………185
جدول(4-24): ارزش نهايي بخش هاي خدمات، اجتماعي و فرهنگي، اقتصادي و ارتباطي در شهرهاي استان……………..185
جدول 4-25- وضعيت برخورداري شهرهاي استان از خدمات کلان و جايگاه شهرها …………………………………………….193
جدول5-1: توزيع فراواني پاسخگويان بر حسب جنسيت…………………………………………………………………………………….198
جدول5-2: توزيع فراواني پاسخگويان بر حسب وضعيت تأهل……………………………………………………………………………….199
جدول5-3: توزيع فراواني پاسخگويان بر حسب جنسيت……………………………………………………………………………………….199
جدول5-4: توزيع فراواني پاسخگويان بر حسب اشتغال………………………………………………………………………………………….200
جدول5-5: توزيع فراواني پاسخگويان بر حسب ميزان تحصيلات……………………………………………………………………………200
جدول5-6: وضعيت شاخص هاي پايداري زيست محيطي در شهرهاي کوچک مورد مطالعه……………………………………..201
جدول5-7: ارزش پايداري مولفه هاي زيست محيطي به تفکيک شهرها………………………………………………………………….203
جدول5-8: ارزش پايداري مولفه هاي زيست محيطي……………………………………………………………………………………………205
جدول5-9: وضعيت شاخص هاي پايداري اجتماعي در شهرهاي کوچک مورد مطالعه………………………………………………208
جدول5-10: وضعيت پايداري مولفه هاي پايداري اجتماعي در شهرهاي مورد مطالعه……………………………………………….209
جدول5-11: وضعيت پايداري مولفه هاي اجتماعي در منطقه مورد مطالعه………………………………………………………………211
جدول5-12: وضعيت شاخص هاي پايداري اقتصادي در شهرهاي کوچک مورد مطالعه……………………………………………215
جدول5-13: وضعيت پايداري مولفه هاي اقتصادي در شهرهاي کوچک استان مازندران……………………………………………216
جدول5-14: وضعيت پايداري مولفه هاي اقتصادي در شهرهاي مورد مطالعه…………………………………………………………..217
جدول(5-15):وضعيت پايداري شاخص هاي کالبدي در شهرهاي کوچک استان……………………………………………………..221
جدول5-16: وضعيت پايداري مولفه هاي کالبدي در شهرهاي کوچک استان مازندران……………………………………………..222
جدول5-17: وضعيت پايداري مولفه هاي کالبدي در شهرهاي کوچک استان…………………………………………………………..224
جدول5-18: وضعيت طبيعي و ميزان پايداري در شهرهاي کوچک مورد مطالعه……………………………………………………….228
جدول5-19: جمعيت و ميزان پايداري در شهرهاي کوچک مورد مطالعه………………………………………………………………..228
جدول5-19: مرکزيت شهرستاني و ميزان پايداري در شهرهاي کوچک مورد مطالعه…………………………………………………229
جدول5-20: وضعيت پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران بر اساس مدل پرسکات و آلن………………………………….230
جدول5-21: وضعيت رفاه اکوسيستم و رفاه انساني در شهرهاي کوچک استان مازندران…………………………………………..231
جدول5-22: نتايج سهم و نسبت مولفه ها در پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران……………………………………………234
جدول5-21: نتايج سهم هر يک از ابعاد در پايداري شهرهاي کوچک استان…………………………………………………………….236
جدول 5-22: ماتريس داده هاي ابعاد پايداري……………………………………………………………………………………………………..237
جدول5-23: ماتريس داده هاي بي مقياس سازي شده…………………………………………………………………………………………..238
جدول 5-24: انتروپي، انحراف معيار و وزن شاخص هاي ابعاد پايداري…………………………………………………………………238
جدول5-25: چهارچوب جامع تدوين استراتژي…………………………………………………………………………………………………..240
جدول5-26: فهرست SWOT(نقاط ضعف، قوت، فرصت و تهديد)شهرهاي کوچک در استان مازندران…………………….244
جدول 5-27: ماتريس ارزيابي عوامل خارجي(EFE) و عوامل داخلي(IFE)………………………………………………………….245
جدول5-28: امتيازات نهايي به دست آمده براي عوامل داخلي و خارجي………………………………………………………………..253
جدول(5-29): سناريوهاي تعيين شده مربوط به شهرهاي کوچک استان مازندران…………………………………………………….255
جدول5-30: ماتريس SWOT شهرهاي کوچک استان مازندران……………………………………………………………………………257
جدول6-1: نتايج سهم هر يک از ابعاد در پايداري شهرهاي کوچک استان…………………………………………………………… 266
جدول 6-2: انتروپي، انحراف معيار و وزن ابعاد پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران……………………………………….268
جدول6-3: امتيازات نهايي به دست آمده براي عوامل داخلي و خارجي…………………………………………………………………269
جدول(6-4). ماتريس برنامه ريزي استراتژيک کمي(QSPM) شهرهاي کوچک کوهپايه اي (عوامل خارجي)……………271
جدول(6-5). ماتريس برنامه ريزي استراتژيک کمي(QSPM) شهرهاي کوچک کوهپايه اي (عوامل داخلي)……………..272
جدول6-6: ارزيابي جذابيت استراتژي هاي پايداري شهرهاي کوهپايه اي نسبت به عوامل داخلي و خارجي……………..273
جدول6-7: اولويت بندي استراتژي هاي پايداري شهرهاي کوچک کوهپايه اي استان مازندران………………………………..273
جدول(6-8). ماتريس برنامه ريزي استراتژيک کمي(QSPM) شهرهاي کوچک جلگه اي (عوامل خارجي……………….275
جدول(6-9). ماتريس برنامه ريزي استراتژيک کمي(QSPM) شهرهاي کوچک جلگه اي (عوامل داخلي)………………..276
جدول6-10: ارزيابي جذابيت استراتژي ها نسبت به عوامل داخلي و خارجي………………………………………………………..277
جدول6-11: اولويت بندي استراتژي هاي پايداري شهرهاي کوچک جلگه اي استان مازندران………………………………..277
جدول(6-12). ماتريس برنامه ريزي استراتژيک کمي(QSPM) شهرهاي کوچک ساحلي (عوامل داخلي)………………..279
جدول(6-13). ماتريس برنامه ريزي استراتژيک کمي(QSPM) شهرهاي کوچک ساحلي (عوامل خارجي)………………280
جدول6-14: ارزيابي جذابيت استراتژي ها نسبت به عوامل داخلي و خارجي براي شهرهاي کوچک ساحلي……………280
جدول6-15: اولويت بندي استراتژي هاي پايداري شهرهاي کوچک ساحلي استان مازندران……………………………………282
جدول6-16: استراتژي ها و راهکارهاي بازنگري براي توسعه پايدار شهرهاي کوچک استان مازندران………………………282
جدول6-17: استراتژي ها و راهکارهاي تهاجمي براي توسعه پايدار شهرهاي کوچک استان مازندران………………………284
شکل1-1: مدل فرايند تحقيق…………………………………………………………………………………………………………………………….32
شکل2-1: رسالت نظريه اي پايداري: برقراري توازن ميان ابعاد و اهداف متعارض توسعه………………………………………….47
شکل 2-2: پيوند و هم پوشاني اجزاي پايداري…………………………………………………………………………………………………….48
شکل 2-3: ديدگاهها و نظريات مرتبط با توسعه پايدار…………………………………………………………………………………………..50
شکل2-10: مدل مفهومي-نظري تحقيق………………………………………………………………………………………………………………75
شکل2-5: روش تحقيق نظري و عملي پژوهش…………………………………………………………………………………………………..76
شکل(3-1): قلمرو مکاني تحقيق………………………………………………………………………………………………………………………80
شکل (3-2): ناحيه بندي پيشنهادي شهرهاي نمونه براي تحليل پايداري ……………………………………………………………….83
شکل3-3: ادغام سياستها براي توسعه پايدار منطقه اي………………………………………………………………………………………….91
شکل3-4: تخم مرغ پايداري پرسکات و آلن……………………………………………………………………………………………………..100
شکل 3-5: رادار پايداري سيسيلا وانگ…………………………………………………………………………………………………………….102
شکل3-6: رويکردهاي موجود در ارتباط با انتخاب شاخص هاي توسعه پايدار………………………………………………………103
شکل(3-7): مراحل استخراج و انتخاب شاخص هاي سنجش پايداري شهرهاي کوچک استان مازندران…………………..106
شکل (3-8). فرايند طراحي شاخص هاي توسعه پايدار شهرهاي کوچک……………………………………………………………….107
شكل (3-9). معيارهاي انتخاب شاخص هاي پايداري………………………………………………………………………………………….109
شكل (3-10): ابعاد و مؤلفه هاي اساسي توسعه ي پايدار………………………………………………………………………………….. 110
شکل3-11: فرايند تجزيه و تحليل تحقيق…………………………………………………………………………………………………………..124
شکل 4-1: نقشه موقعيت استان مازندران در کشور……………………………………………………………………………………………..126
شکل 4-2: نقشه تقسيمات استان مازندران به تفکيک شهرستان…………………………………………………………………………127
شکل4-3: نقشه موقعيت سکونتگاههاي استان نسبت به توپوگرافي………………………………………………………………………118
شکل 4-4: نقشه گروه بندي جمعيتي نقاط شهري استان90-1385…………………………………………………………………………139
شکل 4-5: نقشه گروه بندي جمعيتي نقاط شهري کمتر از5000 نفر استان………………………………………………………………141
شکل 4-6: نقشه گروه بندي جمعيتي نقاط شهري 5.000 تا10.000 نفر استان…………………………………………………………142
شکل 4-7: نقشه گروه بندي جمعيتي نقاط شهري 10.000 تا25.000 نفر استان……………………………………………………….144
شکل 4-8: نقشه گروه بندي جمعيتي نقاط شهري 25.000 تا 50.000 نفر استان……………………………………………………..145
شکل 4-9: نقشه گروه بندي جمعيتي نقاط شهري 50.000 تا100.000 نفر استان……………………………………………………..147
شکل 4-10: نقشه گروه بندي جمعيتي نقاط شهري100.000 تا250.000 نفر استان…………………………………………………..148
شکل 4-11: نقشه گروه بندي جمعيتي نقاط شهري بيش از 250.000 نفر استان………………………………………………………149
شکل5-1: ويژگيهاي جامعه نمونه بر حسب جنسيت………………………………………………………………………………………….198
شکل5-2: وضعيت تأهل پاسخگويان…………………………………………………………………………………………………………………199
شکل5-3: وضعيت سن پاسخگويان……………………………………………………………………………………………………………… 199
شکل5-4: وضعيت اشتغال پاسخگويان……………………………………………………………………………………………………………..200
شکل5-5: ميزان تحصيلات پاسخگويان…………………………………………………………………………………………………………….200
شکل5-6: وضعيت پايداري بهداشت و خدمات محيط………………………………………………………………………………………..182
شکل5-7: وضعيت پايداري مولفه منابع سرزمين…………………………………………………………………………………………………203
شکل5-8: وضعيت پايداري آسيب پذيري محيط………………………………………………………………………………………………..204
شکل5-9: وضعيت پايداري کل زيست محيطي………………………………………………………………………………………………….205
شکل5-10: وضعيت پايداري مولفه هاي زيست محيطي شهرهاي کوچک…………………………………………………………….205
شکل5-11: ارزش پايداري مولفه هاي منابع انساني……………………………………………………………………………………………210
شکل5-12: ارزش پايداري مولفه هاي مراقبت هاي اجتماعي………………………………………………………………………………210
شکل5-13: ارزش پايداري مولفه هاي زيرساخت نهادي…………………………………………………………………………………….210
شکل5-14: ارزش پايداري مولفه هاي کيفيت زندگي…………………………………………………………………………………………210
شکل5-15: ارزش پايداري کل اجتماعي شهرهاي کوچک استان…………………………………………………………………………210
شکل5-16: رادار پايداري مولفه هاي اجتماعي………………………………………………………………………………………………….212
شکل5-17: وضعيت پايداري مولفه هاي عدالت اقتصادي…………………………………………………………………………………..216
شکل5-18: وضعيت پايداري مولفه هاي رفاه اقتصادي……………………………………………………………………………………….216
شکل5-19: وضعيت پايداري مولفه هاي ثبات اقتصادي……………………………………………………………………………………..217
شکل5-20: وضعيت پايداري اقتصادي……………………………………………………………………………………………………………..217
شکل5-21: ميزان پايداري مولفه هاي اقتصادي شهرهاي کوچک…………………………………………………………………………217
شکل5-22: وضعيت پايداري مولفه هاي يکپارچگي کارکردي در شهرهاي کوچک……………………………………………….222
شکل5-23: وضعيت پايداري مولفه هاي کيفيت مکان در شهرهاي کوچک…………………………………………………………..222
شکل5-24: وضعيت پايداري مولفه هاي امکان مکان در شهرهاي کوچک……………………………………………………………223
شکل5-25: وضعيت پايداري کالبدي در شهرهاي کوچک استان…………………………………………………………………………223
شکل5-26: نمودار ميزان پايداري مولفه هاي کالبدي شهرهاي کوچک استان……………………………………………………….230
شکل5-27: بارومتر پايداري شهرهاي مورد مطالعه در استان………………………………………………………………………………231
شکل5-28: نمودار حرکت به سمت پايداري……………………………………………………………………………………………………199
شکل5-29: نمودار سهم هر يک از مولفه ها در پايداري شهرهاي کوچک استان…………………………………………………..235
شکل5-30: رادار سهم مولفه ها در پايداري شهرهاي کوچک استان……………………………………………………………………235
شکل5-31: نمودار سهم هريک از ابعاد در پايداري شهرهاي کوچک استان…………………………………………………………236
شکل5-32: مدل مفهومي روش شناسي ارزيابي عوامل داخلي و خارجي و تشخيص نوع استراتژي………………………..249
شکل5-34: ماتريس ارزيابي موقعيت و اقدام استراتژيک شهرهاي کوچک کوهپايه اي …………………………………………253
شکل5-35: ماتريس ارزيابي موقعيت و اقدام استراتژيک شهرهاي کوچک جلگه اي…………………………………………….254
شکل5-36: ماتريس ارزيابي موقعيت و اقدام استراتژيک شهرهاي کوچک ساحلي……………………………………………… 254
شکل6-1: نمودار امتيازات به دست آمده براي ابعاد چهارگانه پايداري………………………………………………………………..267
شکل6-2: مدل نهايي تحقيق………………………………………………………………………………………………………………………….285
نمودار شماره2-1 : تعداد شهرهاي کشور در طبقات جمعيتي بين سال هاي 1365-1390………………………………………45
نمودار شماره2-2: خلاصه نظريه نياز سنجي شهري دهل…………………………………………………………………………………..72
نمودار4-1: جايگاه و رتبه استان مازندران در کشور به لحاظ مساحت………………………………………………………………..128
نمودار4- 2: نمودار تطبيقي- لگاريتمي سلسله مراتب شهري استان مازندران در سال 1385…………………………………162
نمودار 4-3: نمودار تطبيقي – لگاريتمي سلسله مراتب شهري استان مازندران در سال 1390………………………………130
نقشه شماره5-1: وضعيت پايداري زيست محيطي شهرهاي کوچک استان مازندران……………………………………………..204
نقشه شماره5-2: وضعيت پايداري اجتماعي شهرهاي کوچک استان-1392…………………………………………………………211
نقشه شماره5-3: وضعيت پايداري اقتصادي شهرهاي کوچک استان-1392…………………………………………………………218

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

نقشه شماره 5-4: وضعيت پايداري کالبدي شهرهاي کوچک استان…………………………………………………………………….223
مقدمه
‌از دهه 1970 ميلادي به بعد، به دليل شكست برنامه‌هاي توسعه‌اي و مكانيزم رخنه به پايين و مشكلات ناشي از شهرنشيني و تمرکز شهري در جهان و بويژه در نظام شهرنشيني كشورهاي جهان سوم و بروز مشکلاتي همچون مهاجرت، کمبود مسکن، بيکاري، آلودگي، حاشيه نشيني، تخريب روستاها و… توجه برنامه‌ريزان و سياستگذاران به توسعه پايدار شهري، با تاکيد بر سياست هاي تقويت و توسعه شهرهاي كوچك و مياني معطوف گرديد (فني.ز، و همکار، 1393) تا پاسخگوي مشکلات فوق و ايجاد يک الگوي عادلانه در توسعه فضايي باشد. اگر‌‌ هدف از توسعه‌‌ كشور، توسعه‌ ‌‌همه مناطق خارج از شهرهاي بزرگ بطور يکپارچه باشد، به طوريكه علاوه بر شهرها، تمام نواحي روستايي را در برگيرد، يكي از مهمترين تلاش ها تاکيد بر شهرهاي كوچك و تقويت آنها در راستاي دستيابي به توسعه پايدار شهري و همچنين ايجاد تعادل در نطام اسکان و توسعه منطقه‌اي و محلي است (فني، ز. 12:1382 و فني. ز.، 1375). به اين دليل، طي دهه 1980 به بعد، يکي از وجوه مشخص سياست هاي برنامه ريزي و عمران منطقه اي در کشور و اغلب کشورهاي درحال توسعه، توجه و جهت گيري به نفع ايجاد و تقويت شهرهاي کوچک بوده است و از آن به عنوان رويکردي در فرايندهاي تمرکززدايي شهري، ايجاد فرصت هاي شغلي جديد، کاهش مهاجرت روستائيان به شهرهاي بزرگتر، خدمات رساني به روستاها، توسعه پايدار منطقه اي و…ياد نموده اند (زنگنه، ي. و همکاران، 1392). از سوي ديگر کانون‌هاي کوچک شهري با توسعه متوازن و هماهنگ با شرايط محيطي خود، ضمن کاهش تفاوت هاي اقتصادي، اجتماعي درون منطقه اي، به تحقق عوامل و زمينه هاي توسعه پايدار مي انجامند (رهنمايي و ديگران،1388، 15).
سکونتگاههاي شهري كوچك پل ارتباطي بين شهرهاي بزرگ، مياني و روستاهاي پيراموني خود قلمداد مي شوند به طوري كه با وجود اين گره هاي مكاني ويژه، سرويس دهي از مراكز به پيرامون تسهيل مي‌گردد اما با توجه به اينكه اين نقاط مي‌توانند براي سرويس دهي به انتقال خدمات به نواحي پيراموني خود نقش بسيار فعال و حائز اهميتي داشته باشند، عدم توجه به نقش مياني شهرهاي كوچك و شناخت صحيح جايگاه و پايگاه اين شهرها باعث شده است كه امروزه سرمايه گذاري هاي مربوط به آنها بسيار كم صورت پذيرد كه اين خود مشكلات عديده اي بويژه ناپايداري اين سکونتگاهها را به دنبال داشته است (فني. ز، 1382؛ سيف الهي، م. و همکاران، 1387). در اين راستا يکي از وجوه مشخص سياست‌‌هاي برنامه‌ريزي در کشورهاي جهان، گرايش مشخص و سياست گذاري‌هاي آنها به نفع شهرهاي ‌کوچک و متوسط مي‌باشد. تصور عمومي‌ بر اين است که شهرهاي بزرگ خارج از مقياس اقتصادي بهينه رشد يافته‌اند و از آنجا كه مكانيزمهاي اقتصادي قادر به جلوگيري از رشد آنها نيستند، لزوماً سياستهاي خاصي را براي تشويق عدم تمركز، تعادل فضايي و توسعه مراكز شهري كوچك پيش بيني مي‌کنند(نظريان، 11:1386). توجه به نقش و جايگاه اين سکونتگاههاي شهري نيازمند اعمال تصميم‌گيري و برنامه‌ريزي محلي از پايين به بالاست كه مي تواند در توسعه و تعادل ناحيه‌اي نقش بسزايي داشته باشد. به دليل موقعيت قرارگيري سکونتگاههاي شهري كوچك در سلسله مراتب شهري به عنوان حلقه‌هاي ارتباطي بين حوزه‌هاي روستايي و شهرهاي بزرگ و متوسط، توازن و تعادل جمعيتي و اقتصادي‌ـ‌اجتماعي را در مقياس منطقه‌اي و ملي تقويت مي‌كند. لذا با تقويت و پايدار کردن شهرهاي كوچك دسترسي به امكانات شغلي، آموزشي و خدمات گوناگون در حوزه نفوذ موجب تحرك و توسعه اقتصادي- اجتماعي در ناحيه مي‌شود.
به اين ترتيب، مساله کلي، بنيادي و مهم فرارو، اهميت و تاثير سطح پايداري سکونتگاههاي کوچک شهري در سياست تقويت شهرهاي کوچک است که بطور مسلم، علاوه بر ساختار داخلي آنها، مي تواند مناسبات و شرايط محلي و منطقه اي را بهره مند ساخته و پيامدهاي ژرف مثبتي در فرايند توسعه محلي-منطقه اي داشته باشد؛ موضوعي که تا به امروز کمتر مورد توجه پژوهشگران کشور قرار گرفته است. در اين راستا تحقيق حاضر ضمن تدقيق و مروري نقادانه بر ديدگاهها و نظريه هاي مرتبط با موضوع، به توصيف و تحليل وضعيت و جايگاه مولفه هاي پايداري در شهرهاي کوچک (براي نمونه در استان مازندران با بيشترين تعداد اين گروه از نقاط نسبت به ديگر گروهها) و در نهايت بکارگيري مدل ها و تکنيک هاي مناسب براي جمع بندي و دست يابي به الگويي جامع و فراگير براي توسعه پايدار همه شهرهاي کوچک استان نيز پرداخته است.
ارائه مطالب در شش فصل به ترتيب زير مي باشد:
فصل اول شامل طرح تحقيق و کليات پژوهش است. تشريح و تبيين مسأله، سوالات، فرضيه ها، ادبيات و سابقه تحقيق، ضرورت و روش انجام تحقيق، اهداف و قلمرو تحقيق از مهمترين عناوين اين فصل است.
فصل دوم به مفاهيم و واژگان کليدي، مباني نظري موضوع تحقيق مي پردازد؛ از جمله مفهوم و تعاريفي از شهر کوچک؛ مفهوم پايداري و رويکردهاي آن، ديدگاه ها و نظريه هاي توسعه پايدار، توسعه پايدار شهري، سنجش و ارزيابي پايداري و مدلهاي اندازه گيري شاخص هاي پايداري بيان شده است.
در فصل سوم به متدولوژي و تکنيک هاي تحقيق از جمله مدل بارومتر پايداري، رادار پايداري، شاخص‌ها و مدل مفهومي فرايند تحقيق پرداخته شده است. در فصل چهارم جهت آشنايي و شناخت کلي منطقه مورد مطالعه به معرفي و بررسي ساختار طبيعي، اجتماعي و اقتصادي و همچنين تحليل نظام شهري استان مازندران، پرداخته شده است. در فصل پنجم آزمون فرضيه هاي تحقيق بر اساس مدل‌ها و تحليل هاي آمار استنباطي مورد مطالعه قرار گرفته و در فصل ششم به جمع بندي، نتيجه گيري و ارائه پيشنهادها اختصاص يافته است.

1-1- بيان مساله
نگراني‌هاي موجود دربارهي اضمحلال محيط و کاهش منابع طبيعي، توسعهي پايدار را به عنوان مفهوم کليدي در سياست‌گذاري‌هاي ملي و بين‌المللي مطرح کرده است (Vouvaki & Xepapadeas, 2008: 473)؛ به طوري که از اواسط دههي 1980 و به دنبال گزارش برانت لند، اصطلاح “توسعهي پايدار” در مجامع مختلف به عنوان رويکرد جديد توسعه مطرح مي‌شود (Baker,2006: 6). به عبارتي با گسترش انتقادها به روندهاي جاري توسعه، به ويژه پس از جنگ جهاني دوم، همراه با انتشار گزارشهايي همانند “محدوديت هاي رشد” توسط کلوپ رم، توجه جامعه جهاني بيش از پيش به توسعه پايدار معطوف گرديد. بي شک براي ورود انديشه توسعه پايدار به جريان اصلي بحث هاي سياست جهاني، گزارشهاي کميته جهاني محيط زيست و توسعه در سال 1987 و همچنين کميسيون جهاني محيط زيست و توسعه سازمان ملل(مجمع زمين) در سال 1992 در ريوي برزيل که منجر به تدوين دستور کار 21 گرديد، تأثير زيادي داشتند(همان:90-81).
يکي از موضوع هاي مهم در توسعه پايدار که طي سالهاي اخير، جايگاه ويژه اي به خود اختصاص داده، توسعه پايدار شهري است که برخي آن را الگوواره نوين و مسلطي در برنامه ريزي شهري معاصر مي دانند(رازدشت، ع. و همکاران، 1391). اهميت و جايگاه شهرها در توسعه پايدار به حدي است که برخي از صاحب نظران توسعه پايدار شهري را شاه کليد پايداري جهاني مي دانند. به نظر پيتر هال (1993) توسعه پايدار شهري، شکلي از توسعه امروزي است که توان توسعهي مداوم شهرها و جوامع شهري نسل‌هاي آينده را تضمين مي‌کند. هدف توسعهي پايدار شهري بايد ايجاد شهري سالم و مردمي با منابع غني باشد. يعني نه تنها از لحاظ فرم شهري و ميزان دسترسي قابل قبول انرژي، بلکه از نظر نقش و کارکرد، شهر را به عنوان مکاني براي زندگي مد نظر داشته باشد. توسعهي پايدار شهري، الگوي پايدار سکونتگاه‌ها، الگوي مؤثر حمل‌ونقل در زمينه‌ي مصرف سوخت و نيز شهر را در سلسله‌مراتب ناحيه‌ي شهري بررسي مي‌کند، زيرا ايجاد شهر را فقط براي لذت شهرنشينان مي‌داند. به دنبال رواج پارادايم توسعه پايدار شهري، اين الگو در زمينه هاي مختلف مسائل شهري کاربست پيدا نمود و در قالب ترکيباتي چون پايداري زيست محيطي، پايداري اقتصادي، پايداري اجتماعي، پايداري کالبدي و … نمود پيدا کرد. در اين راستا مفهوم پايداري در چارچوب مبحث پايداري شهرهاي کوچک، نيز به دنبال تعادل و پوپايي اين سکونتگاه‌هاي کوچک در ارتباط با ساختارهاي طبيعي- اكولوژيكي، اجتماعي- فرهنگي، اقتصادي و كالبدي- فضايي است، به طوري كه متضمن پايداري سكونتگاه در روندهاي مكاني- زماني مي گردد(ر. ش به Bossel, 1999: 24, Taleshia & et.al.,2012) پس مي‌توان آن را فرآيندي از تغيير و تحولات، با هدف بهبود و ارتقاي كمي و كيفي سطح زندگي جامعه‌ي ساکن در آن دانست؛ فرآيندي كه به ايجاد تعادل و توازن زيستي ميان فضاي شهري و حوزهي نفوذ آن مي‌انجامد. علاوه بر اين، پايداري اين شهرها به ظرفيت بازتوليد آن‌ها در طول زمان در ابعاد مختلف طبيعي، اجتماعي و اقتصادي بستگي دارد و به ميزان زيادي بر پايه‌ي انعطاف‌پذيري، مشاركت، انسجام اجتماعي و تنوع اقتصادي است.
از طرفي ديگر توسعهي پايدار شهري امروزه به عنوان مفهومي بسط يافته و نهادينه شده، چارچوب کلي تحليل وضعيت شهرها را در اختيار قرار مي دهد. بررسي مطالعات مختلف نشان مي‌دهد که اين رويکرد توانمندي‌هاي بسيار زيادي در زمينهي شناخت وضعيت و مسائل پيش روي شهرها دارد. سکونتگاه‌هاي شهري به عنوان نظام‌هاي جغرافيايي، متأثر از عوامل و نيروهاي فضاساز در يك فرآيند زماني- مكاني به وجود آمده و همواره تحت تأثير فرآيندهاي دروني و بيروني (اجتماعي- فرهنگي، اقتصادي، محيطي- كولوژيكي) در حال تغيير و تحول بوده‌اند. در اين ميان، اگر پذيرفته ايم که شهرهاي کوچک هم به عنوان حلقه حياتي و تفکيک ناپذيري از نظام سکونتگاهي در سطوح ملي، منطقه اي و محلي و متشكل از اجزاء مرتبط به هم هستند که توسعه پايدار آنها، منجر به توسعه پايدار محلي و منطقه اي خواهد شد، لازم است بپذيريم که صرف تبديل نقاط روستايي به شهر کوچک، فرايندي توسعه اي نيست، بلکه توسعه پايدار شهرهاي کوچک، فرايندي مهم ورويکردي اساسي است که ضرورت و چارچوب اصلي مطالعه حاضر را شکل داده است. اين گروه از شهرها، متأثر از موقعيت و جايگاه مكاني- فضايي خود در هر استان و نحوه ي تعاملات يا ارتباطات (دروني و بيروني) خود در گذر زمان، همواره دستخوش تحولاتي شده اند.
هرچند روند شکل‌گيري و نحوهي تكوين ساختاري -عملكردي اين‌گونه از شهرها، در گذشته به صورت تدريجي بوده است، در دهه‌هاي اخير سازمان‌يابي فضايي و عملكرد نظام سکونتگاهي اين شهرها از يك طرف متأثر از تحولات اقتصادي، اجتماعي در نظام جهاني بوده و از طرف ديگر متأثر از سياست‌ها و برنامه‌هاي دولت و سازمان‌هاي مختلف كه براي توسع? آن‌ها اتخاذ و اجرا گرديده، دست‌خوش تغيير و تحولات زيادي شده است. اما وجود مسائل و مشکلات موجود در اين شهرها نشان از عدم تحقق مشخصه هاي پايداري در درون آنها دارد. عدم توجه به نقش و اهميت شهرهاي كوچك و عدم شناخت صحيح جايگاه و پايگاه اين شهرها باعث شده است كه امروزه سرمايه گذاري هاي مربوط به آنها بسيار كم صورت پذيرد كه اين خود مشكلات عديده ايي بويژه ناپايداري اين سکونتگاهها را به دنبال داشته است(حاجي عليزاده، 1380: 7). از سوي ديگر بررسي هاي سازمان ملل نشان مي دهد که ساکنان شهرهاي کوچک، بخصوص در کشورهاي در حال توسعه در اکثريت مناطق در دسترسي به خدمات اساسي به طور گسترده اي در شرايط ناعادلانه و نابرابري قرار دارند. مطالعه آکادمي علوم ملي آمريکا در بيش از 9 کشور نمونه، آشکار ساخت که ساکنان شهرهاي کوچکتر نسبت به ساکنان شهرهاي متوسط و بزرگ در تهيه و تدارک آب لوله کشي، دفع ضايعات و مواد زائد، برق و مدرسه از وضعيت نامناسبي برخوردار بوده اند. شواهدي وجود دارد که نشان مي دهد نرخ فقر نيز در شهرهاي کوچکتر بالا است. زمانيکه نقش شهرهاي کوچک و متوسط را در اسکان رشد جمعيت آينده مورد توجه قرار دهيم، روشن است که نيازهاي ساکنان اين شهرها و بهبود کيفيت محيط زيست آنها به سرعت بايد مورد توجه قرار گيرد(cohen,2005: 11).
بنابر برآوردهاي سازمان ملل، در آينده قابل پيش بيني بيشترين نرخ رشد شهرنشيني در شهرهاي کوچک اندام روي خواهد داد(همان منبع). از اين رو، شناخت و تدوين استراتژي هايي براي توسعه پايدار اين شهرها اجتناب ناپذير خواهد بود. ضمن اينکه توسعه پايدار شهرهاي کوچک، بسترساز و سنگ بناي تحقق توسعه پايدار در شهرهاي مياني و بزرگ خواهد بود؛ چرا که پايداري توسعه در شهرهاي کوچک مي تواند مسائل عدم توازن در نظام اسکان شهري را تعديل نمايد. لذا اهميت و ضرورت پايداري شهرهاي کوچک را مي توان اينگونه بيان کرد که: پايداري توسعه در ساختار دروني شهرهاي کوچک تضمين کننده پايداري توسعه در سطوح پايين نظام سکونتگاهي(روستاها و روستا-شهرها) و سطوح بالاي اين نظام(شهرهاي مياني و بزرگ) است.


دیدگاهتان را بنویسید