2-4- رابطه بين سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار57
2-5- مديريت ارتباط با مشتري57
2-6-مديريت دانايي ارتباط با مشتري58
2-7-دستيابي به سهم بازار60
2-8-اهميت کيفيت خدمات62
2-9-ابعاد پنج گانه کيفيت خدمات در مدل سروکوال64
2-10- بدست آوردن و حفظ مشتري66
2-11- شاخصهاي سنجش عملکرد بازار67
2-12-ايجاد ارزش براي مشتري68
2-13- تفاوت بين ارزش ادراکي و رضايت مشتري68
2-14-رضايت مشتري، رمز بقا در بازار رقابتي71
2-15-شناسائي توقعات مشتري73
2-16- طراحي کالا يا خدمت بر اساس توقعات و نياز مشتري73
2-17- ارائه خدمت بر اساس طراحي74
2-18-مديريت انتظارات مشتري75
2-19- رضايت سنجي مشتري75
2-20-معيارهاي عملكرد شركت79
2-21- معيارهاي مالي سنتي80
2-21-1- بازده سرمايه گذاري80
2-21-2- سود باقيمانده80
2-21-3- بازده فروش80
2-21-4- سود هر سهم81
2-21-5- قيمت به سود هر سهم81
2-22- معيارهاي مالي نوين81
2-22-1- ارزش افزوده اقتصادي (EVA)81
بخش سوم : يشينه تحقيقات انجام شده83
2-3- پيشينه تحقيقات انجام شده84
2-3-1-تحقيات داخلي84
2-3-2-تحقيقات خارجي85
فصل سوم: روش تحقيق88
3-1)مقدمه89
3-2) روش تحقيق90
3-3) مراحل اجراي پژوهش90
3-4) جامعه، نمونه و روش نمونه گيري92
3-5) روش جمع آوري داده ها94
3-6) ابزار جمع آوري داده ها94
3-6-1) اجزاي پرسشنامه96
3-6-2) روايي و پايائي پرسشنامه97
3-7) روش تجزيه و تحليل داده ها98
فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده ها و اطلاعات99
4-1) مقدمه:100
4-2) توصيف متغير هاي جمعيت شناختي:101
4-3) توصيف متغير هاي تحقيق103
4-4) آزمون فرضيات تحقيق:108
فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادات112
5-1)مقدمه113
5-2) خلاصه تحقيق114
5-3) نتايج آمار توصيفي115
5-4 نتايج آمار استنباطي118
5-5) محدوديت هاي تحقيق120
5-6) پيشنهادات با توجه به فرضيه هاي تحقيق121
5-7) پيشنهاد براي تحقيقات آتي122
منابع و ماخذ124
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول2-1) تلفيق و تلخيص ابعاد پنج گانه کيفيت خدمات64
جدول 2-2): تاثير استراتژي بازارمحوري، يادگيري محوري و نوآوري در عملکرد بازار شرکت ها78
جدول 3-1): آزمونهاي كرلموگروف- اسميرنف91
جدول 3-2) بخش هاي مختلف پرسشنامه و تعداد سوالات هر بخش96
جدول 3-3) آلفاي كرونباخ97
جدول4-1) توصيف تعداد کارکنان101
جدول4-2) توصيف سابقه فعاليت102
جدول4-3) توصيف متغير عملکرد بازار103
جدول4-4) توصيف متغير سرمايه اجتماعي104
جدول4-5) توصيف متغير بعد ساختاري105
جدول4-6) توصيف متغير بعد شناختي106
جدول4-7) توصيف متغير بعد ارتباطي107
جدول4-8) ضريب همبستگي بين سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار108
جدول4-9) ضريب همبستگي بين بعد شناختي سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار109
جدول 4-10) ضريب همبستگي بين بعد ساختاري سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار110
جدول 4-11) ضريب همبستگي بين بعد ارتباطي سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار111
جدول 5-1) توصيف معيارهاي بعد ساختاري115
جدول 5-2) توصيف معيارهاي بعد شناختي116
جدول 5-3) توصيف معيارهاي بعد ارتباطي117
جدول (5-4) توصيف معيارهاي عملكرد بازار118
فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار 2-1) مدل علي تحقيق (منبع:کسکين، 2006)79
نمودار4-1) هيستوگرام تعداد کارکنان شركت هاي توليدي101
نمودار4-2) هيستوگرام سابقه فعاليت شركت هاي توليدي102
نمودار4-3) هيستوگرام متغير عملکرد بازار103
نمودار4-4) هيستوگرام متغير سرمايه اجتماعي105
نمودار4-5) هيستوگرام متغير بعد ساختاري105
نمودار4-6) هيستوگرام متغير بعد شناختي106
نمودار4-7) هيستوگرام متغير بعد ارتباطي107
فهرست اشكال
عنوان صفحه
شکل 2-1: مدل سرمايه اجتماعي ناهاپيت و گوشال (منبع، ناهاپيت و گوشال،1998)21
شکل 2-2: مدل سرمايه اجتماعي و ايجاد ارزش ناهاپيت و گوشال (منبع، ناهاپيت و گوشال،1998)33
شکل2-3- مدل جذب و حفظ مشتري(Olakunle,2010)66
شکل2-4- مدل خط مشتري (Helit Keskin,2006)67
چکيده:
اين تحقيق به منظور بررسي رابطه بين سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکت هاي توليدي استان اردبيل تدوين گرديده است. پژوهش حاضر از نظر روش تحقيق از نوع توصيفي و از نظر هدف تحقيق از نوع کاربردي است. روش جمع آوري داده ها ميداني و ابزار جمع آوري آن، پرسشنامه است. جامعه آماري اين تحقيق را شرکت هاي توليدي استان اردبيل به تعداد 1074 شرکت تشکيل داده اند و حجم نمونه نيز 94 شرکت برآورد شده است. تجزيه و تحليل داده ها از طريق نرم افزار SPSS19 با استفاده از آزمون همبستگي، به دو روش توصيفي و استنباطي انجام گرديد. نتايج حاصل از آزمون فرضيه هاي تحقيق نشان مي دهد که فرضيه اول يعني وجود ارتباط بين سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکت هاي توليدي ، تاييد شده است. در رابطه با فرضيه دوم نتايج حاکي از تاييد اين فرضيه است يعني بين بين بعد شناختي سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکتهاي توليدي رابطه وجود دارد. بررسي فرضيه سوم نشان مي دهد که اين فرضيه رد مي شود يعني بين بعد ساختاري سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکتهاي توليدي رابطه وجود ندارد. در رابطه با فرضيه چهارم نتايج حاکي از آن است که بين بعد ارتباطي سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکتهاي توليدي ارتباط وجود دارد.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

کلمات کليدي: سرمايه اجتماعي، عملکرد بازار، بعد ساختاري، بعد شناختي، بعد ارتياطي
1-1) مقدمه
در دو دهه اخير مفهوم سرمايه اجتماعي در زميه ها و اشکال گوناگونش به عنوان يکي از کانوني ترين مفاهيم، ظهور و بروز يافته است، هر چند شور و شوق زيادي در بين صاحب نظران و پژوهشگران، مشابه چارچوب مفهومي و ابزار تحليلي ايجاد کرد. ليکن نگرش ها، ديدگاه ها و انتظارات گوناگوني را نيز دامن زده است.
اهميت سرمايه اجتماعي از آنجا آشکار مي گردد که سرمايه اجتماعي به عنوان سرمايه با ارزش در کنار سرمايه انساني و مالي در سازمان مورد بررسي قرار گرفته و اثربخشي ساير سرمايه ها در سايه سرمايه اجتماعي صورت مي پذيرد. سازمان ها با شناخت و شناسايي ابعاد سرمايه اجتماعي خود مي توانند درک بهتري از الگوي تعاملات بين فردي و گروهي داشته باشند و با استفاده از سرمايه اجتماعي مي توانند سيستم هاي سازماني خود را بهتر هدايت کنند (الواني، 1385،ص3).
شرکت ها داراي منابعي هستند که براي عملکرد بازار قوي و مزيت رقابتي حياتي هستند. نخستين نوع از اين منابع دارايي هاي مشهود چون اموال، ماشين آلات و تکنولوژي هاي فيزيکي داراي جانشين هستند که مي توانند به آساني در بازارهاي آزاد، خريد و فروش شوند. نوع دوم دارايي هاي نامشهود، باارزش، کمياب، بدون جانشين و استراتژيکي هستند که براي ايجاد مزيت رقابتي و عملکرد بازار برتر، توانا هستند. (نمازي و ابراهيمي، 1390،ص45) در اقتصاد دانش محور كنوني، سرمايه اجتماعي عامل اصلي برتري و بهبود عملكرد شركتهاست. (رحيميان ، 1391،45)سرمايه اجتماعي شامل تمام منابعي از سازمان است که ارزش سازمان و همچنين شايستگي سازمان را بالا مي برند. پس اين نشان مي دهد که مديريت سرمايه اجتماعي به شکلي موثر و کارآمد، ارزش و عملکرد مالي سازمان را افزايش خواهد داد. (Ahmad khan et al., 2012).پس شناسايي و ارزشگذاري درست و صحيح سرمايه اجتماعي شركتها هم براي مديران و هم براي استفاده كنندگان از صورت هاي مالي امري ضروري مي باشد كه روز به روز بر اهميت آن افزوده مي شود
نقش سازمان ها در دستيابي به هدف هاي اقتصادي ، اجتماعي، سياسي و فرهنگي، آن چنان برجسته است که سازمان هاي هر جامعه را گردونه هاي تحقق اهداف آن مي دانند. با در نظر گرفتن اهميت و نقش و تاثيرهاي گوناگوني که سازمان ها دارند، امروزه توجه فزاينده اي به ابعاد مختلف آنها از جمله فرايندها، سيستم ها و به ويژه آنچا که سازمان بدان دست مي يابد (عملکرد ) مي شود. از طرف ديگر، هيچ سازماني نمي تواند اثربخش باشد، مگر اينکه براي آنچه که مي خواهد انجام دهد برنامه اي داشته باشد (25,2001Lesser, E.L.). لذا در اين رساله بر آن هستيم تا رابطه سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار را در شرکتهاي توليدي مورد بحث و بررسي قرار دهيم.
1-2) تعريف وبيان مساله
امروزه شرکتها با رقابت قويتري نسبت به گذشته مواجه اند و عملکرد بازار هدف اصلي هر نهادي است. پس هر سازماني ميخواهد با روشهاي مختلف عملکرد بازار خود را افزايش دهد.(Ahmad khan et al., 2012) در سال هاي اخير، مزيت رقابتي محور استراتژي هاي رقابتي قرار گرفته است. شرکت ها براي بهبود عملکرد و مقابله با رقبا، بايد داراي مزاياي رقابتي باشند تا بتوانند در شرايط پيچيده، عملکردي برتر داشته و خود را در بازارها حفظ نمايند. بنابر ديدگاه مبتني بر منابع، عملکرد برتر شرکت ها مي تواند از منابع منحصر به فرد آنها، يکپارچگي منابع و يا توانايي پاسخ گويي به محيط ناشي شود. بر اساس اين ديدگاه، تفاوت عملکرد شرکت ها به دليل اين است که سازمان هاي موفق داراي منابع استراتژيکي (فيزيکي، انساني و سازماني) هستند که رقباي آنها فاقد آن منابعند. طبق ديدگاه مبتني بر منابع شرکت، سرمايه اجتماعي منابع استراتژيکي هستند که شرکت ها را قادر به ايجاد مزيت رقابتي و عملکرد مالي برتر مي نمايند.(سينايي ، 1390،ص29). به رغم پذيرش نقش انکارناپذير سرمايه اجتماعي و دارايي هاي نامشهود در عملکرد شرکت ها، اغلب سامانه هاي سنتي قادر به اندازه گيري سرمايه اجتماعي شرکت ها و انعکاس آن در صورت هاي مالي نيستند، در حالي که اهميت آنها در افزايش ثروت سهامداران، کسب سوداوري پايدار، افزايش سهم شرکت ها از بازارهاي جهاني، ارزيابي عملکرد فعلي واحد تجاري و همچنين پيش بيني هاي آتي، همواره مورد توجه بوده است. از آنجايي که شرکت ها در انجام برنامه ريزي هاي راهبردي به شناسايي فرصت ها و تهديدهاي پيرامون خود مي پردازند، بنابراين ناگزير به کسب اطلاعات جامع درباره ظرفيت ها، کفايت و کارايي منابع داخلي خود هستند. Marr, 2004,p.20)) محيط کسب و کار مبتني بر دانش، نيازمند رويکردي است که دارايي هاي ناملموس جديد سازماني مثل دانش و شايستگي هاي منابع انساني، نوآوري، روابط با مشتري، فرهنگ سازماني، سيستم ها و ساختار سازماني و غيره را دربرگيرد (قليچ لي ، 1387،ص28) عوامل نامشهود و سرمايه اجتماعي به عنوان اصلي ترين عنصر توسعه در اقتصاد دانش محور، توانايي لازم براي انجام برنامه هاي راهبردي را در اختيار شرکت ها قرار مي دهد. (Marr, 2004,p.14) در حقيقت سرمايه اجتماعي يک مدل جديد کاملي را براي مشاهده ارزش واقعي سازمان ها فراهم مي آورد و با استفاده از آن مي توان ارزش آتي شرکت را نيز محاسبه کرد بنابراين رويکرد سرمايه اجتماعي براي سازمان هايي که مي خواهند از ارزش عملکردشان به خوبي آگاهي داشته باشند، جامع تر است (مدهوشي و اصغرنژاد، 1388،ص116-110)
از طرفي به دنبال توسعه فن آوري اطلاعات در دهه 1990، الگوي رشد اقتصادي دچار تغييرات اساسي شد و عامل دانش به عنوان مهم ترين سرمايه، جايگزين سرمايه هاي مالي و فيزيکي در اقتصاد جهاني گرديد. (Chen, 2004, pp.195-212) در اقتصاد مبتني بر دانش، محصولات و سازمان ها بر اساس دانش زندگي مي کنند و مي ميرند و موفق ترين سازمان ها آنهايي هستند که از اين دارايي ناملموس به نحو بهتر و سريع تري استفاده مي کنند (قليچ لي و همکاران، 1387،22) بر اين اساس موفقيت حال و آينده در رقابت بين سازمان ها تا حد کمي مبتني بر تخصيص استراتژيک منابع فيزيکي و مالي و تا حد زيادي مبتني بر استراتژيک دانش خواهد بود. (ملکيان و زارع، 1389،صص135-177)
ظهور اقتصاد جديد که اساسا با اطلاعات و دانش هدايت مي شود، منجر به افزايش علاقه فزاينده اي به سرمايه اجتماعي شده است. (Tan et.al, 2007, pp. 76-95) سرمايه اجتماعي سرمايه اي فراتر از دارايي هاي فيزيکي و دارايي هاي مشهود است امروزه سهم سرمايه اجتماعي به دليل توليد دانش و اطلاعات و در نتيجه توليد ثروت در اقتصاد مبتني بر دانش مي تواند نقش مهمي در خلق ارزش افزوده و توليد ناخالص داخلي داشته باشد.به اين دليل در سطح بنگاه هاي اقتصادي نيز عملکرد مالي شرکت ها مي تواند تحت تاثير دارايي هاي اجتماعي و سرمايه انساني قرار گيرد. (عباسي و گلدي صدقي، 1389،صص74-57) بطور کلي در جوامع دانش محور کنوني، بازده سرمايه اجتماعي بکار گرفته شده بسيار بيشتر از بازده سرمايه مالي به کار گرفته شده، اهميت يافته است.(Bontis, 1999,pp. 62-433) سرمايه اجتماعي در مشتريان، فرايندها، اطلاعات، علامت تجاري، منابع انساني و سيستم هاي سازماني متجلي مي شود و نقش فزاينده اي در خلق مزيت هاي رقابتي پايدار ايفا مي کند.(شمس و خليلي، 1390،صص65-51). سرمايه اجتماعي در اين تحقيق از سه بعد شناختي ، ارتباطي و ساختاري تشکيل شده است.
جانوسويچ1 و همکاران ( 2013)، احمد خان2 و همکاران(2012)، باسوکي3 و همکاران(2012)، ليبو4 و همکاران(2011)، پلومن5 و همکاران(2007)، رادرز6 و همکاران نشان دادند که سرمايه اجتماعي رابطه مثبت و معني داري با عملکرد مالي دارد. همچنين رحيميان و همکاران در سال 1391 به بررسي تاثير سرمايه فکري بر عملکرد مالي شرکتهاي صنايع خودرو و ساخت قطعات پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند و نشان دادند که در ميان عناصر تشکيل دهنده سرمايه اجتماعي، کارايي سرمايه ساختاري و کارايي سرمايه بکارگرفته شده داراي بيشترين تاثير بر عملکرد مالي شرکت هاي نمونه مي باشند و ميان بعد شناختي و عملکرد مالي شرکت هاي نمونه ارتباط معناداري وجود ندارد.
مفهوم سرماية اجتماعي در بر گيرنده مفاهيمي همچون اعتماد ، همكاري و همياري ميان اعضاي يك گروه يا يك جامعه است كه نظام هدفمندي را شكل مي دهد و آنهارا به سوي دست يابي به هدفي ارزشمند هدايت مي نمايد. از اين رو شناخت عوامل مؤثر در تقويت يا تضعيف سرماية اجتماعي مي تواند جوامع را در گسترش ابعاد سرماية اجتماعي كمك نموده و موجب افزايش عملكرد اجتماعي و اقتصادي افراد در جوامع گردد(متوسلي و بي نياز ،1379،ص10)
سرمايه اجتماعي مفهومي چند بُعدي است، پژوهش هاي انجام شده پيرامون اين مفهوم در صورتي حالت كامل و “معرف گونه”خواهد داشت كه به ابعاد مختلف سرمايه اجتماعي و ارتباط ميان ابعاد آن بپردازد. با مطالعه متون مختلف مي توان سه بعد ساختاري و شناختي و ارتباطي را براي سرمايه اجتماعي بر شمرد. بُعد ساختاري سرمايه اجتماعي شامل قوانين انعطاف پذير و شبكه هاي ارتباطي و بعد شناختي به اعتماد، همياري و همكاري گروهي اعضاء درون يك سازمان و بعد ارتباطي به شبکه يا ارتباطات اجتماعي و روابط بين افراد و گروهها اشاره دارد (اندرو7،2007،ص12)
در سالهاي اخير دانشمندان مديريت به ارائه يک ديدگاه اجتماعي از سازمان پرداخته اند . بر اين اساس مي توان گفت يک دارايي حياتي و مهم از به حداکثر رساندن مزيت سازماني همان سرمايه اجتماعي سازماني مي باشد که در بافت روابط اجتماعي ذاتي بوده و مي توان آنرا براي تسهيل فعاليت بسيج کرد. سرمايه اجتماعي که بواسطه روابط مولد با تاثير مثبت مشخص شده است ساختاري است که به طور طبيعي در بافت عملکرد قرار گرفته است. سرمايه اجتماعي به واسطه شبکه هاي ارتباطي که اطلاعات ضروري ، اعتماد، پشتيباني و ديدگاه مشترک را فراهم مي کنند، مشخص مي شود. اين منابع در روابط اعضاي گروه قرار دارد و افزايش فرايندهاي گروهي به طور کلي عملکرد گروهي بازار را افزايش مي دهد (جمشيدي، 1379،ص15).
عملکرد بازار به عنوان اثربخشي فعاليت هاي بازاريابي سازمان تعريف شده است و با مواردي از قبيل ميزان دستيابي به رضايت مشتري، ايجاد ارزش براي مشتريان، حفظ مشتريان و دستيابي به سهم بازار مطلوب مورد سنجش قرار مي گيرد. به طور کلي يک فرهنگ سازماني بازارگرا داراي تاثير غيرمستقيمي بر روي عملکرد مالي از طريق عملکرد بازار مي باشد (هامبارگ،2002،ص33).
ادبيات فراواني حاکي از آن است که شرکت با ارائه ارزش برتر براي مشتري در مقايسه با رقبا، مي تواند به مزيت هاي رقابتي دست يابد و عملکرد بازار خود را بهبود دهد (اسلاتر8 و نارور9،1995؛ اولسون و همکاران، 2005). تحقيقات در زمينه معيارهاي عملکرد بازار تاييد مي کند که سرمايه اجتماعي براي مشتريان با روش هاي مختلفي مانند افزايش درآمد از طريق حفظ مشتري و گفتار مثبت (روست و همکاران،2002)، افزايش سودآوري از طريق بالا بردن ارزش عمر مشتري (روست و همکاران،2004)، تاثيرگذاري بر رشد و فروش و سهم بازار از طريق بهبود نگرش مشتريان نسبت به برندها و محصولات شرکت و رضايت مشتري (روست و همکاران،2004)، مي تواند عملکرد بازار شرکت را افزايش دهد (ترويلو و همکاران،2009).در واقع شرکت ها چنانچه به دنبال مزيت رقابتي و موفقيت هاي استراتژيک هستند بايد بيش از رقيب براي مشتري ارزش بيافرينند. آنان با صرف سرمايه اجتماعي ، رضايت و وفاداري مشتريان را تصاحب خواهند کرد. همچنين توسعه سهم بازار و افزايش سودآوري و رشد فروش از تبعات طبيعي اين حرکت خواهد بود(روست ،2004،ص16).
بنابراين بيان مساله مذکور که بيان کننده اهميت توجه به سنجش سرمايه اجتماعي و بررسي رابطه آن با عملکرد بازار شرکت هاست، در اين تحقيق سعي بر آن است که ارتباط سرمايه اجتماعي با عملکرد بازار شرکت هاي توليدي استان اردبيل بررسي و مورد تبيين قرار گيرد.پرسش اصلي که در اين پژوهش مطرح شده اين است که آيا رابطه اي بين سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکت هاي توليدي استان اردبيل وجود دارد؟
1-3) اهميت وضرورت تحقيق
در شرايط متحول و متغير کنوني، سازمانها براي دستيابي به کارآيي و اثربخشي بيشتر و در نهايت حصول اهداف تعيين شده، ناگزيرند که توجه کافي به منابع انساني خويش مبذول دارند و عملکرد ايشان را در سازمان بررسي و ارزيابي نمايند (حقيقي و همکاران،1388،ص80). در واقع شايد بتوان گفت که يکي از مهمترين متغيرهاي وابسته در روانشناسي سازماني و صنعتي، عملکرد بازار است(Kahya,2009,p.96).
عملکرد بازار عبارت است از مجموعه آثار و نتايجي که از فعاليت اقتصادي ناشـــي مي شود. عملکرد بازار به دليل فعاليتهاي متنوع بنگاهها داراي ابعاد گوناگوني است. عملکرد بنگاههاي اقتصادي در سه زمينه مجزا قابل تشخيص است. اول آنکه هر بنگاه به عنوان خريدار منابع و نيروي انساني در بازار نهاده ها و کار اقدام به خريد مي نمايد. دوم اينکه عملکرد بنگاهها به سازماندهي امر توليد و هماهنگي نيروي انساني و ابزارآلات و ساير نهاده ها و انتخاب فناوري و روش توليد و سامان بخشيدن به مسائل مالي مربوط مي شود. خريد و فروش در بازار کالا و خدمات، بُعد سوم عملکرد بنگاههاي اقتصادي مي باشد.
عملکرد بازار علاوه برکارآيي، پيشرفت فني و عدالت در توزيع داراي جنبه هاي متفاوت ديگري است که از جمله مي توان به رقابت اشاره نمود. البته در اينجا منظور از رقابت، بازار رقابتي نيست. فرآيند رقابت به خودي خود موجد ارزش است، زيرا رقابت يک انگيزه و محرک قوي براي شکوفايي استعدادها و عملکرد عالي و برتر است. آزادي انتخاب في نفسه به عنوان يک ارزش، پذيرفته شده است.رقابت به خاطر اينکه دسترسي خريداران و فروشندگان به بازار را افزايش مي دهد موجب ارتقاي آزادي مي شود. امنيت در قبال خطر يکي ديگر از جنبه هاي عملکرد بازار است (خداداد کاشي،1377،ص25).
در يک نگرش کلي، هر مشتري (بصورت عام) پس از دريافت خدمت يا خريد و استفاده از يک کالا، راضي يا ناراضي است . رضايت، وجود يک احساس مثبت است که در نهايت در مصرف کننده يا دريافت کننده ايجاد مي شود . در اصل اين احساس به واسطه برآورده شدن انتظارات مشتري و عملکرد عرضه کننده بوجود مي آيد . بر حسب اين که انتظارات مشتري و کالا يا خدمت دريافت شده با يکديگر هم سطح باشند، يا کالا بالاتر يا پايين تر از سطح انتظارات مشتري باشد در او احساس رضايت يا ذوق زدگي يا نارضايتي پديد مي آيد .
رضايت مشتري و حفظ آن باعث افزايش طول دوره وفاداري و بقاي مشتريان مي شود. علاوه بر آن، توجه و تمركز بر اصل رضايت مشتري باعث مي شود تا گسترش پيام منفي توسط مشتريان ناراضي به كمترين حد خود برسد .
مطالعات نشان داده اند که بر خلاف کاهش بازدهي منابع سنتي (مثل پول، زمين، ماشين آلات و غيره)، دانش واقعاً منبعي براي افزايش عملکرد کسب و کار است. از ديدگاه استراتژيک، امروزه از سرمايه اجتماعي به منظور خلق و افزايش ارزش سازماني استفاده مي شود و مؤفقّيت يک سازمان به توانايي اش در مديريت اين منبع کمياب بستگي دارد. از طرف ديگر، با وقوع انقلاب تکنولوژي اطلاعات، جامعه اطلاعاتي و شبکه اي و نيز رشد و توسعه سريع تکنولوژي برتر، از دهه 1990 الگوي رشد اقتصاد جهاني تغيير اساسي کرده است. در نتيجه آن، دانش به عنوان مهمترين سرمايه جايگزين سرمايه هاي مالي و فيزيکي در اقتصاد جهاني امروز شده است. با اين وجود، متأسفانه اکثر صنايع در کشورهاي مختلف دنيا در حال استفاده از روشهاي سنتي حسابداري مالي هستند که قرن ها پيش براي يک محيط کسب و کار مبتني بر کارهاي يدي و دارايي هاي ملموس ايجاد شده بودند.. در اين ميان، نظريه سرمايه اجتماعي توجه روز افزون محققان دانشگاهي و دست اندر کاران سازماني را به خود جلب کرده است(مدهوشي، اصغرنژاد،1388،ص112).
بنابراين بطور کلي چنين مي توان گفت که اهميت و ضرورت پژوهش حاضر ناشي از اهميت فزاينده اي است كه اين سرمايه كمتر شناخته شده)سرمايه اجتماعي(در ارزش واقعي شركت ها و عملكرد بازار مالي آنها و به تبع آن موفقيت و شكست آنها در محيط رقابتي و پيچيده امروزي دارد.
1-4 )اهداف تحقيق
اهداف تحقيق :
اين تحقيق شامل دو هدف کلي واهداف فرعي مي‌باشد.
هدف کلي :
مطالعه رابطه بين ابعاد سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکتهاي توليدي استان اردبيل
اهداف فرعي :
الف. سنجش سرمايه اجتماعي، ابعاد آن و عملکرد بازار شرکتهاي توليدي استان اردبيل.
ب. رابطه بين سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکتهاي توليدي استان اردبيل
1-5 )فرضيه ي تحقيق
فرضيه اصلي
1- بين سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکت هاي توليدي ارتباط وجود دارد.
فرضيه هاي فرعي
2- بين بعد شناختي سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکتهاي توليدي استان اردبيل ارتباط وجود دارد.
3- بين بعد ساختاري سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکتهاي توليدي استان اردبيل ارتباط وجود دارد.
4-بين بعد ارتباطي سرمايه اجتماعي و عملکرد بازار شرکت هاي توليدي استان اردبيل ارتباط وجود دارد.

1-6) تعريف مفهومي و عملياتي متغيرهاي تحقيق
سرمايه اجتماعي
تعريف مفهومي
سرمايه اجتماعي عبارت است از : دانش، ادراک ، هنجارها، قوانين و انتظارات مشترک درباره الگو هاي تعاملات که گروهي از افراد در برخورد با مسائل پيچيده اجتماعي موقعيت هاي کنش جمعي با خود به سازمان مي آورند و به عبارتي ديگر : اين مفهوم به پيوندها و ارتباط هاي ميان اعضاي شبکه به عنوان منبع با ارزش اشاره د ارد، که با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضا مي شود. اين مفهوم داراي سه بعد اصلي يعني “شناختي” ، ” ساختاري” و “ارتباطي” مي باشد (فرانسيک10، 2002،)
تعريف عملياتي
در اين پژوهش سرمايه اجتماعي , به وسيله سوالات 1 تا 28 پرسشنامه ناهاپيت گوشال (1998) اندازه گيري مي شود و مقياس اندازه گيري آن نيز فاصله اي تعريف شده است.
بُعد شناختي سرمايه اجتماعي
تعريف مفهومي
اين بعد به روابط متقابل و اعتماد اشاره داشته و اعتماد نيز خود به دو نوع “نهادي” و ” اجتماعي” تقسيم مي شود (لاک لي11، 2005، ص 123).
تعريف عملياتي
در اين پژوهش بعد شناختي , به وسيله سوالات 1 تا 10 پرسشنامه ناهاپيت گوشال (1998) اندازه گيري مي شود و مقياس اندازه گيري آن نيز فاصله اي تعريف شده است.
بُعد ساختاري سرمايه اجتماعي
تعريف مفهومي
اين بعد الگوي کلي روابطي را که در سازمان ها يافت مي شود، در نظر دارد . بدين معنا که اين بعد، ميزان ارتباطي که افراد با يکديگر در سازمان برقرار مي کنند ، در بر مي گيرد (بولينيو و همکاران، 2002، ص506). بعد ساختاري سرمايه اجتماعي شامل پيوندهاي موجود در شبکه، شکل و ترکيب شبکه و تناسب سازماني ميباشد (ناهاپيت و گوشال12،1998،ص 25).
تعريف عملياتي
در اين پژوهش بعد ساختاري , به وسيله سوالات 11 تا 17 پرسشنامه ناهاپيت گوشال (1998) اندازه گيري مي شود و مقياس اندازه گيري آن نيز فاصله اي تعريف شده است.
بُعد ارتباطي سرمايه اجتماعي
تعريف مفهومي
بعد ارتباطي سرمايه اجتماعي توصيف کننده نوعي روابط شخصي است که افراد با يکديگر به خاطر سابقه تعاملات خود برقرار مي کنند و مهمترين جنبه هاي آن عبارتند از:
-اعتماد
اعتماد عامل بسيار مهم و حياتي در فراهم آوردن ارتباطات متقابل اثربخش ميان اعضا مي باشد. مواردي مانند ميزان اعتماد اعضاء به يکديگر، تمايل به همکاري با افراد با نظر مخالف در يک واحد و ميزاني که اعضا روي گفته همکاران خود حساب مي کنند نشان دهنده ميزان اعتماد متقابل در ميان اعضاي يک واحد اجتماعي است.
-هنجارها
هنجارهاي همکاري مي توانند پايه اي قوي براي ايجاد سرمايه اجتماعي بوجود آورند (استارباک،1995،ص20)
-الزامات و انتظارات
الزامات نشاندهنده يک تعهد يا وظيفه براي انجام فعاليتي در آينده است (کلمن،1990،ص14).
-هويت

هويت فرايندي است که در آن افراد احساس مي کنند که با فرد يا گروهي از افراد ديگر، عضو يک گروه واحد هستند (کرامر، 1996،ص9)
تعريف عملياتي
در اين پژوهش سرمايه ارتباطي , به وسيله سوالات 18 تا 28 پرسشنامه ناهاپيت گوشال (1998) اندازه گيري مي شود و مقياس اندازه گيري آن نيز فاصله اي تعريف شده است.
عملکرد بازار
تعريف مفهومي
بازار و عملکرد آن عنصر محوري نظم اقتصاد آزاد مي باشد. بازار به ترتيباتي اطلاق مي گردد که خريداران و فروشندگان با يکديگر رابطه برقرار مي کنند و اقدام به خريد و فروش کالا مي نمايند (Zéghal, Anis Maaloul, 2010 ). عملکرد بازار شامل سه بعد حفظ مشتري، جذب مشتري و کيفيت محصول مي باشد.
تعريف عملياتي
در اين پژوهش عملکرد بازار , به وسيله سوالات 1 تا3 پرسشنامه عملکرد بازار اندازه گيري مي شود و مقياس اندازه گيري آن نيز فاصله اي تعريف شده است.
حفظ مشتري
تعريف مفهومي
آنچه در بازاريابي امروز دنيا اهميت ويژه اي دارد، حفظ مشتريان موجود و تبديل آنها به مشتريان دايمي است و تنها سازمانهاي مشتري محور مي توانند با موفقيت درون قرن بيست و يکم باشند، زيرا امروزه مشتريان، کيفيت را تحسين مي کنند، بلکه آن را حق خود مي دانند. در نتيجه پويايي هر سازماني که خدماتي را ارايه مي دهد بستگي به توانايي هاي آن سازمان در خصوص تامين خواسته ها و برآورده نمودن نيازهاي هميشه در حال تغيير مشتريان دارد (پيترز و واترمن، 1372،ص41).
تعريف عملياتي
در اين پژوهش حفظ مشتري , به وسيله سوال 1 پرسشنامه عملکرد بازار اندازه گيري مي شود و مقياس اندازه گيري آن نيز فاصله اي تعريف شده است.
جذب مشتري
تعريف مفهومي
عبارت است از تلقي مشتري از برآورده شدن خواسته‌ها و انتظارات او (سنجش اين كه مشتري چه مقدار احساس برآورده شدن انتظارات خود، را دارد ميزان تلقي مشتري از انتظارات خود رضايت مشتري؛ ميزان تلقي مشتري از ميزاني كه خواسته‌هاي او برآورده شده است
تعريف عملياتي
در اين پژوهش جذب مشتري , به وسيله سوال2 پرسشنامه عملکرد بازار اندازه گيري مي شود و مقياس اندازه گيري آن نيز فاصله اي تعريف شده است.
کيفيت محصول
تعريف مفهومي
كيفيت يعني توانايي يك محصول در برآوردن هدف مورد نظر كه با حداقل هزينه ممكن توليد شده باشد.
تعريف عملياتي
در اين پژوهش کيفيت محصول , به وسيله سوال3 پرسشنامه عملکرد بازار اندازه گيري مي شود و مقياس اندازه گيري آن نيز فاصله اي تعريف شده است.
1-7 )قلمرو تحقيق
1-7-1) قلمرو موضوعي:
اين پژوهش در خصوص رابطه سرمايه اجتماعي با عملکرد بازار شرکتهاي توليدي استان اردبيل صورت مي گيرد.
1-7-2) قلمرو زماني:
منظور از قلمرو زماني اين است که تحقيق در چه فاصله اي از زمان صورت ميگيرد و از آن جهت ضروري است که بررسي کننده يا خواننده تحقيق با توجه به اين دوره زماني در مورد به کارگيري دستاوردهاي تحقيق مي تواند تصميم گيري کند. اين پژوهش در دوره زماني دو ساله 91-92 مورد بررسي قرار مي‌گيرد
1-7-3) قلمرو مکاني :
قلمرو مکاني اين تحقيق شرکت هاي توليدي استان اردبيل است.
مقدّمه
امروزه، سرعت تغييرات در حوزه هاي تکنولوژي، فن آوري نرم افزاري و سخت افزاري، دانش بازار و حتي اقتصاد سياسي کشورها از يک طرف و همچنين ابتکار عمل همراه با سرعت عمل در حوزه هاي کسب و کار باعث گرديده تا شرکت هاي کوچک و متوسط با چالش روبرو شوند. صنايع کوچک و متوسط استخوان بندي اقتصاد و صنعت هر کشوري را تشکيل مي دهند. در اکثر کشورهاي جهان توسعه صنايع کوچک و متوسط جزء سياست هاي اصلي و اولويت دار دولت ها به شمار مي رود و رويکرد ويژه اي به منظور حمايت از ايجاد، رشد و بقاي اين گونه واحدها اتخاذ مي شود. پنجره واحد بنگاه هاي كوچك و متوسط بعنوان يك پل ارتباطي بين بنگاه ها از يك سو و دستگاه هاي تامين كننده خدمات بنگاه ها از سوي ديگر عمل مي كند (سادات رسول، و طالبي، 1388،ص4).
در دو دهه اخير مفهوم سرمايه اجتماعي در زمينه ها واشکال گوناگونش به عنوان يکي از کانوني ترين مفاهيم، ظهور و بروز يافته است، هر چند شر و شوق زيادي در بين صاحب نظران و پژوهشگران، مشابه چارچوب مفهومي و ابزار تحليلي ايجاد کرد. ليکن نگرش ها، ديدگاهها و انتظارات گوناگوني را نيز دامن زده است (امامقلي ، 1390،ص2)
به طور کلي ميزان سرمايه اجتماعي هر گروه يا جامعه اي نشان دهنده ميزان اعتماد افراد به يکديگر است. همچنين وجود ميزان قابل قبولي از سرمايه اجتماعي موجب تسهيل کنش هاي اجتماعي مي شود، به طوري که در مواقع بحراني مي توان براي حل مشکلات از سرمايه اجتماعي به عنوان اصلي ترين منبع حل مشکلات و اصلاح فرآيندهاي موجود سود برد. از اين رو شناسايي عوامل موثر در تقويت يا تضعيف سرمايه اجتماعي اهميت بسزايي دارد.
هر چند بحث صنايع کوچک و متوسط در جهان سابقه زيادي دارد ولي متأسفانه در کشورمان در حوزه هاي علمي و سياست گذاري چندان به اهميت و جايگاه اين بخش پرداخته نشده است. با بررسي عملکرد بازار شرکت هاي ايراني مي توان شاهد روند پر نوسان و بحث برانگيز رشد و نرخ بازده سرمايه گذاري طي ده سال گذشته بود و اين در حالي است که کارشناسان پتانسيل شرکت هاي حاضر در بازار سرمايهي ايران را از لحاظ عملکرد بهتر، بيشتر از اين مي دانند. براي بهبود و ارتقاي عملکرد شرکت ها، استراتژي هاي فراوان و گوناگوني پيشنهاد شده که با توجه به شرايط، طراحي و اجرا مي شوند و در حقيقت آن چه که بهبود عملکرد بازار شرکت ها را مشکل نموده، انتخاب مؤثرترين و بهترين استراتژي با توجه به ويژگي هاي سازمان ها است که البته اين استراتژي ها بايد انعکاس دهندهي پويايي هاي بازار رقابتي نيز باشد. به طوري که مشکل عدم پويايي استراتژي ها، بزرگ ترين چالش در بررسي ها و مطالعات اخير گزارش شده است (سايمونز13، 1385،صفحات44-42).
عملکرد بازارمي تواند معاني متنوعي داشته باشد، اما به طور عمده از دو ديدگاه مي توان به آن نگريست. نخست مفهومي ذهني که مرتبط است با عملکرد شرکت ها نسبت به رقباي آنها و ديدگاه دوم مفهوم عيني است که بر پايهي اندازه گيري مطلق عملکرد مي باشد (Sin LeoY.M,2005,p.6). در اين رساله از مفهوم اثربخشي در بازار که با شرايط حاکم بر شرکت هاي ايراني مانند گسترش روند خصوصي سازي، ايجاد فضاي رقابتي و نيز آينده رو به رشد ايران در سازمان تجارت جهاني بيشتر همخواني داشت، براي بررسي عملکرد بازاراستفاده شده است. از اين رو سوال اصلي اين است که سرمايه اجتماعي چه تاثيري بر عملکرد بازار شرکت هاي توليدي کوچک و متوسط استان اردبيل دارد؟

بخش اول :
سرمايه اجتماعي
2-1 ) مفهوم سرمايه اجتماعي
امروزه در کنار سرمايه هاي انساني و اقتصادي ، سرمايه ديگري به نام سرمايه اجتماعي14 نيز مورد توجه قرار گرفته است . سرمايه اجتماعي ، يا بعد معنوي يک اجتماع ، ميراثي تاريخي است که از طريق تشويق افراد به “همکاري” و “مشارکت” در تعاملات اجتماعي ، قادر است به حل ميزان بيشتري از معضلات موجود در آن اجتماع ، فائق آيد و حرکت به سوي رشد وتوسعه شتابان اقتصادي ، سياسي ، فرهنگي و … را امکان پذير سازد .
در واقع ، سرمايه اجتماعي را مي توان در کنار سرمايه هاي اقتصادي و انساني ، بخشي از ثروت ملّي به حساب آورد که بستر مناسبي براي بهره برداري از سرمايه انساني و فيزيکي (مادّي) و راهي براي نيل به موفقيت قلمداد مي شود . بدون سرمايه اجتماعي ، هيچ اجتماعي به هيچ سرمايه اي نمي رسد ، به طوري که بسياري از گروه ها، سازمان ها و جوامع انساني ، بدون سرمايه اقتصادي و صرفا با تکيه بر سرمايه انساني و اجتماعي توانسته اند به موفقيت دست يابند ، اما هيچ مجموعه انساني ، بدون سرمايه اجتماعي نمي تواند اقدامات مفيد و هدفمندي انجام دهد .
از سوي ديگر ، سرمايه اجتماعي ، به زندگي فرد ، معني و مفهوم مي بخشد و زندگي را ساده تر و لذت بخش تر مي کند . پس به طور کلي مي توان گفت : هر چه سرمايه اجتماعي ملتي بيشتر باشد، آن ملت ، خوشبخت تر و ثروتمندتر خواهد بود(الواني، 1385،ص5)
برخي از ابعاد جنبه ها و اَشکال سرمايه اجتماعي ـ که گاه از آنها به عنوان ارزش هاي اجتماعي نيز ياد مي شود ـ عبارت اند از : اعتماد ، صداقت ، حسن تفاهم ، سلامتي نفس ، هم دردي ، دوستي ، همبستگي ، فداکاري و … اين ابعاد از طريق جريان هاي اطلاع رساني مثل آموزش مربوط به مشاغل ، تبادل عقايد ، تبادل اطلاعات ، هنجارهاي مربوط به معاملات در شبکه هاي اجتماعي ، مشارکت هاي مردمي ، گروه هاي خودياري و نوع دوستي و روحيه جمع گرايي در برابر فردگرايي ، و … بين اعضاي شبکه هاي اجتماعي شکل مي گيرد ، به طوري که جاي پاي اين بحث را در روابط تمامي گروه هاي اجتماعي از قبيل : مذهبي (مسجد ، کليسا) ، ورزشي (باشگاه ها) ، مدني (انجمن ها ، اتحاديه ها ، احزاب و رسانه هاي مستقل) ، آموزشي و تربيتي(مدارس ، دانشگاه ها ) و در روابط همسايگي ، دوستانه ، شغلي و خانوادگي نيز مي توان مشاهده کرد .


پاسخی بگذارید