1-6-6- مهارت استنباط کردن :8
1-6-7- مهارت طراحي تحقيق :8
1-6-8- مهارت برقراري ارتباط :9
1-6-9- مهارت تشخيص متغيرها :9
1-7-تعاريف عملياتي9
1-7-1- پروژه علمي:9
1-7-2- مهارت نتيجه گيري و تفسير داده ها :9
1-7-3- مهارت پيش بيني:10
1-7-4- مهارت فرضيه سازي:10
1-7-5- مهارت استنباط:10
1-7-6-مهارت طراحي تحقيق:10
1-7-7- مهارت برقراري ارتباط :10
1-7-8- مهارت تشخيص متغيرها:10
فصل دوم ادبيات تحقيق و مباني نظري11
2-1-مقدمه:12
2-2-بخش اول: رويکرد يادگيري مبتني بر پروژه12
2-3-سوال محوري چيست ؟12
2-4-راهبردهايعمليبراي تغييرجهتگيري هاي نظام تعليم و تربيت به سمت سوال محوري ؟14
2-5- پروژه علمي يک الگوي موثر در يادگيري مساله محور18
2-5-1- پروژه چيست؟21
2-5-2-پروژه چگونه ارائه مي شود؟21
2-5-3-جشنواره علمي جابر بن حيان22
2-5-3-1- جمع آوري( کلکسيون ) همراه با طبقه بندي23
2-5-3-2- نمايش علمي23
2-5-3-3- آزمايش26
2-5-3-4- طراحي و ساخت27
2-6- بخش دوم : مهارتهاي فرايندي28
2-7-مهارت هاي فرايندي چيست ؟28
2-7-1- مشاهده29
2-7-2- برقراري ارتباط30
2-7-3- اندازه گيري و کاربرد ابزار32
2-7-4- طبقه بندي32
2-7-5- استنباط کردن33
2-7-6- فرضيه سازي35
2-7-7-پيش بيني37
2-7-8- طراحي تحقيق (تشخيص و کنترل متغيرها)40
2-7-9- آزمايش کردن41
2-7-10- تفسير داده ها و نتيجه گيري41
2-8 سنجش مهارتهاي فرايندي43
2-9- بخش سوم: چارچوب نظري تحقيق45
2-10- مطالعات داخلي45
2-11- مطالعات خارجي46
2-12- جمع بندي و نقد و بررسي تحقيقات48
فصل سوم روش تحقيق50
3-1-مقدمه51
3-2- روش تحقيق:51
3-3-جامعه آماري وحجم آن:52
3-4-برآورد حجم نمونه وروش نمونه گيري:53
3-5-روش گرد آوري اطلاعات:53
3-5-1-آزمون کتبي :53
3-5-2-مهارتهاي فرايندي و شاخص هاي مرتبط :54
3-6-روايي يا اعتبار54
3-7-قابليت اعتماد يا پايايي56
3-8-روش تجزيه و تحليل داده ها56
فصل چهارم تجزيه وتحليل داده ها57
4-1: مقدمه58
4-2: تحليل داده‌ها:58
4-2-1: همساني واريانس ها58
4-2-2- فرضيه اول پژوهش:59
4-3: ميانگين و انحراف معيار نمرات مهارت نتيجه گيري و تفسير داده ها59
4-4: مقايسه ميانگين هاي مهارت نتيجه گيري و تفسير دادهها در t دو گروه مستقل60
4-5: خلاصه تحليل كواريانس نمرات مهارت نتيجه گيري و تفسير دادهها در دو گروه آزمايش و گواه61
4-2-3- فرضيه دوم پژوهش:62
4-6: ميانگين و انحراف معيار نمرات پيش بيني62
4-7: نتايج آزمون t دو گروه مستقل در مورد مهارت پيش بيني دانش آموزان62
4-8: خلاصه تحليل كواريانس نمرات مهارت پيش بيني در دو گروه آزمايش و گواه63
4-2-4- فرضيه سوم پژوهش:64
4-9: ميانگين و انحراف معيار نمرات مهارت فرضيه سازي64
4-10: مقايسه ميانگين هاي مهارت فرضيه سازي دانش‌آموزان در t دو گروه مستقل65
4-11: خلاصه تحليل كواريانس نمرات مهارت فرضيه سازي در دو گروه آزمايش و گواه65
4-12: ميانگين و انحراف معيار نمرات مهارت استنباط66
4-13: مقايسه ميانگين هاي مهارت استنباط دانش‌آموزان در t دو گروه مستقل67
4-14: خلاصه تحليل كواريانس نمرات مهارت استنباط در دو گروه آزمايش و گواه68
4-2-6-فرضيه پنجم پژوهش:69
4-15: ميانگين و انحراف معيار نمرات مهارت طراحي آزمايش69
4-16: مقايسه ميانگين هاي مهارت طراحي آزمايش دانش‌آموزان در t دو گروه مستقل69
4-17: خلاصه تحليل كواريانس نمرات مهارت طراحي آزمايش در دو گروه آزمايش و گواه70
4-2-7-فرضيه ششم پژوهش:71
4-18: ميانگين و انحراف معيار نمرات مهارت برقراري ارتباط71
4-19: مقايسه ميانگين هاي مهارت برقراري ارتباط دانش‌آموزان در t دو گروه مستقل71
4-20: خلاصه تحليل كواريانس نمرات مهارت برقراري ارتباط در دو گروه آزمايش و گواه72
4-2-8- فرضيه هفتم پژوهش:73

4-21: ميانگين و انحراف معيار نمرات مهارت تشخيص متغيرها73
4-22: مقايسه ميانگين هاي مهارت تشخيص متغيرها دانش‌آموزان در t دو گروه مستقل74
4-23 : خلاصه تحليل كواريانس نمرات مهارت تشخيص متغيرها در دو گروه آزمايش و گواه75
4-2-9- فرضيه اصلي پژوهش:76
4-24: ميانگين و انحراف معيار نمرات مهارت هاي فرايندي76
4-25: مقايسه ميانگين هاي مهارت هاي فرايندي دانش‌آموزان در t دو گروه مستقل76
4-26: خلاصه تحليل كواريانس نمرات مهارت هاي فرايندي در دو گروه آزمايش و گواه77
4-2-10- بررسي سهم تاثير هر مؤلفه78
4-27: ميزان تاثير هر مؤلفه در مهارت هاي فرايندي78
فصل پنجم بحث ونتيجه گيري80
5-1-مقدمه81
5-2- جمع بندي فصول گذشته81
5-3- يافته هاي پژوهش82
4-1: ميزان تاثير هر مؤلفه در مهارت هاي فرايندي88
5-4- بحث ونتيجه گيري88
5-5- پيشنهاد ها بر اساس يافته ها:92
5-6-پيشنهاد براي پژوهش هاي آتي94
5-7-محدوديت ها94
منابع :95
پيوست99
فهرست اشکال
عنوانصفحه
شکل 2-1- فرآيند ياد دهي – يادگيري علوم با تکيه بر عوامل فرآيندي17
شکل2-2- انواع مشاهده30
شکل2-3- انواع برقراري ارتباط32
شکل 2-4- استنباط35
شکل 2-5 استنباط35
فهرست جداول
عنوانصفحه
جدول 2-1- مقايسه ي روش هاي سنتي آموزش با روش آموزش مبتني بر پروژه19
جدول 4-1 : نتايج آزمون کولموگروف اسميرنوف58
جدول 4-2 : نتايج آزمون لوين در مورد پيش فرض تساوي واريانس ها59
فهرست نمودار
عنوانصفحه
نمودار4-1: ميزان مهارت نتيجه گيري و تفسير داده هاي دانش‌آموزان در دو گروه گواه و آزمايش61
نمودار4-2: ميزان مهارت پيش بيني دانش آموزان در دو گروه گواه و آزمايش64
نمودار4-3: ميزان مهارت فرضيه سازي دانش آموزان در دو گروه گواه و آزمايش66
نمودار4-4: ميزان مهارت استنباط دانش آموزان در دو گروه گواه و آزمايش68
نمودار4-5: ميزان مهارت طراحي آزمايش دانش آموزان در دو گروه گواه و آزمايش70
نمودار4-6: ميزان مهارت برقراري ارتباط دانش آموزان در دو گروه گواه و آزمايش73
نمودار4-7: ميزان مهارت تشخيص متغيرها دانش آموزان در دو گروه گواه و آزمايش75
نمودار4-8: ميزان مهارت هاي فرايندي دانش آموزان در دو گروه گواه و آزمايش78
فصل اول کليات تحقيق
1-1-مقدمه:
در چند دهه اخير تجربه کشورهاي مختلف گوياي اين مطلب است که بهترين نقطه آغاز براي ايجاد تحول در کيفيت آموزش هر کشور ، متحول ساختن درس علوم تجربي است . يکي از دلايل اصلي اين امر ماهيت درس علوم تجربي است . شايد هيچ موضوع درسي به اندازه علوم تجربي ، با روش هاي فعال ياد دهي و يادگيري منطبق و قابل ارائه نباشد ( کيامنش ،1381 ).
يکي از صاحبنظران آموزش علوم در يک مجمع جهاني اظهار داشت :
“اگربتوانيد وضعيت آموزش علوم را در مدارس خود بهبود بخشيد مي توانيد مطمئن باشيد که دانش آموزان در درس رياضي ، زبان آموزي و … نيز پيشرفت هاي قابل ملاحظه اي از خود نشان خواهند داد . اگر من يک نقطه از اين پارچه روميزي را با انگشتان خود بگيرم و بالا بياورم ، تمام نقاط اطراف اين نقطه نيز تا حدودي بالا مي آيد . درس علوم تجربي ، مناسب ترين نقطه براي بالا کشيدن ساير درسهاست . آموزش علوم نقطه آغاز است . “( فارمري ، 1999)
بيشتر کشورهاي جهان در چند دهه ي گذشته ، نگراني هاي فزاينده اي را در اين خصوص که نظام آموزش و پرورش ، آمادگي کافي براي پرورش مهارت ها و دانش لازم براي کار و زندگي توأم با موفقيت را در جامعه ي پيچيده ي امروزي به شهروندان خود نمي دهد ، شاهد بوده اند (دارلينک و هاموند ، 1993 ) . بسياري از شيوه هاي آموزشي مورد قبول ، از روش هاي تدريس گذشته مبتني بر ديدگاه هاي سنتي رفتار گرايانه ، متأثر هستند که اساساً تدريس را عمل ” بيان ” و عرضه ي واقعيت ها و اطلاعات به دانش آموزان قلمداد مي کنند . هر چند روش هاي مزبور به ايجاد تبحر در مهارت هاي سطح پايين ( که در بسياري از ازمون ها سنجيده مي شوند ) منجر مي شوند ، اما عموماً در پرورش دانشها ، مهارتها و نگرشهايي که دانش آموزان براي زندگي روزمره ي خود نياز دارند ، نا موفق بوده است . ( آقازاده ، 1384) مجموعه اي از دانشها ، نگرشها و مهارتها در زمينه علوم و فناوري که هر انساني براي زندگي کردن به آن نياز دارد سواد علمي و فناورانه ناميده مي شود . بر خلاف الگوي هاي تدريس رفتارگرايانه ، روشهاي نوين تدريس مفهومي از تدريس ارائه مي دهند که بر پرورش دانش آموزان فکور تأکيد مي ورزند. . آن دسته از مهارتهاي تفکر را که بيشتر در ارتباط با کاوش علمي اند ، به عنوان مهارتهاي فرايندي علوم يا فرايندهاي علم مي شناسند . اين مهارتها در واقع ابزار تحقيقات و پژوهش هاي علمي اند و همه روزه توسط دانشمندان علوم در حين کار و در آزمايشگاه ها به عنوان بخشي از روش علمي به کار گرفته مي شوند در همين راستا ، اهميت راهبردهاي متنوع و کاربرد آنها در کلاس درس که بتوانند ابعاد مختلف سواد علمي و فناورانه و به ويژه اهداف مهارتي را در فرد توسعه بخشند ، روز به روز بيشتري مي شود . ” روش پروژه ” يکي از همين راهبردهاست . اين راهبرد ، فرصت کاوشگري و آزمايش را در اختيار دانش آموزان قرار مي دهد و آنها را در زمينه ي استدلال ، سؤال کردن ، يافتن ، ارتباطات ، برقرارير ارتباط ، ارزيابي نقطه نظرات ، چارچوب بندي مسائل ، کسب و استفاده از شواهد ، خلق دانش و درک و فهم ، روابط و محصولات جديد ، به چالش وا مي دارد و کمک مي کند تا به طور همزمان دانش ، مهارت و نگرشهاي ضروري در او ايجاد شود . ( آقازاده ، 1384)
1-2-بيان مساله:
امروزه در همه کشورها ، به مسئله آموزش علوم اهميت زيادي مي دهند ؛ زيرا دانشمندان ، مهندسان ، تکنسين ها و گردانندگان چرخ هاي صنعت در آينده ، امروز در پشت ميزهاي کلاس نشسته اند و ايجاد آمادگي هاي لازم در آنان بر عهده ماست . تشخيص اينکه آموختن چه چيز به دانش آموزان ضروري است و آموختن چه چيزي ضروري نيست بسيار مشکل است. در طرح جديد آموزش علوم بر آموزش روش آموختن بيشتر تکيه و تأکيد مي شود تا آموختن مجموعه اي از دانستنيها؛ از اينرو بايد به فراگيران راه و روش يادگيري و حل مسأله را آموخت نه پاسخ چند مسئله حل شده(آسيموف و فردريک 1995).
ازجمله هدفهاي مهم آموزش علوم که در همه کشورها از دهه 1990 مد نظر قرار گرفته ، تاکيد بر اين نکته است که بايد علم را يک نوع “روش تفکر” بشناسيم و در کنار آموزش مجموعه اي از واقعيتها ، بر فعاليتهاي عملي و ذهني هم تاکيد کنيم . روش تفکر در علم را ” مهارتهاي فرايندي يا مهارتهاي يادگيري ” مي نامند . مهارتهاي فرايندي در واقع کارهايي هستند که دانشمندان در هنگام مطالعه و تحقيق انجام مي دهند . مهارتهاي يادگيري را مي توان به دو بخش تقسيم کرد : ا- مهارتهاي فرايندي پايه : مشاهده ، برقراري ارتباط ، طبقه بندي ، اندازه گيري ، استنباط و پيش بيني مهارتهاي فرايندي پايه ناميده مي شوند چرا که فراگيري آنها براي پرداختن به مهارتهاي پيچيده بعدي که به تفکر زيادتري نياز دارند لازم است . 2- مهارتهاي فرايندي تلفيقي : تشخيص متغيرها ، فرضيه سازي ، تحليل فعاليتها ، تنظيم داده ها و رسم نمودار ، طراحي تحقيق و اجراي آزمايش مهارتهاي فرايندي تلفيقي ناميده مي شوند و مستلزم به کارگيري چند مهارت فرايندي پايه به صورت همزمان هستند . به کارگيري اين مهارتها به دانش آموزان کمک مي کند که براي حل مسائل خود به کاوش و تحقيق بپردازند و با انجام آزمايش به ” حل مسئله ” نائل شوند . بر اين اساس توسعه مهارت هاي فرايندي در کلاس ضرورت پيدا مي کند و تنها از اين راه است که مي توان دانش آموزان را به يادگيرندگاني مادام العمر تبديل کرد (جي رزبا 1991).
بررسي نتايج کسب شده توسط دانش آموزان کشورمان در آزمونهاي جهاني پيشرفت تحصيلي نظير آزمون تيمز( TIMSS ) و عدم توفيق دانش آموزان ايراني نشان مي دهد که بايد برنامه هاي ويزه اي براي ارتقاي آموزش مهارتهاي فرايندي در مدارس کشور طراحي و اجرا شود .تجربيات ديگر کشورهاي دنيا نشان داده است که استفاده از برنامه پروژه علمي براي دانش آموزان قابليت بالايي در فرصت سازي همزمان براي تقويت همه مهارت هاي فرايندي دارد.
پروژه علمي به تعريفي ساده عبارت است از کوشش انفرادي يا گروهي دانش آموزان در باره يک موضوع معيّن که آنان ضمن اين کوشش هيجان انگيز علمي ، کار يک دانشمند را انجام مي دهند و نگرش ها و مهارت هاي علمي او را پيدا مي کنند . يعني دانش آموزان سعي مي کنند به دقت مشاهده کنند ، سوال بپرسند ، جمع آوري اطلاعات کنند ، فرضيه بسازند ، آزمايش کنند و نتايج کار علمي خود را جمع بندي و ارائه نمايند . (آسيموف و فردريک 1995)
برهمين اساس انجام پژوهش در زمينه اثر بخشي پروژه علمي بر رشد مهارت هاي فرايندي مي تواند اعتماد و توجه معلمان و برنامه ريزان را به اين روش در جهت توسعه اين مهارتها در دانش آموزان جلب نمايد و به گسترش استفاده از اين برنامه در مدارس کشور و کلاس هاي درس کمک کند .
بنابراين در اين پژوهش بررسي خواهد شدکه تاثير طرح پروژه علمي بر عملکرد دانش آموزان کلاس پنجم شهر تهران در مهارتهاي فرايندي درس علوم چه خواهد بود ؟
1-3-اهميت موضوع تحقيق وانگيزه انتخاب آن:
رويکرد جديد برنامه درسي ملي و توجه ويژه آن به محوريت پژوهش و تفکر علمي در يادگيري ، لزوم تدوين برنامه هايي را ثابت مي کند که بتوانند اين هدف مهم را در يادگيري محقق سازند و به چرخش مدارس کشور از محوريت دانش به محوريت تفکر کمک کنند .
در اين راستا يکي از طرح ها و برنامه هايي که دفتر آموزش دبستاني وزارت آموزش و پرورش از سال تحصيلي 90-89 به صورت آزمايشي اجرا مي نمايد ، طرح پروژه هاي علمي دانش آموزان دوره ابتدايي ( جشنواره علمي جابر بن حيان ) است . با توجه به مسئوليت پژوهشگر در دفتر آموزش دبستاني(سرگروه آموزشي ) و با عنايت به اينکه پژوهشگر در تدوين و اجراي اين طرح در سطح ملي مشارکت داشته است بر آن شد تا پژوهشي را به منظور بررسي اثربخشي اين برنامه بر رشد مهارت هاي فرايندي ترتيب دهد تا شناخت بيشتر از اثرات اين برنامه به موارد زير کمک کند :
– کسب اعتماد و توجه بيشتر معلمان به اثر بخشي اين برنامه
– معرفي هرچه بيشتر مهارتهاي فرايندي به دانش آموزان و معلمان و راههاي تقويت اين مهارتها
– بهبود نتايج دانش آموزان در آزمونهاي بين المللي پيشرفت تحصيلي نظير آزمون تيمز( TIMSS )
– بررسي تفاوت يک کلاس دانش محور و يک کلاس پژوهش محور از نظر مهارتهاي فرايندي
1-4-هدفهاي تحقيق:
1-4-1-هدف کلي:
به طور کلي هدف اصلي اين پژوهش بررسي تاثير طرح پروژه علمي بر عملکرد دانش آموزان کلاس پنجم شهر تهران در مهارتهاي فرايندي درس علوم مي باشد.
1-4-2-اهداف ويژه:
1- بررسي تاثير طرح پروژه علمي بر مهارتهاي فرايندي
2- بررسي تاثير پروژه علمي بر مهارت نتيجه گيري و تفسير داده ها
3- بررسي تاثير پروژه علمي بر مهارت پيش بيني
4- بررسي تاثير پروژه علمي بر مهارت فرضيه سازي
5- بررسي تاثير پروژه علمي بر مهارت استنباط کردن
6- بررسي تاثير پروژه علمي بر مهارت طراحي تحقيق
7- بررسي تاثير پروژه علمي بر مهارت برقراري ارتباط
8- بررسي تاثير پروژه علمي بر مهارت تشخيص متغيرها
1-5-فرضيه هاي تحقيق:
1- طرح پروژه علمي باعث رشد مهارتهاي فرايندي مي شود.
2- طرح پروژه علمي باعث رشد مهارت نتيجه گيري و تفسير داده ها مي شود.
3- طرح پروژه علمي باعث رشد مهارت پيش بيني مي شود.
4- طرح پروژه علمي باعث رشد مهارت فرضيه سازي مي شود .
5- طرح پروژه علمي باعث رشد مهارت استنباط کردن مي شود.
6- طرح پروژه علمي باعث رشد مهارت طراحي تحقيق مي شود.
7- طرح پروژه علمي باعث رشد مهارت برقراري ارتباط مي شود.
8- طرح پروژه علمي باعث رشد مهارت تشخيص متغيرها مي شود.
1-6- تعاريف نظري
1-6-1-پروژه علمي :
پروژه تلاش علمي يک دانش آموز را در حيطه مورد علاقه خودش نشان مي دهد. پروژه روشي به دانش آموز ارائه مي دهد تا وي بتواند حاصل آن تحقيقات را نشان دهد. پروژه پرسشهايي مطرح مي کند که دانش آموز ناچار است پاسخهايي براي آن پيدا کند. پروژه فعاليتي است هيجان انگيز در دنياي پژوهشهاي علمي که فراتر از کلاس درس و موضوعات کتاب درسي پيش مي رود. با انجام يک پروژه علمي دانش آموز از اين که کار يک دانشمند را انجام مي دهد احساس رضايت مي کند. همچنين ارزش کشفيات و کارهاي خود را در مي يابد. پروژه به دانش آموز اين امکان را مي دهد که آزمايش کند، تصميم بگيرد، فرضيه بسازد، ايده ها را بررسي و امتحان کند، به دنبال راه حلهايي بگردد و مهمتر از همه درباره خود و دنياي اطراف خود مطالعه کند. (آسيموف- فردريک 1995)
1-6-2-مهارتهاي فرايندي :
مهارتهاي فرايندي همان طرز کار دانشمندان است و اينکه چکونه فکر مي کنند و چگونه مسائل را بررسي مي کنند( فريدل 1995 ). مهارتهاي فرايندي روشهاي تفکر در علم هستند و در واقع کارهايي هستند که که دانشمندان در هنگام مطالعه و تحقيق انجام مي دهند . مهارتهايي مثل مشاهده ، اندازه گيري ، فرضيه سازي ، استنباط کردن ، آزمايش کردن و تجزيه و تحليل داده ها مهمترين مهارتهاي فرايندي هستند (رستگار ، 1387 ).
آن دسته از مهارتهايي تفكر را كه بيشتر در ارتباط با كاوشگري هستند به عنوان مهارتهاي فرآيندي علوم يا فرآيندهاي علم مي‌شناسند. اين مهارتها ابزار تحقيقات و پژوهشهاي علمي‌اند در همه روشهاي علمي مهارتهاي فرايندي استفاده مي شود. اين مهارتها در حين درگيري دانش‌آموز با تجربه‌ها و آزمايشهاي عملي، بهتر مورد استفاده قرار مي‌گيرد. يعني دانش‌آموزان دوست دارند مهارتهاي فرايندي از طريق اجراي علوم در آنها پرورش‌ يابد. مهم ترين ابزار كاوشگري كنجكاوي در باره دنياي مادي است كه دانش‌اموزان ابتدايي همراه خود به كلاس مي‌آورند(شهرتاش، 1387).
1-6-3- مهارت نتيجه گيري و تفسير داده ها :
منظور از نتيجه‌گيري آن است كه دانش‌آموز بتواند با استفاده از مشاهدات وداده‌هايي كه در اختيار اوست الگوها و روابطي را ميان داده‌ها پيدا كند و به اصطلاح دلايل بروز پديده‌ها را ارائه دهد. براي مثال وقتي دو نوع خاك در دسترس كودك قرار مي‌گيرد او مي‌بيند كه آب در خاك زبرتر سريع‌تر از خاك نرم‌تر نفوذ مي‌‌كند پس، چنين نتيجه‌گيري مي‌كند كه اندازه‌ي دانه‌هاي خاك در سرعت عبور دادن آب دخالت دارد(شهرتاش،1387).
1-6-4- مهارت پيش بيني:
پيش بيني ها،بيان جمله يا عبارت درباره ي اتفاقاتي هستند که ممکن است در آينده رخ بدهند يا آن چه ممکن است براساس فرضيه يا دانش قبلي براي نخستين بار به دست آيد.اگر بتوانيم پيش بيني هاي قابل اعتمادي بکنيم،طبيعتا توانايي در پيش گرفتن رفتارهاي مناسب را نيز در مقابل طبيعت خواهيم داشت(شهرتاش،1387).
1-6-5- مهارت فرضيه سازي:
فرضيه ، پيش بيني روابط بين متغيرهاست . زماني که براي استنباط خود از مشاهدات توضيحي ارايه مي دهيم و روابط بين متغيرها را پيش بيني مي کنيم در حقيقت فرضيه سازي مي کنيم .مهارت فرضيه سازي يعني توانايي در ارائه يک يا چند راه حل براي يک مسئله(شهرتاش،1387).
1-6-6- مهارت استنباط کردن :
هرگونه توضيح منطقي براي آنچه مشاهده شده يك استنباط ناميده مي‌شود.در استنباط چيزي را كه به طور مستقيم مشاهده كرده‌ايم با دانسته‌‌هاي قبلي خود در اين باره پيوند مي‌زنيم . در علم، بسيار اتفاق مي افتد که استنباطهاي ما در باره اشياء و طرز رفتار آانها ، در نتيجه انجام دادن مشاهدات جديد، بازسازي ، تعديل و حتي رد مي شوند(شهرتاش،1387).
1-6-7- مهارت طراحي تحقيق :
تحقيق را مي‌توان طراحي يك موقعيت برنامه‌ريزي شده توصيف كرد و هدف از آن نيز به دست آوردن اطلاعاتي است كه فرضيه را تأييد يا رد مي‌كند. در گام نخست طراحي تحقيق بايد مسئله را به صورت يك پرسش قابل تحقيق در آوريم. طراحي شامل مراحلي است که در فاصله ي مطرح کردن يک مسئله و يافتن پاسخ آن طي مي شود. (شهرتاش،1387).
1-6-8- مهارت برقراري ارتباط :
برقراري ارتباط در علوم،مستلزم استفاده از قراردادهاي گوناگوني در ارائه است که به سازماندهي اطلاعات و انتقال آن به شکل موثر کمک مي کند.در اين امر،تصاوير گرافيکي،نمودارها،جدول ها،نمادها و امثال اين ها به کار مي آيند و بايد براي هر نوع خاصي از اطلاعات،گزينش به عمل آورد(شهرتاش،1387).
1-6-9- مهارت تشخيص متغيرها :
در يک تحقيق علمي براي پاسخ دادن به سوال هاي تحقيق و يا آزمون فرضيه ها، تشخيص متغيرها امري ضروري است. طبق تعريف متغير پديده‌اي است که مي‌تواند مقادير متفاوتي به خود بگيرد. شناخت عواملي که در جريان هر آزمايش دخالت دارند و بررسي ميزان و نوع تأثير آن ها مهارت تشخيص متغيرها ناميده مي شود (شهرتاش،1387).
1-7-تعاريف عملياتي
1-7-1- پروژه علمي:

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

در اين پژوهش منظور از پروژه ي علمي ، پروژه ي آزمايش به تعريف جشنواره جابر بن حيان مي باشد . در اين نوع پروژه دانش آموز با يک سوال آزمون پذير در حوزه علوم مواجه است که براي دستيابي به جواب آن بايد مانند دانشمندان فکر و عمل کند و با استفاده از روش علمي پژوهش خود را به انجام رساند .
1-7-2- مهارت نتيجه گيري و تفسير داده ها :
در اين پژوهش مهارت برقراري ارتباط با توجه به سئوالات شماره 1 ، 2 ، 3 و 4 در آزمون محقق ساخته سنجيده مي شود.
1-7-3- مهارت پيش بيني:
در اين پژوهش مهارت پيش بيني با توجه به سئوالات شماره 5 ، 8 ، 11 ، 13 ، 14 و 15 در آزمون محقق ساخته سنجيده مي شود.
1-7-4- مهارت فرضيه سازي:
در اين پژوهش مهارت فرضيه سازي با توجه به سئوالات شماره 6 و 9 در آزمون محقق ساخته سنجيده مي شود.
1-7-5- مهارت استنباط:
در اين پژوهش مهارت استنباط با توجه به سئوال شماره 7 در آزمون محقق ساخته سنجيده مي شود.
1-7-6-مهارت طراحي تحقيق:
در اين پژوهش مهارت برقراري ارتباط با توجه به سئوالات شماره 10 و 18 در آزمون محقق ساخته سنجيده مي شود.
1-7-7- مهارت برقراري ارتباط :
در اين پژوهش مهارت برقراري ارتباط با توجه به سئوالات شماره 12 و 17 در آزمون محقق ساخته سنجيده مي شود.
1-7-8- مهارت تشخيص متغيرها:
در اين پژوهش مهارت برقراري ارتباط با توجه به سئوال شماره 16 در آزمون محقق ساخته سنجيده مي شود.
فصل دوم ادبيات تحقيق و مباني نظري
2-1-مقدمه:
در اين فصل ابتدا به ضرورت چرخش نظام آموزشي از پاسخ محوري به سوال محوري پرداخته شده سپس به طرح پروژه هاي علمي به عنوان راهبردي عملي براي دستيابي به تعليم و تربيت سوال محور و تاثيرات اين راهبرد بر تقويت مهارتهاي فرايندي درس علوم پرداخته شده است ، و در نهايت چهارچوب نظري تحقيق و مطالعات داخلي و خارجي مرتبط با موضوع پژوهش ارائه گرديده است.
2-2-بخش اول: رويکرد يادگيري مبتني بر پروژه
2-3-سوال محوري چيست ؟
با تغيير جهت گيري نظام هاي تعليم و تربيت از “پاسخ محوري” به “سوال محوري” بستر و زير ساخت مناسب براي گام گذاشتن جامعه در مدار کشورهاي توسعه يافته،با عنايت به توليد علم و دانايي به عنوان ملاک توسعه يافتگي در هزاره ي جديد فراهم مي شود(مهرمحمدي،1383).


پاسخی بگذارید