2-4 شعور جمعي34
2-5 مفهوم شهروندي39
2-6 شعور جمعي و شهروندي43
2-7 چارچوب نظري تحقيق44
2-8 پيشينه تحقيقات46
فصل سوم روش شناسي تحقيق53
مقدمه54
3-1 روش شناسي54
3-2 روش تحقيق56
3-3 جامعه آماري و نمونه گيري57
3-4 حجم نمونه و روش اندازه گيري58
3-5 ساخت ابزار تحقيق59
3-6 ابزار جمع آوري اطلاعات61
3-7 روش تجزيه و تحليل داده ها62
فصل چهارم:تجزيه و تحليل يافته هاي تحقيق63
مقدمه :64
4-1 آمار توصيفي :64
4-1-1 متغيرهاي زمينه اي65
4-1-1-1 تفکيک نمونه بر حسب متغير سن65
4-1-1-2 جدول بافت نگار متغير سن66
4-1-1-3 تفکيک نمونه بر حسب متغير مدت عضويت67
4-1-1-4 تفکيک نمونه بر حسب متغير عضويت در تشکل68
4-1-1-5 تفکيک نمونه بر حسب متغير آموزش شهروندي69
4-1-1-6 تفکيک نمونه بر حسب سوال 1170
4-1-1-7 تفکيک نمونه بر حسب متغير مشارکت مدني71
4-1-1-8 تفکيک نمونه بر حسب متغير مشارکت سياسي72
4-1-1-9 تفکيک نمونه بر حسب متغير مشارکت اجتماعي73
4-1-1-10 تفکيک نمونه بر حسب متغير مشارکت ملي75
4-1-1-11 بررسي ميانگين ابعاد مشارکت به تفکيک جنسيت76
4-2 آمار استنباطي:77
4-2-1 بررسي نرمال بودن داده ها79
4-2-2 بررسي فرضيه اصلي :79
4-2-2-1 بررسي اثر آموزش هاي شهروندي بر مشارکت ملي80
4-2-2-2 بررسي اثر آموزش هاي شهروندي بر مشارکت سياسي81
4-2-2-3 بررسي اثر آموزش هاي شهروندي بر مشارکت اجتماعي82
4-2-2-4 بررسي اثر آموزش هاي شهروندي بر مشارکت مدني83
4-2-2 -5 کميت و کيفيت بهره گيري از کلاس هاي آموزش شهروندي در شعور جمعي اعضاءسازمان دانش آموزي تأثير دارد.84
4-2-2-7 بررسي اثر رضايت دانش آموزان از مربيان بر شعور جمعي دانش آموزان86
4-2-3 آيا مشارکت مدني، سياسي، اجتماعي و ملي دانش آموزان دختر و پسر داراي تفاوت معني داري است؟87
4-2-4 آيا رضايت از کلاس، علاقه به شرکت در کلاس و ميزان شرکت در کلاس دانش آموزان دختر و پسر داراي تفاوت معني داري است؟89
4-2-5 مدل تحقيق91
فصل پنجم:نتيجه گيري و پيشنهادات101
مقدمه102
5-1 نتيجه گيري102
5 – 2 پيشنهادات حاصل تحقيق106
5- 3 پيشنهادات پژوهشي107
فهرست منابع فارسي108
فهرست منابع انگليسي109
فهرست جداول
جدول 4-1 بررسي توزيع فراواني متغير سن65
جدول 4-2 بررسي بافت نگار متغير سن66
جدول 4-3 بررسي توزيع فراواني متغير مدت عضويت67
جدول 4-4 بررسي توزيع فراواني متغير عضويت تشکل68
جدول 4-5 بررسي توزيع فراواني متغير آموزش شهروندي69
جدول 4-6 بررسي توزيع فراواني سوال 1170
جدول 4-7 بررسي توزيع فراواني متغير مشارکت مدني71
جدول 4-8 بررسي توزيع فراواني متغير مشارکت سياسي72
جدول 4-9 بررسي توزيع فراواني متغير مشارکت اجتماعي73
جدول 4-10 بررسي توزيع فراواني متغير مشارکت ملي75
جدول 4-11 بررسي ميانگين ابعاد مشارکت به تفکيک جنسيت76
جدول 4-12 بررسي نرمال بودن توزيع متغيرها79
جدول 4-13 بررسي آزمون همبستگي اسپيرمن بين آموزش هاي شهروندي و مشارکت ملي80
جدول 4-14 بررسي آزمون همبستگي اسپيرمن بين آموزش هاي شهروندي و مشارکت سياسي81
جدول 4-15 بررسي آزمون همبستگي اسپيرمن بين آموزش هاي شهروندي و مشارکت اجتماعي82
جدول 4-16 بررسي آزمون همبستگي اسپيرمن بين آموزش هاي شهروندي و مشارکت مدني83
جدول 4-17 بررسي آزمون همبستگي اسپيرمن بين سابقه عضويت افراد در سازمان دانش آموزي و شعور جمعي84
جدول 4-18 بررسي آزمون همبستگي اسپيرمن بين علاقه به شرکت در کلاس و شعور جمعي85
جدول 4-19 بررسي آزمون همبستگي اسپيرمن بين رضايت دانش آموزان از مربيان و شعور جمعي86
جدول 4-20 بررسي ميانگين87
جدول 4-21 آزمون من ويتني88
جدول 4-22 بررسي ميانگين89
جدول 4-23 آزمون من ويتني90
جدول 4-24 تحليل رگرسيوني متغيرهاي مستقل بر شعور جمعي92
جدول 4-25 تحليل رگرسيوني متغير مستقل بر مشارکت مدني94
جدول 4-26 تحليل رگرسيوني متغير مستقل بر مشارکت سياسي95
جدول 4-27 تحليل رگرسيوني متغير مستقل بر مشارکت اجتماعي96
جدول 4-28 تحليل رگرسيوني متغير مستقل بر مشارکت ملي97
فهرست نمودارها

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

نمودار4-1 بررسي توزيع فراواني متغير سن65
نمودار 4-2 بررسي توزيع فراواني متغير مدت عضويت67
نمودار 4-3 بررسي توزيع فراواني متغير عضويت تشکل68
نمودار4-5 بررسي ميانگين ابعاد مشارکت به تفکيک جنسيت76
فهرست اشکال
(شكل 1-4 )91
(شكل 2-4 )93
(شکل 3-4 )94
(شکل 5-4 )96
(شکل 6-4 )97
(شکل نهايي)100
(شکل 7-4 )98
فصل اول کليات طرح
1-1 بيان مسأله
از آن جايي که هر انساني به صورت شخص، اجتماعي زاده نمي شود، بلکه از طريق آموزش هاي پي گير در خانواده و سپس در مدرسه و جامعه، به صورت يک انسان اجتماعي تبديل مي شود. نقش آموزش و در پي آن شناخت و معرفت ناشي از آن مهم و اساسي شمرده مي شود.در دوران کودکي تربيت در خانواده صورت ميگيرد و با پا گذاشتن به مدرسه آموزش هاي خانواده در مدرسه ادامه پيدا کرده و کودک در پي اين آموزش ها اجتماعي مي شود و به دنبال اين اجتماعي شدن مي تواند فردي مسئول در قبال جامعه و شهر و محيط زندگي خود پرورش يابد يا فردي غير مسئول نسبت به رفتار خود با ديگران و محيط زندگي خود.بنابراين آموزش هاي دوران کودکي و نوجواني و همچنين تداوم آن در بزرگسالي مي تواند در توانمند کردن افراد و در پي آن توانمندي جامعه مؤثر باشد.
سازمان دانش آموزي در مدارس مي تواند به صورت متمرکزتر اين آموزش هارا به منظور ارتقاء شعور جمعي دانش آموزان به آنان منتقل نمايد. شعور جمعي، معرفتي است که توسط جامعه شکل مي گيرد و تأثير گذار بر نظم اجتماعي مي باشد، که يکي از عناصر مهم و حياتي در بقاء و دوام هر جامعه اي مي باشد و هرچه نظم و انسجام اجتماعي بيشتر باشد، زندگي براي افراد آن جامعه خوشايندتر و دلپذيرتر است و تعالي همه جانبه افراد آن جامعه را باعث مي شود.
اين تحقيق به دنبال پاسخ به اين سئوال است که آيا آموزش هايي که در سازمان دانش اموزي به اعضاء اين سازمان داده مي شود آ ن ها را توانمندتر و مسئول تر نموده و موجب ارتقاء رفتار هاي شهروندي و در پي آن ارتقاء شعور جمعي افراد عضو مي شود؟ آيا آموزش شهروندي تأثيري در ميزان مشارکت سياسي،اجتماعي، مدني وشعور جمعي داشته است؟
1-2 هدف هاي تحقيق
هدف کلي اين پژوهش از آنجا که به يک مسئله اجتماعي مي پردازد،کاربردي است وهدف اصلي شامل: – شناخت نقش آموزش رفتار هاي شهروندي در وضعيت شعور جمعي اعضاء سازمان دانش آموزي مي باشد.به منظوررسيدن به هدف کلي،دستيابي به اهداف فرعي زير لازم است:
1) تعيين نقش آموزش رفتارهاي شهروندي دانش آموزان عضو سازمان دانش آموزي در ابعاد شعور جمعي (مشارکت مدني،مشارکت سياسي،مشارکت اجتماعي،مشارکت ملي)آنان.
2) شناسايي وضعيت کميتي(ساعات شرکت در جلسات،سابقه عضويت)و وضعيت کيفي (علاقه به مباحث ارائه شده و رضايت از آموزش دهنده)و تأثير آن در شعور جمعي دانش آموزان عضو سازمان دانش آموزي
3) تعيين تفاوت شعور جمعي دانش آموزان عضو سازمان دانش آموزي از نظر جنسيت
1-3 اهميت موضوع تحقيق و انگيزه انتخاب آن
در آسيب شناسي هويت جمعي، در جوامع امروزي شاهدانحرافات متنوع و رو به تزايدي هستيم که موجب به هم ريختگي در هويت و شعور جمعي شده و در پي آن اختلال در نظم و انسجام اجتماعي را موجب مي شود. مسائل و مشکلات عديده‌اي که در بعد اجتماعي و سياسي فراروي کشور قرار گرفته است نيز شايان توجه مي‌باشد بحران‌ها و شورشهاي اجتماعي، هنجار شکني، ارزش ستيزي، زير پاگذاشتن قوانين و مقررات اجتماعي و مهمتر از همه بي‌توجهي به ارزشهاي اجتماعي چالش اساسي را فراروي جامعه قرار داده است. که شايد کليد اصلي اين معما، بازانديشي و تأملي مجدد بر وظايف و اهداف نظام آموزشي باشد که در کانون آن تربيت شهروندي قرار دارد، مقوله‌اي که غفلت از آن مي‌تواند نتايج زيان بار‌تر از آنچه تاکنون تجربه کرده‌ايم، به دنبال داشته باشد.
آموزش و پررش رسمي وسيله مهمي براي تبديل يک جامعه نامتجانس به جامعه اي يگانه و يک پارچه از طريق توسعه و تقويت فرهنگ و هويت مشترک است.از اين رو ظهور دولت هاي ملي با ايجاد نظام هاي آموزشي همگاني متقارن بوده است. نهاد هاي آموزشي وظايف خطيري در ايجاد يگانگي و انتقال ارزش ها بر عهده دارند.
سازمان دانش آموزي، به عنوان يک نهاد آموزشي در درون مدارس مي تواند به اين مهم بپردازد. و در صورت اثبات عملکرد مناسب آن ها مي تواند فراگيرتر شده و با گسترش دامنه فعاليت آن در سازمان هاي مشابه موجبات ارتقاء شعور جمعي جامعه را فراهم آورد.
امکانات و فرصتهاي متعددي در اختيار نظام آموزش و پرورش قرار دارد که مي‌توان از آن در جهت تربيت شهروندي بهره گرفت که از جمله مهمترين آنها افزايش توجه به اين مقوله در برنامه‌هاي درسي مدارس بصورت يک برنامه درسي ويژه تحت عنوان “آموزش شهروندي” است. علاوه براين مي‌توان از طريق آموزش معلمان و ساير پرسنل مدرسه، فضاي مناسبي را براي آموزش شهروندي در سطح مدرسه و کلاس درس فراهم آورد و از کليه فرصتهايي که بصورت رسمي و غير رسمي در اختيار مدارس و معلمان قرار دارد،در اين راستابهره گرفت.
امروزه در كشورهاي بزرگ جهان بخش عظيمي از تحقيقات و منابع، مصروف كشف اين حقيقت مي شود كه شهروند مطلوب بايد داراي چه خصوصياتي باشد و چگونه مي توان اين ويژگي ها را در اقشار مختلف جامعه توسعه داد. در مطالعه اي كه با مشاركت بيش از بيست كشور جهان تحت عنوان “مطالعات شهروندي” انجام گرفته است. اهميت تخصيص موارد فوق آشكار مي شود و اين در حالي است كه متأسفانه اكنون توجه چنداني به آموزش بنيادين شهروند خوب نمي شود. شهروندي مفهومي چندبعدي و داراي معاني مختلف است كه اين اختلاف از تفاوت فلسفه هاي حاكم بر هر جامعه و ارزش هاي آن نشأت مي گيرد. اما فاكتوري كه بيشتر مورد توجه جامعه شناسان است انطباق تعريف شهر با شهروند است. نتايج مطالعات نشان داده كه مفهوم شهروندي حداقل شامل چهار عنصر اصلي “هويت ملي، تعلقات اجتماعي و فرهنگي و فرامليتي، نظام اثربخش حقوقي و مشاركت مدني و سياسي است.” اين مفاهيم داراي ارتباط دروني و تعامل با يكديگرند و در حقيقت چهار انعكاس يك واقعيت هستند، يعني مفهوم شهروندي.
1-4 سؤالات و فرضيه هاي تحقيق(بيان روابط بين متغير هاي مورد مطالعه):
– سئوالات تحقيق
1) آيا نمود رفتار هاي شهروندي در بين دانش آموزان عضو سازمان دانش آموزي يکسان است؟
– آيا مدت آموزش، تفاوتي در شعور جمعي اعضاءسازمان دانش آموزي ايجاد مي کند؟ 2) چه عواملي در متفاوت بودن رفتار هاي شهروندي و شعور جمعي نقش دارد؟
– آيا دختران و پسران بطور يکسان از اين آموزش ها بهره برده اند؟
3) آيا کميت و کيفيت بهره گيري از کلاس هاي آموزش شهروندي در شعور جمعي اعضاءسازمان دانش آموزي تأثير داشته است؟
4) آيا آموزش هاي هدفمند به منظور ارتقاء رفتار هاي شهروندي در بين اعضاء سازمان دانش آموزي در ابعاد شعور جمعي( مشارکت مدني،مشارکت سياسي،مشارکت اجتماعي،مشارکت ملي)آنان تأثير دارد؟
5)جامعه پذيري شهروندي چگونه در شعور جمعي اعضاء سازمان دانش آموزشي تأثير مي گذارد؟
– فرضيه هاي تحقيق
فرضيه اصلي:
1- آموزش هاي هدفمند به منظور ارتقاء رفتار هاي شهروندي در بين اعضاء سازمان دانش آموزي در ابعاد شعور جمعي( مشارکت مدني،مشارکت سياسي،مشارکت اجتماعي،مشارکت ملي)آنان تأثير دارد.
فرضيه هاي فرعي:
– آموزش هاي شهروندي برارتقاء مشارکت ملي اعضاءسازمان دانش آموزي موثر است
– آموزش هاي شهروندي برارتقاء مشارکت مدني اعضاءسازمان دانش آموزي موثر است
– آموزش هاي شهروندي برارتقاء مشارکت سياسي اعضاءسازمان دانش آموزي موثر است
– آموزش هاي شهروندي برارتقاء مشارکت اجتماعي اعضاءسازمان دانش آموزي موثر است
– کميت و کيفيت بهره گيري از کلاس هاي آموزش شهروندي در شعور جمعي اعضاءسازمان دانش آموزي تأثير دارد.
– سابقه عضويت در سازمان دانش آموزي، تفاوت در شعور جمعي اعضاءسازمان دانش آموزي ايجاد مي کند
-علاقه به شرکت در کلاس هاي سازمان دانش آموزي ،سبب ارتقاء شعور جمعي دانش آموزان مي شود.
– رضايت دانش آموزان از مربيان بر شعور جمعي دانش آموزان تاثير دارد.
1-5 مدل تحقيق
در اين تحقيق شعور جمعي و رفتار هاي شهروندي تحت تأثير معرفت و شناخت حاصل از محيط پيرامون، خصوصا آموزش هاي هدفمند ارائه شده توسط سازمان دانش آموزي مورد بررسي قرار ميگيرد.
اين تحقيق در چارچوب جامعه شناسي معرفت و نظريه هاي پيرامون آن صورت مي گيرد. در جامعه شناسي معرفت، جامعه شناسان به دنبال کشف ارتباط ميان پديدارهاي اجتماعي بوده اند، در يک سوي اين رابطه معرفت ( انواع مختلف نظام هاي فکري، انديشه و فرهنگ، فراورده هاي ذهني، معرفت علمي، معرفت ديني، فلسفي، سياسي، حقوقي و هنري و ….) و در جانب ديگر شرايط اجتماعي و وجودي ( عوامل نهادي، ساختي، شخصيتي، فرهنگي، سياسي و ….) قرار دارد.جامعه شناسان معرفت مي خواهند چگونگي اين ارتباط را دريابند. و فرايندي را که از طريق آن انواع معرفت شکل مي گيرد و ثبات و تحول مي يابد بررسي کنند.

1-6 تعاريف عملياتي متغيرها و واژه هاي کليدي
در اين پژوهش شعور جمعي متغير وابسته و آموزش شهروندي متغير مستقل در نظر گرفته شده است.منظور از متغير مستقل ،متغيري است که بر ديگر متغير ها تأثير مي گذارد.و متغير وابسته،متغيري است که متأثر از متغير ديگري است. متغير وابسته شعور جمعي در اين تحقيق با مولفه هاي، مشارکت مدني،مشارکت سياسي،مشارکت اجتماعي و مشارکت ملي در نظر گرفته شده و متغير مستقل آموزش شهروندي در دو بعد کمي و کيفي مورد توجه قرار گرفته است.در بعد کمي،مدت زمان عضويت در سازمان دانش آموزي، مدت استفاده از کلاس هاي آموزشي و در بعد کيفي،به نظم حضور در کلاس ها،علاقه به مباحث،رضايت از نحوه تدريس و رفتار مدرس و علاقه به فعاليت هاي گروهي .
1-6-1 شعور جمعي
هرفردصاحب يک دستگاه مغزي-فکري مستقل است.اين ساختمان مغز و فکردر واقع شکل دهنده ساختار شعور فردي وي بوده که متأثر از مرحله و موقعيت تکاملي نوع و نژاد است. اما موضوع به همين جا ختم نشده و فرد تحت تأثير نيروهاي بغايت متنوعي واقع است،که از درون جامعه گروهي،ملي و فوق ملي بر مي خيزد. اين نيروها که در حقيقت باز تاب مراجع تأثير گذار هستند،در شکل نهايي در عصر کنوني ما،به دليل تعميق و گسترش ارتباطات،شعوري تقريبا واحدو حدودا شبيه هم بر شعور مستقل جوامع را سبب مي گردد.شعور اشاره شده جهاني،البته ناقض شعور هاي اجتماعي-مليتي-قومي و فردي نمي شوند.ولي به عنوان نيرويي از ماوراء جو بر گرايشات مفروض،تابش دارد.بنابر اين مجموعه اي از نيروها هستند که بر شعور فرد نقش آفرين شده و رنگ پاشيده تا شعور اجتماعي شکل گيرد.اما شعور اجتماعي اصلي و غالب طبيعتا نتيجه موقعيتي است که جامعه معين در بر گيرنده فرد،در مراحل مختلف تاريخي بر وي،نفوذي عمده اعمال مي دارد.بنابر اين اوضاع رايج و غالب تکامل اقتصادي،فرهنگي،فني،علمي و… آن جامعه،همواره مهري خوانا اما جبري بر تفکر،احساسات و تمايلات شخصي وارد مي سازد (1390،(Parsaveh.com.
شعور اجتماعي مي تواند درک صحيح از بايدها و نبايدهاي زندگي در يک اجتماع باشد.به اعتبار اين برداشت مي توان نتيجه گرفت که دو عنصر شعور اجتماعي و حقوق ديگران در ارتباطي تنگاتنگ با يکديگر قرار ميگيرند و مي توان اينگونه تعريف را تغيير داد که شعور اجتماعي،شناخت دقيق همه ي حقوق فردي واجتماعي ديگران و خودمان است. زماني که حقوق ديگران را بشناسيم و بدانيم که اينها حقوق خودمان هم هستند شايد بيشتر ذهنمان درگير رعايت حقوق ديگران بشود . با اين هدف که در اين چرخه , حقوق خودمان هم از سوي ديگران مراعات شود (1390،(Parsaveh.com.مهمترين حقوق در مفهوم شهروندي جاي مي گيرد،مشارکت مدني،سياسي،اجتماعي،ملي هم يک حق است و هم مبين شعور جمعي است. شعور جمعي در رفتاري چون مشارکت نيز تبلور مي يابد،که در اين تحقيق شعور جمعي با عملياتي کردن، مشارکت مدني،مشارکت سياسي،مشارکت اجتماعي و مشارکت ملي اندازه گيري شده است.
1-6-2 رفتارهاي شهروندي
موقعيت شهروند بر حس عضويت ،در يک جامعه گسترده دلالت دارد. شهروندي اشاره به مجموعه اي از فعاليت هاي فردي واجتماعي دارد،فعاليت هايي که اگر چه فردي باشند،اما برآيند آنها به پيشرفت وضعيت اجتماعي کمک خواهد کرد.در تعريف رفتارهاي شهروندي مي توان به رفتارهاي اجتماعي و اخلاقي اشاره کرد که اجتماع از شهروندان خود انتظار دارد.رفتارهايي که دلالت بر وجود اخلاق مشارکتي است.مشارکتي که اجبارا بر افراد تحميل نمي شود بلکه به يک اخلاق تبديل شده است. “مفهوم رفتار شهروندي در نظرات روسو‏ به اعمالي اطلاق مي شود که فرد در جهت اعتلاي جامعه و آسايش ساير افراد- کاملا با اراده- انجام مي دهد. روسو ” قرارداد اجتماعي ” را اقدامي تاريخي و بعضا به مثابه فرضيه اي فکري توصيف مي کند”(rafian.blogfa.com 2010).
1-6-3 سازمان دانش آموزي
سازمان دانش آموزي کل کشور در بهمن سال ???? ، به دستور سيدمحمد خاتمي (رئيس جمهور وقت)تأسيس و اساس‌نامه آن در ارديبهشت سال ???? ، در شوراي عالي انقلاب فرهنگي تصويب شد. اولين برنامه شش ماهه و هيئت امناي آن در آذر سال ???? ، تعيين و فعاليت‌هاي تابستاني آن نيز در سال ???? ، آغازشدوهم اکنون زير نظر هيئت امنا مشغول به کار است‌ . وظايف سازمان عبارت است از:
برنامه‌ريزي براي استفاده مفيد از اوقات فراغت دانش آموزان و آماده‌سازي آنان براي پذيرش مسئوليت‌هاي فردي و اجتماعي‌،تقويت روحيه تعاون و نيکوکاري و رعايت نظم اجتماعي و احترام به قانون، مشارکت در ارتباط بين‌المللي دانش آموزان به ويژه با دانش آموزان کشورهاي اسلامي‌; سازمان‌دهي و هماهنگي براي جلب حمايت‌هاي ملي و محلي‌،اجراي روش‌هاي تربيتي مناسب براي رشد اعتقادي و اخلاقي اعضا،برنامه‌ريزي براي شناسايي‌، جذب و آموزش مربيان واجد شرايط و صلاحيت به منظور آماده‌سازي آن‌ها براي اداره گروه‌هاي سازمان يافته دانش آموزي، برگزاري گردهمايي‌، همايش‌، جشنواره‌، اردو و مسابقات فرهنگي و ورزشي‌. منابع مالي سازمان دانش آموزي از طريق کمک مالي و تجهيزاتي وزارت آموزش و پرورش‌، حق عضويت‌، کمک‌هاي داوطلبانه‌، اعانات و هداياي اشخاص حقيقي و حقوقي‌، اعم از دولتي و غيردولتي‌، و نهادهاي انقلاب اسلامي و کمک‌هاي مستمر دولت‌، متناسب با رشد فعاليت‌ها و برنامه‌هاي سازمان و درآمدهاي حاصل از فعاليت‌هاي سازمان تأمين مي‌شود. همچنين‌، اعضاي هيئت امنا متشکل از وزير آموزش و پرورش (رئيس هيئت امنا)، معاون رئيس جمهور و سرپرست سازمان تربيت بدني‌، دبير شوراي عالي جوانان‌، فرمانده نيروي مقاومت بسيج يا نماينده او، رئيس اتحاديه انجمن‌هاي اسلامي دانش آموزان‌، مديرعامل کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان‌، چهار نفر از اعضاي اصلي سازمان (دو پسر و دو دختر) به انتخاب مجمع نمايندگان اعضا، دو نفر از معاونان وزارت آموزش و پرورش‌، دو نفر از همکاران افتخاري سازمان و معاون پرورشي وزارت آموزش و پرورش هستند. : تشکيلات دانش آموزي پيشتازان و فرزانگان به تعداد مشخصي از دانش آموزان داوطلب اطلاق مي شود که با نظارت و راهبردي مربي به منظور دست يابي به اهداف تربيتي و کسب مهارت هاي مفيد از طريق آموزش و تمرين زندگي جمعي در قالب گروه و تيم دور هم جمع مي شوند و با داشتن وظايف مشخص و تقسيم کار براي رسيدن به اهداف متعالي اجتماعي و الهي، همکاري و تلاش مي کنند. اين تشکيلات زير نظر سازمان دانش آموزي جمهوري اسلامي ايران اداره مي شود. اعضاي پسر پيشتازان و اعضاي دختر فرزانگان ناميده مي شوند.
تشکيلات دانش آموزي پيشتازان و فرزانگان در هر آموزشگاه در قالب گروه هاي دوازده نفره شکل مي گيرند. گروه ،يک واحد تربيتي اجتماعي متشکل از دانش آموزان پيشتاز و فرزانه است که به منظور دستيابي به اهداف تربيتي تشکيلات دانش آموزي پيشتازان و فرزانگان از طريق آموزش و ارتباط مستمر با يکديگر و تشکيل جلسات گروهي، زندگي جمعي، حضور در اجتماع، مسئوليت پذيري و مشارکت در فعاليت هاي گروهي با بهره گيري از تعليم و تربيت اسلامي تشکيل مي شود. گروه در يک مدرسه دوره راهنمايي و متوسطه از 12 دانش آموز پيشتاز و فرزانه با ترکيب يک نفر ياور مربي ( مسئول گروه) / يک نفر معاون گروه و 10 دانش آموز در قالب 5 تيم تخصصي 2 نفره با عنوان هسته مرکزي تشکيل شده است.
1-7 روش تحقيق
اين پژوهش با روش پيمايشي از نوع توصيفي و تبييني و با ابزار پرسشنامه ي محقق ساخته شده انجام شد.بر اساس موضوع تحقيق، سوالات و اهداف تحقيق مناسب ترين روش ، روش پيمايش است. ويژگي روش تحقيق پيمايشي، توصيف ، تبيين و اکتشاف مي باشد. در اين نوع تحقيق هدف،بررسي توزيع ويژگيهاي يک جامعه است . در پژوهش پيمايشي پارامترهاي جامعه بررسي مي شوند. در اينجا پژوهشگر با انتخاب نمونه اي که معرف جامعه است به بررسي متغيرهاي پژوهش مي پردازد. پيمايش روشي براي بدست آوردن اطلاعات دربار? ديدگاه ها، باورها، نظرات، رفتارها يا مشخصات گروهي از اعضاي يک جامعه آماري از راه انجام تحقيق است.تحقيق هاي پيمايشي به طور کلي به دو دسته تحقيق توصيفي و تحقيق تبييني تقسيم مي شوند.پيمايش توصيفي، به توصيف پديده اي خاص در محيطي معين مي پردازد و براي پاسخ به پرسش هاي پژوهش به کار مي رود و شامل توصيف و نتيجه گيري است. در روش پيمايشي براي سنجش روابط متقابل متغيرهايي که به طور طبيعي بروز مي کنند و چگونگي توزيع و حدوث نسبي آنها، داده هايي از کل يا بخشي از جامعه تحقيق گرد آوري مي شودو روابط متقابل متغيرهامورد بررسي قرار مي گيرد. امتياز اصلي پژوهش پيمايشي اين است که اگر درست اجرا شود، مي توان نتايج را از يک گروه کوچک به گروه بزرگ تر تعميم داد، البته در صورتي که اين زير گروه بر گرفته از آن گروه باشد.بنابراين در پژوهش پيمايشي دو بخش داراي اهميت است،نمونه گيري وساخت پرسشنامه. در اين روش مي توان در کمترين وقت بهترين اطلاعات را جمع آوري کرد. پيمايش با دو تکنيک پرسشنامه و مصاحبه صورت مي گيرد. در اين تحقيق بر اساس شواهدي که با روش پيمايش و به وسيله ابزار پرسشنامه به دست آمده روابط بين متغيرها مورد بررسي قرار گرفته است.
پرسش نامه در اين پژوهش شامل 34سئوال مي باشد.سئوال يک ، سال تولد وسئوال دوم مدت عضويت را مشخص مي کند.سئوال هاي 4تا10(7سئوال) مربوط به متغير آموزش شهروندي ، 12تا 17(6سئوال) مشارکت مدني، 18 تا24(7سئوال) مشارکت سياسي، 25 تا29 (5سئوال) مشارکت اجتماعي ،30تا34(5سئوال) مشارکت ملي، مي باشد
پس از کمي سازي و جمع بندي امتياز پاسخ سئوالات مربوط به هر سئوال پژوهشي به بررسي فرضيات پرداخته شده است.براي کمي سازي نيز امتياز (1تا4)سئوالات مربوط به هر متغير، با هم جمع شده است.
1-8 قلمرو تحقيق
اين پژوهش در سال 1392 در دبيرستان هاي شهر تهران که داراي تشکل سازمان دانش آموزي هستند صورت گرفته است.در اين مدارس از دانش آموزان دختر و پسري که در سازمان دانش آموزي عضو هستندو دوره هاي آموزشي و مهارتي شهروندي را مي گذرانند(پيشتازان و فرزانگان) نمونه گيري به صورت تصادفي و سهميه اي انجام گرفت.
1-9 جامعه آماري و حجم آن
با توجه به وسعت جمعيت يا موضوعات مورد مطالعه،محقق ناچار به نمونه گيري است و با توجه به اين موضوع که اعتبار يافته هاي يک تحقيق با صحت نمونه گيري آن سنجيده مي شود ،بنابراين نمونه گيري از مهم ترين اقدام هاي لازم در راه انجام دادن اکثر تحقيقات اجتماعي است.
جامعه آماري در اين پژوهش شامل دانش آموزان دخترو پسر مقطع دبيرستان درسال 1392 در شهر تهران است که در تشکل فرزانگان و پيشتازان سازمان دانش آموزي در مدارس عضو هستند.بر اساس آمار کلي جذب اعضاءتشکيلات سازمان دانش آموزي شهر تهران، در سال تحصيلي 92-91 ،تعداد4530 دانش آموز در تشکل فرزانگان و پيشتازان در شهر تهران عضو هستند.شهر تهران را به پنج قسمت شمال،جنوب،شرق،غرب و مرکز تقسيم کرديم و از هر قسمت بصورت تصادفي يک منطقه شهري در نظر گرفته شد .از شمال منطقه سه، دبيرستان دخترانه نرجس و پسرانه مبين،از جنوب منطقه پانزده،دبيرستان دخترانه هاني و پسرانه رازي ،از مرکز منطقه شش،دبيرستان دخترانه فرهنگ و پسرانه آيت الله سعيدي ،از شرق منطقه هشت،دبيرستان دخترانه مهرنامي و پسرانه کميل و از غرب منطقه دو،دبيرستان دخترانه مهديه وپسرانه تزکيه انتخاب شد.
يکي از فرمول‌هاي معمول براي محاسبه حجم نمونه فرمول کوکران است:

در فرمول فوق معمولاٌ؛ حداکثر اشتباه مجاز (d) معادل 05/0، ضريب اطمينان 95/0، 96/1= t و مقادير p و q نيز هرکدام معادل 5/0 و حجم جامعه =N در نظر گرفته مي‌شود. مقدار P برابر با 5/0 در نظر گرفته مي‌شود
.بنابراين حجم نمونه برابر است با:
n=354n=
براي جلوگيري از مواجهه شدن با اطلاعات ناقص به پر کردن 424 پرسشنامه اقدام شد.از آنجا که هيپکدام از پرسشنامه ها با نقص روبرو نبودند،اطلاعات همه پرسشنامه ها، مورد بررسي قرار گرفت.
1-10 محدوديت ها و مشکلات تحقيق
همواره پژوهشگران در تحقيقات خود با محدوديت هايي مواجه هستند که بخشي از آنها حتي در ابتداي کار نيز خود را نشان مي دهند . از عمده ترين ارکان تحقيق و پژوهش دسترسي به آمار و اطلاعات است در اين زمينه مشکلاتي وجود دارد که موجب شده خدمات تحقيقاتي از قبيل دسترسي به کتب ، مجلات ، آمار ، بانکهاي اطلاعاتي و … در کشور به راحتي ممکن نباشد. علاوه براين هر کار تحقيقي در مراحل مختلف خود نيازمند صرف هزينه هاي مالي است که مسلما تحقيقات دانشجويي به دليل شرايط خاص محقق ازاين موضوع مستثني نيست.از ديگر مشکلات لازم به ذکر، هم زماني تکميل پرسشنامه ها و امتحانات پاياني دانش آموزان بود که مانع همکاري مسئولان مدارس مي شد.همچنين محدوديت تحقيق در مدارس پسرانه براي خانمها و محدوديت اجرايي و فقدان همکاري در جريان انجام کار تحقيق از سوي برخي مديران از ديگر مشکلاتي بود که باعث طولاني شدن زمان تحقيق شد.
فصل دوم:نظريات تحقيق

مقدمه
معرفت و جوانب آن از دير باز ذهن آدمي را به خود مشغول کرده است دقت و بررسي در اين زمينه به پيدايش شاخه اي از فلسفه يعني معرفت شناسي منجر شده است. يکي از موضوعات معرفت شناسي رابطه ذهن و عين و تأثير يا استقلال اين دو نسبت به يکديگر است. اگرچه اصطلاح جامعه شناسي معرفت در قرن بيستم وضع شده است ولي طرح مسائل اوليه معرفت شناسي مسئله اي جديد نبوده و ريشه در عصر باستان دارد.
در دوران باستان و قرون وسطي، معرفت نيز مانند چيز هاي ديگر اهميت داشت. يعني معرفت هم چيزي است که در جهان وجود دارد، ولي ويژگي فلسفه جديد اين بود که معرفت، در زندگي نقش محوري يافت و جهان را چيزي موجود در معرفت انگاشتند. مي توان گفت اولين زمينه پيدايش جامعه شناسي معرفت که در صدر تجربه گرايي قرار دارد پژوهش هاي بيکن در باب بت ها است .نظريه بت ها اولين انديشه در باب ارتباط معرفت با تعينات اجتماعي است.بيکن خطاهاي ذهن انسان را بت مي نامد.بت ها به عللي مانع شناخت انسان از واقعيت ميگردند. مقصود او از بت نگرش هايي از پيش پذيرفته اي است که برخي از آنها ناشي از سرشت انسان و برخي ديگر تحت تأثير عوامل اجتماعي است که باعث کج فهمي ها و بد انديشي ها مي شود. دغدغه ي فکري بيکن تعيين اجتماعي معرفت و مسئله آگاهي کاذب است و مباحث خود را به طور نمادين تحت عنوان بت ها مطرح کرده است(توکل،55:1987).
يکي از جريان هاي فلسفي عمده که تأثيري شگرف بر جامعه شناسي معرفت داشت. فلسفه عصر روشنگري فرانسه است فيلسوفان آن عصر ، شديدا تحت تأثير فلسفه تجربه گرايي و مکاتب مختلف فکري انگليس بودند. منتسکيو، ولتر، سن سيمون و تا حدودي کنت از فيلسوفان عصر روشنگري فرانسه اند(عليزاده و ديگران،95:1388).
از عصر روشنگري، فيلسوفان فرانسوي و اسکاتلندي به اين موضوع پرداختند که همه تفاوت ها و اخلاق هاي فرهنگي ، اجتماعي داراي منشا اجتماعي است و به همين جهت ، از عوامل اجتماعي، سياسي و اقتصادي سبب پيدايش آگاهي بشري مي شوند و شکل و محتواي اين آگاهي را تعيين مي کنند.بنابراين مي توان تبديل معرفت شناسي کلاسيک و ناب را به نوعي معرفت شناسي تجربي، يکي از بنياد هاي فکري جامعه شناسي معرفت دانست. (عليزاده و ديگران،1388: 35-36).


پاسخی بگذارید