2-3-1 تحقيقات داخلي25
2-3-2 تحقيقات خارجي25
2-3-3 خلاصه فصل25
فصل سوم: روش شناسي يا متدولوژي تحقيق
3-1 مقدمه37
3-2 روش تحقيق37
3-3 جامعه آماري38
3-4 حجم نمونه 38
3-5 روش نمونه گيري39
3-6 ابزار تحقيق39
3-7 روايي و پايايي تحقيق40
3-7-1 روايي پرسشنامه40
3-7-2 پايايي پرسشنامه40
3-8 روش گردآوري داده ها40
3-9 متغيرهاي تحقيق40
3-10 فرآيند اجرايي مراحل تحقيق40
3-11 روش هاي آماري مورد استفاده40
فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده ها
4-1 مقدمه42
4-2 تجزيه و تحليل توصيفي داده ها43
4-2-1 فراواني صنايع مورد بررسي تحقيق43
4-2-2 فراواني پست سازماني پاسخگويان47
4-2-3 فراواني وضعيت رقابت صنعت52
4-2-4 فراواني سابقه فعاليت شرکت در صنعت56
4-2-5 خلاصه وضعيت آمار توصيفي ابعاد تحقيق56
4-2-6 بررسي وضعيت توزيع ابعاد تحقيق56
4-2-6-1 متغير مزيت رقابتي56
4-2-6-2 متغير برنامه ريزي و تمرکز56
4-2-6-3 متغير جمع آوري اطلاعات56
4-2-6-4 متغير تجزيه و تحليل اطلاعات56
4-2-6-5 متغير ارتباطات56
4-3 آمار استنباطي56
4-3-1 آزمون نرمال بودن متغيرها56
4-3-2 آزمون هم خطي56
4-3-3 آزمون فرضيات تحقيق56
فصل پنجم: خلاصه، نتيجه گيري و پيشنهادات
5-1 مقدمه63
5-2 خلاصه تحقيق64
5-3 نتايج تحقيق66
5-3-1 بررسي اطلاعات مربوط به مشخصات عمومي پاسخگويان و متغيرهاي تحقيق67
5-3-2 خلاصه وضعيت آمار توصيفي متغيرهاي تحقيق67
5-3-3 نتايج آزمون فرضيات تحقيق68
5-4 پيشنهادهاي مبتني بر نتايج تحقيق69
5-5 پيشنهاد هايي براي محققين آتي69
5-6 محدوديت هاي تحقيق69
فهرست جدول ها
عنوانصفحه
جدول3-1 طيف ليکرت24
جدول3-2 سؤالات مربوط به متغيرها و ضريب پايائي هر يک25
جدول4-1 توزيع فراواني صنايع مورد بررسي32
جدول4-2 توزيع فراواني پست سازماني پاسخ دهندگان40
جدول4-3 توزيع فراواني وضعيت رقابت صنعت43
جدول 4-4 توزيع فراواني سابقه فعاليت شرکت در صنعت44
جدول 4-5 تجزيه و تحليل توصيفي متغيرها45
جدول 4- 6 آزمون نرمال بودن متغيرهاي تحقيق46
جدول 4- 7 شاخص هاي آزمون همخطي و وضعيت مطلوبيت آنها48
جدول 4-8 نتايج آزمون هم خطي متغيرهاي مستقل49
جدول 4-9 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)50
جدول 4-10 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)51
جدول 4-11 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)52
جدول 4-12 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)53
جدول 4-13 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)54
جدول 4-14 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)54
جدول 4-15 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)55
جدول 4-16 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)55
جدول 4-17 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)56
جدول 4-18 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)56
جدول 4-19 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)57
جدول 4-20 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)58
جدول 4-21 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)59
جدول 4-22 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)60
جدول 4-23 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)60
جدول 4-24 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)59
جدول 4-25 نتايج آزمون رگرسيون تک متغيره (05/0P<)59
فهرست نمودارها/شکل ها

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

عنوانصفحه
نمودار 4-1 نمودار توزيع درصد فراواني صنعت پاسخ دهندگان24
نمودار 4-2 نمودار توزيع درصد فراواني پست سازماني پاسخ دهندگان24
نمودار 4-3 نمودار توزيع درصد فراواني وضعيت رقابت صنعت پاسخ دهندگان24
نمودار 4-4 نمودار توزيع درصد فراواني سابقه فعاليت شرکت در صنعت24
منابع و ماخذ
عنوانصفحه
الف) منابع فارسي71
ب) منابع غيرفارسي74
پيوست) پرسشنامه76
چکيده:
با توجه به توسعه دانش و فن آوري در صنايع مختلف و استفاده از فن آوري هاي پيشرفته در صنايع به عنوان يکي از عناصر تمايز و رقابتي نمودن محصولات در طي سال هاي اخير، بررسي و تحقيق در خصوص مسائل اساسي اين حوزه از صنعت از اولويت‌هاي پژوهش‌هاي آکادميک در سطح کشور بايد باشد. هوشمندي رقابتي ابزاري تجاري است که به فرآيند مديريت راهبردي در سازمان ها کمک کرده و عملکرد کسب و کار را از طريق افزايش دانش ، ارتباطات داخلي و کيفيت برنامه هاي راهبردي افزايش مي دهد. هوشمندي رقابتي سمت و سوي رقابت را نشان داده و به شرکت ها اين امکان را مي دهد که از طريق تجزيه و تحليل حرکات رقبا بتوانند قبل از آنکه تحت تاثير محيط پيرامون قرار بگيرند ، نسبت به پيش بيني و توسعه بازار خود اقدام کنند که اين امر در بلند مدت منجر به کسب مزيت رقابتي پايدار مي شود. هدف تحقيق حاضر بررسي ميزان تاثير هوشمندي رقابتي بر مزيت رقابتي شرکت هاي توليدي واقع در شهر رشت مي باشد. جامعه آماري اين تحقيق، واحدهاي توليدي شهرستان رشت مي باشند. روش نمونه گيري مورد استفاده در انتخاب نمونه ، تصادفي سيستماتيک است. براي جمع آوري داده ها از پرسشنامه استاندارد و براي تحليل نتايج دادهها نيز از آمار توصيفي و روشهاي آمار استنباطي و نرم افزار SPSS استفاده شد . پژوهش حاضر از نظر روش و ماهيت، از جمله تحقيقات توصيفي-پيمايشي و از نظر هدف، کاربردي مي باشد.نتايج تحقيق حاکي از آنست که با افزايش هوشمندي رقابتي، مزيت رقابتي شرکت هاي توليدي افزايش مييابد. ضريب تعيين اين رابطه 31 درصد برآورد شد. به عبارتي 31 درصد تغييرات مزيت رقابتي، توسط هوشمندي رقابتي تبيين ميشود.
کلمات کليدي: مزيت رقابتي ، هوشمندي رقابتي ، نوآوري ، کيفيت
فصـل اول
کليـات تحقيـق
1-1- مقدمه
ظهور و توسعه دانش و فن آوري پيشرفته موجب افزايش درجه پويايي رقابت در محيط کسب و کار جديد گرديده است و در نتيجه آن الگوي رقابت طي دو دهه اخير دچار تحولات اساسي شده است. در اين فضا و در بستر اقتصاد دانش بنيان محيط کسب و کار شاهد رشد فزاينده سهم و نقش صنايع مبتني بر فن آوري هاي پيشرفته در سطح جهان به ويژه در کشورهاي توسعه يافته و کشورهاي پيشرو در حال توسعه مي‌باشند. بر اين اساس و از منظر صاحبنظران، “فن آوري پيشرفته” به عنوان يکي از عناصر اصلي و متمايز کننده فضاي اقتصادي نوين، نقش اساسي در شکل گيري پارادايم جديد “جامعه فراصنعتي” دارد.
با توجه به نقش فزاينده اين گونه صنايع در اقتصاد جهاني و برنامه ريزي و تلاش سياست گذاران صنعتي کشور طي دو دهه اخير براي شکل گيري و رشد اين بخش جديد صنعت کشور، بررسي و تحقيق در خصوص مسائل اساسي اين حوزه از صنعت از اولويت‌هاي پژوهش‌هاي آکادميک در سطح کشور بايد باشد.
با توجه به اين که هويت صنايع مبتني بر فن آوري پيشرفته ناشي از دانش و فن آوري هاي در حال ظهور و تکامل است، لذا اساس رقابت در اين دسته از صنايع در فن آوري و راه حل‌هاي مبتني بر توسعه فن آوري نهفته است. با عنايت به الزامات “صنايع دانش بنيان”، الگوهاي نئوکلاسيک رقابت که اساس آن‌ها عمدتاٌ بر رقابت قيمتي بنا شده است، رويکرد سازمان صنعتي که بر نقش کارايي در رقابت تأکيد دارد و نگرش مبتني بر منبع که منشاء موفقيت را در داشتن يک مجموعه منابع خاص جستجو مي‌کند، هيچ کدام به تنهايي نمي‌توانند پاسخ مناسبي به مسئله منشأ خلق و حفظ مزيت رقابتي براي صنايع مبتني بر فن آوري پيشرفته ارائه نمايند.
با توجه به ضرورت‌هاي رقابت در صنايع مبتني بر فن آوري پيشرفته و شرايط خاص کسب و کار در اين حوزه از صنعت در ايران، به نظر مي‌رسد الگوها و مدل‌هاي پيشين ارائه شده توسط محققان اثربخشي و کارايي لازم را براي تبيين پديده رقابت و مزيت رقابتي در سطح بنگاه نخواهد داشت و نيازمند ارائه يک مدل مفهومي بر اساس اين فضاي جديد هستيم.
مفهوم رقابت و مزيت رقابتي يکي از باسابقه‌ترين مفاهيم اقتصادي است. به صورت مشخص سابقه مزيت رقابتي را مي‌توان در نظريه مزيت مطلق آدام اسميت و نظريه مزيت نسبي ريکاردو جستجو نمود. بررسي تعاريف ارائه شده توسط صاحبنظران براي مزيت رقابتي نشان مي‌دهد که تمرکز اصلي سازه مزيت رقابتي بر داشتن برتري نسبت به رقبا در يک يا چند عامل از عوامل مورد نظر مشتري مي‌باشد. (مشبکي، زنگويي نژاد،1387، ص 174)
هوشمندي رقابتي بعنوان يک مفهوم، بهبودي را در رقابت پذيري يک سازمان نشان مي‌دهد. (Colakoglu,2011,p.1616) هوشمندي رقابتي، ابزار تجاري است که به فرايند مديريت راهبردي در سازمانها کمک کرده وعملکرد کسب وکار را از طريق افزايش دانش، ارتباطات داخلي و کيفيت برنامه‌هاي راهبردي افزايش مي‌دهد. هوشمندي رقابتي سمت وسوي رقابت را نشان داده وبه شرکت‌ها اين امکان را مي‌دهد که از طريق تجزيه و تحليل حرکات رقبا بتوانند قبل ازآنکه تحت تأثير محيط پيرامون قرار بگيرند، نسبت به پيش بيني وتوسعه بازار خود اقدام کنندکه اين امردر بلندمدت منجر به کسب مزيت رقابتي پايدار مي‌شود. مزيت رقابتي عامل يا ترکيبي از عواملي است که سبب مي‌شود شرکت را در يک محيط رقابتي بسيار موفق تراز ساير سازمان‌ها عمل نموده ومانع از تقليد آسان رقبا شود. در نتيجه بسياري از سازمان‌ها، خواه دولتي يا خصوصي از خدمات هوشمندي رقابتي خودشان براي آگاهي تصميم گيران استفاده مي‌کنند. هوشمندي رقابتي، فرايند کنترل محيط رقابتي با هدف فراهم آوردن اطلاعات مؤثر از رقبا است. (دولت آبادي و ديگران،1390، ص 9)
1-2- بيان مساله
بحث مزيت رقابتي از ديرباز از مهم‌ترين موضوعات مطرح در دنياي مديريت و تئوري‌هاي استراتژيک بوده است. مزيت رقابتي يکي از مهم‌ترين مباحث در تئوري‌هاي مديريت استراتژيک تلقي ‌شود زيرا وجود مزيت رقابتي در يک سازمان به معناي عملکرد بهتر نسبت به رقباست و در کوتاه مدت سود آوري و در بلند مدت بقا و رشد سازمان را تضمين مي‌کند. در عصر اطلاعات که فناوري‌هايي مثل وب و شبکه‌هاي رايانه اي گسترش يافته‌اند محيط سازمان نيز متلاطم تر شده است. با ظهور تجارت الکترونيک اهميت مزيت رقابتي نه تنها کاسته نشده بلکه مهم تر و حياتي تر شده است. در يک صنعت جا افتاده، هر کدام از رقباي اصلي، مزيت رقابتي خاصي را براي خود در نظر گرفته و حفظ مي‌کنند تا جايي که در صنعت خودرو، شرکت ولوو بر امنيت، بنز بر لوکس بودن و تشريفاتي بودن، شرکت‌هاي آمريکايي بر راحتي و شرکت‌هايکره اي بر ارزان بودن تاکيد نموده و هر يک بخشي از بازار را تصاحب کرده‌اند (عزيزي و کريمي، 1383)مزيت رقابتي، ترکيبي از عواملي داخلي و خارجي است که در يک محيط رقابتي سازمان را بسيار موفق تر از ساير سازمان‌ها مي‌نمايد و رقبا نمي‌توانند به راحتي از آن تقليد کنند (فيورر و چهارباغي،1995)
يکي از ويژگي‌هاي بارز عصر حاضر، تغييرات فزاينده در دانش بشري و عرصه‌هاي مختلف اجتماعي، اقتصادي، سياسي و تکنولوژيک است. در چنين شرايطي ، يکي از الزامات اساسي رقابت، شناخت ماهيت تغييرات و پيش بيني روند آتي بازار، فناور ي ها ، نوآوري‌ها ، ترجيحات و الگوهاي رفتار مشتريان است و جستجوي مداوم براي يافتن روش‌هاي جديد مبارزه در بازارهاي رقابتي همواره يکي از موضوعات اصلي در مباحث استراتژيک بوده است، که موجب خلق مفهوم مزيت رقابتي پايدار شده و عاملي براي حفظ بقاي سازمان است. وبستر اعتقاد دارد هر تصميم بازاريابي که براساس رفتار رقبا شکل نگرفته باشد، مانند حرکت کورکورانه در يک مسير تاريک است. لذا در عصر دانشي و رقابتي امروز سازمان‌ها به جاي رفتار واکنشي، انفعالي و تدافعي بايد رفتار کنشي و پيشتازانه داشته باشند ، و قبل از وقوع حادثه به پيش بيني آن بپردازند. لذا هوشمندي رقابتي يکي از ابزارهاي مديريت استراتژيک و يکي از سريع‌ترين زمينه‌هاي رشد کسب وکار در دنيا به شمار مي‌رود که از غافلگيري شرکت‌ها جلوگيري مي‌کند و يکي از تکنيک‌هاي مهم براي ايجاد مزيت رقابتي است.
هوشمندي رقابتي بعنوان يک مفهوم ، يک بهبودي را در رقابت پذيري يک سازمان نشان مي‌دهد. (Colakoglu,2011,p.1616) فرايند هوشمندي رقابتي، با تحليل اطلاعات داخلي و محيطي سازمان، فعاليت‌هاي رقباي مستقيم و غيرمستقيم را در ابعاد مختلف پيگيري مي‌نمايد. از اين رو ، تحليل مداوم محيط‌هاي دروني و بيروني سازمان و تفسير مستمر اطلاعات دريافتي از محيط ، تأثير به سزايي در تصميمات آتي مديران براي موفقيت بيشتر سازمان خواهد داشت. در بعد کلان ، دستيابي به رشد اقتصادي بلند مدت و مداوم ، نيازمند تجهيز و تخصيص بهينه منابع در سطح ملي است و اين کار ، بدون کمک بازارهاي مالي -به ويژه بازار سرمايه کارآمد- به سهولت امکان پذير نيست. بازار سرمايه، نقش به سزايي در ايجاد امکانات مالي و سرمايه اي براي رشد و توسعه اقتصادي کشورها داشته و تنها مکاني است که زمينه ساز تشکيل سرمايه است و با عملکرد مطلوب خود، منابع مالي موردنياز واحدهاي توليدي را فراهم مي‌کند. از آن جا که بازار سرمايه کارآمد ، نقش پررنگي در سلامت اقتصادي کشور دارد، اهميت نقش هوشمندي رقابتي در شرکت‌هاي پذيرفته شده در اين بازار پررنگ تر مي‌شود.
به منظور حفظ آمادگي کسب و کارها براي مواجهه با فضاي رقابتي حاکم ، علاوه بر چارچوب هوشمندي رقابتي ، مفاهيم ديگري نيز تعريف شده است که هر يک ادعا دارند که مي‌توانند سازمان و مديران را در زمينه غلبه بر شرايط متلاطم و رقابتي بازار ياري دهند و منجر به ايجاد عملکردي بهتر ، نسبت به رقبا ، گردند. اينکه آيا اين ابزارهاي متعدد قادر به انجام چنين کاري هستند يا خير و يا اينکه کداميک از اين ابزارها با توجه به شرايط و مقتضيات هر کشور ، صنعت و شرکت مناسب تر است ، خود به بررسي‌هاي دقيق و پژوهش‌هاي علمي و روشمند نيازدارد. (چاوشي و جوادي پور فر،1391)
پژوهش حاضر در پي پاسخگويي به اين سؤال مي‌باشد که آيا هوشمندي رقابتي بر مزيت رقابتي شرکت‌هاي توليدي شهرستان رشت تاًثير گذار است؟
1-3- اهميت و ضرورت تحقيق
نگاهي نافذ به جهان پيرامون اين حقيقت را آشکار مي‌کند که “جهان امروز بسيار متفاوت از گذشته است” که در اين راستا از ويژگي هاي بارز جهان امروز مي‌توان به جهاني شدن اقتصاد، توليد انبوه و ظرفيت مازاد در اکثر بازارها، رقابت برمبناي زمان، انبوه اطلاعات و کارآيي ارتباطات و دانش، اطلاعات و قدرت روزافزون مشتري اشاره کرد و اين همه بيانگر يکپارچگي بازارهاي جهاني و پيچيدگي روزافزون بازارها و پويايي محيط فراروي شرکت‌ها و مؤسسات توليدي و خدماتي است. در چنين فضايي اين سؤال اساسي قابل طرح است که: راز بقا و موفقيت سازمان‌ها در بازار فرا رقابتي امروز چيست؟
بانگاهي به ادبيات مربوطه و بررسي نظريات متخصصان مديريت استراتژيک پاسخ سؤال را در ايجاد، حفظ و تداوم مزيت رقابتي پايدار در مي‌يابيم به اين معنا که صاحبنظران معتقدند سازمان‌ها براي مصون ماندن از امواج سهمگين محيطي و نيز سازگاري با الزامات رقابتي چاره جز کسب و تداوم ضربت رقابتي پايدار ندارند. بديهي است که رسيدن به اين هدف مستلزم طراحي مسير رقابتي بسيار هوشمندانه است که از نظر علّي مبهم و از نظر اجتماعي و مديريتي پيچيده است. با اين حال، شناخت مفهوم و ويژگيهاي محتوايي، انواع و قلمرو علّي مزيت رقابتي مي‌تواند در طراحي و اجراي اين مسير بسيار مؤثر و راه گشا باشد. در اين راستا مقاله حاضر ضمن ارائه تعريف، انواع و قلمرو علّي مزيت رقابتي سعي دارد چارچوب تحليلي مناسبي را براي شناخت مفاهيم بنيادين مزيت رقابتي و در نتيجه کمک به طراحي و اجراي الگوها و روش‌هاي کارآمد رقابتي با هدف نيل به مزيت پايدار براي سازمان‌ها ارائه کند.
گردآوري و ارزيابي اطلاعات مربوط به شرکت‌هاي رقيب در امر تدوين استراتژي‌ها، نقشي حياتي دارد. هر قدر شرکت بتواند از شرکت‌هاي رقيب اطلاعات بيشتري به دست آورد، احتمال آنکه استراتژي‌هاي اثربخش و موفقيت آميزتدوين و اجرا کند، بيشتر است (ديويد، 1379). بنابراين رديابي، درک و واکنش به رقبا به عنوان يک جنبه ويژه از فعاليت بازاريابي مطرح بوده (کلو و پکتون1،2002) و لازم است که شرکت‌ها يک برنامه اثربخش به نام هوشمندي رقابتي را به اجرا درآورند (ديويد، 1379).
هوشمندي رقابتي به عنوان يک ابزار مديريت استراتژيک و يکي از سريع‌ترين زمينه‌هاي رشد کسب و کار دنيا ، به شمار مي‌رود. همچنين هوشمندي رقابتي، يکي از تکنيک‌هاي مهم در ايجاد مزيت رقابتي است (ديويز2،2004).
هوشمندي رقابتي که ملزوم يک سيستم مدون است با تاکيد برجمع آوري هدفمند اطلاعات رقابتي، زمينه ساز تصميم گيري‌هاي راهبردي نيز مي‌باشد (وايت3،1998) دريافت اطلاعات از محيط بيروني کسب و کار، بر موقعيت رقابتي شرکت تاثيرگذار بوده (فولد4،1995) و اين در حالي است که حدود 90 درصد اطلاعاتي را که يک شرکت براي تصميم‌هاي حياتي خود نيازمند آن است، مي‌تواند از راه هوشمندسازي رقابتي کسب کند (گوناگل5،1998).
1-4- اهداف تحقيق
هدف اصلي:
بررسي تأثير هوشمندي رقابتي بر مزيت رقابتي شرکت‌هاي توليدي شهرستان رشت مي‌باشد
اهداف فرعي:
– بررسي ميزان تأثير برنامه ريزي و تمرکز بر نوآوري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير جمع آوري اطلاعات بر نوآوري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير تجزيه و تحليل اطلاعات بر نوآوري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير ارتباطات بر نوآوري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير برنامه ريزي و تمرکز بر تمايز آميخته بازاريابي شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير جمع آوري اطلاعات بر تمايز آميخته بازاريابي شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير تجزيه و تحليل اطلاعات بر تمايز آميخته بازاريابي شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير ارتباطات بر تمايز آميخته بازاريابي شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير برنامه ريزي و تمرکز بر کاهش هزينه شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير جمع آوري اطلاعات بر کاهش هزينه شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير تجزيه و تحليل اطلاعات بر کاهش هزينه شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير ارتباطات بر کاهش هزينه شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير برنامه ريزي و تمرکز بر رضايت مشتري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير جمع آوري اطلاعات بر رضايت مشتري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير تجزيه و تحليل اطلاعات بر رضايت مشتري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
– بررسي ميزان تأثير ارتباطات بر رضايت مشتري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت
1-5- چارچوب نظري تحقيق
چارچوب نظري يک الگوي مفهومي است مبني بر روابط تئوريک ميان شماري از عواملي که در مورد مساله پژوهش با اهميت تشخيص داده شده‌اند و بنياني است که تمامي پژوهش بر اساس آن شکل مي‌گيرد و شبکه اي است منطقي و توصيفي که بر روابط ميان متغيرها استوار است. بطوري که يک چارچوب نظري مي‌تواند متغيرهاي مهم مرتبط با مساله پژوهش را شناسايي و مشخص نمايد و پيوند اين متغيرها را بگونه اي منطقي ارائه دهد. (سکاران،1388، ص 81)
مدل تحقيق که برگرفته از مدل تحقيق نصري1 (2012) مي‌باشد در شکل(1-1) آمده است.
شکل(1-1) مدل و چارچوب مفهومي تحقيق ((Nasri,2012
همانطور که از مدل تحقيق مشخص است متغيرهاي مورد مطالعه در اين تحقيق طبق مدل مفهومي تحقيق عبارت‌اند از:
الف) متغير مستقل: هوشمندي رقابتي (برنامه ريزي و تمرکز ، جمع آوري ، تجزيه و تحليل ، ارتباطات).
ب) متغير وابسته: مزيت رقابتي (نوآوري ، تمايز آميخته بازاريابي، کاهش هزينه ، رضايت مشتري).
1-6- فرضيات تحقيق
فرضيه اصلي:
• هوشمندي رقابتي در کسب مزيت رقابتي شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
فرضيه‌هاي فرعي:
• برنامه ريزي و تمرکز بر نوآوري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• جمع آوري اطلاعات بر نوآوري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• تجزيه و تحليل اطلاعات بر نوآوري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• ارتباطات بر نوآوري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• برنامه ريزي و تمرکز بر تمايز آميخته بازاريابي شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• جمع آوري اطلاعات بر تمايز آميخته بازاريابي شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• تجزيه و تحليل اطلاعات بر تمايز آميخته بازاريابي شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• ارتباطات بر تمايز آميخته بازاريابي شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• برنامه ريزي و تمرکز بر کاهش هزينه شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• جمع آوري اطلاعات بر کاهش هزينه شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• تجزيه و تحليل اطلاعات بر کاهش هزينه شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• ارتباطات بر کاهش هزينه شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• برنامه ريزي و تمرکز بر رضايت مشتري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• جمع آوري اطلاعات بر رضايت مشتري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• تجزيه و تحليل اطلاعات بر رضايت مشتري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
• ارتباطات بر رضايت مشتري شرکت هاي توليدي در شهرستان رشت تأثير دارد.
تعريف مفهومي و عملياتي متغيرهاي تحقيق
* هوشمندي رقابتي6
تعريف مفهومي: هوشمندي رقابتي، هنر جمع آوري، پردازش و ذخيره سازي اطلاعات است که افراد تمام سطوح سازمان فراخور نياز خود به آن دسترسي دارند و به آن‌ها کمک مي‌کند که آينده خود را شکل دهند ودر مقابل تهديدات رقابتي از آن‌ها محافظت مي‌کند. اين اطلاعات مربوط به رقبا، مشتريان، تأمين کنندگان، فناوري‌ها، محيط يا ارتباطات بالقوه مربط به کسب وکار است.
انجمن تخصصي هوشمندي رقابتي، بيان مي‌کند که هوشمندي رقابتي فرايند نظام مند براي جمع آوري، تجزيه و تحليل ومديريت اطلاعات خارجي است که بر برنامه‌ها، تصميمات و عمليات شرکت تأثيرمي‌گذارد. هدف از هوشمندي رقابتي، مديريت و کاهش ريسک، ايجاد دانش مفيد، ايمني اطلاعات و استفاده از اطلاعات مشارکتي است. شرکت‌هايي که از يک برنامه هوشمندي رقابتي استفاده مي‌کنند، درک بهتري از چشم انداز رقابتي دارند وبا حرکت به سوي راهبردهاي مدبرانه برنامه‌هايي براي افزايش مزيت رقابتي ايجاد مي‌کنند (دولت آبادي, و همکاران،1390، ص 13)
تعريف عملياتي: هوشمندي رقابتي بازار در اين تحقيق عبارت است از شناخت و ارزيابي بازار، رقبا و آگاهي تکنولوژيکي و استراتژيک. در اين تحقيق، هوشمندي رقابتي شامل چهار بُعد هوشمندي بازار، هوشمندي رقبا، هوشمندي تکنولوژيک، هوشمندي اجتماعي- استراتژيک مي‌باشد.
برنامه ريزي و تمرکز
تعريف مفهومي:در مدل‌هاي برخي از محققانِ فرآيند CI، اين اولين مرحله است ، در حالي که در برخي مرحله دوم است. در اين مرحله نيازهاي اطلاعاتي تصميم گيرندگان مشخص مي‌شود و تعيين مي‌گردد که آيا نيازهاي اطلاعاتي موجود مي‌باشد يا بايد تهيه شود. مراحل به دست آوردن
اطلاعات مورد نياز بايد به وضوح مشخص شود Nasri,2012))
تعريف عملياتي: در اين تحقيق اين مرحله نيازمندي‌هاي شرکت را از لحاظ اينکه چه اطلاعاتي مورد نياز است؟ و چه اين وقت اين اطلاعات درست است؟ مشخص مي تمايد. (دولت آبادي و همکاران،1390، ص 13)
جمع آوري
تعريف مفهومي: شامل شناسايي همه منابع بالقوع اطلاعات و سپس تحقيق و جمع آوري داده درست از همه منابع در دسترس و قراردادن آن در يک فرم منظم مي‌باشد. (دولت آبادي و همکاران،1390، ص 13)
تعريف عملياتي: در اين تحقيق اين مرحله توسط دقت، صحت و قابليت اطمينان اطلاعات مشخص مي‌گردد(Saayman,2008)
تجزيه و تحليل
تعريف مفهومي: فعاليت‌هاي تجزيه و تحليل که يک قدم اساسي است، شامل تجزيه و تحليل داده‌هاي جمع آوري شده براي تعيين الگوها، ارتباطات و امور موجود در آن مي‌باشد که برنامه ريزي و تصميم
گيري را بهبود مي‌دهد. (دولت آبادي و همکاران،1390، ص 13)

تعريف عملياتي: در اين تحقيق اين مرحله توسط تنوع روش‌هاي تجزبه و تحليل، گستردگي سطح توزيع يافته‌هاي حاصل از تجزبه و تحليل، استفاده از فناوري‌هاي جديد براي تجريه و تحليل اطلاعات، داستن استراتژي و برنامه ريزي براي تجزيه و تحليل رقبا و … سنجيده مي‌شود.(Saayman,2008)
* ارتباطات:
تعريف مفهومي:نتايج حاصل از فرآيند هوشمندي رقابتي بايد بوسيله کساني که داراي قدرت و مسئوليت هستند و مي‌توانند بر اساس يافته‌ها و نتايج عمل نمايند، اجرا شود. اطلاعات مي‌تواند از طريق گزارش‌هاي موردي، هشدار، ايميل، سخنراني، خلاصه اخبار، فايل‌هاي از رقيب و يادداشت‌هاي ويژه، باشد.(Saayman,2008)
تعريف عملياتي: مرحله ارتباطات همچنين شامل ارزيابي روند هوش رقابتي، ارزيابي اثربخشي آن در فرايند تصميم گيري وهمچنين بررسي و ارزيابي مجدد استراتژي سازماني مي‌باشد.(Nasri,2012)
•مزيت رقابتي
تعريف مفهومي: مزيت رقابتي عبارت از ميزان فزوني جذابيت پيشنهادهاي شرکت در مقايسه با رقبا از نظر مشتريان است”. “مزيت رقابتي تمايز در ويژگي‌هايا ابعاد هر شرکتي است که آن را قادر به ارائه خدمات بهتر از رقبا (ارزش بهتر) به مشتريانمي‌کند”(هاوما،2001).
تعريف عملياتي: مزيت رقابتي در اين تحقيق عبارت است از برتريشرکت‌هاي توليد نسبت به رقبا در زمينه تمايز آميخته بازاريابي، نوآوري و رضايت مشتريان و هزينه توليد محصولات مي‌باشد.
•تمايز در آميخته بازاريابي
تعريف مفهومي: آميخته بازاريابي مرکب از چهار عامل عمده کالا، قيمت، توزيع، ترويجمي‌باشد که به طور سنتي اين چهار عامل را تحت عنوان P4 مي‌شناسند. P4 عبارت است از هر نوع اقدامي که شرکت بتواند براي کالاي خود و به منظور تحت تأثير قرار دادن تقاضا، انجام دهد منظور از تمايز اين است که شرکت‌ها بايد عناصر آميخته بازاريابي را با ترکيب متقاوت تر و بهتر از رقيا بکار گيرند تا بتوانند نيازهاي خاص مشتريان را برآورده سازند و از اين طريق مزيت رقابتي ايجاد نمايند. (2011Hasan et al,)
تعريف عملياتي: گاهي اوقات تفاوت در عناصر آميخته بازاريابي به طور عمده بر روي يکي از عناصر مهم بازاريابي است. بنابراين بايد تمايز بازاريابي رشد در بازارهاي جديد ايجاد کرده و به رشد فروش و رشد سهم بازار کمک کند که از طريق ميزان تفاوت در ترکيب عناصر آميخته بازايابي نسبت به رقبا سنجيده مي‌شود. (2012Nasri,)
•نوآوري:
تعريف مفهومي: براي اينکه بتوان در دنياي متلاطم و متغير امروز به حيات ادامه داد بايد به نوآوري و خلاقيت روي آورد و ضمن شناخت تغييرات و تحولات محيط براي رويارويي با آن‌هاپاسخ‌هاي بديع و تازه تدارک ديد. خلاقيت پيدايي و توليديک انديشه و فکر نواست در حاليکه نوآوري عملي ساختن آن انديشه و فکر است. به عبارتي نوآوري به معناي کاربردي ساختن آن افکار نو و تازه است. (ونوس، پرچ،1384، ص 136)
تعريف عملياتي: عبارت است از نوآوريشرکت‌هاي توليدي در شيوه ارائه محصولات جديد، ارائه محصولات جديد و تشويق کارکنان به خلاقيت و نوآوري
•رضايت مشتري
تعريف مفهومي: رضايت به معناي طلب کردنان چيزي است که به دنبال آن هستيم تا وقتي که آنرا به طور کامل بدست آوريم
تعريف عملياتي: رضايتمندي مشترييا عدم رضايت او از تفاوت بين انتظارات مشتري و کيفيتي که او دريافت کرده است حاصل مي‌شود و از اين طريق سنجيدهمي‌شود.
•کاهش هزينه
تعريف مفهومي: واژه Cost در لغت به‌معناي هزينه و در اصطلاح اقتصاد نظري عبارتست از مجموع پرداخت‌هايي که يک واحد توليدي براي سرمايه، زمين، کار و نيز مديريت به‌عمل مي‌آورد.
تعريف عملياتي: در اين پژوهش منظور از هزينه جستجو براييافتن کالا، هزينه دسترسي مشتريان به کالا و هزينه‌هاي بازاريابي کالا مي‌باشد. (2012Nasri,)
1-8) قلمرو تحقيق
قلمرو تحقيق در سه زمينه موضوع، مکان و زمتن تحقيق به شرح زير مي‌باشد:
1-8-1) قلمرو موضوعي:
آنچه در اين تحقيق به عنوان محور اصلي مطرح است، تأثير هوشمندي رقابتي بر مزيت رقابتي مي باشد. بر اين اساس مباحث مربوط به هوشمندي رقابتي و مزيت رقابتي قلمرو موضوعي اين تحقيق است.
1-8-2) قلمرو مکاني:
قلمرو مکاني اين تحقيق ، شرکت‌هاي توليدي در شهرستان رشت مي‌باشد.
1-8-3) قلمرو زماني:
قلمرو زماني اين تحقيق سال 1393 مي باشد. همچنين فرآيند توزيع و جمع آوري پرسشنامهها ، طي مدت 30 روز به اتمام رسيد.
فصـل دوم
ادبيات و پيشينه تحقيق
بخش اول
هوشمندي رقابتي
2-1-1)مقدمه
در سالهاي اخير “هوشمندي رقابتي” به يکي از مفاهيم مهم مديريت تبديل شده است و با شرکت هاي بزرگ عجين شده است: اما بايد پرسيد تاثير هوشمندي رقابتي بر تصميم گيري استراتژيک شرکت چيست؟نوع آرماني هوشمندي رقابتي ويژگي هايي دارد : از قبيل پويش و جست و جوي دقيق در منابع اطلاعاتي مختلف و داده کاوي ، تشخيص زود هنگام خطرات و فرصت ها ، ارائه ي موثر به هنگام و چندرسانه اي اطلاعات ، فشرده سازي داده ها و اطلاعات ، تسهيم دانش و اطلاعات ، توانايي ايجاد گزارش ها در برابر پرس و جوها در لحظه و ذخيره سازي اطلاعات و محافظت از آنها. نتايج تحقيق نشان مي دهد که اين ويژگي ها بر فرايند تصميم گيري استراتژيک موثرند، اما هوشمندي رقابتي بيشترين تاثير را بر مراحل اوليه فرايند تصميم گيري استراتژيک دارد و کمترين تاثير را بر توسعه گزينه هاي استرتژيک و انتخاب و ارزيابي دارد.(رضاييان،لشکربلوکي،1389،ص43)
هوشمندي رقابتي ابزاري تجاري است که به فرآيند مديريت راهبردي در سازمان ها کمک کرده و عملکرد کسب و کار را از طريق افزايش دانش ، ارتباطات داخلي و کيفيت برنامه هاي راهبردي افزايش مي دهد . هوشمندي رقابتي سمت و سوي رقابت را نشان داده و به شرکت ها اين امکان را مي دهد که از طريق تجزيه و تحليل حرکات رقبا بتوانند قبل از آنکه تحت تاثير محيط پيرامون قرار بگيرند ، نسبت به پيش بيني و توسعه بازار اقدام کنند که اين امر در بلند مدت منجر به کسب مزيت رقابتي پايدار مي شود.(دولت آبادي و ديگران،1390، ص 9) اگر سازمان ها بخواهند در بازارهاي تجاري امروز دوام بياورند ، نيازمند آنند که رقباي خود را بشناسند تا در عرصه رقابت همچنان پابرجا بمانند و اين موضوع يک واقعيت در دنياي تجاري و کسب و کار امروز است و اين امر از طريق فرآيند هوشمندي رقابتي ممکن خواهد شد.
هر روز به تعداد شرکت هاي تجاري که فرآيند هوشمندي رقابتي را به زمينه عملياتي خود وارد مي کنند اضافه مي شود . توسعه تکنولوژي و پيشرفت اينترنت به همه سازمان ها اين اجازه را مي دهد که از تکنيک هاي هوشمندي رقابتي استفاده کنند.(Atta way, 1999, p.50)
غالبا درک نادرستي از هوشمندي رقابتي مي شود. چنانچه عده زيادي آن را جاسوسي تجاري مي دانند.دليل اين اغتشاش و درک غلط، داشتن فعاليت هاي مشابه شرکت هاي تجاري است. از آنجايي که اين شرکت ها فعاليت هاي مشابهي را انجام مي دهند هوشمندي رقابتي را تجسس در کارشان قلمداد مي کنند . در صورتي که جاسوسي عمل غيراخلاقي بوده و در بيشتر کشورها ممنوع مي باشد و اين عقيده جاسوس بودن مانع از توسعه مطالعات هوشمندي رقابتي مي شود. .(Colakoglu,2011,p.1615)
در جهان متحول و دگرگون کنوني مديريت هوشمندي رقابتي يک وظيفه مهم در سازمان کشورهاي توسعه يافته است چراکه مديران اين سازمان ها اين واقعيت را درک کرده اند که اگر وظايف و فعاليت هاي رقبايشان را نظارت و کنترل نکنند برنامه استراتژيکشان در مبارزه اقتصادي و عرصه رقابت با شکست مواجه خواهد شد. (Strauss,Du Toit,2010,304)
2-1-2) مفهوم رقابت پذيري
تا پيش از دهه هاي (1911-1730) چنين تصور مي شد که مي توان با اتکاء صرف به شاخص هاي کلان از جمله نرخ رشد اقتصادي، درآمد سرانه، نرخ تورم، بيکاري، تراز تجاري و… در خصوص توانمندي يک اقتصاد ملي و مقايسه کشورها با يکديگر قضاوت نمود، اما به مرور زمان ضعف شاخص هاي کلان براي نمايش واقعيت هاي پيچيده درون اقتصادها روشن شد. از اين رو، هم مديران کسب و کار داخلي و هم مجامع بين المللي در جستجوي نماگرهاي ديگري بودند که بتوانند قوت و ضعف اقتصادي کشورها را نسبت به يکديگر و به نحو جامع تري مقايسه نمايند. مفهوم رقابت پذيري که در سير تکامل نظريه هاي مزيت و به ويژه مزيت رقابتي قرار دارد از جنبه هاي خرد و کلان قابل بررسي است. از بعد کلان اين مفهوم در بعد اقتصاد ملي مطرح مي شود ، اما مفهوم خرد رقابت پذيري گسترده تر از مفهوم کلان آن بوده و مشتمل بر خصوصيات اساسي توليد کنندگان در زمينه رقابت در سهم بازار، سود حاصل از توليد و صادرات مي باشد.
از ديدگاه مجمع جهاني اقتصاد تعاريف ذيل براي رقابت پذيري ارائه شده است:
رقابت پذيري توانايي اقتصاد ملي در پايداري رشد يا حفظ استاندارد زندگي (درآمد سرانه) است.
توانايي يک کشور در بدست آوردن رشد پايدار توليد پايدار ناخالص داخلي سرانه مجموعه اي از نهادها، سياست ها وعوامل که سطح بهره وري يک کشور را تعيين مي کنند و بهره وري تعيين کننده رشد درآمد سرانه آن کشور است . بنياد مديريت توسعه در تعريفي آورده است که رقابت پذيري حوزه اي از اقتصاد است که به تحليل عوامل و سياست هايي مي پردازد که شکل دهنده توان ملل در ايجاد و نگهداري محيط بوده و منجر به ايجاد ارزش بيشتر در محيط کسب و کار و موفقيت بيشتر مردمش مي شود. سازمان همکاري اقتصادي و توسعه معتقد است رقابت پذيري عبارت است از سطحي از توليد کالا و خدمات کشور که در شرايط بازار آزاد بتواند تقاضاي بازارهاي جهاني را جذب کند و سطوح مختلف اين تقاضا را برآورده سازد و در عين حال به اين وسيله درآمد واقعي شهروندان را در بلند مدت افزايش دهد. اين سازمان در تعريف ديگر عنوان مي کند که رقابت پذيري درجه اي از وضعيت بازار باز است که يک کشور مي تواند به توليد کالا و خدمات بپردازد در حالي که رقباي خارجي را کنار خود حس مي کند و همزمان بتواند درآمد واقعي داخلي خود را افزايش دهد. خلق مزيت رقابتي توسط بنگاه هاي داخلي بر اساس نگاه فرايندي به رقابت به معناي معرفي روش ها و محصولات جديد همراه با کاهش هزينه ها در توليد مرتبط بوده و ارتقاء بهره وري را دنبال مي کند. (جاني،1390،صص961-965)


پاسخی بگذارید