6-1 چارچوب نظري تحقيق8
7-1 فرضيه هاي تحقيق11
8-1 متغير هاي عملياتي تحقيق12
9-1 تعريف واژه ها و اصطلاحات13
فصل دوم: مروري بر ادبيات تحقيق
1-2 مقدمه16
2-2 حسابداري تعهدي17
3-2 اقلام تعهدي17
4-2 اهميت اقلام تعهدي18
5-2 سود حسابداري19
6-2 استفاده کنندگان از اطلاعات مالي و کيفيت سود20
7-2 کيفيت اقلام تعهدي20
8-2 مديريت سود21
9-2 اطلاعات حسابداري و گزارشگري مالي22
10-2 عمده ترين اهداف گزارشگري مالي23
11-2 ارتباط وجه نقد با سود24
12-2 سود(کيفيت حسابداري) به عنوان وسيله اي براي پيش بيني25
13-2 ارتباط بين اهداف حسابداري و وجه نقد26
14-2 اهميت فوق العاده جريانهاي نقدي عملياتي26
15-2 تاريخچه صورت وجه نقد27
16-2 وجه نقد و چارچوب نظري29
18-2 مديريت نقدينگي ، توانايي واريز بدهي ها و انعطاف پذيري32
19-2 اهميت جريان هاي نقدي33
20-2 تحقيقات انجام شده در داخل کشور34
21-2 تحقيقات انجام شده در خارج از کشور36
فصل سوم: روش‌ اجراي تحقيق38
1-3 مقدمه39
2-3 روش تحقيق39
3-3 جامعه مطالعاتي40
4-3 قلمرو تحقيق41
5-3 مدل تحليلي تحقيق و شيوه اندازه گيري متغيرها41
6-3 روش و ابزار گرد آوري اطلاعات48
1-7-3 تحليل همبستگي پيرسون و رگرسيون ساده خطي48
2-7-3 روش همبستگي گشتاوري (پيرسون):50
فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده‌ها
1-4 مقدمه‏56
2-4 شاخص هاي توصيفي متغيرها56
3-4 تجزيه و تحليل فرضيه هاي تحقيق61
1-3-4 بررسي فرض نرمال بودن متغيرها:61
2-3- 4 خلاصه تجزيه وتحليل ها به تفکيک هرفرضيه به شرح ذيل بيان مي شود:62
4-4 خلاصه نتايج آزمون فرضيه ها86
5-4 مدل كلي تحقيق با حضور متغير مستقل و متغير هاي كنترلي87
فصل پنجم: نتيجه‌گيري و پيشنهادات
1-5 مقدمه94
2-5 ارزيابي و تشريح نتايج آزمون فرضيه ها طبق شرايط متغيرها94
1-2-5 فرضيه اصلي تحقيق :94
2-2-5 فرضيه فرعي دوم :96
3-2-5 فرضيه فرعي سوم :96
4-2-5 فرضيه فرعي چهارم :97
3-5 نتيجه گيري کلي تحقيق97
4-5 پيشنهادها99
1-4-5 پيشنهادهايي مبتني بر يافته هاي تحقيق99
2-4-5 پيشنهادهايي براي تحقيق هاي آتي100
5-5 محدوديت هاي تحقيق100
پيوست ها
پيوست ااف : نام شركت هاي نمونه آماري صنايع مواد غذايي102
پيوست ب : نام شركت هاي نمونه آماري صنايع خودروسازي104
منابع و ماخذ
منابع فارسي:106
منابع لاتين:108
منابع اينترنتي:110
چکيده انگليسي:111
جدول ( 1-1): کيفيت اقلام تعهدي وجريانهاي نقدي10
جدول (1-4) : شاخص هاي توصيف کننده متغيرهاي وابسته تحت، شاخص هاي مرکزي، شاخص هاي پراکندگي و شاخص هاي شکل توزيع57
جدول (2-4) : شاخص هاي توصيف کننده متغير مستقل تحت، شاخص هاي مرکزي، شاخص هاي پراکندگي و شاخص هاي شکل توزيع58
جدول (3-4) : شاخص هاي توصيف کننده متغيرهاي كنترلي تحت، شاخص هاي مرکزي، شاخص هاي پراکندگي و شاخص هاي شکل توزيع59
جدول شماره (4-4) آزمون کالموگراف – اسميرنوف K-S))62
جدول (5-4) : ضريب همبستگي پيرسون بين كيفيت حسابداري و وجه نقد نگهداري شده در شركت ها63
جدول (6-4) : ضريب همبستگي، ضريب تعيين و آزمون دوربين- واتسون كيفيت حسابداري و وجه نقد نگهداري شده در شرکتها64
جدول (7-4) : تحليل واريانس رگرسيون65
جدول (8-4) : ضرايب معادله رگرسيون66
جدول (9-4) : ضريب همبستگي پيرسون بين نسبت اقلام تعهدي سرمايه در گردش به ميانگين دارايي ها و وجه نقد نگهداري شده در شركت ها68
جدول (10-4) : ضريب همبستگي، ضريب تعيين و آزمون دوربين- واتسون69
جدول (11-4) : تحليل واريانس رگرسيون69
جدول (12-4) : ضرايب معادله رگرسيون70
جدول (13-4) : ضريب همبستگي پيرسون بين نسبت وجه نقد عملياتي به ميانگين دارايي هاي سال قبل و وجه نقد نگهداري شده در شركت72
جدول (14-4) : ضريب همبستگي، ضريب تعيين و آزمون دوربين- واتسون73
جدول (15-4) : تحليل واريانس رگرسيون74
جدول (16-4) : ضرايب معادله رگرسيون75
جدول (17-4) : ضريب همبستگي پيرسون بين نسبت وجه نقد عملياتي به ميانگين دارايي هاي سال جاري و وجه نقد نگهداري شده در شركت77
جدول (18-4) : ضريب همبستگي، ضريب تعيين و آزمون دوربين- واتسون78
جدول (19-4) : تحليل واريانس رگرسيون78
جدول (20-4) : ضرايب معادله رگرسيون79
جدول (21-4) : ضريب همبستگي پيرسون بين نسبت وجه نقد عملياتي به ميانگين دارايي هاي سال آينده وجه نقد نگهداري شده در شركت81
جدول (22-4) : ضريب همبستگي، ضريب تعيين و آزمون دوربين- واتسون82
جدول (23-4) : تحليل واريانس رگرسيون83
جدول (24-4) : ضرايب معادله رگرسيون84
جدول (25-4) : خلاصه يافته هاي حاصل از آزمون فرضيه ها86
جدول (26-4) : ضريب همبستگي، ضريب تعيين و آزمون دوربين- واتسون87
جدول (27-4) : برازش رگرسيون چند گانه88
جدول (28-4): خلاصه يافته هاي رگرسيون چند گانه90

نمودار (1-4) : آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون67
نمودار (2-4) : آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون71
نمودار (3-4) : آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون76
نمودار (4-4) : آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون80
نمودار (5-4) : آزمون نرمال بودن خطاهاي معادله رگرسيون85
چكيده:
در سال هاي اخير در ادبيات مالي دنيا درباره کيفيت اقلام تعهدي و بررسي آثار آن تحقيقات متعددي صورت پذيرفته است . و اين که متغير مورد اشاره مي تواند آثار موثري بر ديگر جريانات حسابداري و ادبيات مالي داشته باشد مورد توجه قرار گرفت . به همين منظور در تحقيق حاضر به بررسي کيفيت اقلام تعهدي و تعيين نقش آن بر ميزان وجه نقد نگهداري شده توسط شرکت ها پرداخته شده است.همچنين در اين تحقيق تلاش شده است که آثار هر يک از عوامل تعيين کننده بر کيفيت اقلام تعهدي به تنهايي بر وجه نقد مورد آزمون قرار گيرد.هدف اصلي اين پايان نامه بررسي تاثيرکيفيت اقلام تعهدي بر وجه نقد نگهداري شده توسط شرکت هاي فعال در صنعت خودروسازي و مواد غذايي بورس اوراق بهادار تهران است. در راستاي اين هدف ، تعداد 44 شرکت که اطلاعات مورد نياز براي دوره مالي 80-86 در مورد آنها قابل دسترسي بود انتخاب شدند،و با استفاده از مدل ديچا وديچو کيفيت اقلام تعهدي بدست آمده و سپس ميزان تاثير آن بر وجه نقد نگهداري شده توسط شرکت ها با استفاده از تکنيک هاي آماري رگرسيون چند متغيره و ضريب همبستگي پيرسون مورد آزمون قرار گرفته شده است .يافته هاي پژوهش حاکي از آن است که کيفيت اقلام تعهدي با ميزان وجه نقد رابطه معني داري داشته، بدينگونه هرچه کيفيت اقلام تعهدي بيشتر باشد وجه نقد نگهداري شده در شرکت کمتر ميباشد.همچنين در فرضيه هاي فرعي تاييد شد که هر يک از عوامل موثر بر کيفيت اقلام تعهدي در مدل ديچاوو ديچو رابطه معني داري با ميزان وجه نقد نگهداري شده در شرکت دارد.
مقدمه:
در جامعه رقابتي امروز بنگاه هاي اقتصادي موفق هستند که براي آينده خود برنامه ريزي داشته باشند.امروزه دغدغه بنگاه هاي اقتصادي رسيدن به حداکثر استفاده از منابع در دسترس جهت برنامه ريزي هاي کوتاه و بلند مدت خود مي باشد.يکي از عوامل موثر در تصميم گيري،اطلاعات مناسب و مرتبط باموضوع تصميم است.
وجوه نقد از منابع مهم و حياتي هر واحد اقتصادي است .در بسياري از تصميمات مالي،مدل هاي ارزش گذاري اوراق بهادار،روش هاي ارزيابي طرح هاي سرمايه اي و غيره،کيفيت اطلاعات حسابداري ارائه شده نقش محوري دارند.
در چارچوب حسابداري مالي که تعيين کننده هدف هاي گزارشگري مالي است ، توجه خاصي به کيفيت اطلاعات حسابداري(اقلام تعهدي) و جريانهاي نقدي مبذول شده است.در بيانيه مفاهيم حسابداري مالي شماره يک هيأت تدوين استاندارهاي حسابداري مالي 1 بيان شده است که:
“يکي ازهدف هاي گزارشگري مالي فراهم آوردن اطلاعاتي است که سرمايه گذاران ، اعتبار دهندگان و ساير استفاده کنندگان بالفعل و بالقوه را در برآورد مبلغ ، زمان و مخاطره دريافت هاي آينده ياري رساند.” لذا با توجه به مباني نظري موجود که برخي از آنها در بالا بيان شده است، بررسي نقش کيفيت اطلاعات حسابداري (اقلام تعهدي) در کاهش عدم تقارن اطلاعات و چگونگي تاثير آن بر تصميمات سرمايه گذاران،در نتيجه کاهش مخاطرات واحد هاي اقتصادي وتغيير وجه نقد نگهداري شده توسط شرکتها ميتواند مورد توجه قرار گيرد.
فصل اول
كليات تحقيق
1-1 مقدمه
در جامعه رقابتي امروز بنگاه هاي اقتصادي موفق هستند که براي آينده خود برنامه ريزي داشته باشند.امروزه دغدغه بنگاه هاي اقتصادي رسيدن به حداکثر استفاده از منابع در دسترس جهت برنامه ريزي هاي کوتاه و بلند مدت خود مي باشد.يکي از عوامل موثر در تصميم گيري،اطلاعات مناسب و مرتبط باموضوع تصميم است.
وجوه نقد از منابع مهم و حياتي هر واحد اقتصادي است .در بسياري از تصميمات مالي،مدل هاي ارزش گذاري اوراق بهادار،روش هاي ارزيابي طرح هاي سرمايه اي و غيره،کيفيت اطلاعات حسابداري ارائه شده نقش محوري دارند.
در چارچوب حسابداري مالي که تعيين کننده هدف هاي گزارشگري مالي است ، توجه خاصي به کيفيت اطلاعات حسابداري(اقلام تعهدي) و جريانهاي نقدي مبذول شده است.در بيانيه مفاهيم حسابداري مالي شماره يک هيأت تدوين استاندارهاي حسابداري مالي2 بيان شده است که:
“يکي ازهدف هاي گزارشگري مالي فراهم آوردن اطلاعاتي است که سرمايه گذاران ، اعتبار دهندگان و ساير استفاده کنندگان بالفعل و بالقوه را در برآورد مبلغ ، زمان و مخاطره دريافت هاي آينده ياري رساند.” لذا با توجه به مباني نظري موجود که برخي از آنها در بالا بيان شده است، بررسي نقش کيفيت اطلاعات حسابداري (اقلام تعهدي) در کاهش عدم تقارن اطلاعات و چگونگي تاثير آن بر تصميمات سرمايه گذاران،در نتيجه کاهش مخاطرات واحد هاي اقتصادي وتغيير وجه نقد نگهداري شده توسط شرکتها ميتواند مورد توجه قرار گيرد. در فصل اول پس از بيان مسئله تحقيق، تاريخچه موضوع تحقيق را مورد بررسي قرار مي دهيم؛ سپس تعريف موضوع تحقيق را بيان نموده و در ادامه به بيان اهميت و ضرورت تحقيق مي پردازيم. همچنين اهداف تحقيق را در قالب اهداف کلي و ويژه بيان مي کنيم. چارچوب نظري تحقيق که بنيان اصلي طرح سئوال و موضوع تحقيق بوده است، در اين فصل آورده شده و در ادامه به فرضيه هاي تحقيق و مدل تحليلي نيز اشاره شده است.
2-1 بيان مساله
ترازنامه شرکت ها حاکي است که وجه نقد يکي از منابع عمده تشکيل دهنده دارايي هاي شرکت مي باشد.اما سرمايه گداري در وجه نقد به خاطر بازده پايين بر شرکت هزينه فرصت تحميل ميکند.به خصوص در شرايطي که امکان سرمايه گذاري هاي سودمندتر براي شرکت مهيا باشد.با اين وجود شرکتها جهت انعطاف در واکنش نسبت به موقعيت هاي پيش بيني نشده و همچنين نيازهاي روزمره تمايل به نگهداري مقادير زيادي وجه نقد دارند (گارسيا و همکاران ،2008،ص136)3.
از سوي ديگر نتيجه انکار ناپذير کيفيت پايين سود ، افزايش عدم تقارن اطلاعاتي ميباشد.علت کيفيت پايين سود در ماهيت اقلام تعهدي نهفته است،چرا که در شناسايي اين اقلام ناگزير از برآورد وتخصيص هاي ذهني هستيم.لذا کيفيت سود (اقلام تعهدي ) مي تواند بر عدم اطمينان نسبت به وقوع،زمانبندي و توزيع وجوه نقد آتي شرکت اثر گذاشته و لذابر تصميمات مربوط به تامين مالي و سرمايه گذاري هاي شرکت موثر باشد(باتاچاريا و همکاران،2007،ص55)4.
بدين صورت که کيفيت بالاي اقلام تعهدي ،عدم تقارن اطلاعاتي را کاهش داده که اين خود باعث ميشود سرمايه گذاران آگاهانه تر سرمايه گذاري مورد نظر خود را انتخاب کرده و عامل ريسک غير قابل حذف مرتبط با عدم تقارن اطلاعات را در تصميم خود حداقل کرده و لذا با نرخ بهره ي پايين تري در شرکت سرمايه گذاري کنند.توانايي شرکت در جذب سرمايه گذاري با نرخ کمتر مديريت نقدينگي را بهبود مي بخشد وبدين ترتيب نياز به نگهداري مقادير زيادي وجه نقد (جهت مقابله با تحمل هزينه ي تامين مالي بالا)کاهش مي يابد (گارسيا و همکاران،2008،ص125)5.
از اين منظر ميتوان يکي از دلايل نگهداري مقادير زياد وجه نقد در شرکت را به کيفيت پايين گزارشگري مالي ربط داد که در اين تحقيق به مطالعه اين موضوع،همراه با بررسي پرسش هايي که ميتوان در اين رابطه مطرح باشد، از قبيل موارد زير خواهيم پرداخت.
1-کيفيت اقلام تعهدي بر وجه نقد نگهداري شده توسط شرکتها در ايران ميتواند تاثير داشته باشد،يا خير؟و در صورت مثبت بودن پاسخ اين تاثير چگونه مبياشد؟آيا تاثير همسو و مثبت خواهد داشت يا بر عکس؟
2- هر يک از عوامل موثر بر کيفيت اقلام تعهدي چه تاثيري بر ميزان وجه نقد نگهداري شده توسط شرکتها در ايران ميتواند داشته باشد؟
3-1 تاريخچه موضوع تحقيق
يکي از اولين مطالعات انجام شده جهت بررسي تاثير عدم تقارن اطلاعاتي بر تصميمات مرتبط با سرمايه گذاري توسط مي ير و ماجلوف6(1984) صورت گرفته است.نتيجه تحقيق آنها اين بود که ، شرکت هايي که اطلاعات خصوصي و محرمانه زيادي دارند به دليل نرخ بهره بالا جهت انتشار اوراق بدهي و سهام ، سرمايه گذاري هاي سود آوري را از دست مي دهند. هم چنين مدل ارايه شده در اين تحقيق بيانگر اين است که شرکت ها به منظور تامين مالي سرمايه گذاري هاي خود به ترتيب از وجه نقد موجود ، تامين مالي از طريق انتشار بدهي و در نهايت انتشار اوراق سهام استفاده ميکنند.
در همين راستا در مطالعه اي به منظور بررسي ارتباط بين اطلاعات حسابداري و هزينه سرمايه، ايسلي و اوهارا 7(2004) ، به اين نکته پي بردن که با افزايش نسبت اطلاعات خصوصي و محرمانه در مقابل اطلاعات عمومي هزينه ي سرمايه شرکت بالا مي رود و در نهايت نشان دادند که ميتوان از طريق اعمال رويه هاي مناسب حسابداري و پوشش مناسب اخبار شرکت توسط تحليل گران، هزينه سرمايه اي شرکت را پايين آورد.
عوامل اثر گذار بر ميزان وجه نقد نگهداري شده در شرکت در تحقيقات مختلف با وارد کردن متغير هاي گوناگوني بررسي شده است که مواردي که در زير به آنها اشاره مي شود نمونه هايي از اين دستند.
اپلر و همکاران 8(1999) در مطالعه عوامل تعيين کننده ميزان وجه نقد نگهداري شده در واحد هاي تجاري ،يافته هاي خود را اينگونه گزارش کرده اند که شرکتهايي که فرصت رشد آتي خوبي داشته و همچنين شرکتهايي که کمترين دسترسي را به بازار هاي سرمايه دارند از نسبت وجه نقد به جمع دارايي هاي بالاتري در ميان ديگر شرکتها برخوردارند.
فاولکندر و همکاران9 (2006) خصوصيات اثرگذار بر ميزان وجه نقد در واحد هاي تجاري کوچک را مورد مطالعه قرار داده است.يافته هاي وي حاکي است که بر خلاف شرکتهاي بزرگ در شرکتهاي کوچک با افزايش اهرم ، ميزان وجه نقد نگهداري شده نيز افزايش مي يابد.به علاوه شرکتهايي که از اعتبار بهتري برخوردار بوده و نيز شرکتهايي که وضعيت مالي بهتري دارند وجه نقد کمتري نگه مي دارند.
گارسيا و همکاران ،2008، ارتباط بين کيفيت اقلام تعهدي و ميزان وجه نقد نگهداري شده در شرکت، را مورد بررسي قرار داده و به اين نتيجه رسيدند که در شرکتهايي که کيفيت اقلام تعهدي بالاست وجه نقد نگهداري شده به نسبت ساير شرکت ها کمتر است.به علاوه آنها به اين نتيجه رسيده اند که با افزايش سطح تامين مالي از طريق بانکها و همچنين در حضور ساير دارايي هاي نقد گونه،وجه نقد نگهداري شده کاهش مي يابد و البته شرکتهايي که توان بالاتري در ايجاد وجه نقد دارند وجه نقد بيشتري را نيز نگهداري مي کنند.
گارسيا و همکاران ، در بررسي عوامل تاثير گذار بر ميزان وجه نقد شرکتهاي کوچک و متوسط اينگونه نتيجه گيري کردند که شرکتها در تلاش براي رسيدن به نسبت وجه نقد هدف (مطلوب)بوده و اين نسبت براي شرکتهايي که فرصت هاي رشد و توان ايجاد وجه نقد بهتري دارند از ساير شرکتها بيشتر است.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

در ايران نيز قائمي و وطن پرست(1384) تاثير کيفيت سود بر عدم تقارن اطلاعات را بررسي کرده و نتيجه گرفتند که ارتباطي مثبت بين اين دو متغير وجود دارد.اما بر خلاف تحقيق ميلر و ماجلوف،1984، که در بالا به آن اشاره شده رسائيان و حسيني (1387)در تحقيق خود نشان دادند که هزينه سرمايه شرکت تحت تاثير کيفيت اقلام تعهدي و اجزاي مربوط به آن ،قرار نميگيرد.
در بررسي مختصري که به عمل آمد به مطالعه اي که در ايران به عوامل تعيين کننده ي وجه نقد پرداخته باشد ويا ارتباط بين وجه نقد و عدم تقارن اطلاعات را بررسي کرده باشد برخورد نشد.
4-1 اهميت و ضرورت موضوع تحقيق
وجوه نقد از منابع حياتي و مهم هر واحد اقتصادي است . و ايجاد توازن بين وجوه نقد موجود و نيازهاي نقدي يکي از مهمترين عوامل سلامت اقتصادي و تداوم آنها است.
امروزه در بسياري از تصميمات مالي،مدل هاي ارزيابي اوراق بهادار ،روش هاي ارزيابي طرح هاي سرمايه اي و برخي تجزيه و تحليل هاي سنتي و جديد مديريت مالي ،جريانهاي نقدي نقش محوري دارند.(توان اقلام صورتهاي مالي در پيش بيني جريانهاي نقدي)در حال حاضر با توجه به رشد روز افزون سرمايه گذاري در وجه نقد در بين شرکتها هزينه فرصتهاي غير قابل توجيهي ايجاد مي کند.که اين هزينه فرصت ها ناشي از بازده پايين سرمايه گذاري در وجه نقد ميباشد.همچنين با توجه به مطالعات و بررسي تحقيق هاي مرتبط انجام شده در اين زمينه ،کيفيت اقلام تعهدي ميتواند يکي از شاخص هاي مهم جهت کمک به شناخت موضوع اشاره شده در بالا باشد.
در همين راستا به بررسي تاثير اين متغير بر وجه نقد نگهداري شده در شرکتها پرداخته شده است.لذا با توجه به زمينه هاي متنوع در سرمايه گذاري هاي به مراتب با بازده بالاتر از سرمايه گذاري در نقد،تحقيق در راستاي کاهش اين بحران ضروري به نظر مي رسد.
5-1 اهداف تحقيق
با توجه به موضوع پژوهش حاضر که به بررسي نقش کيفيت اقلام تعهدي بر وجه نقد نگهداري شده در شرکتها مي پردازد، اهداف زير مد نظر است:
هدف اصلي
هدف اين مطالعه بررسي تاثير کيفيت حسابداري و به طور خاص کيفيت اقلام تعهدي بر ميزان وجه نقد نگهداري شده توسط شرکتهاي خودرو سازي و مواد غذايي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مي باشد.
ساير اهداف
1- طراحي مدل ديچاو و ديچو در رابطه با تعيين کيفيت اقلام تعهدي در شرکتهاي پذيرفته در صنعت خودروسازي و صنايع مواد غذايي بورس اوراق بهادار تهران.
2- طراحي مدلي در رابطه با تاثير کيفيت اقلام تعهدي بر وجه نقد نگهداري شده در شرکتهاي پذيرفته در صنعت خودروسازي و صنايع مواد غذايي بورس اوراق بهادار تهران.
3- صورتي که نتايج مورد انتظار محقق شود ، مديران شرکت ها ميتوانند با بهبود کيفيت ارئه اطلاعات حسابداري و کاهش عدم تقارن اطلاعاتي بين شرکت و سرمايه گذاران از يک سو وبين مديران و سهامداران از سوي ديگر به ترتيب هزينه ها تامين مالي و هزينه هاي نمايندگي راکاهش دهند.البته اين امر بر مديريت نقدينگي شرکت نيز تاثير بسزايي خواهد گذاشت.
6-1 چارچوب نظري تحقيق
تحقيقات گوناگون بيانگر اين هستند که کيفيت حسابداري ، و به طور عام تر کيفيت گزارشگري مالي از طريق کاهش عدم تقارن اطلاعاتي بين شرکت و سرمايه گذاران از يک سو و بين مديران و سرمايه گذاران از سوي ديگر کارايي سرمايه گذاري را افزايش مي دهد.از طرفي نيز مطالعاتي تاثير عدم تقارن اطلاعاتي بر وجه نقد نگهداري شده توسط شرکت را تحقيق کرده و به ارتباط مستقيم آنها پي برده اند (کيم و همکاران،1998) 10 ؛(اپلر و همکاران،1999) 11؛) ديتمار و همکاران،2003) 12؛ (فريرا و ويللا،2004(13 در مجموع عدم تقارن اطلاعاتي و تضادهاي نمايندگي هزينه تامين وجه نقد را بالا مي برند.
درچنين شرايطي به منظور کاهش هزينه هاي ناشي از وابستگي به تامين مالي خارجي طبيعي است که دارايي هاي نقدگونه ي بيشتري در شرکت نگهداري شود.
در اين تحقيق ميزان دقت اطلاعاتي که گزارشگري مالي در مورد جريانهاي نقد مورد انتظار در اختيار ذينفعان قرار مي دهند را به عنوان کيفيت حسابداري در نظر مي گيريم .از آنجايي که اقلام تعهدي اطلاعاتي در مورد جريانهاي نقدي مورد انتظار به دست مي دهند،در اين تحقيق از کيفيت اقلام تعهدي به عنوان معياري براي سنجش کيفيت حسابداري استفاده مي شود.با توجه به اين بيان و از آنجايي که کيفيت حسابداري (اقلام تعهدي ) عدم تقارن اطلاعات را کاهش مي دهد و در جواب به سوال تحقيق ،فرضيه ي اين مطالعه با متغير مستقل کيفيت حسابداري (اقلام تعهدي )و متغير وابسته ي وجه نقد نگهداري شده در شرکت تدوين شده است.
جدول شماره (1-1) تحقيقات متعدّدي را که در زمينه کيفيت اقلام تعهدي و وجه نقدصورت گرفته در خود جاي داده و چارچوب نظري تحقيق بر گرفته شده از اين تحقيقات مي باشد.
سالمحقق /محققانمتغير هاي مورد مطالعهيافته هاي پژوهش1984مي ير و ماجلوفعدم تقارن اطلاعات و سرمايه گذاريشرکتهايي که اطلاعات محرمانه بيشتري دارند سرمايه گذاري هاي سودآوري را از دست مي دهند (مي ير و ماجلوف،1984،ص312)14.1999اپلر و همکارانعوامل تعيين کننده ميزان وجه نقدشرکتهاي با فرصت هاي رشد آتي بهتر از نسبت وجه نقد به داراييهاي بهتري برخوردار است (اپلر وهمکاران،1999،ص43)15.2004ايسلي و اوهارااطلاعات حسابداري و هزينه سرمايهبا افزايش اطلاعات خصوصي هزينه سرمايه شرکت ها افزايش مييابد
(ايسلي واوهارا،2004،ص1377)16.جدول شماره ( 1-1): کيفيت اقلام تعهدي وجريانهاي نقدي

ادامه جدول شماره ( 1-1)2004فريرا و ويللاعلتهاي نگهداري وجه نقد در شرکت هاتوان مقابله با رويدادها و موقعيت هاي پيش بيني نشده توسط شرکتها
(فريرا و ويلا،2004،ص314)2005قائمي و وطن پرستاطلاعات حسابداري و عدم تقارن اطلاعاتيعدم تقارن اطلاعات با حجم مبادلات وقيمت سهام مرتبط بوده است
(قائمي و وطن پرست،1384،ص100)2005رحماني وطحانياقلام صورتهاي مالي و جريانهاي نقديجريانهاي نقدي آتي بر مبناي تغييرات اقلام تعهدي دوره قبل قابل پيش بيني مي باشد (رحماني و طحاني،1384،ص75)2008گارسيا- تروئل و مارتينز-سولاناعوامل تاثيرگذار بر ميزان وجه نقد در شرکتهاي کوچکشرکتهايي که فرصت هاي رشد و توان ايجاد وجه نقد بهتري دارند از نسبت وجه نقد مطلوبتري برخوردارند
( گارسيا و همکاران،2008،ص148)2008رساييان و حسينيکيفيت اقلام تعهدي و هزينه سرمايهکيفيت بالاي اقلام تعهدي موجب کاهش هزينه سرمايه ميشود
(رساييان و حسيني، 1387، ص80)
7-1 فرضيه هاي تحقيق
براي پاسخ به سئوال هاي تحقيق فرضيه هاي زير تدوين گرديد :
فرضيه اصلي تحقيق:
شرکت هاي که از کيفيت حسابداري بالاتري برخوردارند وجه نقد کمتري نگهداري ميکنند.
فرضيه هاي فرعي مربوط به فرضيه اصلي:
شرکتهاي که از نسبت اقلام تعهدي سرمايه در گردش به ميانگين دارايي هاي بالاتري در سال جاري برخوردارند ، وجه نقد بيشتري نگهداري ميکنند.
شرکتهاي که از نسبت وجه نقد عملياتي به ميانگين دارايي هاي بالاتري در سال قبل برخورداربوده اند، وجه نقد کمتري نگهداري ميکنند.
شرکتهاي که از نسبت وجه نقد عملياتي به ميانگين دارايي هاي بالاتري در سال جاري برخوردارند، وجه نقد کمتري نگهداري ميکنند.
شرکتهاي که از نسبت وجه نقد عملياتي به ميانگين دارايي هاي بالاتري در سال آينده برخوردارخواهند بود ، وجه نقد کمتري نگهداري ميکنند.
8-1 متغير هاي عملياتي تحقيق
متغير مستقل: در اين پژوهش با توجه به مدل ارائه شده کيفيت اقلام تعهدي 17 به عنوان متغير هاي مستقل در نظر گرفته شده اند.
متغير وابسته: با توجه به اين که مدل ارائه شده، در اين تحقيق وجه نقد نگهداري شده شرکت هاي پذيرفته شده درصنعت خودروسازي و صنايع غذايي بورس اوراق بهادار تهران18 با عنوان متغير وابسته مورد بررسي قرار خواهد گرفت.
متغيرکنترلي: با توجه به اين که مدل ارائه شده، در اين تحقيق فرصت هاي رشد آتي19 ، اندازه شرکت20، زمانبندي تسويه بدهي ها21، نسبت بدهي هاي بانکي به ساير بدهي ها22،هزينه فرصت نگهداري وجه نقد23 ، اهرم 24،ساير دارايي هاي نقدگونه 25،توان ايجاد وجه نقد26 ،احتمال بروز بحران مالي درشرکت 27 و توزيع يا عدم توزيع سود سهام با عنوان متغير هاي کنترلي مورد بررسي قرار خواهند گرفت.
9-1 تعريف واژه ها و اصطلاحات
وجوه نقد:عبارت است موجودي نقد و سپرده هاي ديداري نزد بانکها و موسسات مالي اعم از ريالي و ارزي (شامل سپرده هاي سرمايه گذاري کوتاه مدت بدون سررسيد)به کسر اضافه برداشت هايي که بدون اطلاع قبلي مورد مطالبه قرار ميگيرند (استانداردهاي حسابداري شماره 2 ايران ،1386، ص48)1.

معادل وجوه نقد: عبارت است از سرمايه گذاري هاي کوتاه مدت يوم التبديل به وجه نقد که احتمال خطر کاهش در ارزش آن ناچيز بوده و به آساني و بدون اطلاع قبلي قابل تبديل به مبلغ وجه نقد باشد (همان منبع،ص49)2.
تغيير در سرمايه درگردش غير نقدي: از تفاوت ميان دارايي هاي جاري به غير از وجه نقد و بدهي هاي جاري از دوره t-1 تا t بدست مي آيد (نوروش و همکاران ،1385،ص146)3.
سود عملياتي: برابر است با سود حاصل از فعاليتهايي که محور اصلي فعاليتهاي مولد شرکت است.اين رقم به صورت مستقيم از صورت سود وزيان شرکتها استخراج ميشود (همان منبع ،ص147)4.
توان نقدينگي5 :توان نسبي واحد انتفاعي در تبديل داراييها به وجه نقد يا نزديکي داراييها به وجه نقد.(طاهري ازبرمي،1385،ص50)6.
توان واريز بدهيها7: توان واحد انتفاعي در تحصيل وجه نقد براي پرداخت کليه بدهيهاي خود در سررسيد،توان واريز بدهيهاي يک بانک، بقا و تداوم فعاليت آن را امکانپذير مي سازد و ناتواني واريز بدهيها ممکن است به توقف يا ورشکستگي و انحلا‌ل آن منجر شود.
انعطافپذيري مالي8: توان واحد انتفاعي در تامين وجه نقد در فاصله کوتاهي از زمان دريافت اطلا‌عات در خصوص نيازمنديهاي مالي پيش بيني نشده يا پيدا شدن فرصت مناسب براي سرمايه گذاري (همان منبع ،ص51)9.
اهرم مالي: توان واحد انتفاعي براي انجام تعهدات کوتاه مدت و بلند مدت ميباشد (همان منبع ، ص52)10.
اندازه شرکت : توان و پتانسيل شرکت با توجه به منابع در اختيار داشته،وحجم فعاليتهاي عمده ي واحد انتفاعي ميباشد (حجازي، 1386،ص 247)11.
کيفيت اقلام تعهدي: ميزان تطبيق سود تعهدي شرکت با جريانهاي نقدي ايجاد شده بيان مي شود (فخاري وتقوي،1388،ص70)1.
عدم تقارن اطلاعات :به معناي نابرابري اطلاعات بين دوطرف قرارداد است که موجب بوجود آمدن دو دسته اشخاص آگاه و ناآگاه ميگردد.
فصل دوم
مروري بر ادبيات تحقيق
1-2 مقدمه
از آنجايي که محيط فعاليت واحدهاي متغير است و تغيير در ساختار سياسي ،اجتماعي و اقتصادي محيط باعث تغيير در نيازهاي اطلاعاتي استفاده کنندگان اطلاعات مالي مي شود، حسابداري نيز در واکنش به اين تغييرات جهت تامين نيازهاي مختلف استفاده کنندگان اطلاعات ،ناگزير از تغيير مي باشد . به بيان ديگر ، نيازهاي اطلاعاتي جديدي که بر اثر تغيير در محيط حسابداري براي استفاده کنندگان اطلاعات مالي پديد مي آيد تغيير در بنيانهاي حسابداري يا تدوين اصول و استانداردهاي اندازه گيري و گزارشگري با کيفيتي بهتر و همچنين افزايش ميزان اطلاعاتي که لازم است افشاء شود را ضروري مي سازد(عالي ور، 1380،ص67)1.
در ميان انواعي از اطلاعات مختلف که شرکتها بايد آن را افشاءکنند يکي از مهمترين آنها سود حسابداري است که هدف هاي مربوط به موضوع سود و سود آوري مي باشد.سود حسابداري و اجزاي مربوط به آن از جمله اطلاعاتي محسوب مي شود که در هنگام تصميم گيري توسط افراد در نظر گرفته مي شود . اين رقم بر مبناي سيستم تعهدي محاسبه و شناسايي مي شود .
فرض تعهدي يکي از مفروضات بنيادي حسابداري و گزارشگري مالي است. ضرورت اندازه گيري مستمر و مطلوب عملکرد واحد هاي تجاري به عنوان مبناي تصميم گيري هاي استفاده کنندگان صورت هاي مالي ،بکارگيري فرض تعهدي را در حسابداري و گزارشگري اجتناب ناپذير کرده است. بنابراين،فرض تعهدي در حسابداري بر تحقق درآمد ،تحمل هزينه و تطابق دقيق هزينه ها با درآمد هاي شناسايي شده ،تاکيد دارد.
در اين فصل پس از تشريح مفاهيم کاربردي در رابطه با ادبيات تحقيق و مروري بر آن، تحقيق هاي گذشته داخلي و خارجي و نتايج آن نيز اشاره گرديده است.
2-2 حسابداري تعهدي
حسابداري تعهدي28 (به عبارتي حسابداري ماندگار)نگاهي کلي به درآمد ها و ثبت آنها داشته و به هزينه ها که درصدي از آنها به عنوان دارايي هاي قابل ثبت است توجه دارد همچنين در نظام تعهدي ،قيمت تمام شده نيز مورد توجه خاص قرار مي گيرد. در اين نظام مالي ، درآمدها در حساب سال مالي که تحقق يافته اند ، منظور مي شوند هر چند که ممکن است وجوه نقد حاصل از آنها (ارائه خدمات و يا فروش )در سال هاي مالي قبل يا بعد دريافت شود.به عبارتي هزينه ها در حساب همان دوره مالي که تعهد ايجاد شده است منظور مي شود . صرف نظر از آنکه وجه تعهدها و کارهاي مزبور چه زمان پرداخت و يا دريافت شده باشد.
در اين نظام قيمت تمام شده از ارکان کار است همچنين ارائه اطلاعات کامل و جامع از عملکرد مالي سازمان به مديران به راحتي صورت مي گيرد. اين ويژگي ها باعث شده است کاربرد اين نظام در موسسات انتفاعي از جايگاه ويژه اي برخوردار باشد. با توجه به تعاريف مختصر و کوتاهي که ازين نظام مالي ارائه شد مي توان استنباط کرد که حسابداري تعهدي ثبت اموال و دارايي ها را نيز به صورت کامل انجام داده وبه کليه اتفاقات و امور جاري سازمان توجه دارد .
زماني که ثبت درآمدها ، هزينه ها، دارايي ها و اموال ، هرکدام به جاي خود انجام مي شود ، ارائه عملکرد سازمان به راحتي امکان پذير خواهد بود .در اين شرايط با توجه به بهتر شدن اعمال مديريت برمنابع مالي و اموال همچنين امکان شفاف سازي مالي در سازمان و ارائه گزارش به مردم ، مي توان تعامل بهتري ميان سازمان و مردم برقرار کرد .در نتيجه ثبت هاي حسابداري تعهدي ،در صورت هاي مالي شرکت ها ،اقلامي تحت عنوان “اقلام تعهدي ” بوجود مي آيد که اساس سيستم حسابداري تعهدي مي باشد ودرواقع مزيت اين سيستم نسبت به حسابداري نقدي مي باشدکه آن را در کليه سازمان هاي انتفاعي قابل استفاده کرده است (حاجي ابراهيمي،1387،ص43)2.
3-2 اقلام تعهدي
جونز ،1991، تفاوت سود و وجوه نقد حاصل از عمليات را به عنوان اقلام تعهدي تعريف مي کند و آن را به دو قسمت تقسيم مي کند .که در تمامي تحقيقات مرتبط با اقلام تعهدي ،اين تقسيم بندي مورد قبول محققين مي باشد.الف)اقلام تعهدي غير اختياري و ب)اقلام تعهدي اختياري .در حالي که اقلام تعهدي غير اختياري به واسطه مقررات ،سازمان ها و ديگر عوامل خارجي محدود هستند، اقلام تعهدي اختياري قابل اعمال نظر توسط مديريت مي باشند.در حقيقت تمامي اقلام تعهدي که براي يک شرکت درمقابل طرف حسابهاي تجاري آن به کار مي رود ،اقلام تعهدي غير اختياري است مثل حسابها و اسناد دريافتني ،حسابها و اسناد پرداختني ،پيش دريافت ها،پيش پرداخت ها، و قسمتي از درآمدها و هزينه ها(البته افزايش يا کاهش در درآمدهاو هزينه ها،نتيجه ثبت در دارايي ها و بدهي ها مي باشد)،واقلام تعهدي که مرتبط با رويدادهاي داخل شرکت مي باشدو به عوامل خارج ازآن ارتباطي ندارد،اقلام تعهدي اختياري مي باشد مثل هزينه استهلاک دارايي هاي مشهود و نامشهود ،سود و زيان حاصل از کنارگذاري دارايي ها ،سود و زيان حاصل از توقف يک بخش از واحد تجاري ،سود و زيان حاصل از معاوضه داراييها ،سود و زيان حاصل از سرمايه گذاري ها،آثار انباشته ناشي از تغييردر روش هاي پذيرفته شده حسابداري و تمامي اقلام تعهدي که در طبقه بندي اقلام تعهدي غير اختياري قرار نمي گيرد.
4-2 اهميت اقلام تعهدي
هميشه اين احتمال وجود دارد که اطلاعاتي که يک شرکت ارائه مي کند درست نباشد،بنابراين در کنار مخاطرات متعددي که در ارتباط با شرکت مي تواند وجود داشته باشد.يکي از آنها هم ريسک اطلاعات29 مي باشد.يعني همواره ممکن است اطلاعاتي که شرکت مي خواهد در صورت هاي مالي آن را نشان دهد چيزي دور از واقعيت ،يا فريب آميز باشد.براين اساس سودي که در صورت سود و زيان ارائه مي شود ،نمي تواند بيانگر اين موضوع باشد که واحد تجاري توان مستمر براي بدست آوردن مبلغ سود را خواهد داشت يا چه مقدار از اين سود مي تواند به عنوان وجه نقد ميان سهامداران تقسيم شود چون تمامي سهامداران مايلند که سالانه تقريبا َمبلغ ثابتي از سود سهام به آنها پرداخت شود.ثبات در تقسيم سود مبين پايين بودن ريسک شرکت است .حتي اگر در سالي ،شرکت به جاي سود دچار زيان شود ،بايد براي جلوگيري از ايجاد نگرش منفي در سرمايه گذاران فعلي و آتي ،پرداخت سود سهام خود را ادامه دهد. با اين کار ، سهامداران بيشتر تمايل خواهند داشت که اين زيان را موقتي تفسير کنند (سادات برقعي،1385،ص 23)2.
بررسي مباني نظري و هدف هاي گزارشگري مالي مبين اين موضوع است که يکي از اهداف گزارشگري مالي کمک به سرمايه گذاران و اعتباردهندگان براي پيش بيني جريان هاي نقدي آتي است.
صورت هاي مالي ،محصول اصلي گزارشگري مالي و ابزار اصلي انتقال اطلاعات حسابداري به افراد خارج از سازمان قلمداد مي شوند.اين که صورت هاي مالي تا چه ميزان توانسته است به اين مهم دست يابد،سوالي است که مورد توجه صاحبنظران و پژوهشگران بوده و هست .همچنين در خصوص اينکه چه نوع اطلاعاتي براي پيش بيني جريان هاي نقدي مفيد است ،اختلاف نظر وجود دارد.بررسي ادبيات موضوع نشان مي دهد که برخي از صاحبنظران و مراجع تدوين کننده مباني نظري و اهداف گزارشگري مالي براين باورند که با استفاده از سود حسابداري و اجزاي آن ، مي توان جريان هاي نقدي را پيش بيني نمود .به عنوان مثال هيات تدوين استانداردهاي حسابداري مالي آمريکا بر اين باور است که “معمولاَ ارائه اطلاعات درباره سود واجزاي آن نسبت به جريان هاي نقدي براي پيش بيني جريانهاي نقدي آتي قابليت پيش بيني بيشتري دارند” (هاشمي ،1384،ص28)1.
5-2 سود حسابداري
سود حسابدراي بر اساس مبناي تعهدي شناسايي و گزارش مي شود .استفاده از مبناي تعهدي موجب متفاوت شدن ميزان سود عملياتي گزارش شده با خالص جريانهاي نقدي حاصل از عمليات ،و گزارش يک سري اقلام تعهدي در صورت هاي مالي خواهد شد.سود حسابداري نيز به دو جزء نقدي و تعهدي قابل تقسيم است، که بخش نقدي آن به دليل اينکه معيار عيني تري براي ارزيابي عملکرد اقتصادي واحد تجاري است ،کمتر مي تواند مورد دستکاري مديريت قرار گيرد پس با اين وجود ،بخش تعهدي سود مي تواند دستخوش تغييرات مديران واحد هاي تجاري به منظور نايل شدن به اهدافشان باشدو ازاين جهت در ارزيابي عملکرد شرکت ها بسيار نقش مهمي مي تواند داشته باشدو سرمايه گذاران بايد به اين اقلام تهيه شده توسط سيستم حسابداري توجه خاصي مبذول داشته باشند و نحوه ارائه و کيفيت اين اقلام را در ارزيابي شرکت ها در نظر داشته باشد (طاهري ازبرمي،1385،ص25)2.
اگر چه مفهوم تعهدي سود به عنوان يک اندازه گيري بنيادي ، با انتقادهايي مواجه است اما از
ديدگاه اطلاعاتي ،اين مفهوم بيانگر نتيجه فعاليت حسابداري مي باشد.بر اساس فرضيات بازارکارآمد،تحقيقات مشاهده اي نيز نشان داده است که سود حسابداري،بار و محتوي اطلاعاتي دارد.
سود حسابداري بر مبناي فرض تعهدي و در چارچوب اصول پذيرفته شده حسابداري اندازه گيري ميشود.به طور کلي مي توان گفت هدف از اندازه گيري سود عبارت است از تعيين اين که وضعيت يک واحد تجاري در نتيجه عملياتي که طي يک دوره معين انجام داده به چه ميزان بهبود يافته است.
6-2 استفاده کنندگان از اطلاعات مالي و کيفيت سود
با توجه به توضيحات عنوان شده در قسمت قبل،سرمايه گذاران براي تجربه و تحليل کيفيت سود از معياري به نام کيفيت اقلام تعهدي مي توانند استفاده کنند تا تشخيص دهند که چه مقدار از سود را وجه نقد و چه مقدار از آنرا اقلام تعهدي تشکيل مي دهد و در ضمن ميزان و مقدار اقلام تعهدي اختياري و غير اختياري را از هم متمايز کنند تا با تجزيه و تحليل هر دو جزء اقلام تعهدي ،به اهداف خود دست يابند.
طبق بيانيه شماره 1 مفاهيم حسابداري هيات استاندارد هاي مالي30 (1983) استفاده کنندگان صورت هاي مالي ،از سود استفاده هاي گوناگوني مي کنند.آن ها مي توانند :
الف )عملکرد مديريت را ارزيابي کنند .
ب)توان سود آوري شرکت را در طي يک افق طولاني مدت ارزيابي کنند.


پاسخی بگذارید