روشهاي اندازه گيري عملكرد شركت و يافتن راهكارهاي كنترل عملكرد آنها عمدتاً به انواع مالكيت سهام شركت ها مربوط مي شود، مسئله مهمي است كه تحقيق در آن حوزه، امكان توسعه ثروت و درآمد را براي كشور به ارمغان مي آورد. تأثير انواع مالكيت بر عملكرد شركت و سياست تقسيم سود كه در خارج از كشور ذهن نظريه پردازان اقتصادي را به خودمشغول كرده است در ايران نيز بايد محور بررسيهاي بسيار باشد.
يكي از عوامل موثر بر ميزان موفقيت عملكرد اقتصادي شركتهاي خصوصي شده، شكل مالكيت با رابطه ميان مالك و مدير است، از همين رو ايران و هر كشوري كه قصد دارد مالكيت خصوصي را توسعه دهد بايد به اين نكته توجه داشته باشد كه چه شكل از مالكيت خصوصي به عملكرد و سياست تقسيم سود بهتري مي انجامد از آنجا كه درايران هم چون بسياري از كشورهاي در حال توسعه، فرآيند خصوصي سازي يعني انتقال مالكيت از دولت به بخش خصوصي جهت ساماندهي به عملكرد شركت در جريان است در اين ميان ساختار مالكيت متمركز و بعبارت ديگر تمركز مالكيت در دست يك يا چند سهامدار عمده يك مكانيسم براي كنترل شركتها تلقي مي گردد و تأثير مثبتي بر عملكرد شركتها و سياست هاي تقسيم سود شركتها خواهد داشت.

5- اهداف تحقيق
با توجه به موضوع پژوهش حاضر كه به بررسي تعيين رابطه بين تمركز مالكيت، عملكرد شركت و سياست تقسيم سود مي پردازد اهداف زير مد نظر است.
هدف كلي
هدف كلي اين تحقيق بررسي رابطه بين تمركز مالكيت، عملكرد شركت و سياست تقسيم سود در شركتهاي صنايع مواد غذايي و دارويي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مي باشد.
اهداف ويژه
از جمله معضلات زير بناي كه مبحث ساختار مالكيت در باب تئوري حاكميت شركتي برآن اساس تكوين يافته است تضاد منافع بين سهامداران و مديريت ،اعمال كنترل مطلق از سوي سهامداران عمده ، كاهش توان كنترل و نظارت سهامداران جز بر امور شركت و منحصر شدن اتخاذ تصميمات از سوي مديران مي باشد.زمانيكه اتخاذ تصميمات منحصرا در اختيار مديران شركت باشد در اين صورت سهامداران در مجامع عادي سالانه تنها بصورت نمايشي و به منظور تاييد تصميمات مديران حضور پيدا مي كند.با توجه به اينكه در تركيب مالكيت اغلب شركت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ،سهامداران عمده اي وجود دارند كه از نظر تئوري حاكميت شركتي داراي توانايي اعمال نظارت بيشتري در مقايسه با سهامدارن جز هستند،اين تحقيق به دنبال بررسي اين موضوع است كه”آيا سهامداران عمده بر عملكرد شركت و سياست تقسيم سود آنهاتاثير گذار است”.بنابراين اهداف ويژه اين تحقيق عبارتند از:
1-تعيين ميزان رابطه سهامداران عمده بر معيارهاي دروني و بيروني ارزيابي عملكرد شركت.
2-تعيين ميزان رابطه معيارهاي ارزيابي عملكرد بر روند نسبت سود پرداختني شركت.
3-تعيين ميزان رابطه سهامداران عمده بر روند نسبت سود پرداختني شركت.

6- چارچوب نظري تحقيق
با توجه به اينكه سازمان هاي امروزي به منظور كاهش تعارض بين سهامداران و مديريت بر مجزاسازي مالكيت از مديريت تاكيد مي ورزند. لذا با افزايش تعداد سهامداران بالاخص سهامداران عمده تضاد منافع در بين سهامداران و مديران نيز ميان سهامداران افزايش مي يابد، تا جائيكه ممكن است بر امر نظارت و كنترل بر عملكرد مديريت شركت خدشه وارد كند.
وجود سهامداران عمده و يا موسسات سهامدار مي تواند ميزان نظارت را افزايش يا آن را بهبود بخشد و بنابراين بر عملكرد بهتر موسسة منجر مي شود (گانسن و همکاران،2002،ص58)21.
هر قدر سهم يك سهامدار از شركت كمتر باشد، منافع حاصل از نظارت بر رفتار مدير كمتر خواهد بود بنابراين تمركز در سهام، نظارت بيشتر بر رفتار مديرو كاهش فرصت طلبي را به همراه خواهد داشت. لذا ساختار مالكيت، بعنوان يكي از ابزارهاي محرك كاهش هزينه هاي شركت و بالتبع افزايش و عملكرد شركت محسوب مي شود. بهبود عملكرد نيز ممكن است ساير تصميمات شركت، مثل سياست تقسيم سود را تحت تأثير قرار دهد.
سياست تقسيم سود يكي از تصميمات مهم مالي شركت ها بوده و نظريات فراواني در اين زمينه وجود دارد با توجه به شواهد موجود سياست هاي تقسيم سود هنوز به عنوان يك معما در امور مالي شركت ها مطرح مي گردد (بلك،1976،ص11).22
بريلي و مايرز در سال 1991 23يكي از ده مسأله حل نشده در امور مالي شركت ها را سياست هاي تقسيم سود دانسته كه با وجود نرخ ماليات و هزينه‌هاي معاملاتي پرداخت سود توسط شركت ها قابل توجيه نيست.
سياست تقسيم سود عامل مهمي در تصميم گيري سهامداران بالقوه و فعلي مي باشد و سرمايه گذاران مي خواهند بدانند كه ميزان سود پرداخت شده به آنها چه نسبتي با نتيجه حاصل شده از فعاليت شركت داشته است آيا عدم توزيع سود به علت وضع نامساعد مالي شركت است و يا اينكه سود تحصيل شده در جهت بهبود وضع بنيه مالي شركت به كار گرفته شده است كه باعث سوددهي بهتر در آينده مي شود لذا هر شركت بايد سياست تقسيم سود مشخص داشته باشد.
بديهي است كه داشتن سياست مشخص باعث خواهد شد كه ارزش سهام آن شركت افزايش يابد. اين سياست بايد بيانگر نيازهاي شركت و سهامداران آن باشد (رهنماي رودپشتي و ديگران،1385، ص276)1.

7-فرضيه هاي تحقيق
فرضيه اول:
بين تمركز مالكيت شركت ها و معيارهاي ارزيابي عملكرد رابطه معناداري وجود دارد.
فرضيه دوم:
بين معيارهاي ارزيابي عملكرد شركت ها و سياست تقسيم سود رابطه معناداري وجود دارد.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

فرضيه سوم
بين تمركز مالكيت شركت ها و سياست تقسيم سود آنها رابطه معناداري وجود دارد.

8-روش تحقيق
دشوارترين گام در فرآيند تحقيق ، مشخص كردن مساله مورد مطالعه است . نخست آنكه درباره يك چيز ، يك مانعي يا يك موقعيت مبهم ترديد وجود دارد ، ترديدي كه نيازمند تحقيق است .
درهرتحقيق ابتدا بايدنوع ، ماهيت ، اهداف تحقيق ودامنه آن معين شود تا بتوان با استفاده از قواعد وابزار واز راه هاي معتبر به واقعيت دست يافت( سرمد وهمكاران ،1381،ص170)1.
بنابراين اين تحقيق از نوع تحقيقات كاربردي است . تحقيقات كاربردي به سمت كاربرد عملي دانش هدايت مي شود ، هم چنين تحقيق حاضر ، ازنوع روش وماهيت ازنوع تحقيق توصيفي است .
اين تحقيق از جمله تحقيقات همبستگي است در تحقيق همبستگي هدف اصلي آن است كه مشخص شود كه آيا رابطه اي بين دويا چند متغير كمي وجوددارد واگر اين رابطه وجود دارد اندازه واحد آن چقدراست (حافظ نيا ،1381،ص24)2. مقياس اندازه گيري داده ها مقياس نسبي است .
مقياس نسبي داراي كليه ويژگيهاي مقياسهاي فاصله اي ، ترتيبي واسمي است . مقياس نسبي ، دقيق ترين مقياس اندازه گيري است اين مقياس داراي ارزش صفر حقيقي مي باشد يعني نقطه اي كه نمايانگر فقدان كامل ويژگي مورد اندازه گيري است
درپژوهش حاضر تمركز برتعيين رابطه بين تمركز مالكيت ، عملكرد شركت و سياست تقسيم سودمي باشد .

9- جامعه مطالعاتي
با وتلرويپر ،2004، تحقيقات متعددي درمورد دست يابي به بهترين دوره زماني برآورد بازده مورد انتظار انجام داده اند . آن ها به اين نتيجه رسيدند كه استفاده از بازده هاي ماهيانه يك دوره زماني 5 ساله بهترين قالب زماني در زمينه چنين تحقيقاتي است .
باتوجه به تحقيقات فوق وبراي دقت واعتبار بيشتر نتايج تحقيق پيش رو دوره زماني 8 ساله كه از ابتداي سال 1380 تا پايان سال1387 است بعنوان دوره زماني تحقيق انتخاب شد.(باتوجه به عدم دسترسي به صورتهاي مالي سال1388، دوره تحقيق تا پايان سال 1387انتخاب شده است).
جامعه مطالعاتي تحقيق شامل كليه شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در صنعت مواد غذايي وداروسازي براي دوره زماني سالهاي 1380تا 1387 با درنظر گرفتن ويژگي هاي زير مي باشد :
1- در بازده زماني سالهاي 1380 تا 1387 سهام شركت در بورس اوراق بهادار مورد معامله قرار گرفته باشد .
2- پايان سال مالي شركت 29 اسفند ماه مي باشد .
3- جزء شركتهاي واسطه گري مالي و سرمايه گذاري (هلدينگ ) نباشد .
ازاين رو بين كليه شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در صنعت مواد غذايي ودارويي تعداد 54شركت پايان سال مالي آنها 29 اسفند ماه بوده است .
درادامه از بين شركت هايي كه پايان سال مالي آنها 29 اسفند ماه بوده ، شركت هايي كه وقفه هايي معاملاتي بيش از7 ماه داشته از جامعه مطالعاتي حذف شدند و درنهايت 44 شركت به عنوان نمونه مطالعاتي تحقيق انتخاب شده كه نام آنها درنگاره شماره (1-3)شركت هاي صنايع مواد غذايي و(2-3 ) شركت هاي صنايع داروسازي كه در پيوست الف ارائه گرديده است .

10- مدل تحليلي تحقيق و شيوه اندازه گيري

متغيرها
متغير مستقل متغير مستقل متغير وابسته

نمودار (1-10)مدل كلي تحقيق
تمرکزمالکيت(سهامداران عمده):تمرکز مالکيت ميزان سهام در مالکيت سهامداران عمده مي با شد بنابراين حجم سهام در اختيار سهامداران که بيش از 5 درصد سهام را در تملك دارند بعنوان سهامداران عمده مشخص مي شود.
نرخ بازده دارئيها (ROA): نرخ بازده دارائيها، بازده سرمايه گذاري در دارائيها مي باشد و ميزان سود به ازاي هريك ريال سرمايه گذاري شده در دارائيها را نشان مي دهد و در واقع رابطه بين حجم سرمايه گذاري و سود را بيان مي كند (جهانخاني و پارساييان،57،1386).
كل دارائيها / سود خالص =ROA(1-1)
منظور از سود خالص، سود خالص پس از كسرماليات اما قبل از كسر اقلام غير مترقبه مي باشد.
نرخ بازده حقوق صاحبان سهام (ROE):نرخ بازده حقوق صاحبان سهام را نرخ بازده ارزش ويژه نيز مي نامند با استفاده از اين نسبت سود شركت در ازاي هر يك ريال حقوق صاحبان سهام محاسبه مي شود در واقع اين نسبت رابطه بين سود و ارزش ويژه شركت را نشان مي دهد .
حقوق صاحبان سهام /سود خالص ROE=(2-1)
منظور از سود خالص، سود خالص پس از كسر ماليات اماقبل از كسر اقلام غيرمترقبه مي باشد.
نسبت Q توبين: حاصل ارزش بازار برارزش دفتري سهام مي باشد.
ارزش دفتري سهام /ارزش بازار سهام = Q توبين(3-1)
درصد تقسيم سود (نسبت سود پرداختي): نشان دهنده ميزان تقسيم سود شركت به ازاي هر سهم مي باشد.
DPS/EPSسود هر سهم / سود تقسيمي هر سهم = درصد تقسيم سود(4-1)

11- قلمرو تحقيق
قلمروتحقيق ، چارچوبي را فراهم مي نمايد تا مطالعات وآزمون محقق در طي آن قلمرو خاص انجام پذيرد و داراي اعتبار بيشتر باشد .
قلمرومكاني تحقيق
اين پژوهش كليه شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران را درصنعت مواد غذايي وداروسازي مورد بررسي قرار مي دهد .
قلمرو زماني تحقيق
دوره زماني اين پژوهش 8 ساله واز ابتداي سال 1380 تا انتهاي سال 1387 است .
قلمروموضوعي تحقيق
دراين پژوهش بررسي رابطه بين تمركز مالكيت، عملكرد شركت وسياست تقسيم سود درشركتهاصنايع مواد غذايي و دارويي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است .

12- فرضيه هاي تحقيق
با انباشتن حقايق علمي ، بدون ساختن فرضيه ، هيچ گونه پيشرفت عميقي دربينش علمي به وجود نمي آيد و بدون برخورداري از انديشه اي هدايت كننده مانمي دانيم چه حقايقي را جمع آوري كنيم و نمي توانيم امور مربوط را از نامربوط با زشناسيم ( خاكي ، غلامرضا ، 1384،ص 114)1.
درپژوهش حاضر ابتدا عقيده خود را برمبناي تئوري موجود، بصورت فرضيه اي طر ح كرديم ودرمراحل بعدي آن فرضيه ها را مورد تجزيه وتحليل علمي قرار خواهيم دادتا صحت وسقم آنها معلوم گردد . بدين ترتيب فرضيه هاي پيشنهادي رد يا قبول خواهند شد ودرستي و نادرستي آنان بوسيله آزمون هايي كه انجام مي گردد تبيين مي شود.
دراين تحقيق به منظور تبيين وتشريح رابطه بين تمركز مالكيت عملكرد شركت و سياست تقسيم سود فرضيه هايي به شرح زير تدوين شده است :
1-12 – فرضيه اول
بين تمركز مالكيت (سهامداران عمده) ومعيارهاي ارزيابي عملكرد(ROA،ROEوQ-TOBIN) رابطه معناداري وجوددارد.
2-12- فرضيه دوم
بين معيارهاي عملكرد(ROA،ROEو(Q-TOBIN وسياست تقسيم سود(DPS/EPS)رابطه معناداري وجوددارد .
3-12- فرضيه سوم
بين تمركز مالكيت(سهامداران عمده)وسياست تقسيم سود(EPS (DPS/رابطه معناداري وجود دارد .

13- متغيرهاي عملياتي تحقيق
متغير مستقل:در اين تحقيق به منظوربررسي اثر مالكيت سهامداران عمده بر عملكرد شركت‌ها، درصد مالكيت سهامداران عمده (سهامداران بالاي 5 درصد) را بعنوان متغير مستقل در نظر مي گيريم در بررسي ارتباط ميان عملكرد شركت و سياست تقسيم سود، عملكرد با معيارهاي دروني و بيروني شامل Q, ROE, ROA) توبين) به عنوان متغير مستقل در نظر گرفته مي شود همچنين در بررسي تمركز مالكيت در سياست تقسيم سودتمركز مالكيت،( سهامداران بالاي5درصد) به عنوان متغير مستقل در نظر گرفته مي شود.
متغير وابسته:در بررسي ارتباط ميان تمركز مالكيت و عملكرد شركت،عملكرد شركت با معيارهاي دروني و بيروني شامل Q ,ROE,ROA) توبين) بعنوان متغير وابسته و در بررسي رابطه تمركز مالكيت و عملكرد شركت بر سياست تقسيم سود، سياست تقسيم سود از طريق درصد سود تقسيمي ((DPS/EPS به عنوان متغير وابسته در نظر گرفته مي شود.

14-روش وابزار گرد آوري اطلاعات
گرد آوري اطلاعات تحقيق مورد نياز تحقيق يكي از مراحل اساسي آن است به طوريكه اين مرحله آغاز فرآيندي است كه طي آن محقق يا فته هايي ميداني وكتابخانه اي را گرد آوري مي كند وبه روش استقرايي به فشرده سازي آنها ازطريق طبقه بندي وسپس تجزيه وتحليل مي پردازد و فرضيه هاي تدوين شده خود را مورد ارزيابي قرار مي دهد ودرنهايت حكم صادر مي كند و پاسخ مساله تحقيق را با اتكاي آنها مي يابد .
داده هاي مورد نياز اين تحقيق با استفاده از صورتهاي مالي، تراز نامه سودوزيان ويادداشتهاي همراه توضيحي شركتهاي مورد مطالعه بوده است كه اين موارد توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران منتشرگرديده است اين نوع اطلاعات از طريق نرم افزارتدبير پردازو ره آورد نوين بدست آمده است.
براي تبيين سهامداران با مالكيت بيش از 5 درصد سهام، به يادداشتهاي مربوط به ساختار سرمايه در يادداشتهاي پيوسته صورتهاي مالي مراجعه شد براي اكثر شركت ها، اين اطلاعات فقط شامل افراد يا شركت هايي است كه مالك بيش از 5 درصد سهام شركت مي باشند و دارندگان كمتر از 5 درصد سهام شركت در گروه كلي تحت عنوان ساير سهامداران طبقه بندي شده اند. لذا براي گردآوري آسان تر و در دسترس اطلاعات معيار 5% براي سهامداران عمده انتخاب شد بنابراين حجم سهام در اختيار سهامداران كه بيش از 5 درصد سهام را در تملك دارند بعنوان سهامداران عمده مشخص شد.


پاسخی بگذارید