2-1-2-1-2-1- حد زناي محصنه38
2-1-2-1-2-2- حد زناي غيرمحصنه39
2-1-2-1-2-3- حد زناي كنيزان39
2-1-2-1-3- ارث39
2-1-2-1-3-1- تشريع قانون ارث و تاكيد بر آن40
2-1-2-1-3-2- اجراي حكم ارث بعد ازانجام وصيت واداي دين ميت40
2-1-2-1-3-3- حكم ارث فرزندان41
2-1-2-1-3-4- حكم ارث پدر و مادر41
2-1-2-1-3-5- ارث بردن زن و شوهر از يكديگر42
2-1-2-1-3-6- ارث برادران و خوهران43
2-1-2-1-3-7- ارث بردن برادران و خوهران مادري43
2-1-2-1-3-8- ارث برادران و خوهران پدري يا پدري و مادري44
2-1-2-1-4- كفالت ايتام44
2-1-2-1-5- نماز46
2-1-2-1-6- تيمم48
2-1-2-1-7-كفاره قتل خطا49
2-1-2-1-8- جهاد50
2-1-2-1-9- معاملات و مبادلات51
2-1-2-1-10- شهادت و گواهي51
2-1-2-1-11- نحوه رابطه با كافران51
2-1-2-1-12- حفظ جان مردم53
2-1-2-2- احكام اخلاقي53
جدول 1 بخش 2-1-3 ؛ تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي مخالفان حق62
جدول 2 بخش 2-1-5 ؛ تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي مخالفان حق63
نمودار بخش2-1 – 5 ؛ نقاط تلاقي خطوط فرعي65
2-1-3- بررسي خط ارتباطي سوم؛ مخالفان حق (كافران، منافقان، مشركان)66
2-1-3-1- ويژگيهاي مخالفان حق66
2-1-3-2- نحوه برخورد با مخالفان حق70
2-1-3-2-1- نحوه برخورد رسول (ص) با مخالفان حق70
2-1-3-2-2- نحوه برخورد مومنان با مخالفان حق70
2-1-3-3- پيامد اعمال71
2-1-3-3-1- دنيوي71
2-1-3-3-2- اخروي71
جدول 1بخش 2-1-4- تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي اهل كتاب73
جدول 2 بخش 2-1-4- تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي اهل كتاب74
نمودار بخش 2-1-4- نقاط تلاقي خطوط فرعي76
2-1-4- بررسي خط ارتباطي چهارم” اهل کتاب”77
2-1-4-1- ويژگيها و اعمال اهل كتاب77
2-1-4-1-1- ويژگيها و اعمال يهوديان77
2-1-4-1-2- ويژگيها و اعمال مسيحيان81
2-1-4-1-3- ويژگيها واعمال مومنان اهل كتاب84
2-1-4-2- پيامد اعمال اهل كتاب85
2-1-4-2- 1- دنيوي85
2-1-4-2- 2-اخروي85
جدول 1بخش 2-1-5؛ تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي قوانين تکويني88
جدول 2بخش2-1-5: تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي ” قوانين تکويني “90
نمودار بخش2-1-5؛ نقاط تلاقي خطوط فرعي92
2-1-5- بررسي خط ارتباطي پنجم “قوانين تکويني”93
2-1-5-1- پيامد اعمال93
2-1-5-1-1- مومنان93
2-1-5-1-2- مخالفان حق99
2-1-5-2- بودن خير كثير در بسياري از امور ناخوشايند105
2-1-5-3- ضابطه مندي مشيت الهي106
2-1-5-3-1- ضابطه مندي مشيت الهي در بخشش گناهان106
2-1-5-3-2- ضابطه مندي مشيت الهي در تزکيه انسانها106
2-1-5-4- بي فايده بودن فرار از مرگ106
2-1-5-5-كردار انسان ها علت بديهايي كه به وي مي رسد و رسيدن همه نيكيها از طرف خداوند107
2-1-5-6- شريك بودن امر كننده به اعمال نيك يا بد، در عواقب عمل107
2-1-5-8- وجود داشتن همه عزت ها تنها در نزدخداوند107
2-1-5-9- استبدال108
2-1-5-10- عدم موفقيت كافران براي تسلط بر مومنان حقيقي108
2-1-5-11- موجود بودن همه پاداش ها تنها در نزد خداوند109
جدول 1بخش 2-1-6- ؛ تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي ( نبوت )111
جدول 2 بخش 2-1-1: تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي ( نبوت)113
نموداربخش 2-1-1: نقاط تلاقي خطوط فرعي115
2-1-6-بررسي خط ارتباطي ششم ” نبوت”116
2-1-6-1- وظايف انبياء در برابر مردم116
2-1-6-2- وظايف مردم در برابر انبياء116
2-1-6-3- مصاديق انبياء117
2-1-6-3-1- حضرت عيسي(ع)117
2- 1-6-3-2-حضرت موسي(ع)118
2-1-6-3-3- حضرت ابراهيم(ع)118
2-1-6-3-4- يازده پيامبر ديگر118
2-1-6-3-5- حضرت رسول(ص)118
2-1-6-3-5-1- وظايف رسول (ص) در برابر مردم118
2-1-6-3-5-1-1- در يافت و ابلاغ وحي الهي118
2-1-6-3-5-1-2- انذار و تبشير119
2-1-6-3-5-1-3- بيان احكام119
2-1-6-3-5-1-4- قضاوت120
2-1-6-3-5-1-5- تشويق به انجام وظايف120
2-1-6-3-5-2- وظايف مردم در برابر رسول(ص)121
2-1-6-3-5-2- 1- ايمان به رسول(ص)121
2-1-6-3-5-2- 2- اطاعت از رسول (ص)و تسليم فرمان ايشان بودن121
2-1-6-3-5-2-3- ايمان به قرآن كريم و تدبر در آن122
جدول 1بخش 2-1-7 : تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي قيامت125
جدول 2 بخش 2-1-7 : تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي قيامت126
نموداربخش 2-1-1: نقاط تلاقي خطوط فرعي128
2-1-7- بررسي خط ارتباطي هفتم؛ ” قيامت”129
2-1-7-1- فلسفه قيامت129
2-1-7-2- ويژگي قيامت129
2-1-7-3- شاهدان قيامت129
2-1-7-4- وصف حال گناهكاران در قيامت130
2-1-7-5-حسابرسي اعمال131
2-1-7-5-1- مباني حسابرسي اعمال131
2-1-7-5-2- پيامد اعمال131
2-1-7-5-2-1- پيامد اعمال مومنان131
2-1-7-5-2-2- پيامد اعمال مخالفان حق (منافقان، كافران، مشركان، كافران اهل كتاب)133
جدول1 بخش 2-1 – 8 :تقسيم بندي دسته هاي اصلي فرعي خط ارتباطي ” مومنان”139
جدول2 بخش 2-1-8 :تقسيم بندي دسته هاي اصلي فرعي خط ارتباطي ” مومنان”140
نموداربخش 2- 1- 8-؛ نقاط تلاقي خطوط فرعي142
2-1-8- بررسي خط ارتباطي هشتم”مؤمنان”143
2-1-8-1- ويژگيهاي مومنان143
2-1-8-2- پيامد اعمال146
جدول1 بخش 2-1-9 :تقسيم بندي دسته هاي اصلي فرعي خط ارتباطي جهاد و هجرت148
جدول2 بخش 2-1-9 :تقسيم بندي دسته هاي اصلي فرعي خط ارتباطي جهاد و هجرت149
نموداربخش 2-1-9 ؛ نقاط تلاقي خطوط فرعي151
2-1-9- بررسي خط ارتباطي نهم”جهاد و هجرت”152
2-1-9-1- تشريع جهاد152
2-1-9-2- اهداف جهاد152
2-1-9-2-1- از بين بردن مظاهر ظلم و ستم152
2-1-9-2-2- نجات ستم ديدگان153
2-1-9-2-3- بهره مندي از اجر عظيم153
2-1-9-3- مومنان سست ايمان و جهاد153
2-1-9-3-1- اعتراض برفرمان جهاد153
2-1-9-3-2- داشتن انگيزه هاي مادي براي جهاد155
2-1-9-3-3- پندارهاي باطل در مورد علت پيروزيها و شكست ها155
2-1-9-3-4- پخش شايعات156
2-1-9-4- هجرت156
2-1-9-4- 1- اهميت هجرت در اسلام156
2-1-9-4- 2- بركات هجرت در راه خدا157
جدول1بخش 2-2: شبکه ارتباطي159
نموداربخش2-2: نقاط تلاقي خطوط164
2-2-بررسي ارتباط شبكه اي خطوط165
2-2-1- نحوه اتصال خط ارتباطي احكام با خط ارتباطي توحيد و قوانين تكويني165
2-2-2- نحوه اتصال خط ارتباطي احكام و توحيد باخط ارتباطي مخالفان حق و قوانين تكويني202
2-2-3- نحوه اتصال خط ارتباطي مخالفان حق و توحيد با خط قيامت و نبوت210
2-2-4- نحوه اتصال خط ارتباطي اهل كتاب باتوحيد و نبوت و قوانين تكويني211
2-2-5- نحوه اتصال خط اهل كتاب با خط قيامت و خط قوانين تكويني220
2-2-6- نحوه اتصال خط احكام و خط نبوت با خط مومنان وخط مخالفان حق و خط قوانين تكويني220
2-2-7- نحوه اتصال خط جهاد و خط قوانين تكويني با خط مومنان و خط مخالفان حق228
2-2-8- نحوه اتصال خط مخالفان حق و خط جهاد باخط توحيد و خط نبوت و خط قوانين تكويني231
2-2-9- نحوه اتصال خط قوانين تكويني و خط توحيد با خط مومنان و خط مخالفان حق235
2-2-10- نحوه اتصال خط مومنان و خط توحيد و خط قوانين تكويني با خط مخالفان حق و خط جهاد236
2-2-11- نحوه اتصال خط احكام وخط توحيد با خط مومنان و خط جهاد و خط قوانين تكويني240
2-2-12- نحوه اتصال خط توحيد وخط مومنان و خط مخالفان حق با خط قيامت242
2-2-13- نحوه اتصال خط مومنان وخط جهاد با خط توحيد و خط قيامت و خط قوانين تكويني242
2-2-14- نحوه اتصال خط جهاد و خط قوانين تكويني و خط مومنان با خط توحيد وخط نبوت و خط مخالفان حق244
2-2-15- نحوه اتصال خط احكام وخط مخالفان حق وخط نبوت با خط مومنان و خط جهاد وخط قوانين تكويني247
2-2-16- نحوه اتصال خط نبوت و خط مخالفان حق با خط توحيد وخط قوانين تكويني248
2-2-17- نحوه اتصال خط مومنان وخط مخالفان حق و خط توحيد با خط قيامت و خط قوانين تكويني251
2-2-18- نحوه اتصال خط قوانين تكويني با خط توحيد و خط مخالفان حق254
2-2-19- نحوه اتصال خط توحيد با خط مخالفان حق256
2-2-20- نحوه اتصال خط مخالفان حق با خط قيامت260
2-2-21- نحوه اتصال خط مومنان وخط قيامت وخط اهل كتاب با خط توحيد وخط قوانين تكويني260
2-2-22- نحوه اتصال خط مومنان با خط توحيد263
2-2-23- نحوه اتصال خط نبوت وخط احكام وخط توحيد با خط قوانين تكويني و خط مومنان265
2-2-24- نحوه اتصال خط توحيد با خط قوانين تكويني270
2-2-25- نحوه اتصال خط مومنان وخط احكام با خط توحيد و خط مخالفان حق272
2-2-26- نحوه اتصال خط مخالفان حق وخط نبوت وخط توحيد وخط قيامت با خط مومنان وخط قوانين تكويني273
2-2-27- نحوه اتصال خط جهاد و خط مخالفان حق و خط قيامت با خط قوانين تكويني وخط مومنان وخط توحيد275
2-2-28- نحوه اتصال خط توحيد و خط مومنان با خط احكام276
2-2-29- نحوه اتصال خط مخالفان حق وخط اهل كتاب با خط نبوت وخط قوانين تكويني و خط توحيد278
2-2-30- نحوه اتصال خط اهل كتاب با خط نبوت و خط قيامت282
2-2-31- نحوه اتصال خط اهل كتاب وخط قيامت با خط توحيد وخط احكام283
2-2-32- نحوه اتصال خط نبوت و خط احكام و خط توحيد با خط قوانين تكويني و خط مومنان286
نتيجه گيري289
منابع و مأخذ290
1-
کليات
فصل اول 1 -طرح مسئله و هدف
2- ضرورت و اهميت
3-پيشينه
4-فرضيه
5- روش تحقيق
6- اصطلاحات

1-1- طرح مسئله و هدف تحقيق
از آنجا که مسئله ارتباط آيات بين سوره هاي قرآن كريم از زمان هاي دور موافقان و مخالفاني داشته است و هر کدام از ايشان دلايلي براي اثبات نظر خود ارائه کرده اند، لذا در اين راستا مي توان سؤلات زير را مطرح کرد؛
1- آيا بين آيات سوره نساء ارتباطي تنگاتنگ وجود دارد؟
2- آيا سوره نساء اهداف مشخصي را دنبال مي كند؟ و مي توان اين اهداف را از رهگذر بررسي ارتباط آيات اين سوره شناسايي کرد؟
پاسخگويي به اين گونه سؤالات و جستجوي آن از رهگذر اثبات فرضيه هاي مربوطه، هدف اين تحقيق به شمار مي رود.
1-2- ضرورت و اهميت
شأن يک متن که با علم الهي نازل شده و در اختيار بشر قرار گرفته است اقتضاء دارد آکنده از ارتباط و انسجام حکيمانه باشد و اين گونه تحقيقات هريک گامي کوچک براي به تصوير کشيدن اين حقيقت بزرگ مي باشد.
1-3- پيشينه
به طور کلي مسئله‌ي تناسب آيات و سور در قرآن کريم و لزوم و يا عدم لزوم ارتباط از ديرباز مورد اختلاف بوده است؛ عدّه‌اي همچون شوكاني منكر وجود اين ارتباط هستند؛1 آلوسي ارتباط هر آيه را با ما قبل در جايي لازم مي‌داند كه بر ما قبل آن عطف شده باشد؛2 علّامه‌ي طباطبايي نيز موجب ارتباط را تنها در سوره‌هايي مي‌داند كه يكباره نازل شده‌اند و يا در آياتي كه پيوستگي آنها روشن است3. در کتاب روش شناسي تفسير نيز در اين رابطه آمده است که تحقق سياق آيات منوط به دو شرط مي باشد؛ 1- ارتباط صدوري يا پيوستگي در نزول، 2- ارتباط موضوعي. 4
به هرحال ترديدي نيست که خداوند حكيم و خبير پيش از وقوع حوادث مختلف از آنها آگاهي داشته است و طبعاً قرآن در علم الهي مجموعه‌اي به هم پيوسته و واحد بوده است و نزول تدريجي آن بر اساس حكمت‌هايي صورت گرفته است: (وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَي النَّاسِ عَلي مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلاً)5 بنابراين نبايد تدريجي بودن نزول قرآن موجب شود كه اين پيوستگي مورد غفلت قرار گيرد، از طرف ديگر اين مفسران ميان وجود ارتباط با آگاهي از ارتباط، تفاوتي قايل نشده اند.
“نخستين کسي که در مورد وجه تناسب آيات به ظاهر غير مرتبط و نيز مناسبت ميان سـورههاي قرآن به بحث جدي پرداخته است، “ابوبکر نيشابوري” (324 م) است که در بغداد به اين بحث ميپرداخته و عالمان بغداد را به خاطر نا آگاهي از اين علم سرزنش ميکـرده است. پس از وي بسياري از مفسران به اختصار يا تفصيل در اين موضوع سخن رانـده اند از قبيل:
1- “ثعلبي” (427 م) در “الکشف والبيان عن تفسير القرآن”
2- “طبرسي” (548 م) در “مجمع البيان”
3- “فخررازي” ( 606 م) در “مفاتيح الغيب”
4- “احمد بن زبير” (708 م) در “البرهان في مناسبة ترتيب سور القرآن”
5- “ابوحيان” (745 م) در “البحر المحيط”
6- “بقاعي” ( 885 م) در “نظم الدرر في تناسب الآيات و السور”
7- “عمادي” (982 م) در “ارشاد العقل السليم الي مزايا الکتاب الکريم”
8- “سيوطي” (911م ) در “تناسق الدرر في تناسب السور”6
در سدههاي اخير نيز شماري از مفسران به اين بحث همت گماشته، حتي برخي از آن ها در تفسيرشان، محور کار خود را همبستگي آيات و سور قرار داده اند که در اين ميان مي توان به “آلوســي، سيد قطب، علّامه طباطبايي، حجازي، شلتوت، مراغي، زحيلي و سعيد حوّي” اشاره نمود.7
منابعي که به صورت کلي بر روي ارتباط آيات سورهها کار کردهاند به سه دستهي کتاب، پاياننامه و مقاله، تقسيم ميشوند كه به عنوان نمونه، به برخي از آنها، اشاره ميگردد.
الف) کتاب
1- ايازي، محمدعلي، چهره پيوسته قرآن، هستينما، تهران، 1380.
2- بازرگان، عبدالعلي، نظم قرآن، نشر قلم، تهران، 1375.
3- فقهيزاده، عبدالهادي، پژوهشي در نظم قرآن، انتشارات جهاد دانشگاهي تهران، 1374.
4- محمود شحاته، عبدالله، درآمدي بر تحقيق در اهداف و مقاصد سورههاي قرآن کريم، ترجمه حجّتي، محمّد باقر، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ دوم، تهران، 1369.
5- معرفت، محمّدهادي، تناسب آيات، ترجمه مولايي نيا، عزّت الله، بنياد معارف اسلامي، قم، 1373ش.
6- همامي، عباس، چهره زيباي قرآن، اصفهان، انتشارات بصائر، 1375.
ب) پايان نامه
1- باقري خرّمدشتي، ناهيد، بررسي ارتباط آيات در دو سورهي قرينتين (انفال وتوبه)، دانشگاه تربيت مدرّس، استاد راهنما: سيّد محمّد باقر حجّتي، بهار 1373 ش
2- حميدي مقدم، هاله، بررسي تناسب سوره هاي مائده و انعام، دانشگاه آزاد اسلامي تهران، استاد راهنما: سيد محمد باقر حجتي، 1373 ش
3- خيري، مريم، مفردات مشکل و تناسب سور و آيات درجزءهاي 26، 27 و 28 قرآن کريم، دانشگاه آزاداسلامي تهران مرکزي، استاد راهنما: عبّاس همامي، 1379.
4- رحيمي ويشته، مريم، تناسب و ارتباط آيات نيمهي اخيرجزء سيام قرآن مجيد، دانشگاه آزاداسلامي تهران مرکزي، استاد راهنما: سيّدمحمّدباقر حجّتي، 1375.
5- زرسازان خراساني، عاطفه، بررسي نظم آيات و سور از ديدگاه طبرسي درپنج جزء آخر قرآن مجيد، دانشگاه آزاد اسلامي تهران، واحدشمال، استاد راهنما: سيّدمحمّدباقر حجّتي، 1376.
6- سلطاني بنابادي، مهين، بررسي ارتباط آيات در سورهي يس، دانشگاه تهران، استاد راهنما: محمّد حسين برومند، شهريور 1387 ش
7- عرب بافراني، غلام رضا، بررسي ارتباط آيات سوره ي نور، دانشگاه يزد، استاد راهنما: محمّد حسين برومند، اسفند 1390 ش.
8- فلاح پور، فاطمه، بررسي ارتباط آيات سوره ي اسراء، دانشگاه يزد، استاد راهنما: محمّد حسين برومند، اسفند 1390 ش
9- کاميابي، تکتم، بررسي ارتباط آيات سوره ي مائده، دانشگاه يزد، استاد راهنما: محمّد حسين برومند، مهر 1390 ش.
10- کوثريان، زينب، بررسي ارتباط آيات سوره ي توبه، دانشگاه يزد، استاد راهنما: محمّد حسين برومند، اسفند 1389 ش
11- نادعلي، مريم، بررسي ارتباط آيات ابلاغ و اکمال ونقد آراء دانشمندان اهل سنّت، دانشگاه آزاد اسلامي تهران مرکزي، استاد راهنما: مجيد معارف، 1383
12- نوري، فاطمه، بررسي ارتباط آيات سوره ي آل عمران، دانشگاه يزد، استاد راهنما: محمّد حسين برومند، اسفند 1389 ش

13- هاشمي، زهرا، بررسي ارتباط آيات سوره ي کهف، دانشگاه يزد، استاد راهنما: محمّد حسين برومند، اسفند 1390 ش
ج) مقاله
1- ابراهيمي فخّاري، عادله، نگاهي به بحث تناسب آيات، پرتال فرهنگي اطّلاع رساني نور، تير 1389.
2- آقايي، سيدعلي، انسجام قرآن، رهيافت فراهي، اصلاحي درتفسير، مجلّهي بيّنات، فروردين 1388.
3- بيآزارشيرازي، عبدالکريم، ارتباط وتناسب آيات در قرآن، کيهان انديشه، بهمن و اسفند 1368.
4- قانعي، علي، تناسب آيات قرآن کريم، مجلّهي معرفت، شماره 122، خرداد 1388.
5- ميرباقري، سيد محسن، ارتباط آيات درسور قرآن کريم با نگاه به سوره التحريم، مجلّهي پژوهش ديني، شمارهي7، تابستان 1386.
6- همامي، عباس، پژوهشي در تناسب آيات و سوره هاي قرآن، قرآن در آيينه پژوهش،، تهـران، هستي نما،1380.
بررسيهاي انجام شده نشان ميدهدکه تاکنون تحقيق مستقلي درزمينهي ارتباط وتناسب آيات سورهي “نساء” انجام نگرفته و اين موضوع، کاملاً جديد است. بنابراين، با توجه به عدم وجود تحقيق مستقلي در اين زمينه، پژوهش حاضر مي تواند جهت تامين هدف مورد نظر، مفيد واقع گردد.
1-4- فرضيه ها
1- خطوط ارتباطي متفاوت در سوره نساء قابل شناسايي است.
2- اهداف اصلي سوره نساء با شناسايي خطوط ارتباطي اين سوره پديدار مي شود.
3- شبکه ارتباطي سوره نساء که از رهگذر ارتباط مستمر بين خطوط پديد آمده قابل شناسايي است.
1-5- روش
در اين تحقيق که با روش کتابخانه اي انجام گرفته است مراحل ذيل مورد نظر بوده است:
1- بررسي موضوعي يکايک آيات
2- دسته بندي موضوعات و تعيين خطوط ارتباطي
3- سازماندهي هر يک از خطوط به صورت مستقل
4- بررسي نحوه انتقال بين خطوط و يافتن نقاط منقطع
5- جستجوي شبکه ارتباطي حاکم بر سوره
1-6- اصطلاحات
1-6-1- خط ارتباطي
در اين نوشته به مجموعه آياتي که به لحاظ موضوعي با يکديگر وحدت دارند يک خط ارتباطي گفته مي شود، اين مجموعه آيات ممکن است بدون فاصله و پشت سر هم قرار گرفته باشند و يا اينکه به فاصله برخي موضوعات ديگر تشکيل دهنده يک خط ارتباطي باشند.
1-6-2- شبکه ارتباطي
خداوند حکيم خطوط ارتباطي و موضوعات متنوعي را که در سوره وجود دارد با هم پيش مي برد. در نتيجه اين موضوعات و خطوط به صورت شبکه اي رابطه ي تنگاتنگ و چند جانبه اي با يکديگر دارند و دائم بين اين خطوط، جا به جايي صورت گرفته است و علت آن ضرورتهايي مي باشد که عامل انتقال و جابجايي بين موضوعات مي باشد، يعني مطرح شدن و تداعي شدن يک موضوع در آيه اي عامل قطع موضوع قبلي و مطرح شدن موضوع جديدي مي باشد. به تعبير ديگر ضمن اشاره به يک موضوع، موضوعي ديگر تداعي مي شود و پس از آنکه اين موضوع ادامه داده شد موضوعي ديگر تداعي مي شود و اين کار در طول سوره انجام گرفته است لذا خداوند حکيم اين موضوعات را به گونه اي با هم پيش برده است که ظاهراً موضوعاتي پراکنده و بي ارتباط با يکديگر هستند در حاليکه دائماً اين جابجايي ها در سوره مطرح مي باشد که با تدبر و عميق شدن و فهم صحيح آيات مي توان به راز اين جابجايي ها پي برد.
1-6-3- نقاط تلاقي
نقاط تلاقي يعني نقاط اتصال چند خط ارتباطي که هم در ميان خطوط اصلي مطرح مي باشد و هم در ميان خطوط فرعي اما در بررسي ارتباط شبکه اي، نقاط تلاقي ميان خطوط اصلي اهميت ويژه اي دارد.
1-6-4- لفافه ها
از آنجا که حکمت خداوند اقتضا مي کند در قرآن مسائل سياسي (آياتي که به اهل بيت: اشاره دارد) و مسائل علمي که سطح علم مردم عصر پيامبر9 اقتضاي فهم آنها را نداشته اما براي عصر هاي بعد و خصوصاً عصر حاضر قابل فهم باشند در سرپوشي از معاني بيان کند و اين آيات را بطور طبيعي از خطر تحريف حفظ کند. از اين سرپوش ها با عنوان لفافه ها ياد شده است.8

2 –
بررسي ارتباط آيات سوره نساء با تکيه بر خطوط ارتباطي نه گانه

1-بررسي خطوط ارتباطي به صورت مجزا
2-بررسي خطوط ارتباطي به صورت شبکه اي

2-1-
بررسي خطوط ارتباطي آيات سوره نساء به صورت مجزا

1- بررسي خط ارتباطي اول : توحيد و ساير ويژگيهاي خداوند
2- بررسي خط ارتباطي دوم: احكام
3- بررسي خط ارتباطي سوم: مخالفان حق
4- بررسي خط ارتباطي چهارم: اهل كتاب
5- بررسي خط ارتباطي پنجم: قوانين تكويني
6- بررسي خط ارتباطي ششم: نبوت
7- بررسي خط ارتباطي هفتم: قيامت
8- بررسي خط ارتباطي هشتم: مومنان
9- بررسي خط ارتباطي نهم: جهاد و هجرت

2 -1-1 بررسي خط ارتباطي اول : توحيد و ساير ويژگيهاي خداوند

1- اعتقاد توحيدي
2 – ارائه براهين و دلايل توحيدي
3- ساير و يژگيها ي خداوند

جدول 1- بخش 2-1-1- تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي” توحيد و ساير ويژگيهاي خداوند”
اعتقاد توحيدي171-87-ارائه دلايل و براهين توحيديخالق و رب1-28-مالكيت مطلق الهي126-131-132-134-170-171-
ساير ويژگيهاي خداوندحسيب6-86-عليم11-12-17-24-26-32-35-39-70-81-92-104-108-111-113-125-127-135-147-148-149-170-176-حكيم11-17-24-26-56-92-104-111-130-158-165-170-حليم12-تواب16-26-27-64-رحيم16-23-25-29-64-83-96-100-106-110-113-128-152-غفور23-25-43-48-96-99-100-106-110-116-128-152-قادر30-47-67-74-78-84-85-90-91-95-100-102-114-133-140-141-146-149-158-162-169-شاهد33-79-166-هادي26-68-176-175علي34كبير34خبير35-94-128-135-عادل40-77-124-146-عفو43-99-149-ولي45-119-نصير45-عزيز56-158-165-سميع58-134-148-بصير58-134-وكيل81-132-171-صادق87-95-122-محيط108-126-مراقب1-واسع130-غني131حميد131حاكم141شاكر147مشيت48-49-88-83-90-94-113-116-143-جدول 2- بخش2-1-1- تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي” توحيدوساير ويژگيهاي خداوند”
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

1

11

21

31

41

51

61

71

81

91

101

111

121

131

141

151
161
171

1- اعتقاد توحيدي
2- ارائه دلايل و براهين توحيدي
3- ساير ويژگيهاي خداوند

نمودار بخش 2-1-1- نقاط تلاقي خطوط فرعي
ن
2-1-1- بررسي خط ارتباطي اول” توحيد و ساير ويژگيهاي خداوند”
تعداد 90 آيه در اين سوره مباركه در اين خط ارتباطي قرار دارند كه عبارتند از آيات ” 1-6-11-12-16-17-23-24-25-26-27-28-29-30-32-33-34-35-39-40-43-45-47-48-49-56-58-64-67-68-70-74-77-78-79-80-81-83-84-85-86-87-88-90-91-92-94-95-96-99-100-101-102-104-106-108-110-111-114-116-119-122-124-125-126-127-128-130-131-132-133-134-135-140-141-143-146-147-148-149-152-158-162-165-166-169-170-171-175-176 ” و پس از دسته بندي ذيل 3 عنوان اصلي جاي مي گيرند؛ اعتقاد توحيدي، ارائه دلايل و براهين توحيدي، ساير ويژگيهاي خداوند.
2-1-1-1- اعتقاد توحيدي
در آيه 87 خداوند به همه عالميان يگانگي و وحدت خود را اعلام مي كند و تصريح مي كند خدايي جز او وجود ندارد (اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هو). در آيه 171نيز خداوند دستور مي دهد مردم به خدا و پيامبران او ايمان بياورند و شريك براي او قرار ندهند زيراخدا تنها معبود يگانه است و منزه است كه فرزند و يا شريكي داشته باشد (إِنَّمَا اللَّهُ إِلهٌ واحِدٌ سُبْحانَهُ أَنْ يَكُونَ لَهُ وَلَد).
2-1-1-2- دلايل توحيدي
2-1-1-2-1- خالقيت
در آيه 1 اين سوره خداوند به تمام افرادبشر خود را معرفي مي كند ( يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَة) و براى معرفى خود به يكى از صفاتش دلالت مي كند كه ريشه وحدت اجتماعى بشر است ( الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالاً كَثِيراً وَ نِساء) يعني همان خالقي كه همه شما را از يك انسان پديد آورد و همسر او را نيز از جنس او آفريد و از آن دو، مردان و زنان فراوانى در روى زمين منتشر ساخت‏.9
نظر الميزان در اين مورد اين است كه؛ ” و از ظاهر سياق بر مى‏آيد كه مراد از “نَفْسٍ واحِدَةٍ” آدم(ع) و مراد از ” زوجها”، حوا باشد كه پدر و مادر نسل انسان است كه ما نيز از آن نسل مى‏باشيم و به طورى كه از ظاهر قرآن كريم بر مى‏آيد همه افراد نوع انسان به اين دو تن منتهى مى‏شوند هم چنان كه از آيات زير همين معنا بر مى‏آيد؛ (خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ، ثُمَّ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها)،10 (يا بَنِي آدَمَ لا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطانُ كَما أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ) 11و اين آيه كه حكايت گفتار ابليس است ( لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلى‏ يَوْمِ الْقِيامَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلَّا قَلِيلًا ).12-13 در آيه 28 نيز خداوند خود را خالق انسان معرفي كرده است (وَ خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِيفاً).
2-1-1-2-2- مالكيت مطلق الهي
در تعدادي از آيات اين سوره خداوند مالكيت آنچه در آسمان ها و زمين است را تنها به خود نسبت داده است و از اين طريق دليلي بر توحيد ذكر شده است ( با توجه به حصرذکر شده در آيه و تقديم مسند) . آيه 126 ( وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْض ‏)، آيه 131 ( فَإِنَّ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ )، آيه 132 ( وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرض )، آيه 170 ( فَإِنَّ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ) و آيه 171(لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْض‏)، آيه 134 به طور ضمني اشاره به اين امر كرده است و قطعا كسي مي تواند اجر و پاداش دنيوي و اخروي انسان ها را به طور كامل بدهد كه مالكيت آسمان ها و زمين و عالم هستي در دست اوست ( مَنْ كانَ يُرِيدُ ثَوابَ الدُّنْيا فَعِنْدَ اللَّهِ ثَوابُ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ كانَ اللَّهُ سَمِيعاً بَصِيراً).
2-1-1-3- ساير ويژگيهاي خداوند
در اين سوره مباركه به تعداد زيادي از صفات و ويژگيهاي خداوند اشاره شده است كه ما فقط به ذكر صفات با شماره آيات آن بسنده مي كنيم و از دادن شرح و توضيح آنها به دليل طولاني شدن بحث خودداري مي كنيم.
1- عليم ؛ 11-12-17-24-26-32-35-39-70-81-92-104-108-111-113-125-127-135-147-148-149-170-176-
2- قادر ؛ 30-47-67-74-78-84-85-90-91-95-100-102-114-133-140-141-146-149-158-162-169-
3- حكيم ؛ 11-17-24-26-56-92-104-111-130-158-165-170-
4- رحيم ؛ 16-23-25-29-64-83-96-100-106-110-113-128-152-
5- غفور ؛ 23-25-48-43-96-99-100-106-110-116-128-152-
6- صاحب مشيت ؛ 48-49-83-88-90-94-113-116-143-
7- تواب ؛ 16-26-27-64-
8- هادي ؛ 26-68-175-176-
9-خبير ؛ 35-94-128-135-
10-عادل ؛ 40-77-124-146-
11- شاهد ؛ 33-79-166-
12- عَفُوّ ؛43-99-149-
13- عزيز ؛ 56-158-165-
14- سميع ؛ 58-134-148-
15- وكيل ؛ 81-132-171-
16- صادق ؛ 87-95-122-
17- محيط؛ 108- 126-
18- بصير ؛ 58-134-
19- حسيب ؛ 6-86-
20- ولي ؛ 45-119-
21- مراقب؛ 1
22- عظيم ؛1
23- حليم ؛ 12
24- علي ؛ 34
25- كبير ؛ 34
26- نصير ؛ 45
27- واسع ؛ 130

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

28- غني ؛ 131
29- حميد ؛ 131
30- حاكم ؛ 141
31- شاكر ؛ 147

2-1-2-
بررسي خط ارتباطي دوم: احكام

1- احكام شرعي
2- احكام اخلاقي

جدول 1- بخش 2-1-2-تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي” احكام”
شرعي
نكاحازدواج3-22-23-24-25-26-27-28-127-129-مهريه4-19-24-25-29-31-127-سرپرستي در نظام خانواده32-34-نشوز زنان34نشوز مردان128طلاق20-21-35-130-131-132-
حدود زناحدزناي محصنه15-حدزناي غيرمحصنه16-حدزناي كنيزان25
ارثتشريع قانون ارث7-33-زمان اجراي حكم ارث 11-12-ارث فرزندان11ارث پدر و مادر11ارث بردن زن و شوهر از يكديگر12ارث برادران و خواهران12-176ارث برادران و خواهران مادري12ارث برادران و خواهران پدري يا پدري و مادري176كفالت ايتام2-5-6-9-نماز43-101-102-103-تيمم43كفاره قتل خطا92جهاد71-74-75-84-معاملات و مبادلات29شهادت و گواهي135نحوه رابطه با كافران89-90-91-107-109-144-حفظ جان مردم94احکام اخلاقي1-8-9-25-32-36-37-38-39-42-46-48-53-54-57-58-59-60-64-65-80-83-86-105-114-122-124-125-127-128-129-131-135-136-139-140-141-142-144-145-146-163-170-173-جدول 2- بخش 2-1-1-تقسيم بندي دسته هاي اصلي و فرعي خط ارتباطي “احكام”
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

1

11

21

31

41

51

61

71

81

91

101

111

121

131

141

151
161
171

1- احکام شرعي

2- احکام اخلاقي

نمودار بخش 2-1-1- نقاط تلاقي خطوط فرعي
2-1-2- بررسي خط ارتباطي دوم “احکام”
يكي از موضوعات مهم كه در اين سوره مطرح شده است، احكام مي باشد. آياتي كه مربوط به اين موضوع مي باشند عبارتند از ؛ “1-2-4-5-6-7-8-9-11-12-15-16-19-20-21-22-23-24-25-26-27-28-29-32-33-34-35-36-37-38-39-42-43-46-48-53-54-58-57-59-60-64-65-71-75-80-83-84-86-89-90-91-92-101-102-103-105-107-109-114-122-124-125-127-128-129-131-135-136-139-140-141-142-144-145-146–163-170-173-176″، كه خود به دو دسته قابل تقسيم است؛
1- احكام شرعي
2- احكام اخلاقي
لازم به ذكر است كه در دسته بندي احكام به طور كلي بين احكام شرعي و احكام اخلاقي وحدت وجود دارد ولي ملاك ما در تقسيم بندي آيات اين مجموعه اين است كه هر حكمي كه هم اقتضاي فطرت باشد و هم مطابق با نظر معصومين 7حكم اخلاقي و هر حكمي كه بدون نظر معصومين7 قابل دريافت نباشد، حكم شرعي است.
2-1-2-1- احكام شرعي
احکام شرعي به دسته هاي زير قابل تقسيم مي باشد.
1- نكاح
2- حدود زنا
3- ارث
4- كفالت ايتام
5- نماز
6- طهارت(تيمم)
7- كفاره قتل خطا
8- جهاد


پاسخی بگذارید